KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av.
Av.
DAVALI : 1- ... -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3- ... -
DAVA : Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait 51 ... plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketi sigortalısı ...’a ait 38 ... plaka numaralı araç arasında 07/11/2022 tarihinde, müvekkilinin Kocasinan Bulvarı üzerinde seyir halinde iken, davalı sigorta şirketi sigortalısı, ...'a ait ve ... idaresindeki 38 ... plaka numaralı aracın, müvekkiline ait olan araca arkadan çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre 38 ... plakalı aracın tam kusurlu olduğunu, bahsedilen kazadan önce müvekkilinin aracının herhangi bir kazası veya işlem görmüş bir parçası bulunmadığını, kaza neticesinde müvekkilinin aracının değerinin düştüğünü ve tamir süresince müvekkilinin araçsız kaldığını, bu nedenle müvekkilinin maddi ve manevi olarak zarara uğradığını, olay sonrası trafik ekiplerince, trafik kazası tespit tutanağı tutulduğunu, 2918 sayılı Yasanın 56. Maddesinin 1/C bendi gereğince sürücü ...'ın yeterli güvenli mesafe bırakmadan takip kuralını ihlal ettiği gerekçesi ile tam kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin olayın meydana gelmesinde kusurunun olmadığının tespit edildiği, müvekkiline ait aracın hasar görmesi sebebiyle, hasarsız durumuna göre piyasa değer kaybının yaşandığını, ekspertiz raporunda araçta KDV'siz 35.525 TL, KDV'li 41.919,5 TL hasar oluştuğunu, araçta bu denli büyük bir hasarın oluşması ve hasarın arka kısımdan alınmış olması aracın değerini düşürdüğünü, değer kaybı hesaplanırken söz konusu durumların da dikkate alınması gerektiğini, haricen yapılan araştırmalara göre müvekkiline ait araç kaza sonrasına göre neredeyse 75.000,00 TL değer kaybettiğini, davalı sigorta şirketine mail yoluyla başvuruda bulunulduğunu, yapılan yazışmalar ve gönderilen evraklar neticesinde müvekkiline 13.074,51 TL değer kaybı adına ödeme yapıldığını, ancak müvekkilinin yargılamaya konu kaza nedeniyle aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç bedeli ödenen miktardan fazla olduğunu, buna ilişkin olarak davalılar ... A.Ş. ve ... aleyhine dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ve 23/02/2023 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, Yine davalı ... aleyhine dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ve 27/03/2023 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı kendi kusuruyla, müvekkilinin aracında ciddi biçimde değer kaybına sebebiyet verdiği için, kazada tam kusurlu aracın malikinin, sürücüsünün ve sigorta şirketinin müştereken ve müteselsil sorumlulukları olması nedeniyle, hem sürücüye hem de ruhsat sahibine hem de sigorta şirketine karşı işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, müvekkilinin 51 ... plakalı aracında kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası nedeniyle şimdilik 100-TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, müvekkilinin aracın tamiri süresinde aracı kullanamamaktan kaynaklanan zararları (ikame araç) nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası nedeniyle şimdilik 100-TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş.'ye mezkur kazaya karışan aracın trafik sigortacısı sıfatıyla yapmış olduğu başvuru neticesi, davacı ...'e 17.01.2023 tarihinde 13.074,51-TL ödeme yapıldığını, yapılan işbu ödeme ile davacıların mezkur kaza sebebi ile uğradıkları iddia olunan maddi zararları karşılanmış olduğundan huzurdaki davanın reddini talep ettikleri, aksi takdirde ödenen miktar kadar poliçe teminat limitinin tüketildiğini bu aşamada bildirdiğini, dava öncesi yapılan ödeme, ödeme tarihi olan 17.01.2023'ten işbu dilekçenin mahkememize sunulduğu tarihe kadar yasal faizle nemalandırılmış hali ile 13.413,01-TL'nin tüketilmiş olup, davanın devamınca da yapılan ödemelerin nemalanacağının nazara alınması gerektiğini, cevap dilekçesinin sunulduğu 02.05.2023 tarihi itibari ile kalan bakiye limit; değer kaybı ile birlikte araç onarım bedeline ilişkin 08.12.2022'de yapılan 41.300,00-TL'nin nemalandırılmış hali olan 43.810,37-TL'ninde tenzili sonrası 42.776,62-TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya ve varsa diğer kişilere yapılan ödeme ve miktarlarının belirtilmesi ve hasar dosyasının örneğinin celbi hususunda müvekkili ... A.Ş.'ye müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, davacı yana müvekkili şirket tarafından ilgili ödemeler yapıldıktan sonra davacının bakiye tazminat iddiası ile huzurdaki davayı açmadan önce KTK 97. maddesi gereğince ayrı bir başvuru yapmış olması gerektiğini, davacı tarafından Karayolları Trafik Kanunu 97. maddesi gereğince yapmış olduğu ilk başvuru neticesi kendisine yapılan ödemeden sonra iddia olunan bakiye maddi tazminat alacağı için müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığını, doğrudan dava yoluna başvurulduğundan, huzurdaki davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davacı yanca konu dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup bu şekilde açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise aracın bakiye alacak iddiası ve değer kaybı talepleri yönünden tefrik edilerek davanın reddi gerektiğini, mezkur olay neticesi 51 ... plaka sayılı araçta yapılan ödemeyi aşkın bir değer kaybı meydana gelmediğini, yine davacıya ait aracın hasar gören parçaları incelendiğinde işbu parçaların kolaylıkla yenisi ile değiştirilebileceği görülecek olup değer kaybı oluşturmayacak nitelikte olduğunu, davacı yana ait aracın onarım neticesi takılan yeni parçalar ile değer kazanmış olma ihtimalinin bulunduğunu, 51 ... plaka sayılı araç davacı yanca uzun bir süre kullanılmış olup yıpratılmış ve halihazırda yıpranan bir çok parça yenisi ile değiştirildiğini, mahkeme tarafından davacı yana ait aracın önceki tarihlerde meydana gelmiş herhangi bir hasarının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmasının gerektiğini, zira davacı yana ait aracın kilometresi ve trafiğe çıkış tarihi baz alındığında uzun süredir kullanılmakta olduğu sabit olup iş bu mezkur kaza nedeniyle davacıya ait aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığının tespitinde varsa eski hasarları önem arz edeceğini, bu kapsamda davacı yana ait 51 ... plaka sayılı aracın servis kayıtları ile eski tarihli hasarlarının tespiti amacıyla tramer ve servis kayıtlarının dosya arasına celbini talep ettiklerini, tüm bu itirazları bazında davacı yana ait 51 ... plaka sayılı aracın uğradığı iddia olunan değer kaybı konusunda, İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişi (makine mühendisi) veya bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamına göre; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, daha önce kaza yapıp yapmadığı vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak rapor alınması gerektiğini, mezkur kazanın oluşumunda müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı 38 ... plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bu hususun bir yansıması olarak müvekkili ... A.Ş’nin de davacı yanca iddia ve talep olunan tazminattan sorumluluğu bulunmadığını, olay nedeniyle sigorta şirketinin varsa sorumluluğu kusur ve ZMMS poliçe limitleri ile sınırlı bulunduğunu, müvekkili şirketin kazanın oluşumuna sebebiyet vermemesinden hareketle, müvekkili şirketin usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediğinden dolayı müvekkili şirket yönünden kaza tarihinden itibaren faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin de reddini talep ettiklerini, davanın reddi ile yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ekspertiz raporunda ki hasar bedeli yönünden hesaplanan maddi hasarı, değer kaybı hasarı gibi nitelendirerek rapora göre 35.525,00 TL , dayanak olmaksızın kendi araştırmalarına göre ise 75.000,00 TL değer kaybı bedeli talep ettiğini, davacının başvurusu üzerine sigorta şirketi davacıya 2 adet ödeme yaptığını, bu ödemelerden ilki 41.300,00 TL tazminat 13.074,51 TL değer kaybı olarak ödendiğini, maddi hasar ve değer kaybı yönünden ödeme yapıldığını ve açılan bu dava ile ödenen bu bedellerin talep edildiğinden, ödemelere rağmen tekrar dava açan davacının kötü niyetli olduğunu, ödenmiş olan tazminata rağmen ikame araç bedeli talep edildiğini, ikame araç bedelinin ödenmediği kabulü ile davanın devam etmesi halinde dosyanın ikame araç bedeli yönünden bilirkişiye gitmesi gerektiğini, müvekkillerinin kazada kusursuz olduğunu, kusur yönünden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Türkiye Noterler Birliğine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... A.Ş.'ne, Mapfre Sigorta A.Ş.'ne ve Ray Sigorta A.Ş.'ne yazılan müzekkerelere ayrı ayrı cevap verildiği görülmüştür.
Bilirkişi Makine Mühendisi ***'den alınan 17/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Kaza olayının maddi hasarlı, yaralanmalı ve çift taraflı bir Trafik Kazası olduğu,

Raporda belirtildiği üzere kazadaki kök neden; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda bahsedilen ilgili maddelerdeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamamış, akşam saatlerinde daha dikkatli araç kullanmamış ve önünde seyreden araç trafiğini yeterince dikkate almamış, köprü öncesindeki trafik levhalarına dikkat etmemiş, köprü altına inerken daha kontrolü ve dikkatli araç kullanmamış, önündeki araç ile takip mesafesini ayarlayamamış ve önündeki araca arkadan çarpmış, başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır.
Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın meydana gelen olayda TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,

Raporda belirtildiği üzere; söz konusu kazada 51 ... plakalı araç sürücüsü ...' in bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
Kazanın 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 38 ... plakalı araç sahibi ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği ,
Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
06.11.2022 kaza tarihi itibariyle dava konusu hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu,
06.11.2022 olay tarihi itibarıyla davacının hasarının yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil 41.300TL olduğu,
06.11.2022 olay tarihi itibarıyla davacının aracındaki Değer Kaybının 20.000TL olduğu, ... A.Ş. Tarafından ... adına 17.01.2023 tarihli yapılan 13.047,51TL' lik değer kaybı ödemesi yapıldığı, ödenecek Değer Kaybı Tutarının 6.952,49TL olduğu,
06.11.2022 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 1.600TL kanaatinde olduğunu bildirmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin 02/01/2024 tarihli dilekçesi ile davalılar ... ve ... vekilinin 02/01/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu, Davalı ... A.Ş. Vekilinin 06/01/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 07/03/2024 tarihinde talep arttırım dilekçesi sunduğu, talep arttırım dilekçesinden birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Davalı ... A.Ş. Vekilinin 26/03/2024 tarihli itirazlarını sunduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı davalı ...'a ait ve davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın 07/11/2022 günü kendisine ait 38 ... plakalı araç ile kazaya karıştığı sigorta şirketi tarafından 13.074,51 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını belirterek 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 ikame araç bedeli tazminatını kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan tahsilini dilemmiştir.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ... olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
-Zamanaşına itirazına ilişkin değerlendirmede;
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m. 72 haksız fiil nedeniyle tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda kaza tarihi 07/11/2022 dava tarihinin ise 28/03/2023 olduğu anlaşılmakla zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin zaman aşımı itirazının yerine olmadığı görülmüştür.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca Kayseri ili Kocasinan ilçesinde 06.11.2022 günü saat 18:35 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Kocasinan Bulvarı üzerinden Yıldıztepe istikametine seyri sırasında Argıncık varyantı içinde BP Petrol hizasında, kendisi ile aynı istikamette seyretmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki 51 ... plakalı aracın yavaşlaması üzerinde duramayarak aracının ön kısımları ile 51 ... plakalı araca arkadan çarpması ile sonuçlanan iki taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir. Sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamamış, akşam saatlerinde daha dikkatli araç kullanmamış ve önünde seyreden araç trafiğini yeterince dikkate almamış, köprü öncesindeki trafik levhalarına dikkat etmemiş, köprü altına inerken daha kontrolü ve dikkatli araç kullanmamış, önündeki araç ile takip mesafesini ayarlayamamış ve önündeki araca arkadan çarpmış, başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın meydana gelen olayda %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının 4 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 300,00 TL kabul edilerek 1.600,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.
- İkame araç bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;
A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER
" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,
e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,
f) Manevi tazminat talepleri,
g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,
ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,
i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,
j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,
k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,
l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,
m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),
n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,
o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.
(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."
Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir. İfade olunan tüm bu nedenlerle, araç mahrumiyet zararına yönelik davacı isteminin sigorta yönünden sorumlu değildir. Anılan açıklamalar uyarınca davacının sigorta şirketine yönelik ikame etmiş olduğu davası reddedilmiştir.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 20.000,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen bedel düşüldükten sonra bakiye 6.952,49 TL zarar bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve *** Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
-Davalı İbrahim ve ...'ın sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. ***)
Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu kısmi ödeme dikkate alınarak 17/01/2023 tarihi temerrüt sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Davalılar gerçek kişi yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davalı sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu ikame araç bedeline ilişkin davasının reddine,
2-Davacının davalı ... ve ... 'a karşı ikame etmiş olduğu ikame araç bedeli davasının kabulü ile 1.600,00 TL 'nin ... ve ... 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 07/11/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile 6.952,49 TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 17/01/2023 tarihinden davalı ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 07/11/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-Davacının sigorta şirketine yönelik ikame araç bedeline ilişkin davasında 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 179,90 TL harçtan mahsubu ile artan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacının davalı ... ve ...'a yönelik ikame araç davasında 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 427,60 TL harcın ıslah harcı olan 142,64 TL mahsubu ile bakiye 284,96 TL davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-Değer kaybına ilişkin davada 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 474,92 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 2.601,34 TL'sinin davalılardan müştereken müteselsilen (sigorta şirketinin 598,66 TL 'den sorumlu olmak üzere ) bakiye 598,66 TL'sinin ise davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
8-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 179,90 TL, ıslah harcı olan 142,64 tebligat ve müzekkere gideri 460,25 TL ve bilirkişi ücreti 2.000,00 TL olmak üzere toplam 2.962,69 TL yargılama harç ve giderinin kabul ve red oranına göre 2.408,43 TL'sinin davalılardan müştereken müteselsilen (sigorta şirketinin 450,57 TL 'den sorumlu olmak üzere ) davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davalı ... A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 1.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye ödenmesine,
11-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 8.552,49‬ TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, (davalı sigorta şirketi vekalet ücretinin 6.952,49 TL'si ile sınırlı olması kaydı ile)
12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, sigorta şirketinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/06/2024

Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır