SAKARYA ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/356 Esas - 2024/104
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/356 Esas
KARAR NO : 2024/104

BAŞKAN : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
3- ...
4- ...

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/06/2023
KARAR TARİHİ : 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacının Şanlıurfa'da lastik satışı yapan ... ile lastik alımı hususunda anlaşmış ve bu alış veriş karşılığında aşağıda yazılı olan çekleri ...'ye göndermek üzere 16/05/2023 tarihinde ...'nin ... Şubesi'ne teslim edilmiş olduğu, ilgili fatura ve çek suretlerinin dilekçe ekinde sunulduğu, Vakıfbank ... Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı, ... Keşide Tarihli, ...TL Bedelli çekin, Ziraat Bankası Serdivan Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı, ... Tarihli, ...TL Bedelli çekin, Türkiye İş Bankası Sapanca Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı, ... Keşide Tarihli, ...TL Bedelli çekin, Halkbank Bosna Caddesi Şubesi'ne ait ... Seri Nolu, ... Tarihli, ...TL Bedelli çekin, Ziraat Bankası Ferizli Şubesi'ne ait ...Seri Numaralı, ... Tarihli, ...TL bedelli çeklerin kargoya verildiği tarihten itibaren birkaç gün geçmesine rağmen alıcıya ulaşmayınca davacının kargo şirketine kargonun akıbetinin sorulduğunu, kargo şirketi görevlisi kargonun iade olduğunun söylemiş ve barkod sorgusunda da kargonunu iade olarak göründüğünü, kargo iadesi gerçekleşmeyince davacının tekrar kargo şirketiyle iletişime geçtiğinin, kargo şirketi görevlilerinin çeklerin bulunduğu kargo poşetinin ... plakalı araca verildiğinin, bu aracın yine aynı tarihte İzmit'te kargoları boşalttığını, bu sırada çeklerin kaybolmuş olabileceğini veya geri dönüşüme gönderilmiş olabileceğinin söylendiğinin, davacı tarafından çeklerin keşidecilerinin arandığının ve çeklerin kargoda kaybolduğunun bildirildiğinin, akabinde ise derhal Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/315 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davasının açıldığının, Sakarya Asiye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/315 Esas sayılı dosyasının 01/06/2023 tarihli tensip tutanağı ile" 4-Davacının ihtiyati tedbir talebinin dava değerinin % 15 (63.750,00-TL)'Ni oranında teminat karşılığı kabulü ile teminat yatırılması halinde ilgili bankaya müzekkere yazılarak çeke ödeme yasağı konulmasının istenmesine, 5-Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanların yaptırılması için müzekkere yazılmasına," şeklinde verilen ara kararlar gereğince davacı tarafından teminat yatırılarak çeklerin her birine ödemeden men yasağı konulmuş ve akabinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde iş bu çekleri bulunduranların veya ellerinde bulundurulanların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mahkemeye ibraz etmeleri veya bildirimde bulunmaları aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği hususu ilan olduğunu,07/06/2023 tarihinde ... isimli bir kişinin Ziraat Bankası, Serdivan Şubesi'ne ait ... Seri Nolu, ... tarihli ...TL bedelli çekin keşidecisini aradığı ve ödemeden men yasağının men yasağının nedenini öğrenmek istediği, çeklerin kaybolduğunu bilen keşidecinin bu şekilde çeklerin çalındığını anlayınca çekleri geri vermesini, onların çalıntı olduğunun söylemişse de ... isimli bu kişinin çekleri iade etmeye yanaşmadığı, akside keşideci ile tartıştığının, keşidecinin bu durumu davacıya bildirince de davacının çeklerin kargoda çalındığını anladığı, çeklerin kargoya verildikten sonra çalındığından emin olan davacının olayı biraz araştırdığında bazı paravan şirketlerin kargo çalışanları ile anlaşarak bir dolandırıcılık şebekesi kurduğunu, bu kargo çalışanları sayesinde kargoya verilen çekleri ele geçirdiklerini ve iş bu dolandırıcı şebeke tarafından çeklerin yasal yollardan tahsil edildiğini öğrendiğini, bu nedenlerle de bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunduğunun, bu sırada Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/315 Esas sayılı çek iptali dava dosyasında çeki elinde bulunduran ... isimli kişiye karşı çek istirdat davası açmak üzere taraflarınca 1 haftalık kesin süre