KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas
KARAR NO : /
HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 1-
2-
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/08/2022
KARAR TARİHİ : 19/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalılar ile davacı firma arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirilmiş olduğunu, İhale gereği yüklenici firmalar hizmeti yerine getirmek adına dilekçede belirtilen işçileri çalıştırmış olduklarını, işçiler, yüklenici firma işçisi olmasına rağmen davacı firma işçiye karşı ihale eden konumunda olduğundan dolayı davalar davacı firmaya karşı açılmış ve davacı firma aleyhine hüküm tesis edilmiş olduğunu, bu ilamlar icraya konu olmuş ve icra tehdidi altında davacı firma icra dairesine işçilik alacakları ve ferilerini ödemek durumunda kalmış olduğunu, sorumlulukları bulunması sebebiyle davalı şirketlere icra dairesine ödedikleri tutarların tahsili amacı ile iş bu davayı ikame etme zorunluluğumuz hasıl olduğunu, davacı firma ... ... A.Ş. bağımsız tüzel kişiliği bulunan bir belediye şirketi olup bu sebeple Kamu İhale Kanunu ve tebliğleri kapsamında ihalelerini gerçekleştirmekte olduğunu, Görevli mahkeme tarafların tacir olması ve tarafların ticari işletmelerini ilgilendiren bir husus olması sebebiyle güncel Yargıtay Kararları gereği Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Kamu İhale Tebliği Madde 79.1.’in bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini, Tebliğde de açıkça görüldüğü üzere bu sebeple hizmet alımı gerçekleştirilen firmalar asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderleri düşünerek teklif vermek zorunda olduklarını, ayrıca davalılar sözleşme, ihale şartnameleri ve tebliğdeki bu hususları ve şartları bilerek ve kabul ederek, ihaleye katılmış ve hizmeti gerçekleştirmiş olduklarını, kesinleşen ... 6.İş Mahkemesi’nin e. /. K. Sayılı ilamı gereği, alt işveren olan davalılar/yüklenici firmalar tarafından, davacı alacaklarına karşılık davalı firmalarca ödenme yükümlülüğü bulunmakta iken davacı firma tarafından ödenen, ... Genel İcra Müdürlüğünün E. Sayılı icra dosyası kapsamında asıl alacak ferileri olmak üzere toplam36.772,69 TL’nin davacı firma tarafından icra dairesine ödenmek durumunda kalınmış olduğunu, davacı firma tarafından ödenmek zorunda kalınan yukarıda arz edilen toplam 36.772,69 TL bedelin güncel Yargıtay Kararları uyarınca tamamının sorumlulukları nispetinde davalılardan rücuen tahsili amacı ile iş bu davayı açmak hasıl olduğunu belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı firmanın icra dairesine ödemiş olduğu bedel olan 36.772,69 TLnin, ödeme tarihinden başlamak şartıyla işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde mükerrerlik olmamak kaydıyla davalıların sorumlu olduğu miktarların tespit edilmesi suretiyle sorumlu olduğu miktarlar nispetinde müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalılar tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacakları anlaşılmıştır.
DELİLLER :... Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, ... 6. İş Mahkemesinin / E.-/ K. Sayılı dosyası, ... Genel İcra Dairesi'nin / Esas sayılı dosyası kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır. ... 6 İş Mahkemesi 2020/217 e. 2020/22 k. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının davalının ise ... ... A.Ş. , ihbar olunanların . V olduğu ve kıdem, yıllık izin fazla mesai alacağından ibaret olduğu davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve ... Bam 7. H. D. e. / K.. Sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararı kaldırılarak yeniden kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
... Genel İcra Dairesinin / Esas sayılının incelenmesinde; alacaklısının , borçlusunun ... ... olduğu, 32.963,13-TL toplam alacak üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce hesap uzmanı bilirkişiden alınan 15/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda Yargıtay güncel içtihatlarında taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından işverenin sorumlu olduğu yönünde açık düzenleme bulunmaması halinde işverenin ödediği bedelin tamamını yüklenicilere rücu edebileceği, yıllık ücretli izin alacağından son işverenin sorumlu olacağının düzenlendiği, dosyada yer alan hizmet alımına ait sözleşmeler ve özel hizmet alımı teknik şartnamelerin incelenmesinde sözleşmede idare olarak yer alan davacı A.Ş'nin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, ... Genel İcra Dairesi / e. Sayılı dosyasına davacı tarafından ödenen rücuya tabi 42.169,58 TL alacağın tamamının davalılara rücu edebileceği, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen hizmet süresine göre toplam alacağın tamamının hizmet sürelerine göre davalılardan tahsil edilebileceği yönünde sayın mahkemede kanat hasıl olması halinde, davalı ... Güv. Ltd. Şti de geçen hizmet süresine göre rücuya tabi asıl alacağın 5.741,64 TL, davalı ...
Özel Güv. Ltd. Şti de geçen hizmet süresine göre rücuya tabi asıl alacağın 24.719,73 TL olacağı, Yargıtay yerleşik içtihatlarında yıllık ücretli izin alacağından son işverenin sorumlu olacağının düzenlendi sgk kayıtlarında son işverenin davacı ... ... A.Ş olduğu ve sayın mahkemece yıllık ücretli izinden davalıların sorumlu olmayacağına dair kanaat hasıl olması halinde ise yıllık ücretli izin alacağı ve faiz tutarının mahsup edilmesi halinde davalı ... Güv. Ltd. Şti de geçen hizmet süresine göre rücuya tabi asıl alacağın 5.718,85 TL, davalı ... Özel Güv. Ltd. Şti de geçen hizmet süresine göre rücuya tabi asıl alacağın 24.623,63 TL olacağı şeklinde rapor edilmiştir.
Dava, davacının dava dışı işçinin açmış olduğu ve dava sonucu kesinleşen ilam gereğince icra dairesine yaptığı işçilik alacaklarına ilişkin ödemeyi taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ve yıllık izin ücretinden ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Bunların dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler“ rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılmalı, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2020 gün ve 2019/654 Esas - 2020/1832 Karar sayılı ilamında ve diğer yerleşik uygulamalarında da belirtildiği üzere davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun açıklanan bu hususlara riayet edilerek düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin teknik şartnamelerde ... ... A.Ş'nin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı ancak yıllık izin ücretinden davacının son işveren olarak sorumlu olduğu,bunun dışındaki işçilik alacağından alt işverenlerin sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile davacı kurum tarafından dava dışı işçi Selim Ulu için ... Genel İcra Müdürlüğü'nün 2021/60519 esas sayılı dosyasına ödenen 5.718,85-TL'nin ödeme tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinden; 24.623,85-TL'nin ise ödeme tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kısmen kabulü ile; 5.718,85-TL'nin ödeme tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinden; 24.623,85-TL'nin ise ödeme tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 2.072,071-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 627,99-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.444,72-TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak Hazine' ye gelir kaydına, (Bu harcın 272,30-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin, 1.172,42-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin sorumlu tutulmasına)
3-Davacı tarafça yatırılan 627,99-TL peşin harç ve 80,70-TL başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Bu harcın 133,58-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin, 575,11-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin sorumlu tutulmasına)
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 396,00-TL tebligat masrafı, 462,00-TL posta ve müzekkere, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.058,00-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 1.698,13-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, (Bu yargılama giderinin 320,05-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin, 1.378,08-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin sorumlu tutulmasına)
5-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Bu vekalet ücretinin 3.373,72-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin, 14.526,28-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin sorumlu tutulmasına)
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 279,78-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 1.320,22-TL'sinin davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, (Bu arabuluculuk ücretinin 301,56-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin, 1.298,44-TL'sinden ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin sorumlu tutulmasına)
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2024

Katip
¸E-imzalıdır

Hakim
¸E-imzalıdır