YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/8234 E.  ,  2024/1006 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

Olası kastla öldürme suçundan şüpheliler ..., ..., ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17.10.2022 tarihli ve 2021/11296 soruşturma, 2022/3450 Esas, 2022/505 sayılı iddianamenin iadesine dair ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.11.2022 tarihli ve 2022/278 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.12.2022 tarihli ve 2022/1581 değişik ... sayılı kararını müteakip; aynı suçtan şüpheliler hakkında yeniden düzenlenen 20.01.2023 tarihli ve 2023/1247 soruşturma, 2023/357 Esas, 2023/72 sayılı iddianamenin iadesine dair ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.01.2023 tarihli ve 2023/41 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.02.2023 tarihli ve 2023/287 değişik ... sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 16.08.2023 tarihli ve 94660652-105-59-10035-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun Esas No : 2023/8234
yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve 2023/94368 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve 2023/94368 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, 21.06.2021-26.06.2021 tarihleri arasında ... Devlet Hastahanesine sahte rakı kullanılması sonucu oluşan sağlık problemleri nedeniyle bir çok başvurunun olduğu, bunlar arasında yer alan maktul ...'ın da 26.06.2021 tarihinde rahatsızlanması üzerine hastaneye sevk edildiği, ancak 06.07.2021 tarihinde hayatını kaybettiği, rahatsızlanan kişilerin sahte şekilde üretilmiş içkileri ... Mahallesi ... 4. Sokakta bulunan işletmecisi Şüpheli ... olan ...'dan ya da Havuzlar Mahallesi ... Caddesinde bulunan işletmecisi ... olan ... Büfe'den satın aldıklarını beyan ettikleri, Şüpheli ...'in de sözlü beyanında ... yerinde yapılan aramada ele geçirilen sahte içkileri ...'dan aldığını beyan ettiği olayda; ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 20.01.2023 tarihli iddianamenin daha önce 17.10.2022 tarihinde tanzim edilen iddianamenin iadesine ilişkin kararda belirtilen eksiklikler giderilmeden yeniden düzenlendiğinden bahisle iadesine karar verilmiş ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170 ... maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise iddianamenin hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, anılan Kanun’un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrasında suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianamenin iade edilemeyeceğinin düzenlendiği, yine söz konusu Kanun'un 170 ... maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği gibi mahkemenin de hukuki nitelendirme ile bağlı olmadığı, kaldı ki ilk tanzim edilen iddianamede şüpheliler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle cezalandırılması talebinin bilahare tanzim edilen 20.01.2023 tarihli iddianamede yer almadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.
Şeklinde düzenlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun'un 170 ... maddesinin birinci fıkrasında kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği belirtildikten sonra, aynı maddenin devam eden fıkraları gereği soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısının, bir iddianame düzenleyeceği, görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede şüphelinin kimliğinin, varsa müdafisinin, maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliğinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin vekilinin veya kanunî temsilcisinin, açıklanmasında sakınca bulunmaması hâlinde ihbarda bulunan kişinin kimliğinin, şikâyette bulunan kişinin kimliğinin, şikâyetin yapıldığı tarihin, yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddelerinin, yüklenen suçun işlendiği yerin, tarihin ve zaman diliminin, suçun delillerinin, şüphelinin tutuklu olup olmadığının, tutuklanmış ise gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların sürelerinin gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

3. Aynı düzenleme uyarınca iddianamede yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı, iddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususların değil, lehine olan hususların da ileri sürüleceği, iddianamenin sonuç kısmında da, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiğinin; suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında uygulanabilecek olan güvenlik tedbirinin açıkça belirtileceği öngörülmüştür.

4. 5271 sayılı Kanun'un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinde yer alan düzenleme ile Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle aynı Kanun'un 170 ... maddesinde öngörülen hususlara aykırı olarak veya suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen ya da ön ödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme veya uzlaşma usûlü uygulanmadan düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verileceği, ancak suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianamenin iade edilemeyeceği hüküm altında alınmıştır.

5. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu, düzenlenen ve iadesine karar verilen iddianamede maktülün ölümüne neden olduğu kabul edilen sahte içkinin satın alındığı yer ve şüphelinin açıkça gösterildiği gibi bu şüpheli ile diğer şüpheliler arasındaki ilişkinin ve sahte içkiyi üreten kişinin açıklandığı ve tespit edilen delillere göre hukuki nitelendirme yapıldığı, mahkemece soruşturma aşamasında toplanan deliller ile kovuşturma aşamasında toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği, mahkemenin, Cumhuriyet savcısının yaptığı hukuki nitelendirme ile bağlı olmadığı, suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianamenin iade edilemeyeceği belirlenmekle merci tarafından iddianamenin iadesine itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 14.02.2023 tarihli ve 2023/287 değişik ... sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.02.2024 tarihinde karar verildi.