SAKARYA ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/627 Esas - 2024/158
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/627 Esas
KARAR NO : 2024/158

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/11/2023
KARAR TARİHİ : 12/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili davacılar ile davalı arasında 03.02.2020 tarihinde imzalanan sözleşmeyle taraflar arasında inşat projesi ortaklığı ile diğer taraftan "satıcı" ile "yatırımcı" arasında Sakarya İli, Serdivan İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel üzerinde bulunan ana taşınmaz üzerindeki 1, 2, 5, 6, 9, 10, 13, 14 ve 17 numaralı bağımsız bölümlerin devri ile buna bağlı olarak "yatırımcı"nın vatandaşlık başvurusu ile ilgili hükümleri ve bu hususta tarafların karşılıklı hak ve borçları düzenlendiğini, bu sözleşmeyle esasında davalı Türkiye'den vatandaşlık alabilmek için müvekkillerle anlaşma yaptığını, davaya konu sözleşmeyle davalıya belirtilen taşınmazlar devredilmiş, davalı da karşılığında müvekkillere ...-TL ödemeyi kabul ettiğini, ...-TL'sini nakit olarak ödediğini, davalı tarafın 03.02.2020 tarihli sözleşmeye aykırılığı nedeniyle ödemesi gereken ...TL'lik cezai şart bedelinin bugünkü koşullarda denkleştirici adalet ilkeleri gereğince karşılığı olan bedelinin ödeme gününden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsili karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalı taraf cevap dilekçesini sunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların müvekkili ile aralarında yaptıkları sözleşmenin hiçbir edimini yerine getirmediklerini, sözleşme konusu proje için Söğütlü 1. Noterliğinin 14.07.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat sözleşmesi imzalanmış fakat proje süresince davacı ile müvekkil arasında yapılan sözleşmenin hiçbir edimi davacılar tarafından yerine getirilmediğini, davacılar bu projenin bırakın denetlenmesini, hangi aşamada olduğundan dahi müvekkili ve vekilini haberdar etmediklerini, müvekkile ödemesi gereken hiçbir bedeli ödemediklerinden bahisle açılan davanın kötü niyetli açıldığını ve reddine karar verilmesini talep ve beyan ettiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Açılan dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şartın tahsili yönündedir.
Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 14.11.2023 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.
Somut olayda;
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 24.11.2023 tarihli cevabi yazısından davalının mükellefiyet kaydının olmadığı, potansiyel mükellef olduğu görülmüştür. 04.12.2023 tarihli İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabı yazısına göre davalının esnaf kaydının olmadığı hususunun bildirildiği görülmüştür. 30.11.2023 tarihli İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabı yazısına göre davalının ticari işletme kaydının olmadığı görülmüştür. Alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda eldeki davada, davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın resen taraflara tebliğine,
Dair, Davacılar vekili ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek yada aynı sürede başka yer Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19.03.2024

Katip ...
E-imza.

Hakim ...
E-imza.