YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/7819 E.  ,  2024/5003 K.
"İçtihat Metni"
K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/2185 değişik iş
İNCELEME KONUSU KARAR: İtirazın kabulüne
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme, mala zarar verme, görevli memura hakaret, görevi yaptırmamak için direnme, tehdit, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçlarından ...1. İnfaz Hakimliğinin 16.10.2020 tarihli ve 2020/1144 değişik iş sayılı içtima kararı ile 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasına hükümlü ...'ın, bu cezasının...Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infazı sırasında, adı geçen hükümlünün kardeşi... tarafından açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunulması üzerine, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6/2-a maddesi gereğince şartla tahliye tarihine 5 yıldan fazla süre bulunduğu ve şartları oluşmadığından bahisle açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun olmadığında dair anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 21.04.2022 tarihli ve 2022/6432 sayılı kararına yönelik şikayetin reddine ilişkin Karşıyaka 2. İnfaz Hakimliğinin 09.05.2022 tarihli ve 2022/2129 Esas, 2022/2122 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan Karşıyaka 2. İnfaz Hakimliğinin kararı ile anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 21.04.2022 tarihli kararının iptaline dair merci Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli ve 2022/2185 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 26.07.2023 tarihli ve 94660652-105-35-26603-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve 2023/90970 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve 2023/90970 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,
Somut olayda, hükümlünün kardeşi tarafından açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunulması üzerine, merci mahkemesince, "..Hükümlünün cezasının kesinleştiğini kuruma geç bildirmesinin hükümlüden kaynaklanan bir kusur olmadığı, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, bu tarih itibariyle hükümlünün 18 yaşından küçük olduğu, tevkif müzekkeresinin kaldırılıp hükümlü statüsünü alması gerektiği, bu durumda da çocuk eğitimevine alınması gerektiğinden .." şeklinde gerekçe ile itirazın kabulüne dair karar verilmiş ise de,
İlgili mevzuat incelendiğinde;
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un;
"Çocuk kapalı ceza infaz kurumları" başlıklı 11. maddesinin "(1) Çocuk tutukluların ya da çocuk eğitimevlerinden disiplin veya diğer nedenlerle kapalı ceza infaz kurumlarına nakillerine karar verilen çocukların barındırıldıkları ve firara karşı engelleri olan iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır.
(2) Oniki-onsekiz yaş grubu çocuklar, cinsiyetleri ve fizikî gelişim durumları göz önüne alınarak bu kurumların ayrı ayrı bölümlerinde barındırılırlar.
(3) Bu hükümlüler, kendilerine özgü kurumun bulunmadığı hâllerde kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerine yerleştirilirler. Kurumlarda ayrı bölümlerin bulunmaması hâlinde, kız çocukları kadın kapalı ceza infaz kurumlarının bir bölümünde veya diğer kapalı ceza infaz kurumlarının kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılırlar.
(4) Bu kurumlarda çocuklara eğitim ve öğretim verilmesi ilkesine tam olarak uyulur.” şeklinde,
Anılan Kanunun "Çocuk eğitimevleri" başlıklı 15 inci maddesinin, "(1) Çocuk eğitimevleri; çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurumlarda firara karşı engel bulundurulmaz; kurum güvenliği iç güvenlik görevlilerinin gözetim ve sorumluluğunda sağlanır. (2) Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden ve onsekiz yaşını dolduran çocukların, eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri bakımından yirmibir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilir. (3) Haklarında tutuklama kararı bulunanlar ile 11 inci madde kapsamına girenler hariç olmak üzere, bu tesislerde bulunan çocuk hükümlüler kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmezler." şeklinde,

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin;
"Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılacak hükümlüler" başlıklı 6 ncı maddesinin konuyla ilgili 1-a bendinin, "(1) Hükümlülerden; a)Toplam cezaları on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve yukarı olanlar ise onda birini kurumlarda infaz edip, iyi hâlli olan ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalanlar,
.." şeklinde,
"Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler" başlıklı 7 nci maddesinin "(1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle: RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir." şeklinde düzenlendiği,
İnfaz dosyası incelendiğinde;
Adı geçen hükümlünün ...1. İnfaz Hakimliğinin 16.10.2020 tarihli ve 2020/1144 değişik iş sayılı kararı ile 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasına ilişkin kararın infazı için ilk kez ceza infaz kurumuna 30.01.2014 tarihinde alındığı ve ...Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 22.12.2020 tarihli müddetnameye göre hakederek tahliye tarihinin 16.06.2055, koşullu salıverilme tarihinin 13.10.2039 olarak belirlendiği,
İçtima kararına dahil olan ilamların kesinleşme, infaza verilme ve infaza başlama tarihlerine bakıldığında;
...3. Çocuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli ve 2013/1053 Esas, 2013/1024 Karar sayılı ilamın 20.01.2014 tarihinde kesinleştiği, 23.01.2014 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 29.10.2013 ile 30.01.2014 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,
...2. Çocuk Mahkemesinin 02.04.2014 tarihli ve 2013/836 Esas, 2014/230 Karar sayılı ilamının 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 14.04.2013 ile 15.05.2013 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,
...3. Çocuk Mahkemesinin 25.02.2013 tarihli ve 2012/883 Esas, 2013/93 Karar sayılı ilamın 07.03.2016 tarihinde kesinleştiği, 14.04.2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, bu cezasından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,
...4. Çocuk Mahkemesinin 29.05.2013 tarihli ve 2012/948 Esas, 2013/494 Karar sayılı ilamın 14.04.2016 tarihinde kesinleştiği, 17.05.2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, bu cezasından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,
...3. Çocuk Mahkemesinin 02.10.2013 tarihli ve 2013/25 Esas, 2013/686 Karar sayılı ilamın 27.04.2016 tarihinde kesinleştiği, 21/06/2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 05.12.2012 ile 06.12.2012 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı,
...5. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.06.2014 tarihli ve 2014/109 Esas, 2014/182 Karar sayılı ilamın 29.03.2017 tarihinde kesinleştiği, 28.04.2017 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 21.06.2013 ile 30.09.2013 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,

...4. Çocuk Mahkemesinin 20.05.2014 tarihli ve 2013/175 Esas, 2014/474 Karar sayılı ilamın 14.12.2017 tarihinde kesinleştiği, 07.02.2018 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, hükümlünün bu cezalarından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,
...1. Çocuk Mahkemesinin 22.11.2018 tarihli ve 2017/1008 Esas, 2018/770 Karar sayılı ilamının 16.10.2019 tarihinde kesinleştiği, 26.11.2019 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, hükümlünün bu cezalarından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,
Hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumlarına bakıldığında;
Adı geçen hükümlünün ( ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı dosyası kapsamında) ...22. Sulh Ceza Mahkemesinin 14.04.2013 tarihli ve 2013/38 sayılı kararına istinaden ...Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na "çocuk tutuklu" sıfatıyla ilk defa alındığı,
29.10.2013 tarihinde ...20. Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/144 sorgu sayılı müzekkeresi ile yeniden tutuklandığı, bu tutuklamanın gerçekleştiği ...3. Çocuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli ve 2013/1053 Esas, 2013/1024 Karar sayılı ilamın 20.01.2014 tarihinde kesinleşmesi sonucunda "çocuk hükümlü" statüsüne geçtiği,
06.02.2014 tarihinde ... Çocuk Eğitim Evi'ne nakil yoluyla geldiği, burada bulunduğu sırada 02.04.2014 tarihinde hakkında ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı tevkif müzekkeresi ile hükmen tutukluğuna karar verilmesi nedeniyle, kurumun eğitimevi statüsünde bulunması, tutuklunun kurumda bulundurulamayacağı ve 5275 sayılı Kanun'un 49/2 nci maddesi gereğince tedbiren 03.04.2014 tarihinde ... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na nakledildiği, bu tutuklamanın gerçekleştiği ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı dosyanın ise 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği ve 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği anlaşılmıştır.
Tüm bu bilgiler ışığında somut incelemeye konu dosya incelendiğinde;
Kayden 16.02.1997 doğumlu olan ve 16.02.2015 tarihinde 18 yaşını dolduran hükümlünün 06.02.2014 tarihinde ... Çocuk Eğitim Evi'ne nakil yoluyla geldiği, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7 nci maddesine göre çocuk eğitimevinde bulunan çocuklardan eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenlerin ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilecekleri, anılan düzenlemenin çocuk hükümlünün cezasının infazına çocuk eğitimevinde başlanması ve infazda bir kesinti olmaması hâlinde uygulanabileceği, adı geçenin ... Çocuk Eğitim Evinde bulunduğu sırada 02.04.2014 tarihinde hakkında ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı tevkif müzekkeresi ile hükmen tutukluğuna karar verilmesi nedeniyle hükümlünün ... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na nakledildiği, bu tutuklamanın gerçekleştiği suçtan ötürü de hapis cezası aldığı ve bu cezasının 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, cezanın kesinleştiği tarihte hala 18 yaşını doldurmamış olduğu, ancak ilamın 19.01.2015 tarihinde kesinleştirilerek 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına geç gönderildiği, cezanın infaza geç verilmesi nedeni ile yaşandığı iddia edilen mağduriyet hakkında bulunduğu infaz kurumu tarafından yapılabilecek herhangi bir olumlu yada olumsuz değerlendirmenin bulunmadığı, cezanın infaza verildiği tarihte hükümlünün 18 yaşını doldurmuş olması sebebi ile Çocuk Eğitim Evi yerine yetişkin hükümlü ve tutukluların barındırıldığı kapalı ceza infaz kurumuna alındığı, 18 yaşından büyük hükümlünün kapalı ceza infaz kurumunda iken çocukken işlediği suçlardan ötürü reşit olduktan sonra kesinleşerek infaza verilen cezasının infazı için anılan madde uyarınca açık kuruma ayrılmasının mevzuat gereğince mümkün bulunmadığı, bu haliyle hükümlünün açık infaz kurumuna ayrılmasında anılan Yönetmeliğin 7/1 inci maddesine göre değil, 6/2-a maddesinin esas alınarak değerlendirme yapılması gerektiği cihetle, açığa ayrılma şartlarını taşımadığı anlaşılan hükümlü hakkında Karşıyaka 2. İnfaz Hâkimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin, “Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler” başlıklı 7 nci maddesi;
(1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle:RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir.”
Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 16.02.1997 doğumlu olan hükümlünün, 18 yaşından küçük olduğu dönemde işlediği içtimalı 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasının infazı amacıyla düzenlenen 22.12.2020 tarihli ve 2014/6-264 sayılı müddetnameye göre şartla tahliye tarihinin 13.10.2039, bihakkın tahliye tarihinin 16.06.2055 olarak belirlendiği görülmektedir.

4. Hükümlünün, 18 yaşını doldurmadan önce işlediği işlediği bir suç nedeniyle hakkında verilen tutuklama kararı bulunması nedeniyle Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu sırada, 19.01.2015 tarihinde kesinleşen ve 04.03.2015 tarihinde infaza verilen hapis cezasının infazına başlandığı, cezanın infazına başlandığı tarihte 18 yaşından büyük olduğu anlaşılmakla, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin uygulanma koşullarının somut olayda gerçekleşmediği dikkate alınarak hükümlünün talebinin reddi yerine kabulüne dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.05.2022 tarihli ve 2022/2185 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.07.2024 tarihinde karar verildi.