KONYA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C.
KONYA " TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ :
DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tarım ve ticaretle faaliyet göstermekte olduğunu, Konya ilindeki iş yerinde 10/01/2024 tarihinde hırsızlık meydana geldiğini, davacının iş yerindeki bir kısım evraklar kimliği belirsiz kişilerce çalındığı, iş yerinde bulunan cari hesap defterleri, ticari mektuplarının suretleri, abonelik sözleşmeleri ile ... Bankası ... Şubesinden alınan ... müşteri numaralı ... aralığında bulunan 10 adet çek koçanı da bu bir kısım ticari belgeler ile birlikte zayi olduğunu belirterek, cari hesap defterlerinin, ticari mektupların suretlerinin, abonelik sözleşmeleri ile ... Bankası ... şubesinden alınan 10 adet çek koçanı için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı tarafa duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Zayi Belgesi Verilmesi" davasıdır.
Mahkememizce Konya C.Başsavcılığı'na, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'na, ... Bankası Genel Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava zayi belgesi verilmesi davasıdır. Zayi belgesi talep edenin öncelikle bir ziya olayının vuku bulduğunu ve bu ziyanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özenin gösterilmiş olduğunu, ziyanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır. (Antalya BAM . HD'nin ... E ... K, Konya BAM . HD.'nin ... E ... K )
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ticari defterleri saklama ve ibraz ile ilgili belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82. maddesi; “(1) Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. (2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır. (3)Açılış ve ara bilânçoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun. (4)Kayıtlar 65'inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır. (6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar. (7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Her ne kadar kanun metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle, denilerek tahdidi bir sayım yapılmamış ise de, yapılan örnekleme dikkate alındığında belirtilen belgelerin zayi nedeninin kanunda sayılanlara benzer bir vakıa olması gerektiğinde bir şüphe bulunmamaktadır.
Zayi belgesi talep edecek kişinin tacir olması gerekmesine rağmen, mahkememizce yapılan araştırmada davacının tacir olmadığı tespit edilmiştir.
Somut olayda; davacı vekili davacının iş yerinde bulunan cari hesap defterleri, ticari mektuplarının suretleri, abonelik sözleşmeleri ile ... Bankası ... Şubesinden alınan ... müşteri numaralı ... aralığında bulunan 10 adet çek koçanının hırsızlık sebebiyle çalınarak zayi olduğu belirtilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere kaybolan defterler ve diğer belgeler için zayi belgesi verilebilmesi için defterlerin ve diğer belgelerin ne zaman, nerede ve nasıl kaybolduğunun açıklanması ve ispat edilmesi gerekir. Bu kapsamda davacı, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için; bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden ve davacının tacir olmadığı gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken karar ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/05/2024

Katip ... Hakim ...

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.