YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2023/2505 E.  ,  2024/3739 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/443 E., 2023/44 K.
HÜKÜM : Ret

Taraflar arasında görülen tapu iptali tescil ve tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; mirasbırakanı ...'ın mirasçılardan mal kaçırmak amacı ile muvazaalı olarak 423, 424, 627, 889, 397 ve 932 sayılı parsel sayılı taşınmazlarını davalılar adına tescil ettirdiğini ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile mirasçılar adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiş, aşamada davalı ... yönünden davadan feragat etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar; davanın reddini savunmuşlar, yargılama sırasında davalılardan Mustafa'nın ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Mahkemece; ... köyünde bulunan bir kısım taşınmazların üçüncü kişiler adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle bu parseller yönünden davanın husumet (sıfat) yokluğundan reddine; dava konusu diğer taşınmazlar yönünden ise temlikin bağış suretiyle gerçekleştirildiği gerekçesiyle ile davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairece; çekişmeli 423 sayılı parsele ilişkin olarak muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteği yönünden, diğer çekişmeli 424, 627, 889, (... köyünde kain) 397 ve 932 sayılı parseller yönünden ise tenkis isteği bakımından tüm delillerin toplanması, toplanan ve toplanacak delillerin birlikte değerlendirilmesi, soruşturmanın eksiksiz tamamlanması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı ... bakımından davanın feragat nedeniyle reddine; davalı ... bakımından tapu iptal ve tescil isteminin reddine, tenkis isteminin kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 09.06.2021 tarihli ve 2021/1667 Esas, 2021/3168 Karar sayılı kararı ile; davalı ... yönünden terditli istem olan tenkis bakımından hükme yeterli bir inceleme yapılmadığı, Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/309 Esas sayılı dosyasında muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davada davalılar Şerif ve Mustafa adına kayıtlı 102 parsel sayılı taşınmazın davacının miras payı oranında tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verildiği ve kararın 28.11.2012 tarihinde kesinleştiği, ancak 102 parsel sayılı taşınmaz mirasbırakanın terekesine dahil edilmeden hesaplama yapılarak sonuca gidildiği, öte yandan davalıya belirlenen yeni sabit tenkis oranı yönünden tercih hakkının sorulmadığı ve dava konusu taşınmazların 2018 yılına ait değerleri üzerinden hesaplama yapıldığına değinilerek öncelikle 102 parsel sayılı taşınmazın temlik dışı terekeye dahil edilmesi, ondan sonra sabit tenkis oranının tespit edilmesi, tasarrufa konu malın belirlenen sabit tenkis oranına göre paylaşılmasının mümkün olup olamayacağının araştırılması, tasarrufa konu malın sabit tenkis oranında bölünmezliği ortaya çıktığı takdirde davalıdan tercihi sorulmak ve süratle dava konusu olup sabit tenkis oranına göre bölünemeyen malın karar tarihindeki rayice göre değerinin belirlenmesi ve bu değerin sabit tenkis oranıyla çarpımından bulunacak naktin ödetilmesine karar verilmesi; ayrıca 22.10.2020 tarihli kararın sadece davalılar tarafından temyiz edildiği ve bundan sonra hükmedilecek tenkis bedeli bakımından davalı ... lehine kazanılmış hak oluşabileceği de dikkate alınarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 26.01.2023 tarihli ve 2021/443 Esas, 2023/44 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, bozma kararı gereği 102 parsel sayılı taşınmazın terekeye dahil edilerek yeniden sabit tenkis oranının belirlenmesine ilişkin bilirkişi raporu düzenlendiği, davacının saklı payının ihlal edilmediği gerekçesiyle davalı ... dışındaki davalılar yönünden davanın reddine; davalı ... yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının gerçekleştirilen muvazaalı işlemler sonucunda miras hakkından mahrum bırakıldığını, yapılan eksik yargılama sonucunda mağduriyetinin artarak devam ettiğini, muris muvazaası iddialarının yargılama sürecinde ele alınmadığını, muvazaa iddialarının incelenmesine yönelik yeterli yargılama yapılmadığını, tenkis iddialarına dair inceleme yapılmış olsa da 2009 yılındaki taşınmaz ve tereke değerleri esas alınanarak hesaplama yapıldığını, kararın bu yönüyle de hatalı olduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.4.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 560 ıncı - 571 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan Mehmet'in 09.07.2009 tarihinde öldüğü, geride davacı kızı Naciye, dava dışı çocukları Mehpare ve Rüstem ile davalı oğulları Mustafa ve Şerif'in kaldığı, Mustafa'nın da yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları olan eşi Hatice, oğulları Yavuz, Rıza ve Harun'un davaya dahil edildikleri, mirasbırakan Mehmet'in dava konusu 423 parsel sayılı taşınmazını 15.04.2002 tarihinde satış suretiyle davalı oğlu Şerif'e temlik ettiği; dava konusu 424, 627, 889, 397 ve 932 parsel sayılı taşınmazların ise 1984 yılında yapılan kadastro uygulaması sırasında mirasbırakanın kadastro tespit tutanaklarına düşürülen ve imzasıyla tevsik edilen muvafakat beyanına dayalı olarak davalılar Mustafa ve Şerif adına tespit ve tescil edildiği anlaşılmaktadır.

2. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2 nci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 247,70 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.