KONYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI : 2- ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 14.03.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Konya ilinde faaliyet gösteren ... (... ünvanı ile)'tan 15.12.2022 tarihinde Konya’da faaliyet gösteren ...’tan ... Seri numaralı 2015 Model ... marka Forklift satın aldığını, Satış bedelinin 260.000 TL olduğunu, bu bedelin yarısı (130.000 TL) 'nin 110.000,00TL'si elden nakit olarak, 20.000,00TL'si fatura karşılığı davalı ...'in şirket hesabına havale yapılarak elden nakit olarak verildiğini, yarısı da 2 parça müşteri çeki olarak ( 11.03.2023 tarihli çek 100.000 TL, 22.02.2023 tarihli çek 30.000 TL) verildiğini, Forkliftin Afyon’da faaliyet gösteren diğer davalı ... firmasına ait olduğunu, ... Makinenin bu satışa aracılık ettiğini, satış sonrası Afyon’da faaliyet gösteren ...'den satın alınan forklift için KDV dahil 20.000 TL değerinde fatura kestiğini, satış bedelinin 260.000 TL olduğu halde 20.000 TL fatura kesilmesinin doğru olmadığının karşı tarafa bildirildiği halde herhangi bir dönüş alınamadığını, eksik düzenlenen fatura tutarı ile ilgili gerekli müdahalenin yapılması ve müvekkilin mağduriyetinin giderilmesi amacı ile Vergi Dairesi Müdürlüğü nezdinde şikayet yapıldığını, müvekkilinin almış olduğu forkliftten verim alamadığını, forkliftin tam olarak çalışmadığını, bozuk olan forklifti yaptırmak için çaba gösterildiğini ancak başarılı olunamadığını, forkliftin tam olarak çalışabilmesi için 100.000,00TL civarında masraf yapılmasına ihtiyaç olduğunu, ayıplı olan forklifti iade edip, ödediği nakit 130.000,00 TL'yi ve vermiş olduğu toplamda 130.000,00TL bedelli iki adet çek bedelinin davalılardan iadesini talep ettiğini, satılan malın ayıplı olduğunu, dava konusu forkliftin ayıplı olması nedeni ile, sözleşmeden dönmeleri ve ayıplı malın iadesine, satış bedeli olan 260.000,00 TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak ödenmesine, forklifte yapılan harcama bedeli olan 20.650,00 TL masraf bedelinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütüselsilen alanırak kendilerine verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili mahkememize vermiş olduğu 31/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu alım-satımın tüzel kişiler arasında yapıldığını, tüzel kişiler arasındaki ticari ilişkiden doğan uyuşmazlıkta gerçek kişilerin taraf olarak gösterilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin dava konusu satışta simsar konumunda bulunduğunu, müvekkilinin söz konusu forkliftte bulunan herhangi bir ayıba karşı sorumluluğunun olmadığını, sekiz günlük bildirim ve ihbar süresinin aşıldığını, davacı tarafından söz konusu ayıp sorumluluktan uzak ifadelerle tam çalışmamış gibi bahsedildiğini, davacının forklift tamiri için yaptığı masrafı ispat etmesi gerektiğini, açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin 05/06/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan sözleşmeden cayma hakkını sözleşme gereği 3 günde ve TTK 23/1-C gereği de 8 günde kullanmadığını, davaya konu forkliftte ayıp olup olmadığı ve varsa ayıbın gizli ayıp olup olmadığının belli olmadığını, 20.650 TL ik bedelin forklifte yapılıp yapılamadığının yapılmış ise bu masrafların zorunlu mu yoksa faydalı mı olup olmadığının yapılan masrafların hangi faturaya karşılık ödendiğinin bu masrafların hangilerinin satış öncesi ayıbın giderilmesi için yapıldığına ilişkin davacı yanca hiçbir açıklama yapılmadığını, davalı satıcının dava tarihinde ve halen ikamet adresinin Antalya ili olması nedeni ile davanın yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Konya . Noterliğine, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Konya Vergi Dairesi Başkanlığına, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine, Afyon Vergi Dairesi Müdürlüğüne, Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Antalya Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği görüldü.
