KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2022
KARAR TARİHİ : 19/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili ile davalı kooperatif üyesi olan davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. 2013 tarihinde müvekkilinin yetkilisi olduğu ... Oto ve ... Otomotiv Ltd. Şti. İle ortaklık kurduklarını, bu ortaklığın gelir ve giderlerine, yapılacak ödemelerin imza altına alındığına ilişkin defter tutulduğunu, bu defter ile ... Otomotiv'in üyesi olduğu davalı kooperatife ne kadar bir ücret verileceği ve müvekkilin hangi oranda kooperatif üyesi olacağına ilişkin hususların açık bir şekilde belirtildiğini, müvekkili ve davalı şirketin, davalı kooperatifin inşa edeceği dükkanda 4450 oranında hisse sahibi olacaklarına ilişkin anlaşmaya vardığını, müvekkilinin işbu anlaşmaya istinaden ... Otomotiv Ltd. Şti. yetkilisi ... isimli şahsa 03/05/2013 tarihinde 25.000,00 TL, 15/05/2013 tarihinde 10.000,00 TL, 28/05/2013 tarihinde 10.000,00 TL, 31/05/2013 tarihinde 20.000,00 TL olmak üzere toplamda 65.000,00 TL elden ödeme yaptığını, bu ödemelere ilişkin imza altına alınan kayıtların sunulan defterde sabit olduğunu, S.S. ... Yapı Kooperatifine ... Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirket'i adına yapıldığını, S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne ait ... Yeni Sanayi Şubesi'nde bulunan TR ... IBAN numaralı hesabına yapılan ödemelerin tamamı müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne ... Kayseri Çarşı Şubesi'ne ait 77643 Çek Hesabı numaralı 28.000,00 TL tutarlı ... adına olan çek müvekkil tarafından ciro edilip verildiğini, bu çekin hala S.S. ... Yapı Kooperatifi nezdinde bulunduğunu, kooperatif hissesi için ödenen bedelin 285.000,00 TL'sinin müvekkili tarafından bizzat ödendiğini, yapılan ödemelerin birçok dekontunda müvekkilinin ıslak imzası bulunduğunu, kalan 50.000,00 TL'nin ise ortaklık devam etmediği için davalı tarafından ödendiğini, müvekkilinin kooperatif hissesine ödemiş olduğu yaklaşık 9080'lik pay oranınca hissedar olduğunun tespit edilmesinin gerektiğini, kooperatif tarafından yapılan site halinde bulunan 600,00 metrekarelik dükkanın şu anki piyasa değerinin 1.300.000,00 TL civarında olduğunu, davalının aralarında yazılı bir anlaşma bulunmasına rağmen müvekkiline hissesini devretmeme hususunda ısrarcı olduğunu, davacı vekili müvekkili şirkete elden yapmış olduğu ve S.S, ... Yapı Kooperatifi'nin banka hesabına yapmış olduğu ıslak imzasını taşıyan ödeme dekontlarındaki ödemeler ve verilen 28.000,00'TL tutarındaki çek bedellerinin dikkate alınarak müvekkilinin kooperatif hissesine ödediği bedel oranında kooperatif üyesi olduğunun tespitinin yapılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Otomotiv... Ltd Şi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili şirket ile davacı ... arasında hiçbir zaman ortaklık kurulmadığını. ...'un kooperatif hissesine ortaklığının söz konusu olmadığını, müvekkilinin davacı ile ortak olmadığını ancak davacının kardeşi ... (sonradan Aksu) ile müvekkili şirket yetkilisinin yeğeni ... arasında ... Oto isimli adi ortaklığın kurulmasına izin vermiş olduğunu, kurulan işbu ortaklıkta yeğen ... üzerine düşen kuruluşa dair yükümlülükleri, müvekkil şirket yetkilisi, yeğenine destek olma adına karşılamak istediğini bu bağlamda müvekkil bünyesinde bulunan yedek parça stoğunu ... adına kurulan ortaklığa devrettiğini, bu miktarın ortaya koyulan sermaye olarak ...'ın koyduğu .000 TL tutarında fazla çıktığını, davacının kurulan bu ortaklığı ...'a vekaleten ve maaşı mukabilinde yönettiğini, bu ortaklığın vergisel yükümlülüklerinin yerine getirilmesi adına ... adına önceden var olan 05.02.2013 işe başlama tarihli Vergi Levhasının ... adına ise 28.07.2013 tarihinde açılan 28.07.2013 işe başlama tarihli vergi açılışları gerçekleştirilerek Vergi Levhalarının alındığını, gerek kurulumunda gerekse hukuki anlamda - fiiliyata geçme aşamasında hiçbir katkısı bulunmayan — davacının — taleplerinin anlaşılamadığını, ... Oto ortaklığının öncelikle ... ile ... arasında kurulduğunu bu durumun 17.02.2016 tarihine kadar devam ettiğini, bu tarihte ... ile ... arasında Kayseri 6. Noterliğinin 17.02.2016 tarih ve 4962 yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi ile bu tarihten başlamak ve 1 yıl sürmek şartıyla yenilendiğini, bu ortaklık sözleşmesinden 7 ay sonra ise bu defa ... ile ... arasında Kayseri 6. Noterliğinin 06.09.2016 tarih ve 23902 yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi ile 01.06.2016 tarihinde başlamak ve süresiz olmak şartıyla adi şirket yapısının tekrardan yenilendiğini, bu son ortaklık ile ... adına vergi açılışı yapılmış ve bu tarihten itibaren ... ve ortağı ... ... Oto isimli işletmeyi eşit yetki ile birlikte yönettiğini, müvekkili yapılan değişikliklere ve ... Oto isimli adi ortaklığın ortaklık yapısına farklı kişilerin girip çıkmasına rağmen hiçbir zaman ortaklık yapısının bir parçası olmadığını, bir an için ... Oto ile müvekkili şirket arasında kooperatif üyeliğine ortak olunduğuna dair 2013 yılında bir anlaşma yapıldığı farz edilse dahi bu anlaşmanın hak sahibi davacı değil ...-... ortaklığı olduğunu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi 2013 yılında davacının işbu adi ortaklığın yetkilisi olmasının söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davacının eldeki davaya konu kooperatif üyeliğinde veya kurulduğu iddia olunan ortaklıkta herhangi bir hak sahipliği olmadığı gibi işbu davayı açmakta da hiçbir hukuki yararı bulunmadığını, "...-... OTO ORTAKLIĞI" başlığı ile yazılmış olan söz konusu notta öncelikle "..." olarak belirtilen şirketin ticaret unvanının bulunmadığını, ... Oto'nun ise bir adi ortaklık olduğundan ticaret şirketi olmayıp yetkilisinin şahsi sorumluluğuna dayandığından hukuki anlamda sorumlu olan ortaklardan en azından birinin isminin yer aldığını, "TObin lira üzerinden 45 bin lira Koop. Hissesi için Para ödenecek" ifadesinin ne anlama geldiğinin taraflarınca anlaşılamadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince kişinin hangi koşullar altında kooperatif ortağı olabileceği, hangi şartlarda ortaklıktan çıkabileceği veya ortaklığını devredebileceğinin belirtildiğini, Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi Ana Sözleşmesi'nin 10. ve 11. maddeleri gereği davacının belirtilen kooperatife ortak olmasının imkansız oluğunu, bir an için geçerli bir anlaşma ile işbu ortaklığın kurulduğu kabul edilse dahi Kooperatif Kanunu hükümleri gereğince bir kooperatif üyeliğinin bölünmesi veya o üyeliğe ortak olunması mümkün olmadığını, bahsi geçen kooperatifin 2007 yılında kurulduğunu ve müvekkil şirketin kooperatife 2009 yılında üye olduğunu, sözde ortaklığın 2013 yılında kurulduğu yönünde iddialarda bulunulurken kooperatif ortaklığının sözde kendileri ile ortak bile olmadan önce kendileri adına yapılmasının beklendiğini, kooperatif üyeliğine müvekkil şirketin bizzat başvurduğunu, üyelik işlemleri ve maddi yükümlülüklerini bizzat yaptığını, bankaya yatırılan parada davacının imzasının olmasının kooperatif hissesinde hak sahibi olduğu anlamına gelmeyeceğini, davacıdan önceki dönemlerde veya aynı dönemde veya sonraki dönemlerde de pek çok zaman müvekkil şirket muhasebecisi Öcal, çıraklardan müsait olan her kimse veya müvekkil şirketin o zamanlar yetkilisi olmayan Naci Tufan'ın pek çok defa para yatırdığını, tutulan resmi defterler incelendiğinde karşılıklı mal ve hizmet alım satımı sonucunda müvekkil şirketin resmi defterlerinde bugün hala ... Oto ve sonradan yetkilisi olan ... toplamda 115.402,92 TL borçlu göründüğü, ... adına düzenlendiği ve davacı tarafından ciro edilip kooperatife verildiği iddia olunan çekin kooperatif tarafından kabulünün mümkün olmadığını, kooperatifin üyesi olmayan, pay cetvelinde yeri bulunmayan bir kişiden gelen çeki kooperatifin kabul etmeyeceğini, ödemelere dair imza altına alınan yazıların tamamının davacı tarafından yazılıp kendisinin imzaladığını, 4 imzanın birbirlerinden bile çok farklı olduğunu özellikle son ikisinin karalama olarak tabir edilebilecek türden olduğunu, söz konusu ödeme iddialarına dair yazıların tamamında müvekkili şirketin veya ...-... ortaklığının hiçbir dahli olmadığı ve kooperatif ortaklığına dair hak sahipliği iddiasına da temel oluşturmadığını, 15.05.2013, 28.05.2013 ve 31.05.2013 tarihli olan üç adet yazıda ne kooperatif ortaklığına ne de başkaca bir sebebe yer verilmediğini iddia etmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı S.S. Otomotiv Servisleri ... Yapı Kooperatifi vekilin cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ... Otomotiv ... şirketi müvekkili Kooperatifin ortağı/üyesi olduğunu, davacının ise kooperatif ile yasal bir bağı bulunmadığını, ... Otomotiv Şirketi adına mevcut kooperatif. ortaklığına ilişkin olarak bir kısım ödemelerin kooperatif ortağı ... şirketi adına kendisi tarafından yapıldığını iddia eden davacının üyeliğe ilişkin durumu ikrar ettiğini, davalı ve davacı arasında kooperatif üyeliğine ilişkin bir anlaşma varsa dahi bunun tarafları bağlayacağını ve kooperatif açısından davanın husumetten reddinin gerektiğini, kooperatife yalnızca T.C, vatandaşı gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olan, kendisine ait bağımsız işyerinde, maddede sayılı meslek kollarından birinde faaliyet yürüten, ilgili meslek odası ya da sanayi ve ticaret odasına kayıtlı olan, faaliyet yürüttüğü iş kolunu mensubu bulunduğu oda ve vergi kayıtları ile belgeleyen kişilerin üye olabileceğini, en az ortaklık payının 1 olacağını ve bölünemeyeceğini, davalı ... otomotivin kooperatife 2009 yılında ortak olduğunu ve halen ortaklığının devam ettiğini, davalı ... Otomotiv'in bu ortaklığı ile ilgili olarak bir devir talebi ya da ortaklıktan çıkma talebi olmadığını, davacının kooperatif ile bir ortaklık ilişkisinin olmadığını, 2007 yılında kurulan kooperatife bir ortaklık başvurusu da bulunmadığını, kooperatif ortaklık payının bölünmesi mümkün olmadığından tarafların aralarında yapmış oldukları sözleşme kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğundan kooperatif açısından hüküm ifade etmediğini, davacı tarafından herhangi bir başvuru olmadığı gibi, kooperatif hissesinin devrine ilişkin bir tasarrufun da söz konusu olmadığını, davacı tarafından yapılan banka havalelerinin dekont açıklamaları kısmında ödemelerin "48 fufanlar otomotir ..." açıklaması ile gönderildiğini, bu şekilde yapılan ödemelerin toplamının ise iddia edildiği gibi 285.000 TL değil yalnızca 56.000 TL civarında olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu 28.000 TL bedelli çeke kooperatif kayıtlarında rastlanılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER: ticaret sicil kayıtları, üye işlem dosyası ve ödeme evrakları, taşınmaz tapu kayıtları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitini talep edip ödemeyeceği, edemeyecekse davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.'ne kooperatif ortaklığından hissesine düşecek taşınmazın ödediği bedel oranında adına tescilini talep edip edemeyeceği, edemeyecekse ödediği bedel oranında taşınmazın rayiç değeri üzerinden alacak talebinde bulunup bulunmayacağı, bunu da talep edemeyecekse kooperatif üyeliği için davalılara yaptığı ödeme varsa ödeme toplamını davalılardan rücusunu isteyip isteyemeyeceği hususuna ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın kooperatif hukukunda uzman bilirkişi ve hukukçu bilirkişi heyetine tevdi ile davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitini talep edip edemeyeceği, edemeyecekse davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.'ne kooperatif ortaklığından hissesine düşecek taşınmazın ödediği bedel oranında adına tescilini talep edip edemeyeceği, edemeyecekse ödediği bedel oranında taşınmazın rayiç değeri üzerinden alacak talebinde bulunup bulunmayacağı, bunu da talep edemeyecekse kooperatif üyeliği için davalılara yaptığı ödeme varsa ödeme toplamını davalılardan rücusunu isteyip isteyemeyeceği hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin Mahkememize sunmuş olduğu 08/06/2023 tarihli raporda özetle; davacı ...'un kooperatif üyeliği bulunmadığı, kooperatif üyeliğinin davalı ... adına olduğu ve şirketin 48 numaralı üye olduğu, Kooperatifçe sunulan belgeler incelendiğinde kooperatif hesabına yapılan 56.900 TL nakit ödemenin ... tarafından yapıldığının belirtildiği; ayrıca dosyadaki çek örnekleri ve davalı kooperatifin sunduğu muavin defter kayıtları incelendiğinde kooperatif hesabına 160.791,38 TL tutarında çekle ödeme yapıldığının görüldüğü, bu çeklerden 72.000'TL tutarlı olan üzerinde davacının cirosunun bulunmadığı, kalan 88.791,38 TL tutarlı çeklerde davacının ve davalının cirosunun bulunduğu, hal böyle olunca davacı tarafça davalı ... Otomotiv şirketi adına 56.900 'TL nakit ve 88.791,38 TL çekle olmak üzere toplam 145.691,3388 TL ödeme yapıldığının kooperatifçe sunulan belgelerden ve çeklerden anlaşıldığı, davacının %80'lik pay oranınca hissedar olduğunun tespit edilmesi talebinin Kooperatif ana sözleşmesi 8. maddesi uyarınca talep edilemeyeceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu 27/11/2023 tarihli raporda; kök raporlarındaki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişikli olmadığını beyan etmiştirlerdir.
Emsal nitelikteki Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2022/1714 esas 2023/5425 karar sayılı ilamında;''...Dava konusu taşıma işi ve taraflar arasındaki alım-satım ilişkisine ilişkin sözleşmelerin tarafların beyanı, dosya içerisindeki deliller ve hüküm mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesinin de kabulünde olduğu gibi davacı ile dava dışı ... arasında kurulan adi ortaklık ve davalıyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta 6098 sayılı Kanun'un 620 nci maddesi ve devamındaki adi ortaklık hükümlerinin uygulanması gerekir. 6098 sayılı Kanun'un 625 inci maddesine göre "Yönetim, sözleşme veya kararla yalnızca bir veya birden çok ortağa ya da üçüncü bir kişiye bırakılmış olmadıkça, bütün ortaklar ortaklığı yönetme hakkına sahiptir.
Ortaklık, ortakların tümü veya birkaçı tarafından yönetilmekte ise, bunlardan her biri, diğerleri katılmaksızın işlem yapabilir; ancak ortaklığı yönetmeye yetkili olan her ortak, tamamlanmasından önce işleme itiraz etmek suretiyle, bu işlemin yapılmasını engelleyebilir.
Ortaklığa genel yetkili bir temsilci atanması ve ortaklığın olağan dışı işlerinin yürütülmesi için, bütün ortakların oybirliği gereklidir. Ancak, gecikmesinde sakınca olan hâllerde, bu konuda yönetici ortaklardan her biri yetkilidir." hükümden de anlaşılacağı gibi ortaklık aktif ve pasifi üzerinde ortakların elbirliği ile mülkiyeti söz konusu olup 4721 sayılı Kanun'un 702 nci maddesi hükmü de bu yöndedir. Bu durumda somut olayda, adi ortaklık alacağına dayalı davanın iki ortak tarafından birlikte açılabileceği, davacının tek başına aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, kaldı ki davacı davasını adi ortaklık adına açmamış, şahsi alacağının tahsiline yönelik olarak açmış olup, davacının davada bu nedenle de aktif dava ehliyeti olmadığı gözetilmeksizin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/d. maddesi uyarınca dava şartının gerçekleşmediği dikkate alınmaksızın davanın reddi gerektiği halde işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır...''denilmiştir.
Somut davada da; davacı vekili tarafından, dava dilekçesinde, müvekkilinin yetkilisi olduğu ... oto ile ... Otomotiv Ltd Şti arasında ortaklık kurulduğu ve davalı kooperatifin inşa edeceği dükkanda %50 oranında hisse sahibi olacaklarına ilişkin anlaşmaya varıldığı ve kooperatif üyeliği nedeniyle müvekkilinin ödemeler yaptığı beyan edilerek müvekkilinin ödediği bedel oranında davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespitine,aksi halde kooperatif üyeliğine isabet edecek taşınmazın müvekkilinin ödediği bedel oranında tapu kaydının iptali ile adına tesciline, aksi halde bu oran üzerinden hisesine düşecek taşınmazın rayiç bedelinin tahsili, aksi halde kooperatif üyeliği için müvekkilinin ödemiş olduğu 285.000 TL'nin faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan Kayseri 6.Noterliğinin ... yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesinden ... ile ...'ın 17/02/2016 tarihinden başlamak üzere 1 yıl süreyle ... oto isimli adi ortaklığa ortak oldukları, Kayseri 6.Noterliğinin 23902 yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesinden ise davacı ... ile ...'ın 17/02/2016 tarihinden başlamak üzere süresiz olarak ... oto isimli adi ortaklığa ortak oldukları anlaşılmaktadır. Adi ortaklık alacağına dayalı davanın iki ortak tarafından birlikte açılması gerektiği, davacının şahıs olarak bu davayı açtığı gözetilerek davanın dava şartı-aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının, aktif husumet yokluğu nedeniyle HMK' nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 80,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,9‬0-TL'nin davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davalı tarafça yapılan 65,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 65,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 7/2 maddesi uyarınca taktir olunan 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davalı ... tarafından yargılama boyunca yapılan; 50,00-TL tebligat ücreti olan yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... tarafından yargılama boyunca yapılan; 41,75-TL tebligat ücreti olan yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
10-Davalı ... yetkilisi ...' a ait; imza örneklerini içerir belge asıllarının Mimarsinan Vergi Dairesine, taşınmaz tapu kaydı ve resmi senet suretinin Melikgazi Tapu Müdürlüğüne iadesine,
Dair, davacı vekili, davalı ... Ltd Şti vekili ve Davalı Otomotiv Servisleri ... Yapı Kooperatifi vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2024

Katip ...

Hakim ...