YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/8258 E.  ,  2024/1183 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

Adam öldürme suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 16.05.1997 tarihli ve 1996/90 Esas, 1997/62 Karar sayılı kararı ile 23 yıl 4 ay 30 gün ağır hapis cezasına hükümlü ...'ın, bu cezasının infazı sırasında, 01.08.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4421 sayılı Kanun ile değişik 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 5 ... maddesi ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2/2 nci maddesi uyarınca 23 yıl 4 ay 1 gün ağır hapis cezası olarak düzeltilmesine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 23.11.2000 tarih ve 2000/166 müteferrik sayılı kararını müteakip 4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıvermeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun gereğince 07.11.2001 tarihinden geçerli olmak üzere şartla tahliyesine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.2001 tarihli ve 2001/490 müteferrik sayılı kararını müteakip, adı geçen hükümlünün 26.06.2005 tarihinde işlemiş olduğu bina içinde hırsızlık suçundan Kdz. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18.07.2008 tarihli ve 2005/1154 Esas, 2008/486 Karar sayılı kararı ile 5 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığının ihbar edilmesi üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca 15.04.2020 tarihinde

yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 48 ... maddesiyle değişik 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107 nci maddesinin 13 üncü fıkrası gereğince şartla tahliyenin geri alınmasına karar verilmesine yönelik talebinin, ihbara konu suçun denetim süresinden sonra işlendiğinden bahisle şartla tahliye kararının geri alınmasına yer olmadığına dair ... İnfaz Hakimliğinin 17.01.2023 tarihli ve 2023/83 Esas, 2023/223 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 31.01.2023 tarihli ve 2023/167 değişik ... sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18.08.2023 tarihli ve 94660652-105-78-7421-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve 2023/94954 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve 2023/94954 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,
Suç tarihinde yürürlükte bulunan koşullu salıverilme ile ilgili mevzuat incelendiğinde;
Mülga 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un "Şartla Salıverilme" başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının, "(Değişik fıkra: /11/03/1986 - 3267/1 md.) ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına hükümlüler 25 yıllarını; müebbet ağır hapis cezasına hükümlüler 20 yıllarını; diğer şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalara mahkum edilmiş olanlar hükümlülük süresinin ½'ni; çekmiş olup da tüzüğe göre iyi halli hükümlü niteliğinde bulundukları takdirde, talepleri olmasa dahi şahsi şartla salıverilirler."
Aynı Kanun'un Ek 2 nci maddesinin, "Hükümlülerin yarı açık veya açık cezaevlerine seçilmelerine karar verme işlemi, Adalet Bakanlığınca her yılın Ocak ayı içerisinde tespit edilerek Cumhuriyet Savcılıklarına bildirilen şartla salıverilme tarihine göre yapılır. Bakanlıkça bildirilen bu tarih aşılmamak ve kapalı kurumlarda çalışanlara öncelik tanınmak kaydıyla; 9, 10 ve 11 ... maddeler gereğince tabi tutulacakları müşahadeleri sonucu yarı açık veya açık müesseselere naklolunan hükümlülerin; anılan müesseselerde kaldıkları her ay için 6 gün, 19 uncu maddenin 1, 2 ve 3 üncü fıkralarına göre tespit edilecek şartla salıverilme tarihlerinden indirilmek suretiyle şartla salıverilme işlemi yapılır." ,
765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının, "(Değişik fıkra: 07/12/1988 - 3506/1 md.) şartla salıverilmiş olan hükümlü, geri kalan süre içinde işlediği kasıtlı bir cürümden dolayı şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum olur veya mecbur olduğu şartları yerine getirmez ise, şartla salıverilme kararı geri alınır. Bu takdirde suçun işlendiği tarihten sonraki kısım hükümlünün ceza süresine mahsup edilmeyerek aynen çektirilir ve şartla salıverilmeye esas teşkil eden hükmün infazı ile ilgili olarak bir daha şartla salıverilmeden yararlanamaz." şeklinde düzenlendiği,
Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un denetim süresi ile ilgili mevzuat incelendiğinde;
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un "Koşullu Salıverilme" üst başlıklı 107 nci maddesinin altıncı fıkrasının ilk halinin,

"Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin yarısı kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez." şeklinde ve 14.04.2020 tarihinde kabul edilen 15.04.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 48 ... maddesi ile değişik halinin ise "Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez." şeklinde düzenlendiği,
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve 2019/1-206 Esas, 2021/272 Karar sayılı kararında yer alan, "... Dolasıyla koşullu salıverilme kurumuna ve uygulanmasına ilişkin kanun hükümlerinin uygulanması bakımından derhal uygulama ilkesi değil, lehe kanunun uygulanması ilkesi geçerli olacaktır. Ancak lehe kanun uygulamasında temel kural, eski ve yeni kanun hükümlerinin ayrı ayrı bir kül olarak değerlendirilip, hangi kanunun lehe olduğunun bir kül olarak belirlenmesidir. başka bir ifadeyle, lehe kanun uygulamasında tek bir hükmün infazında karma kanun uygulaması yapılmaz...
Koşullu salıverilmede belirlenen denetim süresi de koşullu salıverilme kurumundan bağımsız düşünülemez. Bu doğrultuda denetim süreleriyle ilgili lehe kanun değerlendirilmesi yapılmalıdır. Denetim süresi, 647 sayılı CİK'da bihakkın tahliye tarihi sonuna kadar iken, ... 107/6. maddesinin ilk hâlinde cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin yarısı kadardı. 7242 sayılı Kanun ile değişik ... 107/6. maddesinde ise denetim süresi infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadar şeklinde belirlenmiştir. Bu kapsamda denetim süresi açısından 5275 sayılı ... 647 sayılı CİK'e göre, ... 107/6 maddesinin ilk hâlinin de 7242 sayılı Kanun ile değişik ... 107/6. maddesine göre daha lehe olduğu yorumu yapılabilecektir...." ile enzer bir olay sebebiyle Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 10.12.2018 tarihli, 2018/2219 Esas, 2018/5254 Karar sayılı ilâmında yer alan “Hükümlünün infaza konu cezasından dolayı koşullu salıverilme hakkından yararlanabilmesi bakımından infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin belirlenmesinde 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yapılan uygulamanın 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılacak uygulamaya göre lehe olduğundan, somut olayda 5275 sayılı Kanun hükümlerine göre değil 765 sayılı TCK'nin 17 nci maddesi hükümlerine göre koşullu salıverilme kararının geri alınmasına karar verilmesi gerektiği, koşullu salıverilme ile ilgili uygulama bakımından 647 sayılı Kanun hükümleri ile 5275 sayılı Kanun hükümlerinin sadece lehe olan bölümlerinin alınıp karma uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, hükümlerin bir bütün olarak uygulanmasının zorunlu olduğu,..." şeklindeki açıklamalara göre,
Denetim süresi açısından 5275 sayılı Kanun'un 647 sayılı Kanun'a göre, 5275 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinin altıncı fıkrasının ilk hâlinin de 7242 sayılı Kanun ile değişik 5275 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinin altınca fıkrasına göre daha lehe olduğu, ancak infaz hukukunda hükümlünün ceza evinde geçirmesi gereken süre ile koşullu salıverildikten sonra belirlenen denetim süreleri bakımından lehine olan hükümlerin alınarak karma bir uygulama yapılmasının mümkün olmadığı,
İnfaz dosyası incelendiğinde;
Adı geçen hükümlünün, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 16.05.1997 tarihli ve 1996/90 Esas, 1997/62 Karar sayılı kararıyla verilen 23 yıl 4 ay 30 gün ağır hapis cezasının ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 647 sayılı Cezalarının İnfazı Hakkında Kanunun 19 ve ek 2 nci madde hükümleri dikkate alınarak 1/2 oranında ve ayda 6 gün indirim yapılmak suretiyle düzenlenen 12.03.2002 tarihli ve
2002/302 sayılı müddetnameye göre hakederek tahliye tarihinin 28.06.2028, koşullu salıverilme tarihinin ise 29.06.2005 olarak belirlendiği, bu cezasının infazı sırasında, 01.08.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4421 sayılı Kanun ile değişik 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 5 ... maddesi ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2/2 nci maddesi uyarınca 23 yıl 4 ay 1 gün ağır hapis cezası olarak düzeltilmesine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 23.11.2000 tarih ve 2000/166 müteferrik sayılı kararından sonra ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 647 sayılı Kanun'un 19 ve ek 2 nci madde hükümleri dikkate alınarak 1/2 oranında ve ayda 6 gün indirim yapılmak suretiyle düzenlenen 24.11.2000 tarihli ve 2000/185 sayılı müddetnameye göre hakederek tahliye tarihinin 06.11.2019, koşullu salıverilme tarihinin ise 12.11.2005 olarak belirlendiği,
... Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.2001 tarihli ve 2001/490 müteferrik sayılı kararı ile 4616 sayılı Kanun'un 1 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 07.11.2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere şartla tahliye edilmesine ve bihakkın tahliye tarihinin 06.11.2019 olarak belirlenmesine karar verildiği,
Hükümlünün koşullu salıverildiği tarih ile bihakkın tahliye tarihi arasında (deneme süresi içerisinde) 26.06.2005 tarihinde işlediği hırsızlık suçundan Kdz. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18.07.2008 tarihli ve 2005/1154 Esas, 2008/486 Karar sayılı kararı ile 5 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı,
Bu haliyle, adı geçen hükümlünün 4616 sayılı Kanun uyarınca şartla tahliye edildiği, bu nedenle 647 sayılı Kanun’un hükümlünün ceza evinde geçirmesi gereken süre bakımından lehe olduğu, çapraz ve karma bir uygulama yapılamayacağından denetim süresinin de 5275 sayılı Kanun'a göre tayin edilemeyeceği ve hükümlünün koşullu salıverildikten sonra belirlenen denetim süresinin 647 sayılı Kanun'a göre belirlenmesi gerektiği, bu sürenin ise bihakkın tahliye tarihi olan 06.11.2019 tarihine kadar devam edeceği,
Hükümlünün 26.06.2005 tarihinde işlediği hırsızlık suçundan Kdz. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18.07.2008 tarihli ve 2005/1154 Esas, 2008/486 Karar sayılı kararıyla 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu cezanın iki katı olan 10 yıllık sürenin hükümlünün bihakkın tahliye tarihini geçmediği, bu haliyle aynen infazı gereken süre açısından 7242 sayılı Kanun'un 48 ... maddesiyle değişik 107 nci maddesinin 13 üncü fıkrasının hükümlü lehine olduğu değerlendirilerek şartla tahliyenin geri alınmasına, denetim süresi içerisinde işlediği suça ilişkin cezanın iki katı olan 10 yıllık sürenin aynen infazına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, merciince yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un, 15.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 48 ... maddesiyle değişik 107 nci maddesinin (6), (12), (13) ve (14) üncü fıkraları;
(6) Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez.
(12) Koşullu salıverilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır.
(13) Koşullu salıverilme kararının geri alınması hâlinde hükümlünün;
a) Sonraki suçu işlediği tarihten itibaren başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla sonraki işlediği her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı sürenin,
b) (Değişik bend: 25.05.2005-5351 S.K./8. md) Yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde, bu yükümlülüklere uymama tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek koşuluyla ihlalin niteliğine göre (Ek ibare 14.04.2020 - 7242 S.K./48. md) takdir edilecek bir sürenin,
Ceza infaz kurumunda aynen (Ek ibare 14.04.2020 - 7242 S.K./48. md) çektirilmesine karar verilir. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasından sonra aynı hükmün infazı ile ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.
(14) Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.
Şeklinde düzenlenmiştir.

