KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas
KARAR NO : /

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/03/2023
KARAR TARİHİ : 06/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı Bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin, ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş olduğunu, dava konusu çekin; ..., lehdarı .... olan, son yetkili hamil tarafından davacı bankaya tahsile verilen 05.01.2023 tanzim tarihli 150.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Çorum olan söz konusu çekin taşınması işini gerçekleştiren kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş ve akabinde davacı Bankaca 06.01.2023 tarihli tutanak tutulmuş olduğunu, 02.01.2023 tarihinde mezkur çekin Banka nezdinde iken taşıma esnasında kaybolduğuna ve bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair 06.01.2023 tarihli tutanak örneğinin dosyaya sunulduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi / Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alınmış olduğunu, mezkur çekin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış oldukları suç duyurusu tahtında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının / Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığını, mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verilmiş olduğunu, davaya konu çekin davalı coşkun ürgün tarafından qnb finansbankasından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankasının beyanı ile tespit edilmiş olup, mezkur çeki haksız bir şekilde elinde bulunduran davalıya karşı dava açılması gerektiğini, davacı banka tarafından çek bedeli, çeki bankaya tahsil için veren müşterisine ödenmiş olduğunu, çeke bağlı tüm hak ve alacaklar temlik alınmış olduğunu, her ne kadar dava konusu çek hakkında çek iptal davası açılmış ve ödeme yasağı kararı verilmiş ise de keşide tarihinde çek ibraz edilmiş ve bedeli davalı tarafından tahsil edilmiş olduğunu, bunun üzerine çek, tahsil için davacı bankaya verildiğinden, çeki tahsil için veren davacı banka . san. ve tic. a.ş.'nin zarara uğramaması için keşideciden, davalı tarafça tahsil edilen çek bedeli çeki tahsil için davacı bankaya teslim eden müşterisine davacı banka tarafından ödenmiş, çeke bağlı olan tüm haklar temlik alınmış olduğunu, buna ilişkin sözleşme ve ödeme belgesi ekte sunulmuş olduğunu, rızası dışında çek elinden çıkan davacı banka adına iş bu davayı açma zaruriyeti hasıl olmuş olduğunu, davalının, detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmayıp; işbu çeki ne suretle ele geçirdiği taraflarınca bilinmediğini, ayrıca, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş, davalı Banka'nın farklı müşterileri tarafından tahsil için davalı Banka'ya teslim edilmiş olan ve davaya konu olmayan başkaca İcra Takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin benzer kişiler olması hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığı açık olduğunu, birbirleriyle yegane ortak noktası davacı Banka'ya tahsil için verilmiş ve ... kargo tarafından taşıma esnasında kaybedilmiş olması olan ve bunun haricinde birbirleriyle hiçbir bağlantısı bulunmayan bahse konu kambiyo senetlerinin benzer kişiler elinde toplanmasının mümkün olmadığı genel hayat tecrübesiyle sabit olup, bu anlamda davalının kötüniyetli olduğuna şüphe bulunmadığını, iş bu çeklerin tamamı farklı şehirlerden keşide edilmiş, davacı Bankanın farklı şehirlerindeki müşterileri tarafından Bankalarına tahsil için verilmiş, kargo taşıması sırasında çalınmış olduğunu, hayatın olağan akışında herhangi bir ticari ilişkisi olmayan farklı keşidecilerin çeklerinin ilgisiz bir firma tarafından yasal bir şekilde elinde bulundurup ibraz edebilmesi mümkün olmadığını, dava konusu çek haricinde yukarıda listesi bulunan ve davalı tarafından ibraz edilen çeklerin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının / Soruşturma no'su ile başlatılan soruşturmaya konu olan, çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Bassavcılıgına gönderilmesi yönünde karar verilen çekler olduğunu, davacı Bankanın uhdesindeyken ve ... kargo firması tarafından kaybedilen mezkur çekin iyiniyetli olmayan kişilerce ele geçirildiği aşikar olduğunu, keza, mezkur çekin davacı Banka müşterileri tarafından davacı Banka'ya teslim edildiği tarihteki ön ve arka yüz görüntüleri ile tevdi bordrosu ekte (Ek-6) olup, görüleceği üzere söz konusu kambiyo senetlerinin ... kargo firması tarafından kaybedilmesinden önceki yetkili hamilin davalı değil, davacı Banka müşterisi olduğunu, davacı Banka'nın müşterisinden sonraki cirantalar, çekin ... kargo firması tarafından kaybedilmesini müteakiben kötüniyetli kişilerce ele geçirilmesinden sonra çeki ciro etmiş olduklarını, bu anlamda davacı Banka müşterisinin tahsil maksadıyla davacı Banka lehine yapmış olduğu cirodan sonraki tüm cirolar haksız ve hukuka aykırı olup, ciro zinciri kopmuş olduğunu, kopuk bir ciro silsilesine haiz olan senetleri halihazırda elinde bulundurmakta olan davalının mezkur çekin yetkili hamili olduğundan bahsedilemeyeceğini, dilekçede ekte belgesini sundukları haber incelendiğinde, davalının; çalıntı olan, soruşturmaya ve davaya konu çeki kötüniyetli olarak elde ederek bankaya ibraz etmiş olabileceği ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, davalının davaya konu çeki yukarıda belirttikleri operasyona konu suç çetesi nezdinde ele geçirmiş olması kuvvetle muhtemel olduğunu, davacı banka’ya müşterilerce tahsile verilmiş ve ... kargoda taşıma esnasında kaybolan birçok çeki tahsile koyan isimli şahıs olup, bu kimsenin kargoda taşıma esnasında çek çalmaktan dolayı tutuklanmış olduğu haberi ve bu kişi hakkında çek çalma(hırsızlık) suçundan başlatılmış olan Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın /nolu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın / no'lu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığılığı'nın /, / ve / nolu soruşturma dosyaları olduğu da gözetildiğinde aynı suretle kargodayken çalınan davaya konu çekin de söz konusu suça konu olduğu ve dolayısıyla davalının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı hususunu ortaya koymakta olduğunu, yukarda açıklandığı üzere, huzurdaki dava neticeleninceye kadar davalının davaya konu çeklerin yetkili hamili olduğu hususu açıklığa kavuşmayacak olduğunu, yetkili hamili olunmayan çek davalı tarafından ibraz ve tahsil edilmiş, davalı böylece sebepsiz zenginleşilmiş olduğunu, dava dışı .'nin alacaklısı olduğu mezkur çek tahtında alacağını tahsil edememesi durumu meydana gelmiş, davacı Banka tarafından müşterisinin daha fazla mağdur olmaması adına bu tutar kendisine ödenerek çekten kaynaklı her türlü hak ve alacak temlik alınmış olduğunu, bu sebeple yargılama neticesinde davaya konu çekin iadesiyle birlikte, davalı tarafından haksız olarak tahsil edilen çek nedeniyle davacı Banka tarafından .'ne yapılmak zorunda kalınmış olan ödemenin davalıdan faiz ve tüm ferileriyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep edildiği belirtilerek, fazlaya dair her türlü hak, alacak, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; huzurdaki davanın kabulü ile dava konusu rızası dışında elden çıkan çek nedeniyle davacı tarafından ödenmiş olan 150.000 tl'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istirdatına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, ..., lehdarı .... olan, son yetkili hamili olan 05.01.2023 tanzim tarihli, 150.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Çorum olan çekin davacıya iadesinin mümkün olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Davacı hamil, dava konusu çekin çalınarak, rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmıştır. Davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yani ciro silsilesinin kopuk olmaması yeterlidir. Dava konusu çekte mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/5363 Esas 2018/7977 Karar)
Çekin bir ödeme aracı olup defterlere kaydı gerekmediği gibi, taraflar arasında ticari ilişki bulunmaması ve davalının tacir olmaması da dikkate alınarak defter incelemesi yönünde ara karar kurulmasına gerek görülmemiş, davalı hakkında herhangi bir ceza soruşturma ve yargılamasının olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/2827 E. 2018/5223 K. sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Somut olayda, davacının bu husustaki ispat külfetini yerine getiremediği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de, davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı anlaşılmaktadır." denilmekte olup, söz konusu davada davacı, davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat ile yükümlü olmakla, sunduğu delillerin hiç birisi davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiğine delil teşkil etmediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında direkt ilişki olmaması ve HMK madde 225 gereği bu durumda dava konusunun yemin ile ispatlanacak durumda olmaması nedeni ile davacı vekiline yeminin hatırlatılması yoluna gidilmemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça ..., lehdarı .... olan, son yetkili hamili olan 05.01.2023 tanzim tarihli, 150.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Çorum olan çekin rızaları dışında ellerinden çıkmış olması nedeni ile çek bedelinin taraflarına iadesi amacı ile dava açılmış ise de, yukarda açıklandığı üzere davacı tarafça davalının davaya konu çeki kötü niyetle veya ağır kusuru ile iktisap ettiğinin kanıtlanamamış olması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan peşin olarak alınan 2.561,63 TL peşin harçtan mahsubuyla arta kalan 2.134,03 TL'nin davacıdan iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan herhangi bir masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının davacıya iadesine,
6-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına.
7-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirmediğinde bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.06/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır