YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2023/3440 E.  ,  2024/3200 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/325 E., 2023/352 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul-Kısmen Ret/Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kangal Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/146 E., 2021/582 K.

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA
1. Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Kangal ilçesi, ... köyünde bulunan, yaklaşık 12 dönüm tarla vasfında taşınmazın tapu kaydının iptali ile 132 ada 4 nolu parsel ile birlikte bir bütün olarak, yaklaşık 20 dönüm tarla vasfında taşınmazın tapu kaydının iptali ile 132 ada 25 nolu parsel ile birlikte bir bütün olarak, 6 dönüm tarla vasfında taşınmazın tapu kaydının iptali ile 132 ada 37 nolu parsel ile birlikte bir bütün olarak, yaklaşık 8 dönüm tarla vasfında taşınmazın tapu kaydının iptali ile 132 ada 23 nolu parsel ile birlikte bir bütün olarak ve yaklaşık 4 dönüm tarla vasfında taşınmazın tapu kaydının iptali ile 132 ada 23 nolu parsel ile birlikte bir bütün olarak müvekkilinin miras bırakanı ... oğlu ... mirasçıları adına veraset ilamındaki payları oranında tapuya tescilini talep etmiştir.

2. ...’ın davacı dışındaki mirasçıları olan ..., ..., ... , ... , ... , ... , ... ve ... ayrı ayrı dosya arasına sundukları dilekçelerle; eldeki davadan haberdar olduklarını, açılan davaya bir itirazlarının bulunmadığını belirtmişlerdir.

II. CEVAP
Davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D), (E) ve (F) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin dava konusu edildiği, taşınmazların davacılara murisleri Ali’den geldiği, murisin terekesinin taksim edilmediği, davacı tarafça (C), (D) ve (E) harfleri ile gösterilen bölümler yönüyle davadan feragat edildiği, (A) harfi ile gösterilen bölümün ise dava dışı 132 ada 5 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu 132 ada 18 parsel (ifraz öncesi 132 ada 71 parsel) sayılı taşınmazın fen bilirkişisi Adem Tunç tarafından düzenlenen 15.06.2021 havale tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 628,07 metrekare ve (F) harfi ile gösterilen 3.170,82 metrekare yüzölçümüyle gösterilen bölümlerinin tapu kaydının iptali ve taşınmazdan ifrazıyla ... mirasçıları adına murise ait Kangal Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 05.12.2019 tarih ve 2019/340 Esas, 2019/346 Karar sayılı veraset ilamında gösterilen miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline; (C), (D) ve (E) harfleri ile gösterilen bölümlere yönelik davanın feragat nedeniyle reddine, (A) harfi ile gösterilen bölüme yönelik davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava ve istinaf incelemesine konu edilen (B) ve (F) harfleri ile gösterilen bölümlerin davacı tarafın murisine ait olduğu, ekilip biçilmek suretiyle malik sıfatıyla 20 yılı aşkın süredir zilyetliklerinde bulundurulduğu, taşınmazın komşu şahıs parselleri ile bir bütünlük arz ettiği ve aynı özellikte bulunduğu, mera parseli ile ayırt edici sınırının olduğu, mera vasfında olmadığı, davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü maddesinde öngörülen zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddesi

3. Değerlendirme
1. Kadastro sonucunda Sivas ili, Kangal ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 132 ada 71 parsel sayılı 490.903,42 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve ekonomik yarar sağlanması mümkün yerlerden olmakla ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş; yargılama sırasında taşınmazın hükmen ifrazı ile Hazine adına kayıtlı 132 ada 118 parsel sayılı 489.778,67 metrekare yüzölçümlü tarla vasıflı taşınmaz oluşmuş; bilahare Mera Komisyonu tarafından yapılan çalışma sonucunda taşınmaz ... köyü adına mera olarak tahsis edilmiştir.

2. Mahkemece, dava ve temyize konu taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (B) ve (F) harfleri ile gösterilen bölümlerinde davacı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece davacıların murisi ... ile davacılar adına belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı hususunda yapılan araştırmada sonucunda, dava ve temyize konu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında davacıların murisi adına kayıtlı taşınmaz bulunmadığı ancak davacılar adına paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlar ile iştirak hükümlerine tabi taşınmazlar bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya arasında bulunan belgesiz defterleri incelendiğinde; 132 ada 11, 23, 106; 137 ada 2, 43, 46 ve 81 parsel sayılı taşınmazların iştirak hükümlerine tabi olduğu ancak bu taşınmazların kadastro tespit tutanaklarının onaylı örneklerinin tamamı dosya arasına aldırılmadığı gibi bu taşınmazların bir kısmına ilişkin dosya arasında bulunan tutanak örnekleri incelendiğinde, taşınmazların bir kısmında davacıların yalnızca bir kısım payda iştirak hükümlerine tabi oldukları, diğer payların dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu, taşınmazların bir kısmında ise davacıların dava dışı (davacıların murisinin yan soyundan akrabaları) kişilerle birlikte iştirak hükümlerine tabi oldukları görülmüştür. Bu durumda Mahkemece yapılan belgesiz araştırmasının yeterli olduğundan bahsedilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için, davacılar adına dava ve temyize konu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmazların tamamına ait kadastro tespit tutanakları getirtilip dosya arasına alınmalı, davacıların murisinin babası ... adına da aynı çalışma alanı içerisinde, kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) sorularak varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli, bundan sonra yukarıda açıklanan hususlar göz önünde bulundurularak, belgesiz sınırının aşılıp aşılmadığı değerlendirilip sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yön göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, dava ve temyize konu 132 ada 118 parsel sayılı taşınmazın parsel numarasının hüküm yerinde “18” olarak yazılması da isabetsiz olup kararın açıklanan sebeplerle sair yönler incelenmeksizin bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulüyle, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.