KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ***
VEKİLİ : Av. ***
DAVALI :***
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ :***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait kaza tarihinde davalı şirket nezdinde ZMMS'si bulunan 01 ... plaka sayılı araç ile dava dışı Mühibe Türkaç'a ait 38 ... plaka sayılı aracın 31/08/2019 tarihinde kaza yaptıklarını, söz konusu kazada müvekkiline ait aracın kusurlu olduğuna karar verildiğini, kaza nedeniyle Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile müvekkilinden aracındaki değer kaybı bedeli ile aracının tamiri süresince ikame araç bedelinin tazmini talep edildiğini, davanın süresi içinde *** Sigorta A.Ş.'ye ihbar edildiğini, mahkeme kararı doğrultusunda müvekkili başlatılan Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kararda belirtilen alacakların talep edildiğini, 26/12/2022 tarihinde söz konusu dosya borcu olan 10.549,40 TL'nin dosyaya yatırıldığını yatırılan bu paranın tahsili için davalı aleyhine Kayseri ... esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını ancak davalının itiraz ettiğini ileri sürerek; davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline, haksız itiraz nedeniyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava tarihinden önce icra dosyasına ödeme yapıldığını, davacının hukuki yararının bulunmadığını, faize itiraz ettiklerini, icra inkar tazminatına itiraz ettiklerini, savunarak davanın reddine, alacak talebinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı davalı bünyesinde ZMSS'si bulunduğunu, Kayseri 6. AHM'nin ... esas sayılı dosya ile kendileri hakkında dava açıldığını, ilgili davanın davalıya ihbar edildiğini, ilgili tazminattan davalının sorumlu olduğunu, davalı hakkında takip yapıldığını, ödenen bedelin rücusu hususunda davalının sorumlu olduğundan bahisle, yapılan takibe itirazın iptalini talep ettiği görüldü.
Davalı vekili dava tarihinden önce icra dosyasına ödeme yapıldığını, davacının hukuki yararının bulunmadığını, faize itiraz ettiklerini, icra inkar tazminatına itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı miktar itibariyle kesin olan dosyanın incelenmesinde davacı hakkında kendisine ait 01 ... plakalı aracın kazaya karıştığından bahisle değer kaybı ve ikame araç bedeli noktasında dava açıldığı, mahkemece davacının trafik kazasında tam kusurlu kabul edilerek 2.000,00 TL değer kaybı 1.050,00 TL ikame araç bedeline hükmedildiği, ilgili davanın davalıya ihbar edildiği, davacı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ilama dayalı takip yapıldığı davacı tarafından 10.549,40 TL ödeme yaptığı görülmüştür.
Davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ödenen tazminat sebebiyle davalı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyada takip yapıldığı, takibe itiraz ederek takibin durdurduğu, davalının ise takip durma sonrası icra dosyasına ödeme yaptığı ancak takibin durduğundan dolayı ödeme yapılmadığı görülmüştür.Takip durduğundan icra dosyasına yapılan ödeme herhangi bir sonuç doğurmadığından ve ödeme mahiyetinde olmadığından herhangi bir katkısı olmadığı görülmüştür.
ZMSS poliçesinin incelenmesinde davacıya ait 01 ... plakalı aracın kaza tarihi olan 31.08.2019 tarihinde geçerli ZMSS poliçesinin bulunduğu görülmüştür.
- İkame araç bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;
A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER
" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,
e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,
f) Manevi tazminat talepleri,
g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,
ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,
i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,
j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,
k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,
l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,
m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),
n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,
o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.
(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."
Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir. İfade olunan tüm bu nedenlerle, araç mahrumiyet zararına yönelik davacı isteminin sigorta yönünden sorumlu değildir. Anılan açıklamalar uyarınca davacının sigorta şirketi ikame araç bedelinden sorumlu değildir.
- Değer kaybından sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
-İhbara dair değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nun " İhbar ve şartları" başlıklı 61.maddesinde :" (1) Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.(2) Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir"
"İhbarın şekli" başlıklı 62.maddesinde "(1) İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. (2) Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez. "
"İhbarda bulunulan kişinin durumu" başlıklı 63.maddesinde " Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir. "
"İhbarın etkisi" başlıklı 64.maddesinde " İhbar edilen davada verilen hükmün ihbar eden kişiye etkisi hakkında 69 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyasen uygulanır. " denilmektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 69. maddesi ise "Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir. Fer’i müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenilmez. Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını ve yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkanlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkanlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir " şeklindedir. Somut olayda Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davalıya dava ihbar edildiğinden ve hüküm kendilerini de bağlayıcı hale geldiğinden ZMSS poliçesi uyarınca hesap edilen ve hüküm altına alınan maddi tazminattan sorumludur. Mahkememiz bu kapsamda 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararı uyarınca davalı değer kaybı tazminatı ve ferilerinden sorumludur. Mahkemece toplamda 3.050,00 TL tazminata hükmedilmiş olup ferileri ile beraber davacı taraf 10.549,40 TL ödeme yapmıştır. 3.050,00 TL'nin %65,57 oranı 2.000,00 TL değer kaybı olduğu, 10.549,40 TL'nin %65,57 ise 6.914,24 TL olduğundan anılan kısım üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
-İcra İnkar tazminata dair değerlendirmede;
İtirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada, borçlu itirazının kötüniyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz. İcra inkâr tazminatı, hakkındaki icra takibine itiraz ederek durduran ve çabuk sonuçlandırılmasına engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.
Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likid olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likid olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likid bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (HGK'nun 07.06.2006 tarih *** Karar sayılı kararı).
Bu ilke ve kurallar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin *** esas sayılı dosyasında davanın davalıya ihbar edilmiş olması nedeniyle tazminat miktarının likid nitelikte olması sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile 6.914,24 TL asıl alacak, 6,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.923,55 TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İtirazın iptaline karar verilen 6.914,24 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 472,94 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 70,47 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 250,37 harcın mahsubu ile bakiye 222,57 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 1.644,24 TL'sinin davalıdan bakiye 1.475,76 TL'sinin ise davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından peşin yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı ve 70,47 TL ıslah harcı olmak üzere olmak üzere toplam 430,27 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 51,25 TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 27,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-AAÜT'ye göre hesap edilen 6.923,55 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-AAÜT'ye göre hesap edilen 6.202,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 22/02/2024

Katip ***
¸e-imzalı

Hakim ***
¸e-imzalı

*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*