YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2024/2423 E.  ,  2024/3933 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/5 E., 2024/361 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul/Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tosya Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/393 E., 2020/19 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I .DAVA
Davacı ... Tüzel Kişiliği vekili özetle; ... köyünde kadimden bu yana hayvancılık ile geçimini temin eden tüm köy halkı tarafından mera olarak faydalanılıp tasarruf edilegelen 111 ada 3, 134 ada 9, 148 ada 26, 161 ada 18, 161 ada 34 ve 169 ada 137 parsel sayılı taşınmazların ham toprak vasfı ile Hazine adına kayıt ve tescil edildiğini ileri sürerek tapu kayıtlarının iptal edilerek davacı Köy Tüzel Kişiliğinin lehine mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine temsilcisi özetle; dava konusu taşınmazların mera, yaylak ve kışlak vasfında olmadığından Hazine adına tespit ve tescil edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kadimden beri davacı Köyde ikamet eden vatandaşlar tarafından kullanıldığı, davaya konu yerin mera vasfını haiz olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne;

Kastamonu ili Tosya ilçesi ... köyü Kurtkondu Mahallesi 111 ada 3 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 134 ada 9 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 148 ada 26 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü Dere Mahallesi 161 ada 18 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü Dere Mahallesi 161 ada 34 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 169 ada 137 parsel sayılı taşınmazların maliye hazinesi adına kayıtlı tapu kayıtlarının iptali ile; iş bu Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü Kurtkondu Mahallesi 111 ada 3 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 134 ada 9 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 148 ada 26 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü Dere Mahallesi 161 ada 18 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü Dere Mahallesi 161 ada 34 parsel, Kastamonu ili Tosya ilçesi ... Köyü ... Mahallesi 169 ada 137 parsel sayılı taşınmazların davacı ... Tüzel Kişiliği lehine tahsisi yapılacak şekilde mera sıfatı ile mera özel siciline tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri
Davalı Hazine temsilcisi istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kadastro çalışmalarının 24.08.2009 tarihinde kesinleştiğini, kesinleştikten yaklaşık 10 yıl sonra davanın açıldığını, kadastro ekibinde köy muhtarı ve 3 bilirkişinin tutanakta imzalarının bulunduğunu, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, toprak yapısı, eğimi konusunda yeterli bilginin bulunmadığını, raporlarda taşınmazların mera olduğu yönünde bir bilginin bulunmadığını, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının maddi olguya dayanmadığını ve soyut olduğunu, Hazine aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu, İdarenin bir kusurunun bulunmadığını öne sürerek Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahallinde yapılan keşif, uygulama, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları, teknik bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşınmazların davacı Köy Tüzel Kişiliği halkı tarafından kadimden beri hayvan otlatılmak amacı ile kullanıldığı, uzun süredir herhangi bir tarımsal faaliyete konu olmadığı gibi üzerlerinin de mera bitkileri ile kaplı olduğu, böylece taşınmazların mera vasfında olduklarının dosya kapsamı ile sabit olduğu, bu durumda Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16 ncı ve 18 inci maddeleri,

4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3, 4 ve 5 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Kadastro sonucunda; Kastamonu ili, Tosya ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan dava konusu 111 ada 3, 134 ada 9, 148 ada 26, 161 ada 18 ve 34 ve 169 ada 137 parsel sayılı taşınmazlar Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ham toprak vasıflı yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Köy Tüzel Kişiliği taşınmazların köyün kadim merası olduğu iddiasıyla tapu kayıtlarının iptali ile mera olarak sınırlandırılmasını talep etmiş, davalı Hazine ise davanın reddini savunmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, toplanan delillerden dava konusu taşınmazların mera vasfında olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin j bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.