SAKARYA ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/764 Esas - 2024/56
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/764 Esas
KARAR NO : 2024/56

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...

DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 25/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/02/2024

Davacı vekili davacılar ... ve ... lehine açmış olduğu ve mahkememizin 2023/750 esas sırasına kayıtlı davada; davalı ...'un kullandığı ve davalı ...'in malik olduğu ve davalı sigorta şirketinin ise zorunlu trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın yaya olan davacılara çarpması ile meydana gelen kaza sebebiyle tazminat talebinde bulunmuştur.
Davacı ...'un Sakarya 2 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/617 esas sayılı dosyası kapsamında akıl hastalığı sebebiyle kısıtlandığı ve kendisine vasi olarak diğer davacı ...'nin atandığı Uyap kayıtlarından tespit edilmiştir. Vesayet dosyası Uyaptan istenmiş ve incelenmiştir. Kısıtlı davacı ... adına dava açılması hususunda TMK nun 462/8 maddesi gereğince vesayet makamından alınmış olan bir izin bulunmadığı, ayrıca kısıtlı adına vasi tarafından vekalet verilmesine ilişkin olarak vesayet makamının onayının bulunmadığı, vasinin vasilik görevinin uzatılıp uzatılmadığının da belirsiz olduğu anlaşılmıştır.
Bu sebeple davacı vekiline bu usuli eksikliği gidermesi amacıyla süre verilmiş ve muhtıra gönderilmiştir.
Davacı vekili 28/12/2023 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk sürecinde davacı ...'un kısıtlı oluşunun gözden kaçırıldığını, bu usuli eksiklik giderildikten sonra tekrar dava açılacağını belirterek davacı ... yönünden açılan davanın usulden reddini istemiştir.
Kısıtlı davacı yönünden arabuluculuk ve dava açma sürecinde vesayet makamından izin ve yetki alınmadığı anlaşılmış, davacı vekilinin de talebi gözetilerek davacı ...'un davası asıl dosyadan tefrik edilerek mahkememizin 2023/764 esas sırasına kaydedilmiştir.
Davacı ... yönünden dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Sigorta şirketine karşı sigorta hükümlerine dayanılarak açılan bu tazminat davası mutlak ticari dava niteliğinde olup 6102 sayılı TTK nun 5/A maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk dava şartına tabidir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun, arabuluculuğu “sistematik yöntemler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirini anlamaları ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştirilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemi” olarak tanımlamaktadır.
Taraflar arabuluculuk faaliyetine kanuni temsilcileri veya vekilleri vasıtasıyla da katılabilirler. Bu durumda vekillerin özel yetki sahibi olması gereklidir. Davacı vekilinin vekaletnamesinde arabuluculuk özel yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla birlikte arabuluculuk sürecinin yürütüldüğü ve tamamlandığı süreçte vesayet makamından arabuluculuk faaliyetine katılma hususunda vasiye verilmiş bir izin bulunmamaktadır.
Kanun koyucu 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 1/2 Maddesinde "Bu Kanun, yabancılık unsuru taşıyanlar da dâhil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde uygulanır. Şu kadar ki, aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir." demek suretiyle tarafların sulh olabildikleri özel hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuğa elverişli olduğunu belirtmiştir.
Arabuluculukta uyuşmazlık, tarafların ihtiyaç ve menfaatleri temel alınarak, sulh yoluyla yani tarafların isteklerine uygun şekilde çözülmektedir. (Arabuluculuk Daire Başkanlığı Temel Arabuluculuk Eğitimi Kitabı 5.1.1 sayfa 33)
Arabuluculuk görüşmesinin sonucunda anlaşma sağlanması ihtimalinde taraflar arasında bir “anlaşma belgesi” düzenlenecektir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18’inci maddesinin 2. fıkrasında icra edilebilirliğe ilişkin şerhi içeren anlaşma metninin, ilâm niteliğinde belge olacağı belirtilmiştir. Ayrıca Kanun’un 18’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılacağı belirtilmiştir. İlam niteliğinde belgeler ise İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesine göre ilamlar gibi icra edilir. Yani ilamlı icra hükümlerine göre icra edilir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz (HUAK, madde 18/5)
Bu düzenlemeler ve tanımlar karşısında arabuluculuğun taraflar arasında yapılan bir sulh görüşmesi olarak kabulü kaçınılmazdır. Buna göre vesayet altında olan davacının vekilinin sulh amaçlı arabuluculuk görüşmesine katılabilmesi için TMK nun 462 /8 maddesi gereğince vesayet makamından izin alması zorunludur. Arabuluculuk görüşmeleri sırasında vesayet makamının izninin bulunmadığı anlaşılırsa bu eksiklik tamamlanıncaya kadar görüşmelere ara verilmesi mümkündür. Bu eksikliğin en geç arabuluculuk görüşmeleri tamamlanıncaya kadar giderilmesi gerekmekte, sürecin tamamlanmasından sonra alınmış olan sulh izni arabuluculuk için ön şart eksikliğini gidermemektedir. Arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonuçlanması bu gerekliliği değiştirmeyecektir. Zira arabuluculuk aşamalardan oluşan bir süreç olup temsilcinin sürecin tümünde kısıtlıyı temsil yetkisinin ve izninin bulunması, en azından süreç bitmeden eksikliğin tamamlanması yasanın dava şartı olarak aradığı anlamda zorunlu arabuluculuk görüşmesinin yapılmış sayılabilmesi için gereklidir. Kanun koyucu arabuluculuk görüşmelerine vekil olarak katılma yetkisini, arabuluculuğun önemi ve bağlayıcı sonuçlarına nazaran, özel yetki şartına bağlaması da bu düşünceyi desteklemektedir.
Somut olayda TTK nun 5A maddesinde dava şartı olarak öngörülen zorunlu arabuluculuk görüşmesinin yapılmış sayılamayacağı, arabuluculuk görüşmesine katılabilmek için gerekli görülen vesayet makamının izninin arabuluculuk süreci bittikten sonra yerine getirilmesinin arabuluculuğun dava şartı olarak kabul edilmesindeki amaç ile örtüşmediği düşünülmüştür.
6325 sayılı yasanın 18/a maddesinin 2. Fıkrasında "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" denilmektedir. Yasanın bu açık hükmü ve yukarıda açıklandığı üzere usulüne uygun yürütülmüş bir arabuluculuk sürecinin bulunmaması ve davacı vekilinin 28/12/2023 tarihli talebi karşısında davacı ...'un davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Arabuluculuk dava şartı sadece davalı sigorta şirketi açısından gerekli olmakla birlikte; davalı gerçek kişiler aleyhindeki dava açısından görev meselesinin ortaya çıkmaması, daha sonra açılması planlanan davaların birlikte görülebilmesi amacıyla usul ekonomisi de gözetilerek davacı ...'un davalılara karşı açtığı dava bütünüyle değerlendirilmiş, davacı vekilinin 28/12/2023 tarihli talebi özellikle gözetilmiştir.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ara buluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden REDDİNE,
2-Karar tarihindeki yargı harçları tarifesine göre alınması gereken 427,60-TL peşin harcın mahkememizin 2023/750 esas dosyasında yatırılan peşin harçtan mahsubuna,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer asliye ticaret mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 25/01/2024

Başkan ...
e-imza

Üye ...
e-imza

Üye ...
e-imza

Katip ...
e-imza