KONYA 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... motor nolu, ... Şasi nolu, TGX 18.510 4*2 BL SA model ... marka çekicini 06/07/2022 tarihinde dava dışı ... tarafından ... Tic. A.Ş. adlı firmadan satın alındığını ve ... plaka ile tescil edildiğini, zikredilen aracın ... tarafından ise 09/08/2022 tarihinde Mecitözü Noterliği 09/08/2022 tarih ve ... yevmiye nolu işlem ile müvekkiline satıldığını ve ... plaka ile tescil edildiğini, müvekkilinin aracı teslim aldıktan 2 gün sonra 11.08.2022 tarihinde gece saat 01:00 sıralarında Konya Çavuş mevkiinde hareket halinde iken motorundan ses gelmesi neticesinde durdurulduğunu, servisin aracı çekmesinin beklenilmesi yönünde talimat verildiğini, serviste yapılan incelemede aracın yağlama yapmaması neticesinde motorunda arıza meydana geldiğini ve aracın tamir edilmesi gerektiği yönünde bilgi verildiğini, müvekkilinin aracın misli ile değiştirilmesi ya da sıfır sandık motor takılması yönünde talepte bulunulduğunu ,servis ve bayi olan ... Tic. A.Ş. ... Şubesi yetkililerinin aracın misli ile değiştirme ve sıfır sandık motor takılma imkanı olmadığını beyan ettiklerini, 14 günlük bir tamir süresi sonrası 24/08/2022 tarihinde aracın müvekkiline teslim edildiğini, söz konusu araçta gizli ayıp olduğunun aşikar olduğunu, taraflarınca 26/08/2022 tarihli ihtar içerikli dilekçenin iadeli taahhütlü mektup ile (PTT Kargo ... ) davalı firmaya gönderildiğini ve başvuruda bulunulduğunu ancak şirket tarafından taraflarına Ankara . Noterliği 06/09/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar gönderilerek taleplerinin kabul edilmediğinin bildirildiğini, arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 1.000,00 TL’sini talep ettiklerini aracın motorunun tamir edilmesi nedeniyle oluşan değer kaybı oranında bedel indirimi miktarının arıza tarihi olan 11/08/2022 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 100,00 TL’sini talep ettikleri ticari kazanç kaybının (araç mahrumiyet zararımızın) arıza tarihi olan 11/08/2022 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... Bulvarı No: ... Akyurt/Ankara adresinde mukim olduğu için iş bu davanın Ankara Mahkemelerinde açılması gerektiğini, malın satıcısının müvekkili olmadığını 3. Kişi olduğunu ve bu kişi davalı konumunda olmadığını, davacının 2. El olarak aldığı aracın11.08.2022 tarihinde arıza vermesi üzerine yetkili servise çekildiğini, yapılan kontrollerde araçta anlık yetersiz yağlama nedeniyle motor arızası olduğu tespit edildiğini, dava konusu somut olayda çekicinin 1 defa arıza verdiğini, yetkili servis tarafından davacının onarım talebi üzerine arızanın garanti kapsamında giderildiğini ve iş bu tarihe kadar da başka bir arıza yaşanmadığını, yapılan işlem nedeniyle araçta herhangi bir değer kaybı oluşmadığını, yetkili servis tarafından son derece hızlı ve makul bir sürede araç teslim edildiğini, davacı tarafın TBK 227/2 maddesi gereğince hareket etmekte olduğunu, tamir hakkının kullanılması nedeni ile ayıp oranında satış bedelinden indirim talep edilemeyeceğini, kar mahrumiyeti taleb de bu maddeye dayandırılmakta ise de davacı yan ın aynı anda hem menfi hem müspet zarar talebinde bulunmakta olduğunu ve yerleşik Yargıtay kararları uyarınca aynı olguya dayanılarak müspet ve menfi zarar aynı anda talep edilemeyeceğini, bu sebeplerle yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olması nedeni ile davanın yetkisizlik nedeni ile reddini, davaya konu aracın davacıya satışı müvekkili tarafından yapılmadığından Husumet itirazlarının kabulünü, dava konusu araçta herhangi bir ayıp olmayıp, ayıp var olsa dahi davacı tarafça ücretsiz onarım hakkı kullanıldığından bedel indirimi talep etme hakkı bulunmadığından davanın reddini, araçta meydana gelen arızanın araç değerini düşürmediği gibi aracın 8 iş gününde tamir edilmesi nedeniyle kanuni sürelere uygun tamir süresi için kar mahrumiyeti talebinde bulunulamayacağından davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, satın alınan araçta bulunan ayıp nedeni ile ayıp oranında satış bedelinden indirim ve kazanç kaybı zararının tazmini davasıdır.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi , Türkiye Reasürans Şirketleri Birliğine ve Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu araca ilişkin tüm bilgi ve belgeler dosya arasına alınmıştır.
