KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas
KARAR NO : /

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3-
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 23/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacının maliki olduğu kardeşi ...'in sürücü olduğu ... plakalı model aracın 07/08/2019 tarihinde trafiğin durması sebepli mecburi duraklama yaptığı esnada davalı kontrolündeki ... plakalı aracın davacının aracına arkadan çarptığını, davacının çıkan masraflar sonucu davacının zarara uğradığını, 3.724,32-Euro zararın taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, yasa gereği yurt dışında ikamet eden davacının ikamet ettiği yerdeki ekspertiz aracı ile almış olduğu rapor da tespit edildiğini, araçta daha önce hasar olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle 3.724,32-Euro bedelin TBK 99 gereğince yabancı para üzerinden tespit edilen alacağın fiilen ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası kalşılığının devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranına göre faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun tebligat çıkartıldığı, cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, maddi hasarlı trafik kazası sonucu aracı hasar gören davacının 2918 sayılı KTK kapsamında sürücü, işleten ve karayolları ZMMS poliçesi kapsamında sigortacı olan davalılardan maddi zararların (araç hasar bedeli) tazminine ilişkindir.
Mahkememizin 21/10/2021 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; dosyanın trafik kazalarında uzman makine mühendisi ve sigorta uzmanından oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdi ile, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumunun ve % (yüzde) olarak kusur oranının belirlenmesi, dosya kapsamında davacının aracında kaza nedeniyle oluşan bir hasar bedeli bulunup bulunmadığı ve bu zararın poliçe kapsamında ve 2918 Sayılı KTK m.85 çerçevesinde işletenin sorumluluğu hükümleri çerçevesinde davalıların sorumluluğunda bulunup bulunmadığı, poliçe kapsamında ödenen hasar bedeli olup olmadığı bakımından bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 31/01/2022 tarihli raporda özetle; bahse konu trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü 2918 sayılı KTK m.52/1-c ve m.56/1-c uyarınca kural ihlalleri ve m.84/d (KOD 04) asli kural ihlalinin olduğu, plaka sayılı araç sürücüsü ...'in seyir davranışında aracına arkadan çarpılmakla, atfı kabil kural ihlalinin olmadığını, plaka sayılı şasi nolu aracın 07/08/2019 tarihli hasarına ilişkin olarak tüm bilgi ve belgelere göre aracın Hollanda ülkesi şartlarında hasar toplam tutarının KDV hariç 3.077,95 EURO (%21 KDV dahil 3.724,32 EURO) olabileceğini, dava konusu aracın ekspertiz çalışmasında değer kaybının dikkate alınmadığını, aracın 10 yaşında olması ve kilometre sayaç değerinin 266.432 km'de olması gibi etki faktörleri ile değer kaybına yer olmadığı görüş ve kanaatinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizin 20/10/2022 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararında; yeni bir bilirkişi seçilerek dosyanın yeni bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 15/02/2023 tarihli raporda özetle; davacıya ait araçte değer kaybına hükmedilmesi halinde KTK, TTK VE ZMMS genel şartları kapsamında davalıların meydana gelen zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağını, 31/01/2022 tarihinde bilirkişi raporu ile plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının Hollanda ülkesi şartlarında KDV dahil 3.724,32 EURO hasar tutarı olacağı yönünde tespitte bulunduğu, bu kapsamda kaza tarihi olan 07/08/2019 tarihinden dava tarihi olan 23/02/2021 tarihine kadar 4.640,68 EURO karşılığı 39.399,37-TL işlemiş faiz olacağı, dosyada yer alan 31/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu aracın ekspertiz çalışmasında değer kaybının dikkate alınmadığı, aracın 10 yaşında olması ve kilometre sayaç değerinin 266.432 km olması gibi etki faktörleri ile değer kaybı hesabına yer olmadığı kanaatine varıldığı belirtildiğinden bu durumda herhangi bir faiz hesaplaması yapılamayacağı kanaatinde olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili 06/06/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesiyle dilekçe tarihindeki döviz kuru üzerinden harcı ikmal etmek istediğini bildirmiş, 07/06/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesiyle bilirkişi raporunda belirlenen araç hasar bedeli üzerinden bir harç eksiği olduğundan bahisle bu harç eksiğini yatırdıklarını beyan etmiş, davacının dosyaya ıslah harcı adı altında 355,08-TL yatırdığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir. (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.)
Davacının Hollanda'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E. - 2015/1745 K.)
6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K.)
Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın, hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K.)
Dosyada alınan bilirkişi raporunda dava konusu araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılarak, mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu, tespit edilen hasarın tutanakta belirtilen şekilde gerçekleşmesi ile oluşabileceği, olay ve hasarın oluş şekli itibariyle teknik olarak uyumlu olduğu kanaatine varılarak toplam hasar bedeline Hollanda ülkesindeki yasal KDV oranında KDV ilave edilmek suretiyle hesaplanan 3.724,32 Euro tutarındaki hasar miktarının yerinde olduğu ve dosya kapsamı ile örtüştüğü değerlendirilmekle, davacının dava dilekçesindeki talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 E. - 2017/5498 K. Sayılı ilamı)
İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K.)
Davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumludur. Davalı nezdinde düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limiti kaza tarihi itibariyle 39.000,00-TL olup gerek KTK'da gerek Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında yabancı plakalı araçlar için poliçe limitinin temerrüt tarihindeki yabancı para birimine göre belirleneceğine dair açık hüküm bulunmaması karşısında mahkemece limiti aşmayacak şekilde davalının sorumluluğu cihetine gidilmesi ve yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı olan Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre taraflar için vekalet ücreti hesaplanması gerekmektedir.
Sonuç olarak; kaza tarihi olan 07/08/2019 günü ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketi tarafından 29/07/2019 - 29/07/2020 başlangıç - vade tarihli karayolları ZMMS poliçesi kapsamında araç başına maddi hasarlarda 39.000 limitli olarak teminat altına alındığı, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araca tam kusurlu olarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış ... plaka sayılı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tarihi itibariyle doğrudan zararlar kapsamında olmak üzere benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere KDV hariç 3.077,95-EURO ve %21 KDV dahil 3.724,32-EURO hasar onarım bedeli bulunduğu, bu tutarın dava tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru (8,50 TL) üzerinden hesaplanan tutarın 31.656,72-TL olduğu ve bu hasardan davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında tamamından sorumlu olduğu, davacının maddi zararının temerrüt (dava) tarihi itibariyle poliçe limitinin altında kaldığı anlaşılmakla isteminin yerinde olduğu, bu zarardan diğer davalı sürücü ile araç maliki ve işleteni olan diğer davalı davalı sigorta şirketi ile birlikte müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla; mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda davacının uğramış olduğu bu zarardan ötürü dava açmakta haklı olduğuna kanaat getirilerek davanın dava dilekçesi doğrultusunda araç hasar bedeli şeklindeki maddi tazminat talebi bakımından kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davacının aracının yabancı ülkede (Hollanda) satın alınan, kullanılan bakım, tamir ve onarımları yabancı ülkede yaptırılan araca ilişkin yaptıracağı veya yaptırdığı onarım ve bakım ücretlerini o ülke parası üzerinden diğer bir deyimle döviz cinsi üzerinden tahsili istemi yerinde olmakla birlikte dava açılış tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplanacak peşin harcı yatırması gerekli ve yeterli olup, ayrıca ıslah harcı yatırması veya harcı tamamlaması gerekmeyip yabancı para cinsinden tazminat alacağının 6098 sayılı TBK m.99 hükmü çerçevesinde aynen yahut fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden takip ve tahsilini talep edebileceği (Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K.) gibi alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren yabancı para cinsinden bu tazminat alacağına ilişkin 3095 sayılı kanunun 4A maddesi gereğince işleyecek faize de hak kazandığı anlaşılmakla, davacı lehine hükmedilen tazminatın davalılar ik ve yönünden temerrüt tarihinin kaza tarihi olduğu gözetilerek adı geçen davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinin temerrüdü özel olarak yasa ile düzenlendiğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.99/1 hükmü uyarınca davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası davalının temerrüte düştüğü ve fakat dava tarihinden önce davalı sigorta şirketinin temerrüte düşürüldüğüne ilişkin dava dosyası içerisinde kayıt ve belge bulunmadığından davalı sigorta şirketinin en geç dava tarihinde temerrüte düştüğü göz önüne alınarak ve bu davalı yönünden temerrüt faizinin başlangıç tarihi dava tarihi olarak kabul edilerek maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Davacının yabancı para cinsinden olan alacağının dava tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru (8,50 TL) üzerinden Türk Lirasına çevrilerek karar ve ilam harcı hesaplanmış, peşin harç ve davacının yatırmış olduğu ıslah harcı bu tutardan düşüldükten sonra bakiye karar ve ilam harcı hesaplanarak müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmiş; ayrıca dava tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası cinsi belirlenen dava değeri üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen esaslar çerçevesinde davacı lehine vekalet ücreti hesaplanarak diğer yargılama giderleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının kabulü ile (KDV dahil) 3.724,32-EURO maddi tazminatın (araç hasar bedeli) davalılar ve yönünden kaza tarihi olan 07/08/2019 tarihinden, davalı Şirketi yönünden dava tarihi olan 28/01/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Alınması gereken 2.162,47-TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 539,98-TL harç ve 355,08-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 1.267,41‬-TL karar ve ilâm harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 607,78-TL, posta ve tebligat masrafı 683,70-TL, bilirkişi ücreti 1.600,00 TL olmak üzere toplam 2.891,48-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır