YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2024/2425 E.  ,  2024/3942 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1780 E., 2023/1221 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret/Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Varto Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/108 E., 2021/297 K.

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil istekli davada İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine ilişkin verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; Muş ili, Varto ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 449 parsel (yeni 136 ada 15 parsel) sayılı taşınmazın kadastro çalışmalarında Hazine adına tescil edildiğini, oysa anılan taşınmazı uzun yıllardır malik sıfatı ile zilyet olarak kullandığını, dedelerinden ve babalarından kendisine kaldığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 hükmünde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; açılan davanın davalı tarafça kabul edilmesi halinde hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilemeyeceğini, ... köyü muhtarının davayı kabul ettiğini ve bu nedenle davanın esasına girilerek karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; tespitin kesinleştiği tarihten davanın açıldığı 2021 yılına kadar 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinin anlaşılmasına ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 1. maddesine göre yapılan sayısallaştırma işleminin mülkiyete yönelik yeni bir dava açma hakkı tanımasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davacının istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesindeki taleplerini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesi,

442 sayılı Köy Kanunu’nun 37/7 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kadastro sonucu Muş ili, Varto ilçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 449 parsel (yeni 136 ada 15 parsel) sayılı taşınmazın senetsizden ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit edildiği, tespitin 24.08.1983 tarihinde kesinleştiği, davanın ise Kadastro Kanunu'nun 12/3 hükmünde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra, 08.02.2021 tarihinde Muş Kadastro Mahkemesinde açıldığı, Muş Kadastro Mahkemesinin 22.03.2021 tarih ve 2021/59 Esas, 2021/31 Karar sayılı kararı ile görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanın davacının talebi üzerine Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dava konusu taşınmazın ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edildiği, davalı Köy Tüzel Kişiliğini temsilen köy muhtarının davayı kabul beyanına itibar edilemeyeceği, eldeki dosyada köy muhtarının davayı kabul ettiğine ilişkin bir beyanının da bulunmadığı, aksi durumda dahi Köy Tüzel Kişiliğini temsil eden köy muhtarının davadan feragat veya davayı kabul yetkisi bulunmadığı gözetildiğinde davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacının temyiz itirazının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.