Akabinde rapor tanzimi için dosya iki makine mühendisi ve 1 borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan heyete tevdi edilerek tarafların iddia ve savunmaları kapsamında rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10.04.2023 tarihli raporda özetle; "Davaya konu ... plakalı aracın motorunun yağlama sisteminde üretim hatası olduğu
ve motorun yeterli yağlama yapılmamasından kaynaklı olarak motorda yatak sarması
arızasının meydana geldiği, meydana gelen motor arızasının giderildiği, herhangi bir ayıbının olmadığı, aracın kullanıcı tarafından kullanılmaya devam ettiği, buna göre dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu, her ne kadar davalı şirket satım akdinin direk tarafı olmasa da garanti belgesi çerçevesinde
araçtaki ayıbın üretim hatasından kaynaklandığı için davalı şirketin davalı olabilme
ehliyetinin olduğu ,TBK 227. Madde hükümlerine göre davacı seçimlik haklarından onarım hakkını seçmiş olsa
bile genel hükümler çerçevesinde tazminat ta isteyebileceği gözönüne alınarak araçtaki ayıp
nedeni ile değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararının oluştuğu, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 100.000,00 TL olduğu, ... plakalı aracın onarımının 12 gün süreceği, onarım sırasında kullanılamaması sebebi ile ticari bir araç olduğu için kazanç kaybı için gerekli bedelin 24.000,00 TL olduğu, davacının bir kusuru olmadığı, " şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Bilirkişi heyet raporuna taraf vekillerince yapılan itirazlar doğrultusunda; dosyanın daha evvel rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25.09.2023 tarihli ek raporda özetle; Dosya kapsamında bulunan belge, bilgi ve ayrıntılı olarak incelenmiş ve yapılan itirazlar değerlendirerek piyasa koşulları araştırılarak yapılan değerlendirmeyle birlikte dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 100.000,00 TL olduğu ... plakalı aracın onarımının 12 gün süreceği, onarım sırasında kullanılamaması sebebi ile ticari bir araç olduğu için kazanç kaybı için gerekli bedelin 24.000,00 TL olduğu, " şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Davacı vekili tarafından sunulan 14.12.2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Kısmi dava olarak açarak 1.000,00 TL’sini talep ettikleri değer kaybı oranında bedel indirimi taleplerinin 99.000,00 TL daha artırarak 100.000,00 TL (Yüzbin Türk Lirası) olarak ıslah ettiklerini, kısmi dava olarak açarak 1.000,00 TL’sini talep ettikleri ticari kazanç kaybı (araç mahrumiyet bedeli) alacak taleplerini 23.000,00 TL daha artırarak 24.000,00 TL (Yirmidörtbin Türk Lirası) olarak olarak ıslah ettiklerini, değer kaybı oranında bedel indirimi miktarının ve ticari kazanç kaybının (araç mahrumiyet zararımızın) arıza tarihi olan 11/08/2022 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından yapılan yetki itirazının Mahkememizce yapılan değerlendirmesinde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6/1 maddesinde "Genel yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir...." hükmünün, aynı kanunun 10.maddesinde “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.” hükmünün, sözleşmeden doğan para borçlarının ifa yerini düzenleyen TBK’nın 89/1 maddesinde "...taraflar arasında aksine bir anlaşma bulunmaması halinde, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenir..." hükmünün yer aldığı,
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca kural olarak yasada aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesi yetkili ise de, davacının istemi sözleşmeden kaynaklanan para alacağı olduğuna göre (her ne kadar taraflar arasında satım sözleşmesi bulunmasa da aracın ilk satım sözleşmesinin dava dışı ... ile davalının bayisi ve aynı zamanda yetkili servisi olan ... Tic. A.Ş ... Şubesi ile yapıldığı , araçtaki arızanın söz konusu bayi tarafından tamir edilerek giderilmiş olması nedeni ile ) Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan, davacının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Davacının yerleşim yeri Konya olduğuna göre davalı tarafın yetki itirazının reddi gerekmiştir.
Davalı vekili tarafından yapılan husumet itirazının Mahkememizce yapılan değerlendirmesinde; her ne kadar taraflar arasında satıma ilişkin akdi ilişki bulunmasa da davalı şirketin Konya Şubesinin ilk satıcı olduğu, aynı zamanda davalı şirketin yetkili bayisi ve servisi olduğu, araçtaki imalat hatasından kaynaklı olarak meydana gelen arıza garanti belgesi çerçevesinde davalı şirketin Konya Şubesi tarafından giderildiğinden davalı şirketin husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmekle husumet itirazının reddi gerekmiştir.
Davanın esası hakkında Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacının dava dışı ... 'den 09.08.2022 tarihinde satın almış olduğu ÇEKİCİCTGX 18.510 BL SA UY GX E6E tipli 2022 model aracın 11.08.2022 tarihinde motorundan ses gelmesi üzerine aracın ilk satıcısı olan davalı şirketin Konya Bayisi ve aynı zamanda yetkili servisi tarafından aracın motorunun demontajının 12/08/2022 tarihinde yapılmış olduğu ,arızalı motorun detaylı olarak teknik incelemelerinin dosya kapsamında görevlendirilen iki makine mühendisi bilirkişi tarafımızdan yapıldığı , bilirkişilerce krank milinin, 1 adet piston kolu gibi ana motor parçalarının zarar gördüğü ve aarar gören motorun rektifiye edilerek tamirinin yapıldığının , motorda meydana gelen motor arızasının ana sebebinin ise krank milinin değişmesinden anlaşılacağı üzere aracın motorunun yeterli yağlama yapılmamasından kaynaklı olduğu ve motorda yatak sarması arızası meydana geldiğinin, dolayısı ile dava konusu araçta gizli ayıp olduğunun, davaya konu aracın yenileme ve onarımının yetkili servis şartlarında orjinal parçalar ile tamirinin yapıldığı dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerden görülmektedir.
Mahkememizce davacı vekilinden HMK'nun 31. Maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde TBK'nın 227/2 maddesi uyarınca satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme hakkının mı talep edildiği yoksa genel hükümlere göre değer kaybı tazminatının mı talep edildiği hususu sorulmuş olup davacı vekili alınan beyanında TBK'nın 227/2 maddesi uyarınca satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim talebinde bulunduklarını belirtmiştir.
TBK'nın 227 .maddesinde "alıcının seçimlik hakları" başlığı altında;" Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere
satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." şeklinde düzenlemenin yer aldığı görülmektedir. Madde metninden açıkça anlaşılacağı üzere malın ayıplı olması halinde alıcı seçimlik haklardan yalnızca birisini kullanma hakkına sahiptir.
Somut olayda, davacının ücretsiz onarım hakkını kullanarak aracı herhangi bir ihtirazi kayıt olmadan teslim aldığı, sorunun dava açılmadan önce giderilmiş olduğu, TBK 227.maddede sayılan hakların seçimlik hak niteliğinde olup karşı tarafın rızasına veya onayına bağlı olmadığı ancak bu seçimlik hakların kullanılmakla tükenen haklardan olduğu, davacının onarım hakkını kullanarak bu seçimlik hakkını kullandığı ve seçimlik hakkın kullanılması sonucu araçta davacının ileri sürdüğü sorunun masrafsız onarımın yapılarak giderildiği, bu nedenle davacının diğer seçimlik hakkı olan satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme hakkına sahip olmadığı değerlendirilmekle davacının değer kaybı oranında bedel indirimi talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının talep etmiş olduğu araç mahrumiyeti zararına ilişkin olarak ise; TBK'nun 227. Maddesinde "alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır" şeklindeki düzenleme çerçevesinde bu zararının giderilmesini talep edebileceği değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10.04.2023 tarihli raporda bu talebe ilişkin olarak; davaya konu araçtaki hasar durumu/yoğunluğu dikkate alındığında, 12/08/2022 tarihinde servise giriş yaptığı , 24/08/2022 tarihinde gerekli işlemlerin bitmiş olduğu da dikkate alınarak böyle bir hasar durumuna ilişkin makul süre olarak 12 günde yenileme işleminin yapılabileceği, dosyadaki delillere göre, davaya konu aracın marka tipi-modeli ve segment durumu itibariyle bütün masraflar düşüldükten sonra günlük kazancının 2.000,00 TL olabileceği, aracın marka-tipi-modeli 2.El piyasasında ki segment durumu davacının yaptığı iş-eşdeğer bir aracın aviste ki günlük kiralama bedeli — davacı tarafından avis'ten araç kiralanmadığı, ancak araç yokluğundaki düştüğü sıkıntı gibi hususlar dikkate alındığında, ayrıca davacı aracın tamiri esnasında bu tür ticari araçların günlük gelirinden günlük yakıt gideri ve amortisman bedelleri düşüldükten sonra böyle bir aracın günlük kazancının 2.000,00 TL olacağı, davacının dava konusu aracın tamiri süresinde araç mahrumiyetinden doğan zararının 12 gün x 2000,00 TL— 24.000,00 TL olacağı şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir. Yasal düzenleme , bilirkişi heyet raporunda yer alan tespitler ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda davacının uğramış olduğu 24.000,00-TL araç mahrumiyet zararının arızanın ortaya çıktığı tarih olan 11.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (aracın kullanım amacının ticari olması nedeni ile) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Açılan davanın davacı vekilinin 14.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda KISMEN KABULÜ ile;
a- Davacının uğramış olduğu 24.000,00-TL araç mahrumiyet zararının 11.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
b- Davacının değer kaybı oranında bedel indirimi talebinin REDDİNE,
2-)Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.639,44-TL karar ilam harcının, peşin alınan 80,70-TL ve yargılama sırasında alınan 2.098,82-TL tamamlama harcı toplamı olan 2.179,52‬-TL harçtan mahsup edilerek fazla alınan 540,08-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-)Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin haklılık oranına (24.000,00/124.000,00) göre hesaplanan 2.580,65-TL'nin davacıdan, 619,35-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 1.639,44-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.720,14 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından sarfedilen 3.600,00-TL bilirkişi ücreti, 11,50-TL vekalet suret harcı, 243,50-TL yazışma ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.855,00-TL yargılama giderinin (24.000,00/124.000,00) haklılık oranına göre hesaplanan 746,13-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davalı sigorta şirketi tarafından sarfedilen 11,50-TL vekalet harcı giderinin haklılık oranına (100.000,00/124.000,00) göre hesaplanan 9,27-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak alınarak davalıya verilmesine,
9-) Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 28/03/2024

Katip ... Hakim ...