Bilirkişinin mahkememize vermiş olduğu 10.11.2023 tarihli raporunda:" Davaya konu ... seri numaralı, 2015 model ... marka/ tip forkliftin lastiklerinin kullanılmaz halde olduğu, elektrik tesisatının orijinal olmayan gelişigüzel kablo çekilmiş olduğu bağlantı noktalarının açık halde olduğunu mevcut elektrik tesisatıyla kullanımının kısa devre vb. kaynaklı yangına sebebiyet verebileceğini, göstergesinin arızalı halde olduğu, asansör hortumlarında deformeler olduğundan ayıplı halde olduğunu, göz ile yapılan olağan incelemeden anlaşılacağından açık ayıp niteliğinde olduğu, 15.12.2022 sözleşme tarihi itibariyle açık ayıpların onarım bedelinin 31.860,00 TL olduğu, motorunun üfleme yaptığı, asansör rulmanlarının dağılmış halde olduğu boşluk bulunduğu, şanzımanın sağlıklı çalışmadığı boşa çıktığı, hususları olağan göz ile yapılan incelemeden anlaşılamayacağından kullanımla ortaya çıkacağından gizli ayıp niteliğinde olduğu, 15.12.2022 sözleşme tarihi itibariyle gizli ayıpların onarım bedelinin KDV dahil 37.052,00 TL olacağı, davacı tarafından Forklift Silindir Yapımı (Sağ Sol Silindir Kaldırma) KDV dâhil 11.800,00 TL şanzıman yağı KDV dâhil 2.124,00 TL, şanzıman filtresi KDV dahil 413,00 TL balata spreyi KDV dahil 295,00 TL sıvı conta KDV dahil 147,50 TL enjektör tamiri KDV dahil 2.950,00 TL elektrikli mazot otomatiği KDV dahil 1.003,00 TL, ısıtma bujisi KDV dahil 590,00 TL, servis ve işçilik KDV dahil 1.327,50 TL - KDV dahil 20.650,00 TL tutarlı 08.02.2023 tarihli iki adet fatura sunduğunun görüldüğü, İlgili masrafların aracın bakımı ve çalışması açısından zorunlu Masraflar olduğu, söz konusu parça ve malzemelerin araca davacı tarafından uygulanıp uygulanmadığının keşif tarihi itibariyle tespitinin mümkün olmadığı bu konudaki takdirin Sayın Mahkemenizde olduğu ancak fatura edilen 20.650,00 TL tutarlı fatura bedellerinin piyasa rayiçlere uygun olduğu görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
Bilirkişinin 14/01/2024 tarihli ek raporunda ;" Davaya konu ... seri numaralı, 2015 model ... marka/ tip forklift 15.09.2023 tarihli keşifte tarafımdan incelendiği, forkliftin onarımının mümkün olduğu, onarılması halinde kendinden beklenen faydayı sağlayacağı, toplam onarım bedelinin 15.12.2022 sözleşme tarihi itibariyle 68.912,00 TL olacağı, dosya içerisinde 15.12.2022 tarihli ... İkinci El Forklift Sözleşmesi olduğu, sözleşmede davaya konu ... marka, 2015 model, 3 Tonluk, makinenin çalışma saatinin 4.000 civarı olarak belirtildiği, davaya konu forkliftin araç satış sözleşmesinin 15.12.2022 tarihinde olduğu, keşfe konu incelemenin 15.09.2023 tarihinde olduğu, keşif anında göstergesi arızalı halde olduğundan satış sonrası kaç saat çalıştığının bilinemediği, keşif anındaki araçtaki mevcut gizli ve açık ayıpların sözleşme tarihi İtibariyle onarım bedelinin 68.912,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu forkliftin mevcut durumu da dikkate alındığında ayıpsız halinin değerinin 280.000,00 TL olacağı, ayıplı halinin değerinin 211.088,00 TL olacağı, 15.12.2022 tarihli sözleşmede 260.000,00 TL satış bedeli belirlendiğinden Nisbi Metod Uygulamasına göre; Nisbi metoda göre İndirilecek bedel = sözleşme bedeli - (sözleşme bedeli x ayıplı değer/ayıpsız değer) Nisbi metoda göre İndirilecek bedel =260.000,00 TL - (260.000,00 TL x 211.088,00 TL 280.000,00 TL) indirilecek bedel - 63.989,71 TL olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor vermiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Öncelikle davalı ... yetkiye itiraz etmiş ise dava konusu forklift'in Konya ilinde teslim edilmiş olması ve Hmk'ın "Sözleşmeden doğan davalarda yetki" başlıklı maddesinde yer alan "MADDE 10- (1) Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." hükmü nazara alınarak davalı ...'n yetki itirazı reddedilmiştir.
"Komisyoncunun garantisi" başlıklı TBK MADDE 537'de "Yetkisi olmaksızın veresiye mal satması dışında, komisyoncu işlemde bulunduğu borçluların ödememelerinden ve diğer borçlarını ifa etmemelerinden sorumlu olmaz. Ancak, komisyoncu açıkça garanti vermişse veya bulunduğu yerdeki ticari teamül gerektiriyorsa sorumlu olur" şeklinde hüküm yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda dava kapsamında komisyoncu olarak yer alan ...'ın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından anılan kişi bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı tarafça gizli ayıpların ne zaman ortaya çıktığı hususunun belli olmadığı iddia edilmiş ise de; davacı delil dilekçesi ekinde yer alan servis formu başlıklı belgeden forkliftin gizli ayıplı olduğuna ilişkin bilirkişi raporu ile benzer nitelikte tespitlere yer verildiği anlaşılmaktadır. Servis formu başlıklı MK İş ve İstif Makinaları firma tarafından ayrıca hazırlanan 09/02/2023 tarihli teklif formunda 85.432,00 TL onarım masrafı teklifi yer almaktadır. Sözleşme tarihinin 15/12/2022 olması nazara alındığında bilirkişi raporu ile uyumlu olan tespitlerin forkliftin teslim alındığı tarihten yaklaşık iki ay sonrasında oluşmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu değerlendirilmiş, davacı tarafça sunulan belgelere itibar edilerek forkliftin satış esnasında bilirkişi raporunda tespit edilen gizli ayıplarla satılmış olduğu kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı taraf dönme hakkını kullanmak istemiş ise de satış bedelinin 260.000,00 TL olması, gizli ayıp miktarının 37.052,00 TL olması ayrıca davacının açık ayıpları bildiği halde forklifti satın almış olduğu değerlendirilerek hakkaniyet gereği TBK 227/4 maddesinde yer alan "Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir." hükmü nazara alınmış ve bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Öte yandan davacının forklifte yapmış olduğu 20.650,00 TL masrafın iki aylık kullanımı da (sözleşme tarihi 15/12/2022, ihtarname tarihi 16/02/2023-davalı ...'a ihtarnamenin tebliğ tarihi 16/03/2023) nazara alındığında bu miktarın iki aylık kullanımı da aşan bir miktar olacağı, forkliftin davacıda kalacağı nazara alınarak sözleşmede anlaşılan tutarda indirim yapılmamıştır.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
A-1-Davacının davalı ... Yönünden Davasının Kısmen Kabulü ile:
Gizli ayıp bedeli toplamı olan 37.052,00 TL'nin davalı ...'e ihtarnamenin tebliğ edildiği 24/03/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul miktarı üzerinden hesaplanan toplam 2.531,02 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç olan: 4.792,81 TL'nin masubu ile fazladan alınan 2.261,79 TL'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yatırılan peşin harç olan: 2.531,02 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Mahkememizce davacının talebi dışında hakkaniyet gereği bedelde indirim yolu tercih edilerek karar verilmiş olması nazara alınarak;
4.1. Davacı tarafça ödenen 179,90 TL başvuru harcının davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4.2.Davacı tarafça yapılan 1.828,64 TL masrafın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4.3.Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4.4.Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (kabul/talep oranına göre) davalı ...'den alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
4.5.Karardan sonra yapılacak masrafların davalı ...'e yüklenmesine,
4.6.Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
4.7.Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4.8. Davalı tarafa 4 nolu fıkra nazara alınarak vekalet ücreti verilmemesine
B-1-Davalının davalı ... Yönünden davasının reddine,
2-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalının yaptığı masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Harca ve arabuluculuk ücretine dair "A " bendinde karar verilmiş olduğundan davalı ... yönünden dava bakımından anılan hususlarda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (davalının talebi üzerine telefon vasıtasıyla katılımı ile) 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/03/2024

Katip ... Hakim ...