YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2020/2007 E.  ,  2024/6511 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/352 E., 2020/118 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/7 E., 2018/474 K.

Taraflar arasındaki iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne verilmiştir.

Kararın davalılar vekiller tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... sigorta sicil numarası davalı işverenliğin Kuzey Irak Süleymaniye Üniversitesi Şantiyesi'ndeki iş yerinde sigortalı su tesisatçısı olarak çalışırken iş kazası geçirdiğini, davacının 13.08.2007 tarihinde iş yerinde su tesisatı işini yaparken üzerinde durduğu kalasın kırılması sonucunda 2. kattan düşmüş olup bu kaza sonucunda omuriliğinde kırık meydana geldiğini ve bu nedenle sakatlandığını, iş kazasından sonra davacı Kuzey Irak'ta 15 gün hastanede yattığını daha sonra 15 gün de şantiye revirinde yattıktan sonra işveren tarafından Türkiye'ye gönderildiğini, Türkiye' de K.Maraş, G.Antep ve Ankara da ailesi tarafından devlet hastanelerinde muayene ve tedavi ettirildiğini, iş yerinde iş güvenliği sağlanmadığını ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınmadığını, kırılan kalasın sağlam olmamasında işverenin ihmal ve tam kusurunun olduğunu, müvekkilin ameliyat olmasına rağmen sakatlığının halen devam ettiğini, mesleğini yapamadığını, iş yerinde her türlü iş güvenliği ve emniyet tedbirlerinin alınmasında davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenle gerek asıl işveren gerekse tali işveren yani taşeron firma aleyhine Ankara 15. İş Mahkemesi 2008/277 E. sayılı dosya ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, ayrıca müvekkilinin geçirmiş olduğu kazanın, iş kazası olduğunun ve maluliyet oranını tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... İnş. San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kaza nedeniyle davacının malul kalıp kalmadığı, maluliyet söz konusu ise oranı zaten Ankara 15. İş Mahkemesinin 2008/277 E. sayılı dosyası içerisinde incelenip karara bağlanabilecek bir husus olduğunu, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, Ankara 15. İş Mahkemesinin 2008/277 E. sayılı dosyasına sunulan beyanlarını işbu davaya cevap bakımından yinelediğini belirterek, davanın öncelikle derdestlik itirazının göz önüne alınarak reddini, aksinin düşünülecek olması halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Proje Makina Tesisat Isıtma Soğ. İzo. İnş. Mim. Müh. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, 24.07.2009 günü iş kazası tespitiyle maluliyet oran tespitine ait dava konularının ayrı ayrı dava konusu yapılması için dilekçenin reddine karar verilecekken ayrılma kararı verilmesine rağmen yine her iki davadaki konu ve talebin aynı olduğunun görüldüğü, dolasıyla derdestlik itirazına rağmen aynı hatanın tekrarlanması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, davacının müvekkilinin hiç işçisi olmadığını, dilekçedeki iş yeri numarasının müvekkiline ait olmadığını, davacının Türkiye'ye dönerek bir daha kendisinden haber alınamadığı, bilahare halen memleketi Elbistan'ın Demirci kasabasında internet cafe işlettiğinin duyulduğu, sıhhi bir rahatsızlığı varsa tedaviye aracılık edilebileceği de bildirilmesine rağmen karşılık alınmadığını, amacının Ankara 15. İş Mahkemesinin 2008/277 esasında açtığı tazminat davasından kazanç sağlamak olduğunu, davacının eğer bir sakatlığı veya hastalığı varsa bunun hangi yaşında/ nerede/ ne şekilde/hangi tarihte oluştuğunun yeniden çekilecek radyografilerinin/ varsa eskileriyle ve sair tıbbi tetkiklerinin de bugünkü haline göre yapılacak tıbbi tetkikleriyle karşılaştırılması, sol kol mühürlü olarak Adli Tıp İhtisas Kuruluna da bizzat gönderilerek yapıldığında davasındaki kötü niyetin kolayca anlaşılabileceğini beyanla, davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, Antalya/ Muratpaşa SGM ile yapılan yazışma neticesinde davacının iddia ettiği iş kazası ile ilgili olarak herhangi bir kayda, yapılan bir işleme ve davacının müracaatına rastlanmadığını, davacının kaza geçirdiği tarihte sigorta primlerinin Ankara SG İl Müdürlüğüne yatırıldığının tespit edildiğini, Ankara SG İl Müdürülüğü Ulucanlar SGM'den gelen yazıda söz konusu kaza olayının aynı merkezin " Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu" servisinde 25.09.2009 tarih, 69 sayılı yazı ile bildirilerek tahkikat raporu düzenlemesi hususunda gereğinin yapılması için yazışma yapıldığının bildirildiğini, yapılan işlemin mevzuata uygun olup dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, davanın reddi ile mahkeme masrafları, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, davanın kabulü halinde Kurumun dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden aleyhlerine masraf ve vekalet ücretine hükmedilmemesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

4.İhbar olunan Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; herhangi bir kabul beyanı olmamak kayıt ve şartıyla, müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı dahilinde ve sigortalısının kusur oranı ile sınırlı olduğunu beyanla, davanın reddini, ihbar olunan sıfatı göz önüne alınarak müvekkil şirket hakkında hüküm tesis edilmemesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile

1-Davacının; 13.08.2007 tarihinde geçirdiği iş kazasına bağlı L1 vertebra kırığı uygulanan füzyon arızası nedeniyle 85/9529 karar sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak E cetveline göre %32 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiğinin tespitine;

2- Davacının %32 oranında maluliyetinin başlangıç tarihinin Özel Göztepe Şafak Hastanesinde posterior stabilizasyon ameliyatının yapıldığı tarih olan 13.06.2008 tarihi olduğunun tespitine; karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepler
1. Davalı ... İnş.. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının açtığı tazminat dosyasında maluliyet tespitini talep edebilecekken bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığını, dosyada alınan Ankara Adli Tıp Kurumunun 09.03.2010 tarihli raporunda davacıda anotomik bir araz saptanmadığından vücut genel çalışma gücünü kaybetmediği, 2 ay süre ile istirahat gerektiğinin belirtildiği halde Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen raporda davacının maluliyet oranının %32 olarak belirlediği, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulu raporunda ise davacının maluliyet oranının %32 olarak belirlediği, ancak 3. İhtisas Kurulu raporundan farklı olarak maluliyet başlangıç tarihini 13.06.2008 olarak tespit ettiğini, davacının çalışma gücünü kaybetmediğine ilişkin rapor bulunmakta iken aradan yıllar geçtikten sonra yapılan maluliyete ilişkin değerlendirme ve tespitlerin dava konusu kazadan kaynaklanmadığının açık olduğunu, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;olayın Kurum yönünden iş kazası olarak değerlendirilmediğini, Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/1300 Esas sayılı dosyasında görülen iş kazası tespit davası sonucunda kazanın Kurum yönünden iş kazası olmadığı belirlenerek davanın reddine karar verlidiğini, Kurum yönünden iş kazası kabul edilmediğinden maluliyetin tespiti yönünde Kuruma husumet yöneltilemeyeceğinden taraf sıfatı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının açtığı tazminat dosyasında maluliyet tespitini talep edebilecekken bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ..... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ankara 2. İş Mahkemesinin 2011/236 Esas sayılı dosyasında davacı tarafından açılan iş kazası tespit davasında müvekkiline husumet yöneltilemeyeceği belirtilerek reddedildiği ve kararın kesinleştiğini, bu nedenle bu davada da müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dosyada alınan ilk rapor olan Ankara Adli Tıp Kurumunun 09.03.2010 tarihli raporunda davacıda anotomik bir araz olmadığının 2 ay süre ile istirahat gerektiğinin belirtildiği, bu rapora itiraz edilmesi üzerine aldırılan ve hükme dayanak yapılan raporun evrak üzerinden verildiği, 11 sene sonra verilen ve sigortalının muayene edilmeden verilen bu rapora itibar edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı incelendiğinde; davacının 14.07.2009 tarihli dilekçe ile müvekkilinin geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun ve maluliyet oranının tespiti talebi ile dava açtığı, açılan davada maluliyet oranı tespiti davası tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydolunduğu, iş kazası tespiti talebi ile açmış olduğu davada Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/1300 Esas 2013/1558 Karar sayılı dosyası ile "Kurum ile işveren arasında kısa vadeli sigortalı kollarını da kapsayan topluluk sigortası bulunmadığından olayın Kurum yönünden iş kazası olmadığı gerekçesi ile SGK aleyhine açılan davanın reddine, ... proje ...Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, ... İnş. A.Ş aleyhine açılan davanın kabulü ile davacının 13.08.2007 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verildiği" kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 09.12.2014 tarih 2014/13288 E-2014/26648 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, Kurumun 23.08.2010 tarih 2010/51 sayılı tespit raporunda "denetim konusu iş kazası ülkemiz ile Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalanmamış bir ülke olan Irak'ta meydana geldiğinden 2007 yılında vuku bulması nedeni ile 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi bulunmadığından işyeri topluluk sigortası hükümlerine tabi olduğundan söz konusu iş kazasının kısa vadeli sigorta kolları açısından değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, ... hakkında iş kazası iddiasına ilişkin olarak yapılacak işlem bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlediği, olayın Kurum yönünden iş kazası olmadığının tespit edilerek bu kararın kesinleşmiş olması nedeni ile Kurumdan davacının sürekli iş göremezlik oranı belirlemesi istenemeyeceği, nitekim Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2010/8616 ve 2012/2864 Karar sayılı ilamı da bu yönde olduğundan Mahkemece Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 22.08.2018 tarihli raporu doğrultusunda "davacının 13.08.2007 tarihinde geçirdiği iş kazasına bağlı L1 vertebra kırığı uygulanan füzyon arızası nedeni ile %32 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı ve maluliyetinin başlangıç tarihinin Özel Göztepe Şafak Hastanesinde posterior stabilizasyon ameliyatının yapıldığı tarih olan 13.06.2008 tarihi olduğu" yönünde karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalıların bu yöndeki istinaf taleplerinin yerinde olmadığı, Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/1300 Esas 2013/1558 Karar sayılı dosyası ile SGK aleyhine açılan davanın reddine, ... Proje ...Ltd.Şti aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine ilişkin karar kesinleşmiş olduğundan davalı Kurum ve davalı ... Proje ...Ltd. Şti. aleyhine bu davanın da husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalının istinaf talebinin kabul edilerek, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dosyada mevcut delillerin hüküm kurmak için yeterli olduğundan delil toplanmasına ve duruşma açılmasına gerek olmaksızın davanın SGK ve ... proje ...Ltd.Şti aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... İnş.A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; Kurum ve davalılardan ... Yönünden verilen red kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı ... İnş.. A.Ş. vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 13.08.2007 tarihinde geçirdiği iş kazasına nedeni ile davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesi

3. Değerlendirme
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ..... Ltd. Şti. vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Eldeki davada davacı vekili, davacının 13.08.2007 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun ve iş göremezlik oranının tespiti talebi ile dava açtığı, iş göremezlik oranının tespitine ilişkin davanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydolunduğu, iş kazası tespiti talebi ile açmış olduğu davada Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/1300 Esas 2013/1558 Karar sayılı dosyası ile "Kurum ile işveren arasında kısa vadeli sigorta kollarını da kapsayan topluluk sigortası bulunmadığından olayın Kurum yönünden iş kazası olmadığı gerekçesi ile SGK aleyhine açılan davanın reddine, ... proje ...Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, ... İnş. A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile davacının 13.08.2007 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verildiği" kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 09.12.2014 tarih 2014/13288 E 2014/26648 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, Bölge Adliye Mahkemesince davanın davalı ... İnş..AŞ. yönünden kabulüne, davalılar SGK ve ... Proje Makina Tesisat Isıtma Soğ. İzo. İnş. Mim. Müh. Tur. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmakla, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin ilamının içeriği de gözetildiğinde davalı Kurum yönünden davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının aşağıdaki bent kapsamında kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, (3) nolu bendinin tamamen silinmesi ile yerine;

"Davanın, davalılar ... yönünden esastan , ... Tesisat Tah. Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine," kelimelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.