verilmiş ise de bu süre içerisinde kendisine karşı çek istirdat davasının açılamadığının, Ziraat Bankası Ferizli Şubesi'ne ait ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli çeki, ödemeden men yasağına ve çekleri bulanların veya ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mahkemeye ibraz etmeleri veya bildirimde bulunmalarını ihtar eden ilana rağmen çeki mahkemeye teslim etmemiş ve her nasılsa çekin önceki cirantalardan ... isimli kişinin eline geçmiş olduğunu, hatta ... isimli bu kişinin de çeki mahkemeye veya savcılık dosyasına ibraz etmek yerine kötü niyetli olarak hızlıca Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/94 Esas 2023/94 Kara sayılı kararıyla ihtiyati haciz kararının aldırmış ve akabinde derhal Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2023/10688 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatarak keşideci ...'nin iş yerine hacze gidilerek tüm dosya borcunun tahsil edildiğinin, tüm bu nedenlerle; Türkiye İş Bankası Sapanca Şubesi ... Seri Nolu, ... Keşide Tarihli, ...TL Bedelli çekin davacıya iadesini, iş bu çalıntı çeki haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçiren kişilerin çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı alması halinde tüm borçlular yönünden iş bu ihtiyati haciz kararının verilmemesine, verildi ise iş bu ihtiyati haciz kararının tüm borçlular yönünden kaldırılmasına, icra takibi başlatılması halinde iş bu icra takibinin tüm borçlular yönünden durdurulmasına dair uygun görülen bir teminat karşılığında ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili 24/08/2023 Tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacının icra takibi konusu çekteki ciro imzasına ilişkin herhangi bir itirazı söz konusu olmaksızın icra takibine ilişkin itirazda bulunması ve buna istinaden takibin durdurulmasına ilişkin olarak ihtiyati tedbir karar verilmesi hususunun asla kabul edilemeyeceğini, davacının ciro imzasına itirazının bulunmadığını, çekin kambiyo niteliğine ilişkin bir itirazın da bulunmadığını, herhangi bir ödeme iddiasının da söz konusu olmadığı, çekin ancak ilgilisine teslimi sırasında ve onun huzurunda ciro edilebileceği hususu sabit olmakla davanın reddini, davacının asılsız ve yasal dayanaktan yoksun beyanları ile verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, çeke ilişkin olarak ödeme yasağı kararı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceğine ilişkin Yargıtay içtihatları itibari ile yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı yanın çeki ciro etmiş olduğu hususu ve kargo şirketlerine çek tesliminin yasak olduğu hususu sabit olmakla, davacı yanın ciro etmiş olduğu çeke ilişkin bedeli ödemekten imtina edemeyeceği hususu sabit olmakla yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, çeki iktisapta kusurunun söz konusu olmadığını, ödeme yasağı kararının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği hususları sabit olmakla davacı yanın yasal dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacı yanın mutlak suretle %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, davanın yasal dayanaktan yoksun beyanlarına itibar edilerek tamamı ile gayri yasal bir şekilde verilmiş olan ihtiyati tedbir kararına itirazlarımızın kabulü ile kararın kaldırılmasını, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.
Mahkememizin 23/06/2023 Tarihli ara kararı ile; "1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat (6.000,00-TL nakit yada banka teminat mektubu) mukabilinde KABULÜ ile; İİK'nın 72/2 maddesi uyarınca dava konusu Türkiye İş Bankası Sapanca Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı, ... Keşide Tarihli, ..TL bedelli çek yönünden davalılar tarafından davacı hakkında başlatılacak icra takiplerinin durdurulmasına, 2-Kararın davacı vekiline tebliğine, 3-Kararın davacı vekiline tebliğden itibaren bir hafta içinde talepte bulunulması halinde ihtiyati tedbir kararının icrası kapsamında kararın davalıya tebliğine, 4-HMK'nın 393/1. Maddesi Gereği kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde icrası davacı tarafça talep edilmezse ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına," şeklinde ara karar kurulmuştur.
Mahkememizin 2023/315 Esas sayılı dosyası Fiziken (incelenmek için) mahkememizin iş bu Esas sayılı dosyası arasına alınmıştır.
Mahkememizin 2023/94 Değişik İş sayılı Dosyasının Fiziken (incelenmek için) mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/15796 Esas sayılı dosyasının bir suretinin Uyap Sistemi Üzerinden mahkememiz dosyası arasına celp edilmiştir.
Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2023/10688 Esas sayılı dosyasının bir suretinin Uyap Sistemi Üzerinden mahkememiz dosyası arasına celp edilmiştir.
Mahkememizce Türkiye İş Bankası'ndan dava konusu edilen "Türkiye İş Bankası Sapanca / Adapazarı Şubesi'ne ait, ... Keşide Tarihli, .. Keşide Yerli, .. Çek Seri Numarlı, ...TL Bedelli çekin" ibraz edilip edilmediği, ödeme olup olmadığı, çekin arkalı - önlü fotokopisi ile, çek hesap sahibi bilgilerinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmıştır.
Taraflara usulüne uygun davetiyenin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava çek istirdatı taleplidir.
Dava konusu Türkiye İş Bankası Sapanca Şubesi, ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının ve ilk cirantanın dava dışı ..., sırasıyla cirantaların davacı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ve davalı ... olduğu görülmüştür.
Davacı tarafça davaya konu çekinde içinde bulunduğu çek iptaline konu Mahkememiz 2023/315 Esas sayılı davası açılmış, davacıya davalı ...'a karşı çek istirdatı davası açabilmesi için süre verildiği ve mevcut davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu çek nedeniyle davalı ...'ın davacı dahil olmak üzere Sapanca İcra Dairesinin 2023/304 numaralı takip dosyası ile takip başlattığı görülmüştür.
Davacı tarafça sunulan Aras kargo tarafından tanzim edilen ... tarihli ... nuramalı faturada kargonun çek ile ilgili olduğuna dair bir ibarenin olmadığı görülmüştür.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' belirtildiği üzere istirdat talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Somut olayda, dava konusu çek nedeniyle davacı dahil olmak üzere Sapanca İcra Dairesinin 2023/304 numaralı takip dosyası ile takip başlatan davalı ...'ın son hamil olduğu, davacı taraf çekin ciro silsilesinde bir kopukluğun şeklen görülmediği, ...'dan önce davalı ..., davalı ...'a çekin ciro edildiği tespit edilmiştir. Yargılama esnasında Sapanca İcra Dairesinin 2023/304 numaralı takip dosyasının infazen kapandığı anlaşılmıştır. Davalı ... yönünden açılan dava istirdat davası haline gelmiştir. Davalı ...'a ağır kusur veya kötü niyet atfedilemeyeceği, aksinin davacı tarafça ispatlanmadığı kanaatine varılmakla davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ..., davalı ... ve davalı ... yönünden açılan davanın ise, TTK'nin 792/1 maddesi uyarınca rıza hilafına elden çıkan çekin istirdatı talebinin çeki elinde bulunduran yeni hamile karşı yöneltilebileceği, çekin de davalı ...'ın elinde olduğu dikkate alındığında davalı ..., davalı ... ve davalı ... davada taraf sıfatları olmadığı sonucuna varılarak bu davalılar yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Şartları oluşmadığından davalı ...'ın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı ... yönünden açılan davanın reddine,
2-Davalı ..., davalı ... ve davalı ... yönünden açılan davanın usulden reddine,
3-Davalı ...'ın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 255,50-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansı var ise kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı yetkili vekilinin ve davalı ... vekili Av. ... (E - Duruşma Vasıtasıyla) yüzünde, diğer davalılar yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/02/2024

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı