KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM : ***
KATİP : ***

DAVACI : ***
VEKİLİ : Av.***
Av.
Av.
DAVALI : 1- ***
VEKİLİ : Av. ***
DAVALI : 2- ***
VEKİLİ : Av. ***
DAVALI : 3- ***

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.09.2021 tarihinde Talas/Kayseri’de ... Yed. Paz. Oto Kir.Ltd. Şti.’ne ait ve ...’ın sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi MMA’nın sigortalısının ... olduğu, Fransa’da sigortalının ruhsat sahibi olması zorunlu olmadığı, ruhsat sahibi dışında 3. Bir kişinin de sigortalı olabileceğini, ...’e ait ve ...’in sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre davalı tarafın asli ve tamamen kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusursuz olduğunu, müvekkili şirket sigortalısının aracının kaza nedeniyle hasar gördüğünü, 15.09.2021 görevlendirme tarihli ekspertiz raporuna göre araçta 1.697,62.-Euro tutarında hasar meydana geldiğini, Müvekkil şirket sigortalısı aracını tamir ettirmek için 1.697,62.-Euro tutarında masraf yaptığını, davalı tarafın aracının, ... A.Ş. tarafından sigortalandığını, davalı sigorta şirketine dava öncesi başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını belirterek 1.697,62.-Euro maddi zararın fiili tahsil tarihinde aynen Euro olarak ve müvekkili şirketin sigortalısına ödeme yaptığı tarih olan 26.04.2022 tarihinden itibaren TCMB’nin bir yıl vadeli döviz mevduat hesabına fiilen uygulanacağı bildirilen en yüksek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı sigorta için faizin başlangıç tarihi 07.07.2022), aynen tahsili mümkün olmadığı takdirde fiili tahsil tarihindeki T.C.M.B. ‘nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilerek ve müvekkili şirketin ödeme yaptığı tarih olan 26.04.2022 tarihinden itibaren TCMB’nin bir yıl vadeli döviz mevduat hesabına fiilen uygulanacağı bildirilen en yüksek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline(davalı sigorta için faizin başlangıç tarihi 07/07/2022), vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; 2916 sayılı KTK uyarınca ruhsat sahibi dışında üçüncü bir kişinin sigortalı olmasının mümkün olmadığını, sigortacının, zarar sorumlusu üçüncü kişiye talep hakkını yöneltebilmesi için zarar görenin tahsil edeceği tazminatın sigorta sözleşmesine dayanan akdi bir yükümlülük gereğince ödenmesinin gerektiğini, somut olayda sigorta sözleşmesinin ruhsat sahibi ile değil üçüncü bir şahıs ile yapıldığını, Türk Hukuk bağlamında geçerli bir sigorta sözleşmesi bulunmadığından TTK m.1472'nin şartlarının gerçekleşmediğini, dolayısıyla davacı şirketin, sigortalısına halef olmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davalı ...'ın velayet altına alındığına dair uyap sisteminden uyarı verilmesi nedeniyle Kayseri 1. Aile Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına ait gerekçeli kararın dosyaya celp edilmiş, ... hakkında verilmiş bir karar olmadığından tebligatların asile yapıldığı görülmüştür.
... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış 34 ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı (yabancı plaka) araca 07/09/2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu açılan poliçe ve hasar dosyası celp edilmiş, poliçenin incelenmesinde, 34 ... plakalı aracın 25/02/2021 başlangıç ve 25/03/2022 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı, poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak 34 ... plakalı, sayılı aracın kaza tarihi olan 07/09/2021 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğu sorulmuş ve araç tescil kaydı celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi Gürhan Güngördü 02/05/2024 tarihli raporunda özetle;
A) 34 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında tam ve asli kusurlu olduğu,
B) Davacı yana ait ... (yabancı) plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı % 0 (yüzde sıfır),
- ... (yabancı) plakalı sayılı aracın tamiri/onarımı Eylül 2021 itibariyle ekonomik olduğu (hasar onarım bedelinin ortalama araç rayiç bedeli oranı açısından kıyaslandığında çok düşük olduğu),
- Davacı tarafça sigortalanan ... plakalı aracın arka tampon ve arka spoiler (tampon altı hava akış parçası) kısmından hasar aldığı,
- Davacının sunduğu tedarik firması tarafından yazılı yedek parçaların meydana gelen kaza sonrası hasar gören parçalarla uyumlu olduğu ve bu aracın tamirinde kullanıldığı,
- Bu kaza nedeni ile davacının araç hasarının işçilik, yedek parça ve KDV dahil Fransadaki sigorta şirketinin ödeme yaptığı 26/04/2022 tarihi itibari ile kaç EURO olduğu değerlendirildiğinde; dava konusu ... (yabancı) plakalı sayılı aracın üst orta segment bir araç olduğu, ülkemizde de yetkili servislerde güncel euro kuruyla yedek parça tedariklerinin yapıldığı ve diğer yerli üretim veya uzak doğu araç yedek parçalarına göre bu segment araç yedek parçalarının daha yüksek olduğu, ancak BMW segment araç yedek parçaları açısından kıyaslandığında ülkemiz ile de uyumlu olduğu, söz konusu hasar miktarının 1.697,62 EURO olduğu, 26.04 2022 tarihinde TCMB 1 EURO efektif satış kurunun 15,80 TL olduğu ve 1.697,62 x 15,80 = 26.822,39 TL olduğunu bildirir yönde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı sigortalının uğradığı zararın sigortacı tarafından ödenmesi nedeniyle TTK'nun 1472. maddesi uyarınca rücuen tazminat talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Dava konusu maddi hasarlı trafik kazasında: Davacı yan tarafından sigortalı ... plakalı sayılı arac sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki aracı ile kırmızı ışıkta beklerken aynı istikamette seyir halinde ve hemen arka kısmında seyir halinde bulunan davalı yanlar ile illiyetli sürücü ...'ın kullanmış olduğu 34 ... plaka sayılı aracı ile ... plaka sayılı araca çarptığı olayda; 34 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... meskun mahal içinde günün gece vakti (saat 23.05) önünde aynı istikamette seyir halinde bulunan araçları dikkate almaksızın gerekli dikkat ve özeni aracın teknik özelliklerine göre yola vermesi gerekirken takip mesafesini korumadığından davacının aracına (arka tampon kısımlarından) çarptığı olayda tam ve asli kusurlu olduğu "KTK 56/c (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar.c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.
) ve KTK 84/d (Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; ........d) Arkadan çarpma Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.)" kurallarını ihlal ettiği, ... (yabancı) plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir. Davacının sunduğu tedarik firması tarafından yazılı yedek parçaların meydana gelen kaza sonrası hasar gören parçalarla uyumlu olduğu ve bu aracın tamirinde kullanıldığı, bu kaza nedeni ile davacının araç hasarının işçilik, yedek parça ve KDV dahil Fransadaki sigorta şirketinin ödeme yaptığı 26/04/2022 tarihi itibari ile kaç EURO olduğu değerlendirildiğinde; dava konusu ... (yabancı) plakalı sayılı aracın üst orta segment bir araç olduğu, ülkemizde de yetkili servislerde güncel euro kuruyla yedek parça tedariklerinin yapıldığı ve diğer yerli üretim veya uzak doğu araç yedek parçalarına göre bu segment araç yedek parçalarının daha yüksek olduğu, ancak BMW segment araç yedek parçaları açısından kıyaslandığında ülkemiz ile de uyumlu olduğu, söz konusu hasar miktarının 1.697,62 EURO olduğu, bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesine göre, "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet ve rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." Motorlu bir aracı, kendi menfaat ve hesabına işleten, tehlike ve masraflarını üstlenen, araç ile aracın işletilmesi için gerekli personel üzerinde fiilen ve doğrudan doğruya emir ve tasarruf yetkisine (gücüne) sahip olan kimseye işleten denir (Tekinay, Selahattin Sulhi/ Akman, Sermet/ Burcuoğlu, Haluk/ Altop, Atilla:Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1993, s. 713). Bir aracı kendi menfaatine, masraflarına katlanmak suretiyle işletmekten amaç, geçici, bir defaya mahsus özel bir kullanma menfaati değil, aracın tahsis amacına yönelik, sürekli, çok daha genel bir nitelikte bir kullanma menfaatidir. Keza, fiili hâkimiyetten de anlaşılması gereken, araçtan bir anlık, geçici bir yararlanma gücü olmayıp, aksine aracın hangi şartlarla ve özellikle hangi kişinin egemenliği altında hareket edebileceğine karar verme gücüdür. Özellikle aracın trafiğe sokulmasına, orada tutulmasına veya trafikten çekilmesine, donatılmasına, bakılmasına, muhafazasına, kim tarafından, nasıl ve hangi amaçla kullanılması gerektiğine karar verme yetkisi, fiili hâkimiyeti oluşturur. Bir aracın masraf ve tehlikelerini üstlenme ise, onun donatım, bakım ve işletme giderlerini, vergi ve sigorta primlerini ödemeyi ifade eder. Sigorta şirketi MMA’nın sigortalısının ... olduğu, Fransa’da sigortalının ruhsat sahibi olması zorunlu olmadığı, ruhsat sahibi dışında 3. Bir kişinin de sigortalı olabileceğini, ...’e ait ve ...’in sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ilgili kanun maddesi gereğince Sigorta şirketi MMA’nın sigortalısı ...'in işleten konumunda olduğu ve aracı teslim aldığı hasarsız şekilde teslim yükümlülüğü bulunduğundan aktif husumeti ve hukuki yararının olduğu, Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca yurt dışında yaşayan dava dışı davacı şirket sigortalısının geçici olarak Türkiye' de bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle, aracın Türkiye'de tamiri mümkün olabilecek olsa da aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmelidir.
6098 Sayılı TBK'nın 99. maddesinde "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi yer almıştır.
Davacı ödemeyi yabancı para cinsinden yapmış olup, TBK'nın 99. maddesine göre fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. Alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kanaati ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile; 1.697,62 EURO alacağın tahsil tarihindeki kur üzerinden, davalılar ... ve ... Yedek Parça Oto Kiralama Otomotiv Emlak İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 26/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Yasanın 4.a maddesi gereğince kamu bankalarının 1 yıl vadeli EURO mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte ve davalı ... A.Ş'den (Sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 43.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 07/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Yasanın 4.a maddesi gereğince kamu bankalarının 1 yıl vadeli EURO mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 4.049,47 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 859,10 TL'nin mahsubu ile eksik 3.190,37 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 269,85 TL, peşin harç 859,10 TL, tebligat, müzekkere ve posta gideri 615,25 TL ve bilirkişi ücreti 2.500,00 TL olmak üzere toplam 4.244,20TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024
Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır