KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas
KARAR NO : /
HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI : 3
VEKİLLERİ : Av.
DAVALILAR : 4-
5-
6-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 25/01/2023
KARAR TARİHİ : 07/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; dava dışı ... 'in 01.01.2007-08.06.2020 tarihleri arasında özel ... görevlisi olarak Kayseri Başmüdürlüğünde çalıştığını ,en son çalıştığı ... .... Ltd.Şti. Tarafından 08.06.2020 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, dava dışı işçiye 13 yıl 4 ay 2 günlük hizmeti karşılığı 53.632,02 TL net ödeme ile 410,18 TL damga vergisi olmak üzere toplam 54.042,20 TL kıdem tazminatı ve 14.901,53 TL net ödeme ve 113,97 TL damga vergisi olmak üzere 15.015,50 TL tis kıdem tazminatı farkı olmak üzere toplam 69.057,70 TL tazminat ödendiğini, arabuluculukta anlaşma neticesinde 5.531,75 TL ihbar tazminatı ve 680,00 TL arabuluculuk ücreti ödendiğini davacı Kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre; davacı Kurumun bina ve eklentilerinin ... hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketler sorumlu olacak olduğunu, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik, idari ve genel şartnamelerde de belirtilmiş olduğunu ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığıbu sebeple ödedikleri bedelin sözleşmeye göre davalılara rücu edilebileceğini , davalılardan ,sözleşme ile öngörülen faiz oranı üzerinden davacıya ödeme yapılması gerekmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalı firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle-faiz belirtilmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini ayrıca ... ...'in iş akdi feshedilirken fesih bildiriminde bulunmadığından ödenen ihbar tazminatı ve arabuluculuk ücretinden sorumlu olduğunu belirterek bu tutarları da bu davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti., ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. İle... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinden özetle; açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, Kayseri BAM 6. Hukuk Dairesi ...
K. Sayılı kararında "hizmet alım sözleşmelerinin eki niteliğindeki TEKNİK ŞARTNAMELERDE sözleşme hukuku kapsamında dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olmayacağına yönelik açık düzenleme karşısında ....bilirkişiden ek rapor alınması...." şeklinde olup huzurdaki dosyada da esasa girilmeden reddini talep ettiklerini, İş Kanunu 2. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, maddenin asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu göstermekte olduğunu, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesi de olmadığını ayrıca davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacı, taraflarına rücu etmiş ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davalı şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle davalı şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını ayrıca davalı şirketin ihale ile iş almakta olup ihale şartnamesinde yazmayan hiç bir kalemi işçilere ödemesinin mümkün olmadığını, İhale makamı kıdem tazminatı yönünden davalı şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerekmekte olduğunu, aksi durumun ihale şartnamesine de aykırılık oluşturduğunu, "Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik" gereği kıdem tazminat ödemelerinin asıl işveren olan kamu kurumu tarafından ödeneceğini ve hizmet tespitine ilişkin usulü göstermiş olduğunu, 6552 sayılı Kanunun gerekçesinin dikkate alınması gerektiğini, burada ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediği, 6552 sayılı yasanın gerekçesi ve konuluş amacı dikkate alındığı takdirde iş bu davanın davalı şirketler yönünden reddi gerekmekte olduğunu, TBK madde 165 hükmü ile de aksine anlaşma olmadıkça borçlulardan birinin kendi davranışıyla diğer borçluların durumunu ağırlaştıramayacağı kabul edildiğini, buna göre örneğin borçlulardan birinin alacaklıya anlaşarak faiz miktarını arttırması, borçlunun kusuruna dayanan bir imkansızlığın ortaya çıkması, borçlunun temerrüde düşmesi yalnızca o borçlu bakımından hüküm ve sonuç doğuracağını, bunun gibi alacaklının yaptığı hukuki işlemlerde sadece ilgili borç ilişkisi üzerinde etkili olduğunu, alacakların zamanaşımına uğramış olup rücu imkanı bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesinin talep etmiştir.
Davalı ... ... Hiz Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin müvekkili şirkette kısa süre çalıştığını, iş akdini işyerinin devri nedeniyle sonlandırıldığını, bu sebeple yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını, işçilik alacaklarından sorumluluğun davacı tarafa ait olduğunu,4734 sayılı kanun ile Kamu ihale Kanunu'na tabi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatından doğan sorumluluğun 11.09.2014 tarih 6552 sayılı yasa 8. Maddesi 4857 sayılı yasanın 112 maddesine ilave edilen hüküm ile asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yüklendiğini ayrıca davacı ile imzalanan sözleşmede kıdem tazminatının teklif fiyata dahil edilemediği , bu durumda sözleşmedeki 3 sözlşme giderinin içerisinde yer almayan bedelden müvekkilin sorumlu olmayacağını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın kamu ihale kurumuna ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığından haksız davanın reddi gerektiğini, davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki talebi hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ..., davacı nezdinde çalışmış, emir ve talimatlarını davacıdan almış olup, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde, işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, müvekkili şirket aleyhine davacı kurum tarafından bir çok dava ikame edildiğini, söz konusu davalarda somut olayın sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini, söz konusu sözleşmede müvekkili şirketin sorumluluğuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından davacı ile davalılar arasında dava dışı işçinin çalıştığı tüm dönemlerin sözleşme ve teknik şartnamelerin yukarıda bahsedilen ilgili maddelerinde kıdem tazminatından davalı yüklenicilerin sorumlu olmadığı belirtilmiş olup dava dışı işçinin iş akdi davacının talimatı uyarınca feshedilmiş olduğundan bu sebeple talep edilen kıdem tazminatının davacı tarafından ödenen kısmından müvekkili şirket sorumlu olmadığını, haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: iş alış sözleşme ve şartnamesi, işçilik özlük dosyası, SGK kayıtları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı davacı asıl işverenin davalı alt işverene yönelik yasal olarak ödemek durumunda kaldığı ve davacı kurum nezdinde istihdam edilen işçiye ait işçi alacak ve tazminatlarının rucüen tazminine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile davaya konu rücuya tabi işçi alacakları ve tazminatların belirlenmesi, işçi alacaklı ve tazminatlar, bu alacak ve tazminatların ödenmesi nedeniyle oluşan dava ve takip giderle ile harç ve vekalet ücretleri bakımından davalıların çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere tamamından sorumlu olabilecekleri göz önüne alınarak, dava dışı işçiye ait dosya içerisine getirtilecek hizmet döküm cetvelleri incelenerek, işçinin her bir işverenin yanında çalıştığı dönemler belirlenmek suretiyle davacının rücuya tabi alacağının belirlenmesi bakımından rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 11/01/2024 tarihli kök raporda özetle ; mahkemece dava dışı ...'e davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı ve fark kıdem tazminatı yönünden tamamını davalı yüklenicilere yükletilebileceği yönünde mahkemede kanaat oluşması halinde; Davalı ... ... yönünden 25.573,24 TL,

Davalı ... ..., ... ... ve ... ... iş ortaklığı yönünden 10.391,35 TL Davalı ... ... ve ... .... Ltd. Şti. İş ortaklığı yönünden 18.636,19 TL Davalı ... ....Lti Şti. yönünden 1 .066,14 TL, Davalı ... .... Ve ... .... Ltd. Şti iş ortaklığı yönünden 4.264,58 TL Davalı ... ... ve .... Ltd. Şti yönünden 5.188,57 TL Davalı ... .... Ltd. Şti yönünden 3.511,17 TL rücuya tabi asıl alacak hesaplandığı, mahkemece Kayseri Bam 6. Hukuk Dairesi ilamları gereği taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi eki teknik şartname 17/5 maddesi gereği ise 01.01.2016 tarihinden sonraki dönemlerde dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalı yüklenicilerin sorumlu olamayacakları yönünde kanaat hasıl olması halinde ; Davalı ... ... yönünden 25.573,24 TL , Davalı ... ..., ... ... ve ... ... iş ortaklığı yönünden 10.391,35 TL Davalı ... .... Ve ... ... iş ortaklığı yönünden 10.377,13 TL rücuya tabi asıl alacak hesaplandığı, mahkeme aksi kanaatte olunması halinde rücu oranının yarı yarıya olması halinde ise davacının davalılar yönünden sorumlu oldukları dönemler yönünden hesaplanan asıl alacakların %50 sini davalılara rücu edebileceği, Yargıtay yerleşik içtihatlarının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından işverenin sorumlu olduğu yönünde düzenleme bulunmaması halinde işverenin ödediği bedelin tamamını yüklenicilere rücu edebileceği yönünde olduğu ve ... .... İle davacı arasında yer alan sözleşme ve teknik şartnamede bu yönde bir düzenleme bulunmadığı takdir mahkemeye ait olmak üzere son işveren ... .... Ltd. Şti'nin ihbar tazminatından sorumlu olacağının tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi ile taraflar arasında imzalanan sözleşmede sorumluluğa ilişkin hükümlerin raporda açıkça belirtilerek ve dosyada mevcut Yargıtay 6. Hukuk Dairesi' nin / E. - / K. Sayılı ilamı da gözetilerek, davalıların sorumlu olduğu miktarın tespiti ile ayrıca yapılan ödemelerin tarihi tespit edilerek ne kadarlık alacağa hangi tarihte faiz işletileceğinin belirlenmesi (gerekirse oranlanması) ve rapordan tam olarak anlaşılamadığından ... .... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu (ihbar ve kıdem tazminatı ile arabuluculuk gideri) miktarın belirlenmesi hususunda ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 30/04/2024 tarihli ek raporda özetle; dava dışı işçinin davacı şirkette hizmet süresinin toplamının dava dışı ... .... Ltd. Şti' de geçen hizmet süresi de dahil 4858 gün olduğunun anlaşıldığı, dosyada yer alan ziraat bankası dekontlarından anlaşılacağı üzere, 16.12.2020 tarihinde davacı tarafindan dava dışı işçiye 16.12.2020 tarihinde 14.901,53 TL, kıdem tazminatı tis farkı ve Mahkeme tarafından yapılan ödemelerin tarihi tespit edilerek ne kadarlık alacağa hangi tarihte faiz işletileceğinin belirlenmesi gerekirse oranlanması istenilmekte olup rücu alacağına ilişkin faiz talebi gereği ticari faiz yönünden hesaplama yapılacağı, davacının ödediği — kıdem tazminatı ve fark kıdem tazminatı yönünden davalılara rücu edebileceği miktarı hesaplarken ödem tarihleri farklı olduğundan kıdem tazminatı ve tis kıdem tazmiantı yönünden "Rücuya tabi toplam alacak / toplam hizmet süresi x davalı işverende geçen hizmet süresi" formulü esas alınarak hesaplanacağı, Kıdem tazminatı 53.632,02/4858 x 17995105-19,860,84 TL rücuya tabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; Kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 17.07.2020 tarihi itibariyle ticari işlerde faiz oranını merkez bankası verilerine göre 13,75 TL olduğu, ödeme tarihi olan 17.07.2020 ile dava tarihi olan 25.01.2023 tarihi arasında 922 gün işlemiş faiz hesaplanacağı, 19,860,84/100x1 3,75/365x 922-6.898,24 TL is Kıdem taz, farkı; —2 00 faz. Farkı; 14.901,53/4858x1799-5 5 18,28 Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; Ödeme tarihi olan 16.12.2020 ile dava tarihi olan 25,01,2023 tarihi arasında 770 Bün işlemiş faiz hesaplanacağı, 5.518,28/100x1 3,75/365x77051 -600,68 TL ... ..., ... Güy ve ... ... iş ortaklığı yönünden kıdem tazminatı ve tis kıdem tazminatı yönünden Tücuya tabi asıl alacak ; Rücuya tabi asıl alacak dosyada davalılar ... Ltd.şti , ... Ltd. Şti ve ... Ltd.Şti arasında idareye karşı sorumluluk yönünden bir sözleşme bulunmadığından davalılar yönünden Ayrı ayrı sorumluluk miktarı belirtilemeyeceği, 53.632,02/4858 X731-8.070,195 TL TüÜcuya tabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; Ödeme tarihi olan 17.07.2020 ile dava tarihi olan 25.01.2023 tarihi arasında 922 gün işlemiş faiz hesaplanacağı, 8.070,19/100x1 3,75/365x922-2 803 )00TL faiz hesaplandığı, Tis Kıdem Taz. Farkı; "Taz. Farkı; 14.901,53/4858x73 152.242,28 Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; ödeme tarihi olan 16.12.2020 ile dava tarihi olan 25.01.2023 tarihi arasında 770 gün işlemiş faiz hesaplanacağı, 2.242,28/ 100x13,75/365x770-650,41 TL faiz hesaplandığı, ... ... ve ... Güy. Ltd. Şti. İş ortaklığı yönünden rücuya tabi Kıdem Tazminatı , dosyada yer alan ... ... Ltd, Şi ve ... .... Ltd, Şti arasındaki ortaklık Sözleşmesi" başlıklı sözleşme 13. Maddesi ile ' Ortaklar idareye karşı hisseleri oranına bakılmaksızın Müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, şeklinde düzenlendiği, 53.632,02/4858 Xx 1311514,473,35 TL Tücuya tabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz; 14.473,35/100x1 3,75/365x992-5 408,67 Tis Kıdem taz, farkı; 14.901,53/4858x131 154.021,38 TL Tiş kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; 4.021,38/100x1 3,75/365x770-1. 166,47 TL faiz hesaplandığı, ... .... Ltd. Şti yönünden TÜcuya tabi asıl alacak; Kıdem Tazminatı 53.632,02/4858x 75 - 827,99 TL rücuya tabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz; 827,99/ 100x13,75/365x992-309,41 TL faiz hesaplandığı, Tis.kıdem tazminat farkı 14.901,53/4858x75 230,05 Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; 230,05/100x13,75/365x770-66,73 TL faiz hesaplandığı, ... .... Ve ... Gür. Ltd. Şti iş ortaklığı Yönünden rücuya tabi asıl alacak; Dosyada yer alan ... ... Ltd, Şti ve ... ..., Ltd. Şti arasındaki ortaklık Sözleşmesi" başlıklı sözleşme 13. Maddesi ile ' Ortaklar idareye karşı hisseleri oranına bakılmaksızın müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. şeklinde düzenlendiği, Kıdem tazminatı 53.632,02/4858 x 300-3.311,98 TL Tücuya tabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz; 3.311,98/100x1 3,75/365x992-1.237,68 TL faiz hesaplandığı, Tis Kıdem tazminatı farkı Tizmınatı farkı 14.901,53/4858x300-920,22 TL Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı;
920,22/ 100x13,75/365x770-266,92 TL faiz hesaplandığı, ... ... ve ..., Ltd. Şti Yönünden rücuya tabi asıl alacak; Rücuya tabi asıl alacak; Kıdem Tazminatı 53.632,02/4858 x365>4.029,57 TL Tücuyatabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz; ” 7/100x13,75/365x992-1 1.505,84 TL faiz hesaplandığı, Tis Kıdem tazminatı farkı 14.901,53/4858x365-1 »119,60 Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; LA 19,60/100x13,75/365x770-324,76 TL faiz hesaplandığı, ... Güy., Ltd. Şti yönünden Yücuya tabi asıl alacağın hesaplanmasında; Kıdem Tazminatı 53.632,02/4858 x 247>2.726,86 TL Tücuyatabi kıdem tazminatı hesaplandığı, Ticari faiz; — 2.726,86/ 100x13,75/365x992-1.01 9,02 TL faiz hesaplandığı, Tis Kıdem tazminatı farkı —— xTis Kıdem Tazminatı farkı 14,901,53/4858x247-757,65 Tis kıdem tazminatı farkı hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; 757,65/100x1 3,75/365x770-21 9,77 TL faiz hesaplandığı, ihbar tazminatı yönünden Davacı tarafından dava dışı işçiye 02.09.2020 tarihinde 4.660,00 TL ihbar tazminatı ödendiği anlaşıldığı, yine davacı ile davalı şirket arasındaki kısmi anlaşma ile sonuçlanan arabuluculuk görüşmesi nedeniyle 02.09,2020 tarihinde davacı tarafından arabuluculuk ücreti olarak 2.259,00 TL ödendiği anlaşıldığı, Bu durumda takdir Mahkemeye ait olmak üzere ... .... Ltd. Şti yönünden ihbar tazminatı ve arabuluculuk ücreti olmak üzere 02.09.2020 tarihinde toplam 6.919000 TL hesaplandığı, Ticari faiz hesabı; Ödeme tarihi olan 02/09/2020 tarihinden dava tarihi olan 25/01/2023 tarihine kadar 875 gün faiz hesabı yapılacağı, 6.919,00/100x13,75/365x875=2.280,66-TL faiz hesaplandığı, takdiri mahkememize ait olmak üzere davacı tarafından dava dışı ...' e ödenen kıdem tazminatı ve fark kıdem tazminatı ihbar tazminatı ve arabuluculuk ücreti yönünden ödeme tarihleri itibariyle ayrı ayrı aslı alacak ve ticari faiz hesaplandığının tespit edildiği bildirilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ve yıllık izin ücretinden ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Bunların dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler“ rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılmalı, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2020 gün ve 2019/654 Esas - 2020/1832 Karar sayılı ilamında ve diğer yerleşik uygulamalarında da belirtildiği üzere davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Mahkememizce alınan ek bilirkişi raporunun yukarıda açıklanan hususlara riayet edilerek düzenlendiği anlaşıldığından bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde dvanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Açılan davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile;
1- 25.379,24-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
2- 10.318,47-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
3- 18.494,73-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
4- 1.058,044-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
5- 4.232,20-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6- 5.149,17-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
7- 8.824,51-TL'nin dava tarihi olan 25/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
-Fazlaya yönelik talebin reddine,
8-Alınması gereken 5.017,81-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.278,14-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.739,67‬-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye gelir kaydına, (bu harcın 53,85-TL' sinden davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'nin, 210,74-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 243,25-TL' sinden davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 388,14-TL' sinden davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 399,25-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 615,26-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti' nin, 1.829,18‬-TL' sinden davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin sorumlu tutulmasına)
9-Davacı tarafça yatırılan 1.278,14-TL peşin harç ve 179,90-TL başvuru harcı toplamı 1.458,04‬-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (bu harcın 20,99-TL' sinden davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'nin, 82,77-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 94,44-TL' sinden davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 150,70-TL' sinden davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 155,02-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 238,89-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti' nin, 715,23‬‬-TL' sinden davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin sorumlu tutulmasına)
10-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 980,00-TL tebligat masrafı, 438,25-TL posta ve müzekkere, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.918,25-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.864,19-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,(bu yargılama giderinin 41,24-TL' sinden davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'nin, 162,60-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 186,22-TL' sinden davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 297,14-TL' sinden davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 305,64-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 471,01-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti' nin, 1.400,34‬‬-TL' sinden davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin sorumlu tutulmasına)
11-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
12-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (bu vekalet ücretinin 257,76-TL' sinden davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'nin, 1.016,19-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 1.163,82-TL' sinden davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 1.857,01-TL' sinden davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 1.910,17-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 2.943,64-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti' nin, 8.751,41‬-TL' sinden davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin sorumlu tutulmasına)
13-Davalılar kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzreninden taktir olunan 1.386,63- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak tüm davalılara verilmesine,
14-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 60,77-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
15-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 3.219,23-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,(bu arabuluculuk ücretinin 46,35-TL' sinden davalı ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti'nin, 218,85-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 349,21-TL' sinden davalı ... ... ve Özel ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 307,27-TL' sinden davalı ... ... ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin, 316,06-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... ... Sistemleri Özel ... Tic. Ltd. Şti' nin, 487,07-TL' sinden davalılar ... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Hizmetleri Ltd. Şti' nin, 1.494,42-TL' sinden davalı ... ... Özel ... Eğitim alarm ve ... Hizm. Tic. Ltd. Şti' nin sorumlu tutulmasına)
16-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/06/2024

Katip
¸E-imzalıdır

Hakim
¸E-imzalıdır