YARGITAY 10. CEZA DAIRESI

10. Ceza Dairesi         2023/17405 E.  ,  2025/4544 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/5033 Değişik iş
SUÇ : Alkol veya uyuşturucu madde etkisi altındayken araç
kullanma
İNCELEME KONUSU KARAR: İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Akhisar Sulh Ceza Hakimliğinin
yukarıda belirtilen kararı ile, uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullanmak suretiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/8. maddesine muhalefetten kabahatli ... hakkında, idari para cezası uygulanmasına ve sürücü belgesinin geri alınması işlemine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/2057 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine, kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 17.08.2023 tarihli ve 2023/8885 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB - 2023/93902 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.09.2023 tarihli ve KYB - 2023/93902 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre; trafik ekibi tarafından tutulan 20.06.2022 tarihli tutanakta, olay günü saat:15:29'da yapılan alkol ölçümü sonucunda kabahatlinin 1.24 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, kabahatliye 0.50 promil üzerinde alkollü olarak araç kullanmak eyleminden dolayı 2918 sayılı Kanun'un 48/5. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanarak sürücü belgesine 6 ay süre ile el konulmasına karar verildiği, yapılan ölçümde 1 promilin üzerinde alkol tespit edilmesi nedeniyle kabahatlinin jandarma tarafından Bergama Devlet Hastanesine götürüldüğü, saat:18:03'te numune alındığı, yapılan testte kabahatlinin kanında uyuşturucu madde tespit edilmesi üzerine, kabahatliye ayrıca uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullanmaktan 2918 sayılı Kanun'un 48/8. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanarak sürücü belgesine 5 yıl süre ile el konulmasına karar verildiği,

Daha sonra Bergama Cumhuriyet Başsavcılığınca kabahatli hakkında alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan 2022/3623 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, anılan dosyadan Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan talep üzerine Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 20/06/2022 tarihli ve 2022/1452 değişik iş sayılı kararı ile şüphelinin kan ve idrar numunelerinin alınmasına karar verildiği, aynı gün şüpheliden bilinmeyen bir saatte örnek alındığı, alınan örnekler üzerinde yapılan inceleme sonucunda, İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığının 12.08.2022 tarihli cevabi yazısında kabahatlinin kanında uyuşturucu veya uyarıcı madde tespit edilmediğinin anlaşılması karşısında, uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullanmak kabahati yönünden yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. 20.06.2022 tarihinde saat 15.20 sıralarında Bergama Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce yapılan kontrolde durdurulan araç sürücüsü ...'nun 1.24 promil alkollü tespit edilmesi üzerine, kabahatliye 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanarak sürücü belgesine 6 ay süre ile el konulmasına karar verildiği,

B. Kabahatlinin alkol testine itiraz etmesi ve 1 promilin üzerinde alkol tespit edilmesi nedeniyle, Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 20.06.2022 tarihli ve 2022/1452 değişik iş sayılı kararı ile kan ve idrar örneği alınmasına karar verildiği, Bergama Devlet Hastanesinin 20.06.2022 tarihli 18.03 zamanlı raporunda; idrar örneğinde THC (esrar) pozitif tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu İzmir Grup Başkanlığının 12.08.2022 tarihli raporunda ise; kan örneğinde uyuşturucu maddeye rastlanmadığının belirtildiği,

C. Kabahatlinin yapılan idrar testi sonucunda THC (Marijiuana) maddesinin pozitif tespit edilmesi üzerine, kabahatliye 2918 sayılı Kanun'un 48/8. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanarak sürücü belgesine 5 yıl süre ile el konulmasına karar verildiği,

D. Uyuşturucu madde kullanma suçundan tefrik kararı verilerek 20.06.2022 tarihli "alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma" suçundan Bergama Cumhuriyet Başsavcılığının 04.11.2022 tarihli ve 2022/3623 Soruşturma, 2022/2128 Esas, 2022/1767 sayılı iddianamesi ile 5237 sayılı TCK'nın 179/3.maddesi delaletiyle 179/2 ve 53.maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, Bergama 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 21.03.2023 tarihli ve 2022/973 Esas, 2023/326 Karar sayılı kararı ile, TCK'nın 179/3.maddesi delaletiyle 179/2 ve 62/1, 5271 sayılı CMK'nın 251/3.maddeleri uyarınca 1 ay 26 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5.maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği,

E. Kabahatli müdafiinin sürücü belgesinin geri alınmasına dair 20.06.2022 tarihli işlemin iptali için İzmir 4.İdare Mahkemesine dava açtığı, İzmir 4.İdare Mahkemesinin 28.07.2022 tarihli ve 202/1644 Esas, 2022/1462 Karar sayılı kararı ile adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği,

F. İdare mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine kabahatli müdafiinin 05.09.2022 tarihli dilekçesi ile idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptalini Bergama Sulh Ceza Hakimliğinden talep ettiği,

G. Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/2057 Değişik iş sayılı kararı ile, itirazın reddine karar verildiği, müdafiin karara itiraz ettiği,

H. İtirazı inceleyen mercii Akhisar Sulh Ceza Hakimliğinin kanun yararına bozma istemine konu 23.01.2023 tarihli ve 2022/5033 Değişik iş sayılı kararı ile, "itirazın reddine" kesin olarak karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

I. Dosya kapsamına göre;

Bergama Cumhuriyet Başsavcılığınca kabahatli hakkında alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan 2022/3623 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 20.06.2022 tarihli ve 2022/1452 değişik iş sayılı kararı ile şüphelinin kan ve idrar örneklerinin alınmasına karar verildiği, aynı gün şüpheliden alınan örnekler üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Bergama Necla-Mithat Öztüre Devlet Hastanesinin 20.06.2022 tarihli raporu ile, idrar örneğinde THC (Marijiuana) pozitif tespit edildiği, Bergama Cumhuriyet Başsavcılığınca 21.06.2022 tarihli yazı ile gönderilen ve 06.07.2022 tarihinde Adli Tıp Kurumuna geldiği anlaşılan kan örneğinde yapılan incelemede, İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığının 12.08.2022 tarihli raporunda, kabahatlinin kanında uyuşturucu veya uyarıcı madde tespit edilmediğinin belirtildiği,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı" nı düzenleyen 48.maddesi,

"Madde 48 – (Değişik madde: 24.05.2013-6487 S.K./19. md)
Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılır.

Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazasına karışması hâlinde, ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur. Teknik cihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ile ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen bu sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Bu işlem bakımından 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 75 inci maddesi hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır.

Trafik kazası sonucunda kişinin ölmesi veya teknik cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanmış olması hâlinde, üçüncü fıkra hükümlerine göre bu kişilerden kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır.

Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.

Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.

Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 3.600 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere 2000 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır.

Sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığından şüphe edilmesi hâlinde 5271 sayılı Kanunun adli kolluğa ilişkin hükümleri uygulanır.

Alkollü olarak araç kullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri ikinci defa geri alınan sürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul ve esasları İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç veya üçten fazla geri alınan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.

Sürücü belgelerinin geçici geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.

Bu madde hükümlerine göre geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için; ilgili kişi hakkında trafik kurallarına aykırılık dolayısıyla bu Kanun hükümlerine göre verilmiş olan idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması; uyuşturucu veya uyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesi geri alınanların ayrıca sürücü olmasında sakınca bulunmadığına dair resmi sağlık kurumlarından alınmış sağlık kurulu raporunun ibraz edilmesi şarttır.

Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tespiti için kullanılacak teknik cihazların sahip olacağı asgari koşullar ile diğer usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir."

Aynı Kanun'un Ek 3. maddesi ise,

"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki fiiller için, her takvim yılı başında geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan mutlak ceza tutarları, o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında arttırılır"

Şeklinde olup, kabahatlinin idrar örneğinde uyuşturucu maddelerden THC maddesinin pozitif tespit edilmesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5 ve 48/8. maddeleri uyarınca uygulanan idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına dair işlemlerin kanuna uygun olduğu, dolayısıyla Bergama Sulh Ceza Hakimliğinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/2057 Değişik iş sayılı itirazın reddi kararına yönelik itirazı inceleyen mercii Akhisar Sulh Ceza Hakimliğinin 23.01.2023 tarihli ve 2022/5033 Değişik iş sayılı "itirazın reddi" kararının Kanun'a uygun olduğu belirlenmekle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
21.04.2025 tarihinde karar verildi.