YARGITAY 1. CEZA DAİRESİ

1. Ceza Dairesi         2023/1419 E.  ,  2024/1227 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesince suça sürüklenen çocuk ... hakkında katılan ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüse yardım etmek suçundan hükmolunan cezanın tür ve miktarı ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı ve bu suça yönelik temyizin niteliği dikkate alındığında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun'un) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hükmün temyizinin mümkün olmadığı belirlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kurulan diğer hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafiileri ile katılanlar vekilinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdiren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.09.2022 tarihli ve 2021/355 Esas, 2022/335 Karar sayılı kararı ile
a) Sanık ... hakkında;
aa)Maktul ...'a karşı kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları, 54 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba;
bb)Katılan ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları, 54 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 8 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba;
b) Suça sürüklenen çocuk ... hakkında;
Maktul ...'a karşı kasten öldürmeye yardım etme suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi yollamasıyla 39 uncu maddesinin birinci fıkrası, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına;
karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 10.11.2022 tarihli ve 2022/3294 Esas, 2022/3392 Karar sayılı kararı ile sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafiileri ve katılanlar vekillerinin istinaf başvurularının, 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle; eksik incelemeye, meşru savunmada sınırın aşılmasına, sanığın eyleminin yaralama olduğundan bahisle suç vasfına, olası kasta, haksız tahrikin derecesine, öldürmeye teşebbüs yönünden belirlenen ceza miktarının fazla olduğuna,
B. Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri özetle; suçun tasarlanarak işlendiğinden bahisle suç vasfına, haksız tahrik indirimi uygulanmaması gerektiğine, suça sürüklenen çocuğun asli fail olarak cezalandırılması gerektiğine, takdire bağlı indirim uygulanmaması gerektiğine,
C. Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz sebepleri özetle; delil değerlendirmesine, eksik incelemeye, suça sürüklenen çocuğun beraat etmesi gerektiğine, ceza miktarının fazla olduğuna,
ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
1. Olay tarihinde sanık ...'ın Suça sürüklenen çocuk ... ile birlikte otlattıkları koyunları köye getirmek üzere yola çıktıkları, saat 17.30 sıralarında yol üzerinde seyir halinde olan maktul ... ve babası ...'in bulunduğu 64 S. 3.. plakalı araçla karşılaştıkları, aracı hızlı kullanan maktul ...'ın araçla sanık ...'ın koyunlarından birine çarparak ölümüne neden olduğu, bunun üzerine sanık ...'ın tepki gösterdiği, maktul ... ve katılan ...'in araçtan indikleri, sanık ... ile tartıştıkları, maktul ...'ın sanık ...'a yönelik sinkaflı sözlerle hakaret ettiği, maktul ... ve katılan ...'in sanık ...'a saldırdıkları, ... sanıkların elinden kurtularak suça sürüklenen çocuk ...'da bulunan av tüfeğini istediği, ... av tüfeğini ...'a verdiği, bunun üzerine ... yakın mesafeden önce ... sol bacağına doğru bir el tüfekle ateş ettiği, ardından buna tepki gösteren katılan ...'in sol bacağına doğru bir el tüfekle ateş ettiği, daha sonra suça sürüklenen çocuk ... ile birlikte olay yerinden ayrıldıkları; maktulün bir adet av tüfeği toplu giriş yarası nedeniyle büyük damar (femoral arter ve ven) yaralanması sonucu gelişen dış kanama sonucu hayatını kaybettiği, katılan ...'in ise, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma neden olacak, vücuttaki kemik kırıklarının ... fonksiyonlarına olan etkisinin ağır (6) derecede olacak, organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflamasına/yitirilmesine neden olacak şekilde yaralandığı olayda; sanık hakkında maktule karşı kasten öldürme, katılan ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs; suça sürüklenen çocuk hakkında ise kasten öldürme suçuna yardım etmek suçlarından uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.