3. Hükümlünün infaza konu 23 yıl 4 ay 1 gün hapis cezasının infazı sırasında 4616 sayılı Kanun ile 647 sayılı Kanun’un 19 ve ek 2 nci madde hükümleri uygulanmak suretiyle ... Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.2001 tarihli ve 2001/490 müteferrik sayılı kararı ile 07.11.2001 tarihinden geçerli olmak üzere şartla tahliyesine karar verildiği, bihakkın tahliye tarihi 06.11.2019 olarak tespit edilen hükümlünün, denetim süresi içerisinde 26.06.2005 tarihinde işlemiş olduğu hırsızlık suçundan 5 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

4. Hükümlünün infaza konu cezasından dolayı şartla tahliyeden yararlanabilmesi bakımından infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin belirlenmesinde 4616 sayılı Kanun ile 647 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan uygulamanın 5275 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacak uygulamaya göre lehe olduğu, şartla tahliye ile ilgili uygulama bakımından 647 sayılı Kanun hükümleri ile 5275 sayılı Kanun hükümlerinin sadece lehe olan bölümlerinin alınıp karma uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, hükümlerin bir bütün olarak uygulanmasının zorunlu olduğu, denetim süresi ile ilgili 5275 sayılı Kanunun 107 nci maddesinin altıncı fıkrasında 7242 sayılı Kanunun 48 ... maddesi ile yapılan değişiklik öncesi "Koşullu salıverilen hükümlünün tabi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin yarısı kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez." şeklindeki düzenleme dikkate alındığında 5275 sayılı Kanun hükümlerine göre şartla tahliye süresinin belirlenmesi ve şartla tahliye kararı verilmesi durumunda denetim süresinin uygulanmasının sözkonusu olabileceği, somut olayda hükümlü hakkında şartla tahliyeden yararlanabilme süresi bakımından lehe kabul edilen 647 sayılı Kanun hükümleri uygulandığı anlaşılmakla, denetim

süresinin 647 sayılı Kanun'a göre belirlenmesi ve bihakkın tahliye tarihine kadar devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunduğu ve denetim süresi dolmadan kasıtlı suçtan hapis cezası ile cezalandırılan hükümlü hakkında daha önce verilen şartla tahliye kararının geri alınmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, 647 sayılı Kanun ve 5275 sayılı Kanun hükümleri karma uygulanmak suretiyle ikinci suçun denetim süresi dolduktan sonra işlendiği gerekçesiyle şartla tahliye kararının geri alınmasına yer olmadığına dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen 31.01.2023 tarihli ve 2023/167 değişik ... sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.02.2024 tarihinde karar verildi.