YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2023/3287 E.  ,  2024/1323 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/979 E., 2023/917 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret / Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adalar Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/111 E., 2022/23 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; dava konusu 103 ada 19 parsel sayılı taşınmazda bulunan 4 nolu bağımsız bölüm ... adına kayıtlı iken Adalar Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.01.2010 tarih 2008/15 Esas, 2010/5 Karar sayılı kararıyla, ...’nun 14.06.1997 tarihinde öldüğü, ölüm tarihine göre Yunan uyruklu olan ve taşınmazlar yönünden mirasçı olamayan mirasçılarının vasiyetname ile de taşınmaz mal edinemeyecekleri gerekçesiyle taşınmazları yönünden mirasının Hazineye aidiyetine karar verildiği, bu karar gereğince dava konusu taşınmazın tamamının 03.02.2011 tarih 222 yevmiye ile Maliye Hazinesi adına tapuya tescil edildiğini, taşınmazın aslı vakıf olduğundan vakfına dönmesi gerektiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile vakfı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili; taşınmazın maliki ...'nun mirası hakkında açılan dava neticesinde mirasının Hazineye aidiyetine karar verildiğini, taviz bedeli ödendiğinden vakfiyetinin terkin edildiğini, padişah tarafından yapılan vakıfların gayri sahih vakıf olduğu, bunların miri (devlete ait) arazi üzerinde kurulduğu, bu tür tahsis ve irşad kabilinden vakıfların aşar vergisinin ilgası ile vakıfla ilişkilerinin koptuğu, tapudaki vakıf şerhlerinin dahi kendiliğinden yok hükmünde sayıldığı ve mülk arazi haline geldiği, bunlardan taviz bedeli alınamayacağı, mutasarrıfın intikal hakkı sahibi denilen miraşçı bırakmadan ölmesi durumunda, bu türlü gayrimenkullerin vakfına dönmeyeceği, dolayısıyla taşınmazların Hazineye intikal etmesi gerektiğini ve vakıf şerhinin terkin edilmiş olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
Adalar Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.02.2022 tarihli ve 2020/111 E., 2022/23 K. sayılı kararı ile; vakfın gayr-i sahih vakıf olduğu, taşınmazın icareteynli veya mukaatlı bir taşınmaz olmadığı, Vakıflar Kanunu 30 uncu madde şartının sağlanmadığı, taşınmaz üzerindeki vakıf şerhinin taviz bedeli ödenmek suretiyle terkin edildiği, davalı Maliye Hazinesi adına tescil edildiği tarihte vakıf şerhinin bulunmadığı, vakıf şerhinin terkin edildiği taşınmazın Vakıf ile de ilişkisinin bulunmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
Adalar Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporuna itirazların dikkate alınmadığını, davanın Vakıflar Kanunu 17 inci maddesine göre açıldığını, gerekçenin aynı Kanun'un 30 uncu maddesine göre yazıldığını, taviz bedelinin ödenip şerhin terkin edilmesinin sonuca etkili olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/979 E., 2023/917 K. sayılı kararıyla; ... Vakfı'nın kuruluş aşamasında sadece öşür ve her türlü rusümatının vakfedildiği, Adalar kazasındaki yerlerin 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinden sonra bir nevi imara açıldığı, mukataa ve icareye dönüştürüldüğü, taşınmazın vakıf malı olduğu ve 24.09.1983 tarihinden sonra Hazine adına tesciline imkan bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353/1-b-2 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçelerinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin de yerinde olmayıp vekalet ücreti, yargılama gideri ve harca yasal olarak hükmedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Vakıflar Kanunu 17 inci maddesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
5737 sayılı Vakıflar Kanunu 17 inci maddesi

3. Değerlendirme
1.Dava konusu taşınmazın geldisi 103 ada 7 parsel sayılı 1.313,50m2 ağaçlı bahçeli hane nitelikli taşınmazda "Z. Ş. ... Vakfından mukataalı" şerhi olduğu, tamamının tapulama işlemi ile Yani oğlu ... adına kayıtlı iken 1/2 payının 03.07.1947 tarihinde ... kızı ...'na satış suretiyle devredildiği, kalan 1/2 payın ise 11.11.1948 tarihinde 3/8 payın ...'na, 1/8 payın ... kızı ... 'na intikal ettiği, taşınmazın ifrazen 103 ada 19 parsel olduğu, ...'nun bir kısım payını satış suretiyle devrettiği, kalan 38/184 payına 4 nolu bağımsız bölümün isabet ettiği, 03.02.2011 tarihinde taşınmazın Adalar Sulh Hukuk Mahkemesi 14.01.2010 tarih 2008/15 E., 2010/5 K. sayılı mirasbırakanın taşınmazları yönünden mirasının Hazine'ye aidiyetine ilişkin kesinleşen karar gereğince hükmen intikal suretiyle davalı Hazine adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

2.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.