YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2024/2414 E.  ,  2024/3780 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1043 E., 2023/1373 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/143 E., 2022/7 K.

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedenlere dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Mardin ili, Midyat ilçesi, ... Mahallesinde kain 150 ada 11 parsel sayılı taşınmazın, 50 yılı aşkın süre ile öncesinde babası daha sonra davacı tarafından harman yeri, hayvanları beslemek ve ağıl olarak kullanıldığını, taşınmazın etrafının duvarlar ile çevrili olduğunu ve çevre parsellerin de tamamına yakınının davacıya ait olduğunu ancak kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, taşınmazın ekili ve dikili olmadığını, Devletin hüküm ve tasarrufu altında özel mülkiyete konu olması mümkün bulunmayan yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 3402 sayılı Kanun'un 14 üncü ve 17 nci maddesine göre ekonomik amaca uygun 20 yıllık davasız aralıksız zilyetlik koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının dava konusu taşınmazda 50 yılı aşkın süre ile nizasız ve fasılasız malik sıfatı ile zilyet olduğunu, kadimden beri taşınmazın duvarla çevrili olduğunu, dava konusu taşınmazı harman yeri olarak kullandığını, hayvanlarının bakımını yaptığını, tarım işletmesinde 400 küçükbaş hayvanı beslediğinin sabit olduğunu, daha önce tarla olarak kullandığı yeri fıstık bahçesine çevirdiğini, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hava fotoğraflarına dayalı jeodezi raporundan dava konusu taşınmazların tamamı bakımından 1984 ve 2002 yıllarında herhangi bir tarımsal faaliyet ve kullanım bulunmadığı, kıraç ve taşlık olduğu, ziraat bilirkişi raporundan toprak derinliği ve taşlılığa bağlı olarak V. sınıf tarım arazisi olduğu, dağınık halde 10-12 yaşlarında incir, üzüm ve fıstık ağaçlarının bulunduğu, kısmen işlenen yer mevcut ise de çoğunluğunun işlenmeyen durumda olduğu, her ne kadar davacı vekili tarafından taşınmazın harman yeri olarak kullanıldığı ileri sürülmüş ise de, dava konusu taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunmadığının hava fotoğraflarıyla sabit olduğu, bilirkişi raporlarıyla desteklenmeyen beyanlara itibar edilemeyeceği, dava konusu edilen taşınmazda tespit tarihi itibarıyla davacı lehine kazanım koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesinin dava konusu taşınmazda imar ve ihya tamamlanmadığı gerekçesiyle reddine dair kararlarının ileri sürülen dava sebebi ile uyumlu olmadıklarını belirterek istinaf dilekçesindeki hususları tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190 ıncı maddesi; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17 nci maddeleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6 ve 713 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
Kadastro sonucu; Mardin ili, Midyat ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında çekişmeli 150 ada 11 parsel sayılı taşınmazın hali arazi vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edildiği; davacı tarafça, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak tescil istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.