KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACILAR : 1- ... - 3
2- ... -
VEKİLİ :
DAVALI :1-...
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2- ... -
3- ... -
DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
DAVA TARİHİ : 16/01/2020
KARAR TARİHİ : 06/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; davalılar ... ve ..., davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş ile kendi aralarında 27/04/5016 ve 16/05/2016 tarihlerinde müvekkili murisi müteveffa ...'e ipotek sözleşmesi imzalattığını, müteveffa'nın birçok arsası üzerinde davalı lehine ipotek tesis ettiğini, müteveffanın 1 mayıs 1940 doğumlu olduğunu, ipotek belgesini imzaladığı tarih de 76 yaşında olduğunu, müteveffanın söz konusu ipotek tarihinde ileri derecede alzheimer hastası olduğunu ve 26/05/2019 tarihinde alzhemier tanısı ile vefat ettiğini, işbu ipoteğe konu olan taşınmazların müteveffanın kendi mülkü olduğunu, müvekkiline düşecek paylar da dahil, müteveffanın malvarlığının diğer mirasçıları ... ve ... ve davalı şirket tarafından kötü niyetli olarak tasarruf işlemine konu edildiğini, ipoteklerin davalılar yararına kullanıldığını, müvekkillerinin mağdur edildiğini, işbu taşınmazların 08/03/2019 tarihinde icra takibine konu olduğunu, Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takibinde Kayseri İli, Talas İlçesi, 43 Pafta, 1445 Ada, 15 parselde bulunan 1/8 hissesine müteakip 225.625,00-TL bedelli ipotek, Kayseri İli, Talas İlçesi, Talas Mah. 43 Pafta, 1428 parsel ile Kayseri İli Talas İlçesi, Talas Mah. 43 pafta, 1443 parsel de bulunan 1/8 hissesine müteakip 247.968,75-TL bedelli ipotek aynı Müdürlüğün ..., Kayseri İli Talas İlçesi Yukarı Talas Mah. 48 pafta, 2292 parselde bulunan 3/32 hissesi oranında 138.750,00 TL bedelli ipotek ile aynı müdürlüğün ... dosya esas numaralarını aldığını, müvekkilinin icra takiplerinden haberdar olmadığını, işbu icra takiplerinden 28/08/2019 tarihinde 14/07/2019 tarihli satışa hazırlık aşamasında bilgi sahibi olduklarını, tasarruf tarihinde temyiz kudretine sahip olmayan müteveffa ...'in hisselerine konan ipoteğin butlanla batıl olması nedeniyle fekkini ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ..., ... ve ... esas sayılı dosyası ile icra takiplerinin müteveffa yönünden tedbiren durdurulmasını ve ardından iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği hususların doğru olmadığını, davacıların annesi olan müteveffa ... ile müvekkili şirket arasında kendisinin de yakın zamana kadar yönetim kurulu üyesi olduğun bir ticari şirketin borçlarının ödenmesinin teminatı kapsamında 16/05/2016 tarihinde gayrimenkul ipotek sözleşmesi tesis edildiğini, müvekkilinin şirketin çok büyük oranlı alacaklarının zamanında ödenmemesi üzerine uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin o tarih itibariyle 6.000.000,00 TL anapara alacağına haiz alacaklarını yeni bir ödeme takvimi üzerinden yapılandırıldığını, bunun üzerine aralarında müteveffa ...'in de bulunduğu borçlu şirket ve yakınları tarafından gayrimenkul ipotekleri tesis edildiğini, davacıların iddia ettiklerini tam aksine söz konusu işlemlerin yapılması ve ipotek sözleşmesinin imzalanması için müvekkili şirkete bizzat başvuru yapıldığını ve görüşmelerde yer alan müteveffa ...'in vaki vefatı sonrası ve bir kısım davacılar tarafından açılan işbu davanın kabul edilebilir olmadığını, müteveffa ..., diğer ortakların ve yöneticilerin de evlatları olduğu şirketin müvekkili şirkete yaklaşık 6.000.000,00-TL ana para tutarlı borçlarını ödemediklerini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden iflas ertelenmesi talebinde bulunulduğunu, iflas erteleme davasının sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine müvekkili şirketin ticari ve hukuki haklarının korunması adına 08/03/2019 tarihinde Kayseri 2. İcra Dairesi'nin ... - ... - ... esas sayılı dosyası ile icra takiplerini başlatıldığını, ancak taşınmazların satışına ilişkin bir işlem yapılmadığını belirterek, davacıların kardeşlerinin ve özellikle davacılardan ...'in de ortağı olduğu şirketin müvekkili şirkete olan borçlarının ye bir ödeme takvimiyle yapılandırılmasını sağlayan ipotek işlemlerinin geçersizliğine yönelik işbu haksız ve geçersiz, aynı anda her türkü hukuki dayanak ve iyi niyetten uzak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kayseri Özel Memorıal Hastanesi'ne, Kayseri Erciyes Üniversitesi Hastanesi'ne, Kayseri Şehir Hastanesi'ne, SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne, Kayseri Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Talas Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu görüldü.
Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ..., ... ve ... esas sayılı takip dosyaları celp edilmiştir.
Mahkememizce ölen ...'in tedavi evrakları dikkate alınarak ipoteğin verildiği 27/04/2016 ile 16/05/2016 tarihleri itibari ile yaptığı işlerin anlam ve sonucunu kavrayacak idaresi ve temyiz kudretinin olup olmadığı hususlarında rapor alınması için dosya Adli Tıp Kurumuna tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 24/07/2023 tarihli Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulu raporundan özetle; Görülmekte olan ipotek (ipoteğin kaldırılması) davası nedeniyle ipoteğin verildiği, 27/04/2016 ile 16/05/2016 tarihleri itibariyle yaptığı işlerin anlam ve sonucunu kavrayacak idaresi ve temyiz kudretinin olup olmadığı, sorulan Mustafa kızı, 1940 doğumlu, 26/05/2019 tarihinde ölen ... hakkında düzenlenen tıbbi belgeler, davacı-davalı ifadeleri ile dava dosyasının tüm olarak değerlendirilmesinde; Kayseri Şehir Hastanesi’nin 10/10/2016 ve 04/04/2017 tarihlerinde baş ağrısı tanısıyla nöroloji muayene kayıtlarının olduğu, Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin 17/08/2015 tarihli raporunda ginko ekstresi yazıldığının, akit tarihinden 19 ay sonra 24/11/2017 tarihinde “Alzheimer Hastalığı” tanısı ile rapor çıkarılmış ve bahsedilen hastalıkta yaygın kullanılan “memantin ve donepezil” isimli ilaçların reçete edildiği ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünün reçete kayıtlarından sonrasında ilaçları kullanmaya devam ettiğinin anlaşıldığı, 17/08/2015 ve 24/11/2017 tarihli tıbbi kayıtlarda ayrıntılı muayene kayıtları olmaması sebebi ile Kurulumuzca kişinin işlem tarihlerinde fiil ehliyeti hususunda tıbbi bir kanaate varılamadığı, bu duruma göre; ... 27/04/2016 ile 16/05/2016 tarihlerinde fiil ehliyetine haiz olup olmadığı hususunun bilinemeyeceğini kabulünün uygun olduğu yönünde rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı ipoteğin fekki isteğine ilişkindir.
Davacılar eldeki davada, davalılar ... ve ...'in davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş. arasında 27/04/2016 ve 16/05/2016 tarihlerinde imzalanan ipotek sözleşmesi ile davacıların murisi ...'in Kayseri İli Talas İlçesi 43 Pafta 1445 Ada 15 Parselde bulunan 1/3 hissesine müteakip 225.625,00 TL bedelli ipotek, Kayseri ili Talas İlçesi Talas Mah. 43 Pafta 1428 Parsel ile Kayseri İli Talas ilçesi Talas Mah. 43 Pafta 1443 Parselde bulunan 1/8 hissesine müteakip 247.968,75 TL bedelli ipotek ile Kayseri İli Talas İlçesi Yukarı Talas Mah. 48 Pafta 2292 Parsel'de bulunan 3/32 hissesine konan 138.750,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ipotek tesis edildiğinde müteveffa ...'in alzheimer hastası olması nedeniyle fiil ehliyetinin bulunmadığını, bu nedenle ipoteklerin fekkini talep etmiştir.
Davalı taraf davanın reddini talep etmektedir.
Dosya kapsamında yer alan veraset ilamı incelenmekle davacılar ile davalılar ... ve ...'in ... mirasçıları olduğu, murisin 26/05/2019 tarihinde vefat ettiği görülmektedir.
Kayseri 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı incelenmekle; ... tarafından 21/05/2019 tarihinde annesi ...'e ilişkin vesayet ihbarında bulunulduğu ancak kısıtlı adayının 26/05/2019 tarihinde vefat etmesi nedeniyle vasi tayini hususunda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği görülmektedir.
Tapu Sicil Tüzüğü'nün 19. Maddesi uyarınca müdürlük istem sahibinin ifade, tavır ve davranışlarından fiil ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunda şüpheye düşerse resmi veya özel sağlık kuruluşundan ilgilinin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı konusunda sağlık raporu istemektedir, anılan madde gözetilerek Talas Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'in ipotek işlemlerine ilişkin sağlık raporu alınıp alınmadığı sorulmuş olup 04/11/2020 tarihli cevabi yazıda ilgili taşınmazlarda hissedar malik olan ... adına bildirilen ipotek işlemine ilişkin ilgili ...'in müdürlüğe bizzat müracaat ettiği ve işlemleri bizzat gerçekleştirdiği ve akli melekelerinin yerinde olduğu ve sağlık raporuna ihtiyaç duyulmadığı belirtilmiştir.
Bilindiği üzere; davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim Medeni Kanunun “ fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir “ biçimindeki 9. maddesi hükmüyle hak elde edebilmesi, borç (yükümlülük) altına girebilmesi, fiil ehliyetine bağlamış. 10. maddesinde de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin (reşit) olmayı kabul ederek “ ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. “ hükmünü getirmiştir. “Ayırtım gücü” eylem ve işlev ehliyeti olarak ta tarif edilerek aynı yasanın 13. maddesinde “yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk yada bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.” denmek suretiyle açıklanmış, ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir. Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu yasa ile öteki yasaların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır.
Hemen belirtmek gerekir ki, Medeni Kanununun 15. maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından karşı tarafın iyiniyetli olması o işlemi geçerli kılmaz. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 11.06.1941 tarih 4/21)
Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında olaya yaklaşıldığında bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve mamelek hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar. Bu durumda, tarafların gösterecekleri, tüm delillerin toplanılması tanıklardan bu yönde açıklayıcı, doyurucu somut bilgiler alınması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, hasta müşahede kağıtları, film grafilerinin eksiksiz getirtilmesi zorunludur. Bunun yanında, her ne kadar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 282. maddesinde belirtildiği gibi bilirkişinin “oy ve görüşü” hakimi bağlamaz ise de, temyiz kudretinin yokluğu, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk gibi salt biyolojik nedenlere değil, aynı zamanda bilinç, idrak, irade gibi psikolojik unsurlara da bağlı olduğundan, akıl hastalığı, akıl zayıflığı gibi biyolojik ve buna bağlı psikolojik nedenlerin belirlenmesi, çok zaman hakimlik mesleğinin dışında özel ve teknik bilgi gerektirmektedir.
Hele ayırt etme gücünün nisbi bir kavram olması kişiye eylem ve işleme göre değişmesi bu yönde en yetkili sağlık kurulundan, özellikle Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını da gerekli kılmaktadır. Esasen Medeni Kanunun 409/2 maddesi akıl hastalığı veya akıl zayıflığının bilirkişi raporu ile belirleneceğini öngörmüştür.
