YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2022/6270 E.  ,  2024/1819 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/286 E., 2022/146 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 07.06.2021 tarihli 2019/3185 Esas, 2021/4981 Karar sayılı kararı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 205 ada 48 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesinde sit alanında bulunduğu belirtilerek tarla vasfı ile Hazine adına tescil edildiğini, oysa taşınmaza davacının zilyet olduğunu ileri sürerek miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tescilini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.93.2015 tarihli ve 2014/102 Esas, 2015/449 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davacı vekili tarafından vekalet ücretine yönelik temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 07.06.2021 tarihli 2019/3185 Esas 2021/4981 Karar sayılı kararıyla; “Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm için yeterli olmadığı, çekişmeli taşınmazın sit alanı içerisinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise sit alanının nevi ve derecesi ile sit haritası bulunup bulunmadığı hususlarının Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünden sorulmadığı, yeniden keşif yapılarak fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi aracılığıyla bölgeye ait sit haritası ile kadastro paftasının ölçeği eşitlenip çakıştırılarak yöntemince uygulanması, taşınmazların kuşkuya yer bırakmayacak şekilde hangi sit alanda kaldığı, taşınmaz üzerinde 1.grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususunun saptanması gerektiği ” belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli ve 2018/503 Esas, 2019/136 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

D. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

E. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 07.06.2021 tarih ve 2019/3185 Esas, 2021/4981 Karar sayılı kararıyla; “Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, bozma ilamında belirtildiği şekilde çakıştırma yapılmadığı, Mahkemece öncelikle Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan çekişmeli taşınmazın hangi alanda kaldığının sorulması, arkeolog bilirkişi raporu kendi içinde çeliştiğinden yeniden keşif yapılarak arkeolog bilirkişisinden sit alanı haritası ile kadastro paftasının ölçeği eşitlenerek çakıştırılması, çekişmeli taşınmazın kuşkuya yer bırakmayacak şekilde hangi sit alanda kaldığı hususunun saptanması gerektiği” belirtilerek karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 2863 sayılı Yasa uyarınca taşınmazın zilyetlikle mülk edinme koşullarının olanaklı olduğu, 3.derece doğal sit alanı içerisinde kaldığı, zilyetlikle kazanma koşullarının miktar ve süre itibari ile oluştuğu,mahalli bilirkişi beyanına göre bir bütün halinde kullanılan taşınmazların taksim sonucu ayrıldığı,komşu parsel maliklerinin de davacının akrabaları olduğu ve halen şahıslar adına kayıtlı özel mülkiyet konusu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

G. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

H.Temyiz Nedenleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle, kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,araştırma ve incelemenin eksik olduğunu, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle mülkiyetinin kazanılamayacak yerlerden olduğunu, davacı lehine ekonomik amaca uygun 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığını, taşınmazın imar ihya edilmesinden sonra 20 yıllık sürenin başlayacağını, yargılama giderlerinden Hazinenin sorumlu olamayacağını belirtilerek ve resen görülecek eksiklikler nedeniyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

I. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/1 inci maddesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 11 inci maddesi (Değişik ikinci cümle: 22/5/2007-5663/1 md.)

3. Değerlendirme
Kadastro sonucu ... ada 48 parsel sayılı 444,73 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve hibe nedeniyle davacı ... adına tespit edilmiş iken... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Müdürlüğünün 14.02.1996 tarih ve 5576 sayılı karar ve ekindeki 1/25000 ölçekli sit haritası kapsamında kaldığından bahisle zilyetlikle iktisabı mümkün olmadığı gerekçesiyle beyanlar hanesine sit alanında kaldığı belirtilerek tarla vasfıyla Hazine adına tescil edilmiştir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2 inci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Ancak arkeolog bilirkişi raporuna göre taşınmaz 3. derecede doğal sit alanında kaldığından, tapu kaydına bu hususun şerh verilmesi gerektiğinin göz ardı edilmesi isabetsiz ise de bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının açıklanan nedenden ötürü kabulü ile Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 09.06.2022 tarihli hüküm fıkrasının 1. bendinin sonuna "Taşınmazın 3. derece doğal sit alanı kapsamında kaldığının tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine" ibaresinin eklenmesine ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin j bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu ile kapalı olmak üzere,

05.03.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.