YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/8293 E.  ,  2023/8388 K.
"İçtihat Metni"
K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi (Aksaray 1. Asliye Ceza
İNCELEME KONUSU
KARARLAR : Karar verilmesine yer olmadığına dair karar, hükmün açıklanması suretiyle mahkûmiyet
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması

1. Aksaray Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.12.2015 tarihli ve 2015/1285 Değişik İş sayılı kararı
Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.09.2013 tarihli ve 2009/481 Esas, 2013/616 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 231 ... maddesinin altıncı beşinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karara yönelik hükümlü müdafii tarafından yapılan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin merci Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.12.2015 tarihli ve 2015/1285 Değişik İş sayılı kararının kesin olmakla 15.12.2015 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

2. Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.05.2018 tarihli ve 2017/995 Esas, 2018/689 Karar sayılı kararı
Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.05.2018 tarihli ve 2017/995 Esas, 2018/689 Karar sayılı kararı ile hükümlünün, tabi tutulduğu denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlediğinin ihbarı üzerine 5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanması ile hükümlü hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin netice cezanın türü ve miktarı itibarıyla, 5271 sayılı Kanun'un 272 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle 16.05.2018 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 16.08.2023 tarihli ve 2023/16749 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve KYB-2023/94319 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve KYB-2023/94319 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Aksaray Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15/12/2015 tarihli ve 2015/1285 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan değerlendirmede:
Dosya kapsamına göre,
Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 17.09.2013 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karara karşı diğer sanık vekili tarafından verilen 09.10.2013 tarihli dilekçenin ikinci sayfasının ilk paragrafında 'olaya sebep olan müşteki sanıklara ise az ceza verilmiştir. Kabul edilmesi mümkün değildir. Bu yönüyle de kararın bozulmasını istiyoruz' şeklindeki ifade ile kendi müvekkili ile ilgili hükümler ile birlikte sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına da itiraz etmiş olduğu cihetle, Aksaray Ağır Ceza Mahkemesince itiraz konusunda bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesinde,

Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.05.2018 tarihli ve 2017/995 esas, 2018/689 sayılı kararı yönünden yapılan incelemede:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/11. fıkrasındaki 'Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.' şeklindeki açıklamalara nazaran,
Somut olayda, Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesince 17.09.2013 tarihinde verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı müşteki sanık müdafii tarafından verilen 09.10.2013 tarihli dilekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilmesi üzerine mercii Aksaray Ağır Ceza Mahkemesince talep yönünden inceleme yapılması gerekirken hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına vaki bir itiraz bulunmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmiş olması karşısında; Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.09.2013 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesinden söz edilemeyeceği gözetildiğinde; henüz hukuken kesinleşmemiş olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik denetim süresinin de başlamayacağı cihetle, Mahkemesince bu husus gözetilmeden yazılı şekilde hükmün açıklanmasında ve sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
A. Aksaray Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.12.2015 Tarihli ve 2015/1285 Değişik İş Sayılı Kararı Yönünden;
1. 5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesinde düzenlenen “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için, aynı maddenin altıncı fıkrasında belirtilen objektif ve subjektif koşulların bulunması ve yapılan yargılama sonucunda sanığın isnad edilen suçu işlediğinin belirlenmesi gerekmekle, 5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesinin onikinci fıkrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı itiraz yoluna başvurulabileceği hüküm altına alınmıştır.

2. Olağan kanun yollarından olan itiraz, 5271 sayılı Kanun'un 267 ilâ 271 ... maddeleri arasında düzenlenmiş olup aynı Kanun'un, "İtiraz olunabilecek kararlar" başlıklı 267 nci maddesinde yer alan;
"Hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde, mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir."
Şeklindeki düzenleme gereği kural olarak sadece hâkim kararlarına karşı gidilebilecek olan itiraz yoluna, kanunlarda açıkça gösterilmiş olunması kaydıyla mahkeme kararlarına karşı da başvurulması mümkündür.

05.04.2023 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesinin onikinci fıkrasında yer alan;
“(12) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir. İtiraz mercii, karar ve hükmü inceler; usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılık tespit ettiği takdirde, gerekçesini göstererek karar ve hükmü kaldırır ve gereğinin yapılması için dosyayı mahkemesine gönderir.”
Şeklindeki hüküm gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına itiraz halinde itiraz merciince, usule ve esasa ilişkin inceleme yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyasının değerlendirilmesinde; Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.09.2013 tarihli ve 2009/481 Esas, 2013/616 Karar sayılı kararı ile ... hakkında şikâyetçi Fikret'i kasten yaralama suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, şikâyetçinin 07.07.2009 tarihli duruşmada hükümlünün cezalandırılmasını talep ettiği, bu talebin katılma istemi mahiyetinde olduğu, ancak katılma isteminin karara bağlanmadığı, aynı davada sanık sıfatını da haiz şikâyetçi vekili tarafından 09.10.2013 tarihli temyiz istemi içerir dilekçe verildiği, bu dilekçede "...olaya sebep olan müşteki sanıklara az ceza verilmiştir" şeklindeki ifadenin 5271 sayılı Kanun'un 264 üncü maddesi gereğince itiraz mahiyetinde olduğu kabul edildiği, hükümlü ... hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının incelenmek üzere dosyanın merciye gönderilmesi üzerine itirazı inceleyen merci tarafından hem usûl hem esas yönünden inceleme yapılması gerektiği dikkate alınmadan merci tarafından "itiraz bulunmadığı"ndan bahisle itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup (1) numaralı kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

B. Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.05.2018 Tarihli ve 2017/995 Esas, 2018/689 Karar Sayılı Kararı Yönünden;
1. 5271 sayılı Kanun’un, “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlıklı 231 ... maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan sekizinci fıkrasının birinci cümlesi ve onbirinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan; “(8) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. ...
(11) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. ...” şeklindeki düzenlenme gereğince denetim süresi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının usûlüne uygun olarak kesinleşmesi üzerine başlar. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık, bu karar usûlüne uygun bir şekilde kesinleştikten sonra, beş yıl süreyle denetime tabi tutulacak ve tabi tutulduğu denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirlerine riayet etmemesi hâlinde hüküm açıklanacaktır.

2. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükmün açıklanmasına esas olan Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.09.2013 tarihli ve 2009/481 Esas, 2013/616 Karar sayılı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın, usûlüne uygun şekilde kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Şöyle ki, anılan karara yönelik şikâyetçi vekili tarafından verilen 09.10.2013 tarihli temyiz istemi içerir dilekçesinin 5271 sayılı Kanun'un 264 üncü maddesi gereğince itiraz mahiyetindeki kabul edilerek vaki itirazın incelenmesi gerektiği dikkate alınmadan yukarıda (A) paragrafında açıklandığı üzere merci tarafından itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği belirlenmiştir.

3. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının usûlüne uygun olarak kesinleşmemesi ve denetim süresinin işlemeye başlamaması nedeniyle hükmün açıklanamayacağı dikkate alınmadan hükümlünün tabi tutulduğu denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlediğinin ihbarı üzerine dosyanın ele alınarak hükmün açıklanmasına karar verilmesi Kanun’a aykırı olup (2) numaralı kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemlerinin KABULÜNE,

2. Hükümlü ... hakkında şikâyetçi Fikret'i kasten yaralama suçundan verilen Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.12.2015 tarihli ve 2015/1285 Değişik İş sayılı kararı ile Aksaray 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.05.2018 tarihli ve 2017/995 Esas, 2018/689 Karar sayılı kararlarının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.12.2023 tarihinde karar verildi.