Bu ilkeler itibariyle somut olay değerlendirildiğinde; müteveffa ... tarafından 27/04/2016 tarihinde Talas Mah 1445 parseldeki 1/8 payı yönünden ... Çimento San. Tic. A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği, müteveffa ... tarafından 09/05/2016 tarihinde Talas Mah 1450 parseldeki 1/8 payı aynı yer 2292 parseldeki 1/8 payı ve 4 ada 6 parseldeik 1/8 payı yönünden Bayer Mühendislik şirketinden alacağı olan ... Çimento San. Tic. A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği, yine müteveffa ... tarafından 16/05/2016 tarihinde Talas Mah 1428 parseldeki 1/8 payı ve aynı yer 1443 parseldeki 1/8 payı yönünden Bayer Mühendislik şirketinden alacağı olan ... Çimento San. Tic. A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği tespit edilmiş olup öncelikle belirtmek gerekir ki eldeki davanın ipotek alacaklısı olan ... Çimento San. Tic. A.Ş. dışında müteveffanın çocukları ... ve ...'e de yöneltildiği görülmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere birkısım ipotekler Bayer Mühendislik Şirketi lehine verilmiş ise de Tasfiye Halinde Bayer Mühendislik ve İnşaat Anonim Şirketi'ne husumet yöneltilmeyip şirket ortakları olan ... ve ...'e karşı dava açılması isabetsiz olup bu davalılar yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
İpotek alacaklı ... Çimento San. Tic. A.Ş. yönünden yapılan incelemede ise; Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesi'nden ... hakkında 27/04/2016 ve 16/05/2016 tarihlerinde fiil ehliyetine sahip olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup, İstanbul Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesi'nin 21/07/2023 tarihli raporunda;"Kayseri Şehir Hastanesi’nin 10/10/2016 ve 04/04/2017 tarihlerinde baş ağrısı tanısıyla nöroloji muayene kayıtlarının olduğu, Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin 17/08/2015 tarihli raporunda ginko ekstresi yazıldığının, akit tarihinden 19 ay sonra 24/11/2017 tarihinde “Alzheimer Hastalığı” tanısı ile rapor çıkarılmış ve bahsedilen hastalıkta yaygın kullanılan “ memantin ve donepezil” isimli ilaçların reçete edildiği ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünün reçete kayıtlarından sonrasında ilaçları kullanmaya devam ettiğinin anlaşıldığı, 17/08/2015 ve 24/11/2017 tarihli tıbbi kayıtlarda ayrıntılı muayene kayıtları olmaması sebebi ile Kurulumuzca kişinin işlem tarihlerinde fiil ehliyeti hususunda tıbbi bir kanaate varılamadığı, bu duruma göre; ... 27/04/2016 ile 16/05/2016 tarihlerinde fiil ehliyetine haiz olup olmadığı hususunun bilinemeyeceğini kabulünün uygun olduğu oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde kanaat bildirilmiştir. ATK raporunda da izah edildiği üzere akit tarihinden 19 ay sonra müteveffa hakkında alzheimer tanısı bırakılmış olup aradaki zamanın uzunluğu gözetilerek müteveffanın akit tarihinde fiil ehliyetinin olmadığına ilişkin bir kanaat oluşmamıştır. Bu hususta en yetkili sağlık kurulu olan Adli Tıp Kurumundan alınan raporunun aksinin tanık beyanları ile ispatlanması mümkün olmadığında tanık beyanlarının dosyaya katkı sağlamayacağı gözetilerek davacı tarafın tanık dinletme talepleri yerinde görülmemiştir. Davalı tarafça ifa edilen yemin HMK'nın 226/1-a maddesi uyarınca hükme esas alınmayarak davacı tarafın işlem tarihinde ...'in fiil ehliyeti olmadığına ilişkin iddiası yerinde olmadığına yönelik iddiasını ispatlayamadığı gözetilerek davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş. yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.
Gerekçeli karar yazılırken kısa kararda davalı ...'in isminin ... şeklinde yazıldığı farkedilmekle kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması için ismindeki maddi hatanın tashihine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davalılar ... ve ...'e karşı dava açılan davanın husumet nedeniyle reddine,
2-Davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş.'ye açılan davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından dava başında yatırılan 10.457,29-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 10.029,69-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde yatıran davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 91.728,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Çimento San. Tic. A.Ş'ye verilmesine,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/02/2024

Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar Mahkememiz hükmünün 1 nolu bendinde Davalılar ... ve ...'e karşı dava açılan davanın husumet nedeniyle reddine, şeklinde yazılmış ise de, davalı isminin sehven yanlış yazıldığı, davalı adının ... olduğu görülmekle, Mahkememiz hükmünün 1 nolu bendinde yapılan maddi hatanın düzeltilerek "Davalılar ... ve ...'e karşı dava açılan davanın husumet nedeniyle reddine", şeklinde tashihine karar verildi. 14/02/2024

Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır