YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/4997 E.  ,  2023/7385 K.
"İçtihat Metni"
K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Basit yaralama suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 86/2, 86/3-a ve 53/1 ... maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 50/1-f maddesi gereğince sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının 2 ay 15 gün süreyle kamuya yararlı bir işte çalışma tedbirine çevrilmesine ilişkin, Erzincan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2015/88 Esas, 2015/275 Karar sayılı kararının, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2015/28355 Esas, 2016/8174 Karar sayılı ilamı ile onanmasını müteakip, sanığın eşinin hastalığı nedeniyle hakkında uygulanacak seçenek tedbirin değiştirilmesi talebi üzerine, 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yedinci fıkrası delaletiyle 50 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi

gereğince seçenek tedbirin adli para cezası olarak uygulanmasına ve sanığa verilen 5 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilerek 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi gereğince 3.000,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Erzincan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.06.2016 tarihli ve 2015/88 Esas, 2015/275 Karar sayılı ek kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.05.2023 tarihli ve 94660652-105-24-23217-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve 2023/55611 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve 2023/55611 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Her ne kadar 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin başlığı “kısa süreli hapis cezalarına seçenek yaptırımlar” olarak düzenlenmiş olsa da, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre, "Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir." şeklinde düzenlendiği, düzenlemede adli para cezası ve seçenek tedbirler yönünden ayrıma gidildiği, yine 50 nci maddenin altıncı fıkrasındaki, "Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhal infaz edilir. Bu durumda, beşinci fıkra hükmü uygulanmaz" şeklindeki düzenleme ile adli para cezasının söz konusu düzenlemenin dışında tutulduğunun anlaşıldığı, nitekim 5739 sayılı Kanun ile 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik neticesinde maddedeki “yaptırım” ifadesinin “tedbir” olarak değiştirildiği de gözetildiğinde, anılan Kanun'un 50 nci maddesinde yer alan yaptırımlardan adli para cezası dışındakilerin birer tedbir olduğunun anlaşılacağı, adli para cezasının ise yaptırım niteliğinde olduğu, somut olayda hükümlünün eşinin kanser hastalığı bulunduğu, bu nedenle herhangi bir kusuru olmayıp, infaza ilişkin gecikmenin kendisinden kaynaklanmadığı, anılan Kanun'un 50 nci maddesinin yedinci fıkrasındaki, "Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, infaz hâkimliğince tedbir değiştirilir." şeklindeki düzenlemenin yalnızca seçenek tedbirlere ilişkin olup, yaptırım niteliğindeki adli para cezasını kapsamadığı cihetle, elinde olmayan nedenlerle hükmedilen seçenek tedbiri yerine getiremediği anlaşılan hükümlü hakkında İnfaz Hakimliğinin belirlenen seçenek tedbiri değiştirmesi gerektiği gözetilmeden, hükümlünün aleyhine olacak şekilde yaptırım niteliğinde olan adli para cezasına çevrilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün

Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50 nci maddesinin (1), (2), (5), (6) ve (7) nci fıkrası;
“(1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
a) Adlî para cezasına,
b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,
c) En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,
d) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,
e) Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,
f) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya, çevrilebilir.
(2) Suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez.
.......
(5) Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.
(6) Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi hâlinde, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhâl infaz edilir. Bu durumda, beşinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(7) Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, infaz hâkimliğince tedbir değiştirilir.”
Şeklinde düzenlenmiştir.

3. Somut olayda, basit yaralama suçundan tercihen ve takdiren hapis cezası ile cezalandırılan ve hakkında verilen kısa süreli hapis cezası 5237 sayılı Kanun’un 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince 2 ay 15 gün süreyle kamuya yararlı bir işte çalışma tedbirine çevrilen hükümlünün elinde olmayan nedenlerle hükmedilen seçenek tedbiri yerine getiremediği anlaşılmakla, 5237 sayılı Kanun’un 50 nci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca karar tarihi itibariyle görevli olan hüküm mahkemesince aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen adli para cezası dışındaki tedbirlerden birisi ile değiştirilmesine

karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin adli para cezasına çevrilmesine dair verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Erzincan 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 09.06.2016 tarihli ve 2015/88 Esas, 2015/275 Karar sayılı ek kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.12.2023 tarihinde karar verildi.