2. Sanık ve suça sürüklenen çocuğun savunmaları, katılan ve tanık beyanları, ... Adli Tıp Grup Başkanlığı'nın 02.08.2021 tarihli otopsi raporu, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 06.06.2021 ve 24.05.2022 tarihli raporları, olay yeri inceleme raporu ve basit krokisi, uzmanlık raporları, nüfus ve adli sicil kayıtları, tutanaklar ile diğer tüm deliller dava dosyasında mevcuttur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, eksik incelemenin bulunmadığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, dosyada mevcut delillerin isabetli şekilde değerlendirildiği, eylemin sanık ve suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, sanığın öldürmeye elverişli av tüfeği ile yakın mesafeden ateş etmesi sonucu maktulün hayatını kaybettiği, katılanın da yaşamının tehlikeye girdiği, sanık ve suça sürüklenen çocuğun olaydan sonra maktul ve katılanı bırakıp gittiği olayda, sanığın öldürme kastı ile hareket ettiğinin kabulü ile suç vasfının kasten öldürme ve kasten öldürmeye teşebbüs olarak nitelendirilmesinde ve buna bağlı belirlenen ceza miktarında bir isabetsizlik bulunmadığı, sanığın öldürme kararını ne zaman aldığının ve belli bir hazırlıkla eylemlerini gerçekleştirdiğinin kesin olarak saptanamadığı, oluşan şüpheli durumun sanık aleyhine yorumlanamayacağı, bu itibarla tasarlamanın koşullarının bulunmadığı, dosya içeriğinden varlığı anlaşılan, maktul ve katılandan sanığa yönelen ve haksız tahrik oluşturan eylemlerin niteliği ve ulaştığı boyut dikkate alındığında belirlenen indirim oranının isabetli olduğu, olayda olası kast ve meşru savunmanın uygulama koşullarının bulunmadığı, meşru savunmanın uygulanmayacağı durumda meşru savunmada sınırın aşılmasından da söz edilemeyeceği, suça sürüklenen çocuğun eylemi gözetildiğinde asli fail olarak nitelendirilemeyeceği, yardım eden olarak cezalandırılmasında ve belirlenen ceza miktarında bir isabetsizlik bulunmadığı, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından, sanık, sanık müdafii, katılanlar Ayşe ve ... vekili ile suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
A. Suça sürüklenen çocuk ... hakkında katılan ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etmek suçundan kurulan mahkumiyet hükmü yönünden;
İlk Derece Mahkemesince suça sürüklenen çocuk hakkında katılan ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etmek suçundan hükmolunan cezanın tür ve miktarı ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı ve bu suça yönelik temyizin niteliği dikkate alındığında, 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hükmün temyizinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık ...'ın maktul ...'a yönelik kasten öldürme, katılan ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs, suça sürüklenen çocuk ...'ın maktul ...'a yönelik kasten öldürmeye yardım etmek suçlarından kurulan hükümler yönünden;
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 10.11.2022 tarihli ve 2022/3294 Esas, 2022/3392 Karar sayılı kararında katılanlar Ayşe ve ... vekili, suça sürüklenen çocuk müdafii, sanık ve müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda

hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hüküm yönünden oy birliğiyle, sanık ... hakkında kurulan hükümler yönünden oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçen süre dikkate alınarak sanık müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.02.2024 tarihinde karar verildi.
K A R Ş I O Y
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Birinci Kitap, İkinci Kısımda, “Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler” başlıklı İkinci Bölümde yer alan "haksız tahrik" 29. maddede;
“Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir” şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun da tahrikle ilgili olarak, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun da yer alan ağır tahrik-hafif tahrik ayırımına son verilmiş ve tahriki oluşturan fiilin, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilmesi ve sanığın iradesi üzerindeki etkisi göz önüne alınarak maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda indirim yapılması şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir.
Ceza Genel Kurulunun çeşitli kararlarında tartışmasız olarak benimsendiği üzere, tahrik nedeniyle yapılacak indirimin oranı belirlenirken, haksız tahriki oluşturan hareketin işleniş şekli,
yeri, niteliği, zamanı, yöresel şartlar ve tahrik eden ile edilenin durumları göz önüne alınıp değerlendirilmelidir.
Haksız tahrik indirimi yapılırken kanunun 3 üncü maddesi uyarınca fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ilkesi gözetilmeli, mağdurdan kaynaklanan haksız tahrik teşkil eden hareketlerin haksızlık boyutuna göre TCK'nin 3 üncü maddesi uyarınca orantılık ilkesi gözetilerek TCK'nin 29 uncu maddesi gereğince haksız tahrik indiriminin belirlenmesi gerekmektedir. Yani haksız tahrik oluşturan eylemlerin bir veya birden fazla olup olmadığı, bu hareketlerin tevali edip etmediği dikkate alınarak indirim oranı ona göre belirlenmektedir.
Yargıtay haksız tahrik indirimine ilişkin oran belirlenirken olaya ve taraflara ilişkin tüm koşulların gözetilmesi gerektiğini belirtmekle birlikte, Yargıtay Mahkemenin tahrik nedeniyle uyguladığı indirim oranının somut olaya uygun olup olmadığını denetlemektedir.
Failin haksız fiilin yol açtığı bu hiddet veya elemin etkisi altında suçlu işlenmesi koşuluyla aradan uzunca bir süre geçse dahi haksız tahrikin varlığı kabul edilebilir. Nitekim Yargıtay çeşitli kararlarında aradan yıllar geçmesine karşın haksız fiilinin fail üzerinde sürekli etkisini dikkat çekerek haksız tahrikin uygulanması gerektiğini kabul etmiştir.
Sanık ... ile katılan ... ve ailesi arasında önceye dayalı husumet bulunduğu, 25.08.2020 tarihinde katılan ...'in oğlu olan Maktul ...'ın sanık ...'ın babası olan ...'i darp ettiği, bu nedenle ... ...'nin 2021/15 Esas 2021/225 Karar sayılı ilamı ile ...'ın TCK'nin 86/2 nci maddesi gereğince 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,
17.10.2019 tarihinde gerçekleşen olayda ..., ... ve ... hakkında birbirlerine yönelik kasten yaralama suçlarından ... Cumhuriyet Başsavcılığının 13.02.2020 tarih ve 2019/1415 Esas 2020/195 Karar sayılı kararı ile uzlaşma nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği, bu şekilde sanık ... ile katılan taraf arasında adliyeye yansıyan dosyaların bulunduğu,
Olay tarihinde sanık ...'ın suça sürüklenen çocuk ... ile birlikte ... ilçesi Ketenlik köyü mevkinde koyun otlattıkları, daha sonra hayvanları köye getirmek üzere yola çıktıkları, saat 17.30 sıralarında yol üzerinde seyir halinde olan maktul ... ve babası ...'in bulunduğu ...plakalı aracı hızlı kullanan maktul ...'ın araçla sanık ...'ın koyunlarından birine çarparak ölümüne neden olduğu, sanık ...'ın buna tepki gösterdiği, maktul ... ve katılan ...'in araçtan indikleri, sanık ... ile tartıştıkları,
Maktul ...'ın sanık ...'a yönelik sinkaflı sözlerle hakaret ettiği,
Maktul ... ve katılan ...'in sanık ...'a saldırdıkları,
... sanıkların elinden kurtularak suça sürüklenen çocuk ...'da bulunan av tüfeğini istediği, ... av tüfeğini verdiği ... yakın mesafeden önce ... sol bacağına doğru bir el ateş ettiği, ardından buna tepki gösteren katılan ...'in sol bacağına da doğru bir el tüfekle ateş ettiği, Daha sonra suça sürüklenen çocuk ... ile birlikte olay yerinden ayrıldıkları, katılan ...'in vurulduktan sonra önce jandarmayı ardından kızını telefonla aradığı, olayın jandarmaya saat 17.40 civarında ihbar edildiği, Jandarmanın olay yerine giderek sol ayaklarından vurulan ... ve ...'ı hastaneye sevk ettikleri, yapılan soruşturma sırasında sanık ...'ın köy içinde yakalandığı, suçta kullandığı tüfeği ve 2 adet boş kartuşu getirerek kolluk güçlerine teslim ettiği, kolluk güçlerinin olay yerinde yaptıkları incelemede, ...plakalı aracın etrafında bir adet av fişeği tapası ve bir adet boş av fişeği kartuşu ele geçirdikleri,
Olay yerinde ölü bir koyunun olduğunu tespit edip, bunun fotoğrafını çektikleri,
Meydana gelen bu olay nedeniyle ...'ın yaşamını kaybettiği, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Polikliniğince düzenlenen 06.06.2021 ve 24.05.2022 tarihli raporlara göre katılan ...'in sol uylukta ateşli silah yarası tespit edilip, bu yaranın yaşamsal tehlike oluşturduğu, ... ile giderilemeyeceği, tek başına öldürücü nitelikte olduğu, duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması niteliğinde olduğu, vücudunda meydana gelen kemik kırığının hayat fonksiyonlarını ağır (6) derecede etkileyecek biçimde olduğunun belirlendiği, bu olay nedeniyle ... Devlet Hastanesi'nce düzenlenen 15.04.2021 tarihli rapora göre sanık ...'ın boynunda sol tarafta daha çok olmak üzere dermabrazyonlar tespit edilip ... ile giderilebilecek şekilde yaralandığının belirlendiği, düzenlenen kriminal raporlarına göre, maktul ve katılan ...'in elbiselerinde yapılan incelemeye göre atışın yakın atış olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.
... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince benimsenen ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin kararında sanık ...'ın maktulü öldürmesi sebebiyle TCK'nin 29/1 ... maddesi uygulanırken 12 ilâ 18 yıl arası seçeneklerden asgari oranda 18 yıl hapis cezası, mağdur ...'e karşı öldürmeye teşebbüs suçundan TCK'nin 29/1 ... maddesindeki 1/4 ila 3/4 arasındaki indirim seçeneklerinden asgari oran olan 1/4 oranında indirim yapılmıştır.
Dosyadaki fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere olayın meydana geldiği yol stabilize yani toprak bir yol olup sanık ...'ın 70 adet koyunu geçirebileceği daha müsait başka bir yer olmadığı için bu yolu kullanmasında bir anormallik bulunmamaktadır. Maktul ... kullandığı araçla kendisinin aracından başka bir aracın olmadığı yol üzerinde koyun sürüsünü uzaktan gördüğü zaman rahatlıkla hızını azaltıp koyun sürüsüne yanaştığında korna çaldığında koyunlar korna sesi sebebiyle sağa sola kaçışarak yola açabilecekleri ve aracı ile rahatlıkla buradan geçip gideceği halde daha önceki olayların etkisinde olsa gerek sanık ...'a ait koyun ve kuzulardan altı aylık olduğu ifade edilen bir kuzuya kasten çarparak onun ölümüne neden olduğu (sanığın kendisinin yetiştirdiği bir kuzunun göz göre göre kasten çarpılarak ölümüne neden olunması sanık açısından kolay hazmedilecek basit bir olay değildir), ayrıca bu olayın doğurduğu tartışma sonrası sanık ...'ın sanık ... tarafından da doğrulanan savunmasına göre ayrıca maktulun kendisine küfür etmesinin akabinde araçtan inip maktul ve mağdurun kendisine saldırıp yüzünde sağ elmacık kemiğinde hassasiyet ve boynunda acıya neden olacak şekilde yaralamaları, 25.08.2020 tarihinde katılan ...'in oğlu olan Maktul ...'ın sanık
... babası olan ...'i darp etmesi, yani haksız tahrik teşkil eden hareketlerin haksızlık boyutuna göre TCK'nin 3 üncü maddesi uyarınca orantılılık ilkesi gözetilerek TCK'nin 29 uncu maddesi gereğince haksız tahrik indiriminin maktulü öldürmesi sebebiyle TCK'nin 29/1 ... maddesi uygulanırken 12 ilâ 18 yıl arası seçeneklerden asgari orandan daha fazla makule yakın oranda, maktul oğlunun davranışlarını onaylayan ve engellemeye çalışmayan mağdur ...'e karşı öldürmeye teşebbüs suçundan TCK'nin 29/1 ... maddesindeki 1/4 ila 3/4 arasındaki indirim seçeneklerinden asgari oran olan 1/4 oranında değil, daha fazla indirim yapılması gerektiği görüşündeyim.