KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM : ***
KATİP : ***

DAVACI :***
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR :1- ***
2-***
3- *** Akdeniz/ MERSİN
4-***
5- ***
6- ***
7- ***-
8- *** Melikgazi/ KAYSERİ
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müvekkili firma arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştiğini, ihale gereği yüklenici firmaların hizmeti yerine getirmek adına dava dışı işçi ...'i çalıştırdıklarını, işçilerin, yüklenici firma işçisi olmasına rağmen müvekkili firmanın işçiye karşı ihale eden konumunda olduğundan dolayı davaların müvekkili firmaya karşı açıldığını ve müvekkili firma aleyhine hüküm tesis edildiğini, bu ilamların icraya konu olduğunu ve icra tehdidi altında müvekkili firmanın icra dairesine işçilik alacakları ve ferilerini ödemek durumunda kaldığını, sorumlulukları bulunması sebebiyle davalı şirketlere icra dairesine ödedikleri tutarların tahsili amacı ile iş bu davayı ikame ettiklerini, müvekkili firma ... A.Ş.'nin bağımsız tüzel kişiliği bulunan bir belediye şirketi olup bu sebeple Kamu İhale Kanunu ve tebliğleri kapsamında ihalelerini gerçekleştirdiğini, kesinleşen Kayseri 3.İş Mahkemesi’nin ... E.- ... K. sayılı ilamı gereği, alt işveren olan davalılar/yüklenici firmalar tarafından, davacı ...'in alacaklarına karşılık davalı firmalarca ödenme yükümlülüğü bulunmakta iken müvekkil firma tarafından ödenen Kayseri 8.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası icra emri ve icra dosyası kapsamında asıl alacak ferileri olmak üzere toplam 19.195,63 TL müvekkil firma tarafından icra dairesine ödenmek durumunda kalındığını, 19.195,63 TL'nin, ödeme tarihinden başlamak şartıyla işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde mükerrerlik olmamak kaydıyla davalıların sorumlu olduğu miktarların tespit edilmesi suretiyle sorumlu olduğu miktarlar nispetinde müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Dava dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 3. İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası celp edilmiştir.
Kayseri Kapatılan 8. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
Davacı kuruma müzekkere yazılarak dava dışı ...'in iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örnekleri celp edilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'in SGK hizmet döküm cetveli celp edilmiştir.
Davalı şirketlere ayrı ayrı müzekkere yazılarak ...'in özlük dosya örneğinin gönderilmesi istenilmiş, ... Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti'nin 05/09/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap uzmanı Sibel Servet Okandan 18/04/2023 tarihli raporunda özetle;
2) Davacının davalılara rücu etmesi halinde davalılardan ayrı ayrı;
... GÜVENLİK yönünden;
15/01/2010-31/12/2010 tarihleri için 3.100,98 'TI.
01/01/2011-07/01/2011 tarihleri için 54,14 TL
08/01/2011-08/03/2011 tarihleri için 522,72 TL
... GÜVENLİK yönünden;
09/03/2011-31/12/2012 tarihleri için 5.874,18'TL
... 2.PERİYOD yönünden;
01.01.2013-21.06.2013 tarihleri için 1.514,87 TL
IŞIK ÖZEL GÜVENLİK yönünden;
21/06/2013-21/06/2013 tarihi için 8,84 'TL
... 3.PERİYOD yönünden
22/06/2013-31/12/2013 tarihleri için 1.701,53 'TL
... GÜVENLİK yönünden
01/01/2014-28/02/2015 tarihleri için 3.745,34'TL
... ÖZEL GÜVENLİK yönünden
01/03/2015-14/11/2015 tarihleri için 2.214,99 TL
Bunun yanı sıra dava dışı 3.kişinin iş akdi son işyeri olan ... Özel Güvenlik tarafından feshedilmiş olduğu için fesih ile doğan izin alacağı ve bu alacaktan kaynaklı alacaklar yönünden sorumlu olacağından; 358,25 yıllık izin, 60,95 yıllık izin işlemiş faizi, 37,15 ıslah izin alacağı ve 1,69 ıslah izin alacağı faizi olmak üzere toplam 458,04 'TL sorumluluk söz konusu olacağı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına tahsilat makbuzu ile 19.195,63-TL yatırdığı, bilirkişi tarafından düzenlenen 18/04/2023 tarihli raporda ise toplam 14.378,25-TL hesaplama yapıldığı görülmekle anılan takipten sonra işleyen faiz, takip harcı, cezaevi harcı, tahsil harcı, icra vekalet ücreti, icra takip masrafı gibi ferilerinin de dikkate alınarak davacının takip dosyasına yaptığı ödeme tarihi itibari ile hesaplamaların yapılmak sureti ile davacının davalılardan her birine rücu edebileceği ve rücuen tahsilini talep edebileceği miktarlar yönünden ek rapor alınmış, 06/10/2023 tarihli ek raporda özetle;
1) Davacının yapmış olduğu ödemeye ilişkin olarak davalılara rücu edebileceği,
2) Davacının davalılara rücu etmesi halinde rücu etmesi halinde davalılardan ayrı ayrı;
-... Güvenlik yönünden; 3.677,84 TL
-... Güvenlik yönünden; 5.874,18 TL
-... 2.periyod yönünden; 1.514,87 TL
-Işık Özel Güvenlik yönünden; 8,84 TL
-... 3.periyod yönünden; 7.701,53 TL
-... Güvenlik yönünden; 3.745,34 TL
-... Özel Güvenlik yönünden; 2.214,99 TL
-... Özel Güvenlik yıllık izin yönünden; 458,04 TL
Olmak üzere toplam 19.795,63 TL hesap edildiği bildirilmiştir. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklı asıl işverenin alt işverenden rücuen alacak istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira uyuşmazlık ticari niteliktedir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibariyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dosya kapsamından, davacının davalı şirketle hizmet alım sözleşmesi yaptığı, bu sözleşmeler kapsamında çalışan dava dışı işçi ...'e icra takibi nedeniyle davacı tarafından toplam 19.195,63-TL işçi alacaklarından kaynaklanan ödeme yapıldığı ve yapılan bu ödemenin sözleşme hükümleri ile İş Kanunu'nun 2/6. maddesi 6098 sayılı TBK'nun 162-167. maddeleri uyarınca davalılardan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava dışı işçiye ödenen fazla mesai ve kıdem tazminatının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise davalıların hangi miktarda sorumlu olduğuna ilişkindir.
Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından davanın TBK hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.
Öncelikle, konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
6098 sayılı TBK'nun müteselsil borçluluk başlıklı 162. maddesinde, "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar.
Böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar." hükmü bulunmaktadır.
6098 sayılı TBK'nun iç ilişki başlıklı 167. maddesinde, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.
Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.
Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler." hükmü bulunmaktadır.
6098 sayılı TBK'nun alacaklıya halef olma başlıklı 168. maddesinde, "Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur.
Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." hükmü bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Asıl işveren ile alt işverenin işçileri arasında bir hukuki ilişki bulunmamasına rağmen, 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesiyle asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı kanundan veya iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur. Kanundan doğan bu müteselsil borç ilişkisinden dolayı dava dışı işçiye ödemede bulunmuş olan davacı idare, ödediği tutarı aralarındaki iç ilişkiye göre davalı alt işverenlere rücu edebilir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim yukarıda açıkça yazılan TBK'nun 167. maddesinde de müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Sözleşmelerinde hüküm bulunduğundan dolayı çalıştırılan işçilerin tazminat dahil tüm işçilik alacaklarından yüklenici davalı şirket sorumludur.Davalılar Tasfiye Halinde ... Hizmetleri Gıda Yemek Turizm Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sistemleri Temizlik Turizm Gıda Araç Kiralama Bilgisayar Otomasyon İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İlaçlama Temizlik Hizmetleri Pazarlama Dış Ticaret Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketiyle dava dışı işçinin çalıştırıldığı dönem bulunmadığından bu davalılar yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine, davacı şirket tarafından ödemenin 06/11/2017 tarihinde yapıldığı ve hakkında kabule karar verilen davalılara İş Mahkemesinde görülen davanın ihbarının yapılmış olduğu anlaşılmakla 06/11/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-5.874,18-TL-'nin davalı ... Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bu meblağa 06/11/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-6.894,24-TL'nin davalı Tasfiye Halinde ... Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bu meblağa 06/11/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-3.745,34-TL'nin davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bu meblağa 06/11/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-2.673,03-TL'nin davalı ... Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nden ve ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu meblağa 06/11/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
5-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
6-Davalılar Tasfiye Halinde ... Hizmetleri Gıda Yemek Turizm Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sistemleri Temizlik Turizm Gıda Araç Kiralama Bilgisayar Otomasyon İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İlaçlama Temizlik Hizmetleri Pazarlama Dış Ticaret Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU SEBEBİYLE DAVANIN REDDİNE,
7-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.311,25-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 327,82-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 983,43TL harcın davalılardan (... Güv. Eğt. Hizm...Ltd.Şti'nin 401,26 TL'den, ... Güvenlik... Ltd. Şti.'nin 470,94 TL'den, ... Güv... Ltd. Şti'nin 255,84 TL'den sorumlu tutulmasına), (... Güvenlik Kor. Ve Eğt. ...Ltd. Şti ve ... Ve Güv. Hizm. Ltd. Şti'nin 182,59 TL'lik kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak) alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.640,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (... Güv. Eğt. Hizm...Ltd.Şti'nin 502,09 TL'den, ... Güvenlik... Ltd. Şti.'nin 855,11 TL'den, ... Güv... Ltd. Şti'nin 320,13 TL'den sorumlu tutulmasına), (... Güvenlik Kor. Ve Eğt. ...Ltd. Şti ve ... Ve Güv. Hizm. Ltd. Şti'nin 228,47 TL'lik kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak) alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 203,20-TL peşin harç, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 453,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 2.236,90-TL yargılama giderinin davalılardan (... Güv. Eğt. Hizm...Ltd.Şti'nin 684,84 TL'den, ... Güvenlik... Ltd. Şti.'nin 873,76 TL'den, ... Güv... Ltd. Şti'nin 436,65 TL'den sorumlu tutulmasına), (... Güvenlik Kor. Ve Eğt. ...Ltd. Şti ve ... Ve Güv. Hizm. Ltd. Şti'nin 311,63 TL'lik kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak) alınarak davacıya verilmesine,
10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (... Güv. Eğt. Hizm...Ltd.Şti'nin 5.480,21 TL'den, ... Güvenlik... Ltd. Şti.'nin 6.431,86 TL'den, ... Güv... Ltd. Şti'nin 3.494,15 TL'den sorumlu tutulmasına), (... Güvenlik Kor. Ve Eğt. ...Ltd. Şti ve ... Ve Güv. Hizm. Ltd. Şti'nin 2.493,75 TL'lik kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2024

Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır