KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ...-

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan alacak (satım sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı taraflardan 06 ... plaka sayılı aracı satın aldığını, internet üzerinden görüşülerek anlaşılan araç için müvekkilinin davalıların adresine gittiğini ve bu aracı satın aldığını, davalıların araçta hiç bir sorun olmadığını müvekkiline garanti ettiklerini, bunun üzerine Kayseri 11. Noterliği'nin 27/09/2021 tarih ve *** yevmiye nolu araç satış sözleşmesi devir işleminin yapıldığını ve ücretinin ödendiğini, ancak hemen akabinde araçta sorunlar ve ayıplar olduğunun ortaya çıktığını, araç alındıktan 1 gün sonra bu nedenle müvekkili şirket sahibinin aracı sanayiye götürdüğünde araçta kusurlar ve ayıplar olduğunun ortaya çıktığını, aracın yağ kaçırdığının, enjektöründe akıntı meydana geldiğinın ve yürüyen aksamlarında sorun olduğunun ortaya çıktığını, müvekkilinin derhal taraflarla irtibata geçtiğini, davalı tarafın müvekkiline zararının karşılanacağını bildirmesine rağmen bu yönde herhangi bir ödeme yapmadıklarını, müvekkilinin daha fazla zarar etmemek için aracı tamir ettirdiğini, *** Özel Oto Servisi'nde yapılan kontrol işlemlerinden sonra aracın motorunda ve yürüyen aksamında sorunlar tespit edildiğini, amortisör, salıncak, balata, eksantirik zinciri, krank kasnağı, amortisör takozu, enjeöktör bagası, ısıtma bujisi, sibop lifteri, pompa enjektör revizyonu, fren diski, yağ pompa dişlisi, sibop horozu, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi, conta ve sıvı conta değişimi, turbo revizyonu, ön kapak conta değişimi, keçe krank değişimi, karter tapası, yağ pompası, rot balans, kayış, şarz dinamo kasnağı, ve sairin değişmek, revizyon görmek, tamir edilmek suretiyle yaptırmak ve tüm bunların işçilik masrafını karşılamak zorunda kaldığını belirterek 16.852,47-TL'ndan 13.492,47-TL'nın 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 3.360,00-TL'nın ise 08/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'ın diğer davalı ...'ün iş yerinde sigortalı çalışan olduğunu, bu nedenle Kayseri 11. Noterliği'nin *** yevmiye numaralı 27/09/2021 tarihli araç satış sözleşmesinde görüleceği üzere davalı ...'nın iş sahibi davalı ...'ün adına vekaleten satış yaptığını, kaldı ki; davalılar adına mahkemeden talep edilen Kayseri Vergi Dairesi'nden gelen müzkkere cevabında da ...'ün vergi mükellefi olduğunun açıkça görüldüğünü, bu nedenle satış için temsile yetkili olan davalı ...'nın işbu davada herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacının aracı satın alırken araçta turboda yağlama olduğu, turbo ve enjekör bakımının gerektiğinin belirtildiğini, aracı alırken bu sıkıntılardan haberi olan davacının kötüniyetli davranarak aracın ayıplı ve kusurlu olduğu iddiası ile haksız kazanç sağlamak adına müvekkillerinden 16.582,47-TL para talep ettiğini, davacının sunduğu faturadaki aracın normal bakımı olan fren balataları ve fren diskleri, yağ, mazot ve hava filtreleri, amortisör ve benzeri parça kalemlerini ayıp dahilindeymiş gibi lanse ettiğini, yani aracın rutin bakımlarına dahil olan her şeyi ayıba sokarak kötüniyetli davrandığını, davacının aracı alırken yaptırdığı ekspertiz incelemesinin neticesinde düzenlenen ekspertiz raporunda açıkça araçta turboda yağlama olduğu, turbo ve enjekör bakımının gerektiğinin yazdığını, davacının 12/10/2021 tarihinde aldığı 13.492,47-TL'lık faturada amortisör ön doblo sol ve sağ parçalarının yapıldığının görüldüğünü, yine davanın aynı yerden aldığı 08/03/2022 tarihli faturada tekraren amortisör ön doblo sol ve sağ parçalarının yapıldığının görüldüğünü, yani ayıplı mal adı altında yaptırdığı parçayı belki de ikinci kez yaptırmadan yaptırmış gibi gösterip bu davaya konu ettiğini, ayrıca 08/03/2022 tarihinde aldığı faturada belirtilen debriyaj setinin ayıplı mal adı altında davaya konu edilmesinin mümkün olmadığını, çünkü davacının elamanları tarafından bu aracın iş sahasında kullanıldığını, davacı çalışanlarının aracı ne şekilde ve nasıl kullandığının bilinemediğini, davanın haksız ve hukuki mesnetten uzak olduğunu belirterek açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça; Kayseri 11. Noterliği'nin 27/09/2021 tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesine, 06 ... plaka nolu araca ait (değişmekle 48 ... plaka no) ruhsat kaydına, ... Oto Özel Servisi'ne ait 01/10/2021 tarihli fiyat teklif formuna, Halkbank Ortaca Şubesi'ne ait 31/12/2021 keşide tarihli *** seri nolu çeke, 12/10/2021 tarih ve *** nolu e-arşiv fatura örneğine, 08/03/2022 tarih ve ... nolu 3,360,00-TL miktarlı e-arşiv fatura örneğine, 08/03/2022 tarih ve *** nolu 3.360,00-TL miktarlı kredi kartı ödeme belgesi örneğine, bilirkişi incelemesine ve tanık beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.
Davalı tarafça, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin *** tarihli ilamına, Kayseri Oto Expertiz'den alınan expertiz raporuna, davalı ...'nın çalışan olduğuna ilişkin SGK tescil ve hizmet dökümüne, tanık anlatımlarına, yemine, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Taraflarca delil olarak dayanılan bir kısım kayıt ve belgeler dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.
Davalılar ... ve ...'nın T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak; a-Davalıların ticari faaliyetler dolayısı ile vergi mükellefi olup olmadığının, varsa faaliyet alanının, işyeri adresinin, vergi kayıt tarihinin sorulmuş, b-Davalıların ticari faaliyetler nedeniyle vergi mükellefi ise bilanço esasına göre mi yoksa işletme hesabı esasına göre mi defter tuttuğunun sorulmuş, c-Davalıların ticari faaliyetleri nedeniyle vergi mükellefi ise vergi usul kanunun 177. maddesi ve ilgili sair mevzuat hükümlerine göre alış-satış ve gayri safi iş hasılatının esnaf işletmesi sınırında kalıp kalmadığının sorulmasına, ikinci sınıf tüccar ise VUK'un 177. maddesi uyarınca alış-satış ve gayri safi iş hasılatının miktarının ne olduğunun sorulmuş ve sorulan tüm hususlara ilişkin tam ve eksiksiz bilgi verilmesi ve ilgili kayıt ve belgelerin okunaklı tasdikli örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 09/09/2022 tarihli yazı ile cevap verilmişştir.
Davalıların T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davalıların ticaret odasına kaydı olup olmadığının, varsa faaliyet alanı sorulmuştur. 22/08/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Ortaca Mal Müdürlüğü'ne dava dilekçesinin ekindeki 12/10/2021 tarih ve 08/03/2022 tarihli faturalarının okunaklı fotokopilerinin eklenmesi suretiyle müzekkere yazılarak, bu faturaların davacı şirket tarafından form bilanço satım (BS) belgelerinde ve sair beyan ve belgelerde kullanılıp kullanılmadı sorulmuştur. 26/08/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
... Özel Oto Servisi'ne müzekkere yazılarak dava konusu 48 ... plakalı aracın tamir ve onarımına ilişkin tüm servis kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir. 05/04/2023 tarihli yazı ekinde istenen belgelerin sunulduğu görülmüştür.
Davalı ...'nın T.C. kimlik numarasının belirtilmesi sureti ile SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 27/09/2021 tarihi itibari ile ve bu tarihten sonra ...'ün çalışanı olup olmadığının sorulmasına ve öyle ise buna ilişkin kayıt ve örnekleri istenilmiştir. 27/12/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Muğla İl Tüketici Hakem Heyeti'ne müzekkere yazılarak 23/05/2022 tarihli ... karar sayılı karara konu şikayet dosyasındaki tüm kayıt, belge ve beyan örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Muğla Ticaret İl Müdürlüğü'nden gelen 26/12/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Oto Ekspertiz Firması'na müzekkere yazılarak dava konusu olan 06 ... plakalı aracın burada 22/09/2021 tarihinde yapılan ekspertiz inceleme ve analizleri ile ilgili tüm kayıt, belge, rapor ve evrakların gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 05/01/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.
Yargılama sırasında tanık deliline dayanan tarafların tanık dinletmek istediği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi sunmaları için kesin süre verilmiş ve bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde HMK'nun 139/1-ç., 140/5. ve 240/2. maddeleri gereği tanık deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verileceği davacı vekili ve davalı vekiline ayrı ayrı ihtar edilmiştir. Davacı vekili 28/09/2022 tarihli dilekçesi ile tanık bildirmiş, davalılar tarafından ise tanık bildirilmemiştir.
Davacı tanığı ...'ün beyanının alınması için Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmıştır. Talimat yoluyla beyanı alınan tanık ...; "Ben davacı şirketi müşterim olması sebebiyle tanıyorum. Davacı şirket aracı yeni aldığını söyleyerek bana geldi. Ancak aracın geç çalıştığını, yağ akıttığını, duman çıkartığını, aracın alt kısımlarından sesler geldiğini belirterek bana geldi. Ben de aracın tamiratını yaptım. Araçta yağ akıyordu, geç çalışma problemi vardı. Stabize yolunda sesler vardı. Ben bunların tamiratını yaparak faturamı kestim, aracı davacı şirkete teslim ettim. Bildiklerim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
İlgili delillerin toplanmasından sonra Muğla Nöbetçi ATM'ne talimat yazılmasına, refakate re'sen alınacak otomotiv mühendisi veya bu nitelikte bilirkişi bulunamazsa otomotiv konusunda yeterlilik ve deneyimi bulunan makine mühendisi bilirkişi ile bir nitelikli hesap bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile davacı vekilinin 22/12/2022 tarihli dilekçesinde bildirdiği dava konusu aracın bulunduğu, davacı şirket adresinde dava konusu 06 ... plakalı araç üzerinde keşif icra edilmesinin istenilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, eskpertiz inceleme ve raporları, servis-tamirhane kayıt belgeleri, faturalar, vergi ve sgk kayıtları, whatsapp yazışmaları, sunulan tüm deliller ve dosya kapsamı ile araç üzerinde yapılacak inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu olan 06 ... plakalı aracın davalı tarafça davacıya satıldığı tarihteki durumuna göre ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıpların muayene ve gözlem ile tespit edilip edilemeyeceği, açık ayıplı mı gizli ayıplı mı olduğu, bu ayıpların ve arızaların davacının kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının delil olarak dayandığı fatura içerikleri, kullanılan yedek parça, malzeme ve işçiliklerin mevcut arıza-ayıp ile uyumlu olup olmadığı, davacının davalı taraftan isteyebileceği tamir masrafı bulunup bulunmadığı, varsa hangi arıza ve iş ve yapılan tamirat nedeni ile davacının delil olarak dayandığı hangi fatura veya faturalardan dolayı kaçar TL talep edebileceği hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereğince 05/06/2023 günü saat 10,00'da keşif yapılmasına karar verilmiştir. Karalaştırılan keşif gününde bilirkişinin hastane randevusu olması nedeniyle keşfin 19/06/2023 tarihinde yapılmasına karar verilmiş, nitelikli hesap bilirkişisi temin edilememesi nedeniyle makine mühendisi bilirkişi ile keşif icra edilmiştir.
Keşfe katılan Makine Mühendisi bilirkişi Levent Şumlu tarafından düzenlenen 17/08/2023 tarihli raporda özetle; "Bu dosyada aracı satan tarafın, satılan bir araçta hiçbir sorun olmadığını belirtmesine karşılık sorunların çıkması, doğru ifadeler olmaması alıcı tarafı kandırması anlamına gelmektedir. Ayrıca, Aracı alan firmanın, aracı kontrol ve test yapmadan satın alması da davacı tarafın hatası olmuştur. Kanaatimce, tarafların bu alacak davasında karşılıklı uzlaşmaları gerekir. Uzlaşamadıkları durumunda araçın ... Oto'da tamir ettirilerek davacı tarafın ödediği 13.492,47-TL nin %50 tutarının davalı tarafa rücu edilmesi doğru bir karar olacaktır." şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
17/08/2023 tarihli bilirkişi raporunun mahkememizce istenilen hususları kapsamaması nedeniyle Muğla Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına, Mahkememizin 27/03/2023 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile yapılan görevlendirme dikkate alınarak 17/08/2023 tarihli önceki rapor bu görevlendirmeyi kapsamadığından iddia, savunma, ekspertiz inceleme ve raporları, servis-tamirhane kayıtları, faturalar, whatsapp yazışmaları, fotoğraflar, dosya içerisinde bulunan tüm delil, belge ve beyanlar, mahallinde yapılan keşif sırasında yapılan gözlemler, araç satış sözleşmesi, toplanan ve sunulan deliller, dava konusu aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, kullanım amacı, 17/08/2023 tarihli önceki rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazları incelenmek sureti ile aracın davacıya satıldığı tarihteki durumuna göre ayıplı olup olmadığı, ayıp varsa bunun muayene ve gözlemle tespitinin mümkün olup olmadığı, varsa bu ayıbın açık ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu, dava ve talebe konu faturaların içeriğine göre bu faturalarda yapılan işlemler ve değiştirilen parçaların aracın satımı sırasındaki ayıplarla ilgili olup olmadığı, ya da davacının aracın kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ya da aracın ayıbı ile ilgili olmayıp aracın yaşından ve kilometresinden dolayı değiştirilen parçalar ve yapılan onarımlarla ilgili mi olduğu, davacının noter satış sözleşmesinde aracı hali hazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre aracın faturalarda yazılı parçaların değiştirilmesinden önce ve faturalarda yazılı bakımdan önce aracın çalışmasına engel olup olmadığı, aracın çalışmasına engel olmayıp yaşı ve kilometresi nedeni ile davaya dayanak olan faturalarda yazılı değiştirilen parçalar ve/veya yapılan bakım, onarım işlemleri varsa bunların neler olduğu, bu faturalarda yazılı parasal değerlere göre miktarlarının kaç TL olduğu, satıma konu aracın yaşına ve kilometresine kullanım amacına göre zaman içerisinde yıpranmış olması ve değiştirilmesi gerekmesi nedeni ile değiştirilen parçalar ve yapılan bakımlar dışında varsa aracın satımı sırasında mevcut ayıplarının neler olduğu ve bu ayıpların giderilmesi için faturalardaki hangi kalem harcamaların yapıldığı, buna göre davacının aracın ayıplı satımından dolayı davalı taraftan isteyebileceği yedek parça ve bakım tamirat masrafı varsa bunların neler olduğu, davacının delil olarak dayandığı faturalarda bunların parasal değerleri ve isimlerinin belirlenerek parasal tutarının kaç TL olduğu konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı ek rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Talimat mahkemesince dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişi Makine Mühendisi***'ya tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir. Anılan bilirkişi tarafından düzenlenen 17/08/2023 tarihli ek raporda özetle; " a) Aracın davacıya satıldığı tarihteki durumuna göre ayıplı olup olmadığı: Araç davacıya 27/09/2021 tarihinde “noter satış sözleşmesi” ile satılmıştır. İnternet sayfasında satışa sunulan bu araç davacı tarafından sanırım hiçbir ekspertiz yaptırılmadan satın alınmıştır. Dolayısıyla aracın ayıplı olup olamadığı o tarihte bilinmemektedir. Ayıp varsa bunun muayene ve gözlemle tespitinin mümkün olup olmadığı: Araç davacı tarafından satın alındıktan sonra ... Oto Özel Servisi'nde 01/10/2021 tarihinde araç ... km iken dava dosyasında bulunan faturada görüleceği tamirat ve onarımları yaptırarak 13.492,50-TL ödeme yapmıştır. Yapılan bu işlemler, aracın kilometresine ve kullanımına göre, gerekli olan onarım ve değişmesi gereken malzeme ve işçilik giderleridir. Dolayısıyla bunlar aracın servise gittiği zaman belirli olmuştur. c) Bu ayıbın açık ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu: 01/10/2021 tarihinde belirlenen onarım ve parça değişikleri aracın açık veya gizli ayıplı mı olduğu ile hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. d) Faturalarda yapılan işlemler ve değiştirilen parçaların aracın satımı sırasındaki ayıplarla ilgili olup olmadığı: Aracın satımı olan 27/09/2021 tarihinden sonraki ilk tespit 01/10/2021 tarihinde davacının aracı satın aldıktan sonra ... Oto Özel Servisi'ne başvurması ile belirlenmiştir. Davacı 01/10/2021 günü aracının eksikleri ve yapılması gerekenleri servisten fiyat teklifi alarak belirletmiş, bilahare aracın fiyat teklifi içindeki belirlenen hususlarda onarım işlerini yaptırmıştır. Aslında aracı satın almadan önce davacı, bu tespitleri servise yaptırsaydı, belirtilen bakım, onarım masraf tutarı önceden belirlenip araç satışında araç ile ilgili bu durumu ona göre değerlendirebilirdi. Davacının aracın kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ya da aracın ayıbı ile ilgili olmayıp aracın yaşından ve kilometresinden dolayı değiştirilen parçalar ve yapılan onarımlarla ilgili mi olduğu: Aracın, davalının kullanımı, yaşı ve aracın km'sinden dolayı 01/10/2021 tarihinde yapılan bakım onarım sırasında belirlenip değiştirilen parçalardır. Aracı hali hazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre aracın faturalarda yazılı parçaların değiştirilmesinden önce ve faturalarda yazılı bakımdan önce aracın çalışmasına engel olup olmadığı: Araç satışı sırasında çalışır halde davacıya devir edilmiştir. Aracın km'sinden dolayı bazı aksayan, performans düşüklüğü olan komponentleri olabilir. Ama bu satıştan önce yaptırılması gerekli ekspertiz olsaydı, aracı durumu önceden bilinebilirdi. Yaşı ve kilometresi nedeni ile davaya dayanak olan faturalarda yazılı değiştirilen parçalar ve/veya yapılan bakım, onarım işlemleri varsa bunların neler olduğu: Bu konu ile ilgili hususlar ... Oto Özel Sevisi'nin 01/10/2021 tarihli ve 13492,50-TL tutarındaki faturasında kalem kalem görülmektedir. Bu ve diğer faturalarda dava dosyasında bulunmaktadır. Satıma konu aracın yaşına ve kilometresine kullanım amacına göre zaman içerisinde yıpranmış olması ve değiştirilmesi gerekmesi nedeni ile değiştirilen parçalar ve yapılan bakımlar dışında varsa aracın satımı sırasında mevcut ayıplarının neler olduğu: Aracın, davalı tarafından kullanımı sırasında, hor kullanıldığı, periyodik olarak servise götürülmediği, götürüldüyse, dosyada hiçbir belgenin olmaddığı, araç ile bazı sıkıntıların olduğu, hatta bu sıkıntıların whatsapp yazışmalarında da olduğu görülmüştür. Buna örnek olarak; enjektörlerden yakıt akıntısı, duman atması, turbo hortumu gibi önceden olduğu dosyadan anlaşılmaktadır. Ancak bu hususların aracı satın alan davacı tarafa bildirilip bildirilmediği bilinmemektedir. Bu ayıpların giderilmesi için faturalardaki hangi kalem harcamaların yapıldığı, maddesinde belirttiğim durumlarla ilgili olarak ... Oto Özel Servisi'nin 01/10/2021 tarihli faturasından da görüleceği üzere; “Enjektör revizyonu : 1.500,00-TL “turbo revizyonu : 2.160,00-TL olarak toplam : 3.660,00-TL görülmektedir. Parça ve bakım tamirat masrafi varsa bunların neler olduğu, davacının delil olarak dayandığı faturalarda bunların parasal değerleri ve isimlerinin belirlenerek parasal tutarının kaç TL olduğu : 01/10/2021 tarihli ... Oto Özel Servisi'nin faturasında görülen tüm kalemler aracın normal çalışması ve değişmesi gerekli olan yürüyen aksam parçalarıdır. Bu faturada işçilik tutarı 1.652,00-L görülmektedir. dolayısyla 11.840,00-TL değişmesi gereken parçaların toplam tutarıdır. Parça isimleri faturada görülmektedir" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişi Levent Şumlu tarafından düzenlenen rapor ve ek raporların mahkememizce bilirkişiden istenilen tüm konuları kapsamadığı görülmekle ve tarafların beyan ve itirazları da dikkate alınarak HMK'nın 266. maddesi uyarınca otomobil konusunda tecrübeli makine mühendisi bilirkişiye dava dosyasının tevdii ile görevlendirme yapılmasına, HMK'nın 273.maddesi gereğince iddia, savunma, ekspertiz incelemesi ve raporu, servis tamirhane kayıt ve faturaları, vergi ve SGK kayıtları, watsap yazışmaları, daha önce keşif icrası yolu ile alınan bilirkişi rapor ve ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre uyuşmazlık konusu olan aracın davalı tarafça davacıya satıldığı tarihteki yaşı, km'si özellikleri ve mevcut durumuna göre ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın muayene ve gözlem yolu ile tespit edilmesinin mümkün olup olmadığının , başka bir ifadeyle açık ayıplımı gizli ayıplımı olup olmadığı, bu ayıpların davacının kullanımından dolayı kaynaklanıp kaynaklanmadığının, aracın yaşından ve km'sinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının delil olarak dayandığı iki ayrı faturanın içeriklerinde yazılı olan yedek parça, malzeme ve işçilik giderlerinin her iki faturanın karşılaştırılması, bu konudaki davalı tarafın savunmalarının da incelenmesi suretiyle faturalara yazılı yedek parça, malzeme ve işçilik giderlerinin aracın varsa mevcut ayıp-arızası ile uyumlu olup olmadığı, bu faturalarda yazılı gider kalemlerinin aracın yaşına ve km'sine göre normal araç bakımı için yapılması gereken parça değişimi ve/veya bakım hizmedi olup olmadığı, varsa hangi faturada hangi kalem parça veya bakım işlerinin aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki mevcut veya gizli ayıbından kaynaklandığı, mal veya hizmet bedelinin KDV dahil kaç TL olduğu, davacının noter satış sözleşmesinde aracı halihazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre faturalarda yazılı parçaların değiştirilmeden önce ve faturalarda yazılı bakımın yapılmasından önce mevcut hali ile aracın çalışmasına engel olup olmadığı, aracın çalışmasına engel olmayıpta yaşı ve km'si nedeniyle davacının delil olarak sunduğu faturalarda yazılı değiştirilmiş olan parçalar ve/veya bakım onarım işleri varsa bunların neler olduğu, parasal değerlerinin kaç TL olduğu, satım konusu aracın yaşı ve kmsi dolayısıyla kullanım amacına göre zaman içerisinde kullanımından dolayı yıpranmış olupta değiştirilmesi gereken parçalar ve yapılması gereken bakım dışında varsa aracın satımı sırasında mevcut gizli ayıplarının neler ve bunların giderilmesi için sarfı gereken yedek parça bakım onarım, işçilik, KDV gibi masrafıların medellerinin ne kadar olduğu, ve bu masrafların delil olarak dayandığı faturalarda masraf kalemi olarak yer alıp almadığı, davacının davalılardan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise alacak miktarınn ne olduğu konularında daha önce alınan rapor ve ek rapor ile tarafların bu raporlara karşı beyan ve itirazları dikkate alınmak suretiyle hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişi *** tarafından düzenlenen 26/04/2024 tarihli raporda özetle; "Kayseri 11. Noterliği'nin 27/01/2021 tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi incelendiğinde dava konusu 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka 140.650 km kullanılmışlık düzeyine sahip aracın 71.000,00-TL bedel karşılığı satışının gerçekleştiği, dava konusu satış tarihine en yakın internet sitesi benzer model ve kullanılmışlık düzeyine sahip araç fiyatları araştırıldığında, konu aracın emsal modellerine göre daha düşük fiyata satıldığı, ortalama 2007-2012 model araç fiyatına satıldığının aşağıda görselleri sunulan internet satış ilanlarından görüleceği, ikinci araç piyasasında kusurları olan araçların emsallerine göre daha uygun fiyatlı satışlarının gerçekleştirildiği, konu aracın da bu nedenle uygun fiyata satışının gerçekleştiğinin değerlendirildiği, Ocak 2021 tarihinde 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka 140.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip bir aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 95.000,00-TL-100.000,00-TL civarında olduğunun tespit edildiği, dosyada mevcut ekspertiz raporu değerlendirildiğinde, aracın turbo ve enjektörlerinde sorun olduğu bilgisinin açıkça belirtildiği, motor güç yüzdesinin %68 olduğu, araçlarda ortalama motor yüzdeleri %85 oranında olmalıdır. Bu oranın altında verilere sahip motorlarda performans düşüklüğü ile birlikte bakım süreci başlaması kaçınılmazdır.), kaporta aksamında 2 parça değişen ve 4 parça onarım (boyalı) geçiren parça olduğu, araç yaşı, kullanılmışlık düzeyi ve aracın bir yük nakli yapılan bir araç olduğu göz önüne alındığında bahse konu tip araçlarda yıpranmaların daha yoğun yaşandığı ve söz konusu durumunda ekspertiz raporu sonuçlarına yansıdığı, özellikle turbo ve enjektör bakımlarının gerekli olduğu verisi; o aracın bilinmeyen bir zaman da her an için yolda kalabileceğini gösterdiği, davalının gerek ekspertiz raporu sonuçları gerekse whatsapp yazışmalarına göre aracı almadan evvel aracın mevcut durumundan haberdar olduğunun değerlendirildiği, TKHK Madde-8'e göre "Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır." ve TBK Madde-222'e göre "Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir. Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur." ayıplı mal tanımlama ve ayıplı mal da sorumluluk durumlarının açıklandığı kanun maddesine göre satıcı araçta bulunan mevcut durumu bildiği (her ne kadar dava dilekçesinde araçta hiç kusur olmadığı beyan edilmişse de söz konusu iddiayı destekleyici hiçbir belgenin dava dosyasına sunulmadığı, aksine noter satış sözleşmesinde aracın hali hazır durumu ile satışının gerçekleştiğinin sabit olduğu) değerlendirildiğinden aracın ayıplı olmadığı, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araçta meydana gelen arızalar, ayıp kapsamında olmadığının sebeplerinin az yukarıda izah edildiği, satış sözleşmesi sonrası meydana gelen arızaların tamamı aracın yaşından (yük nakli amaçlı kullanılan araçların yaşlanma ömrünün, binek tipi araçlara kıyasla daha hızlı gerçekleştiği) ve kullanılmışlık düzeyini gösteren km'sinden kaynaklanmakta olup bir diğer etken de kullanım ömrü boyunca yük nakli amaçlı kullanılmasının vermiş olduğu araç üzerinde bulunan mekanik aksamlardaki malzeme yorguluğu olduğu, davacının, dava konusu 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç onarımı ile ilgili delil olarak dayandığı iki ayrı faturanın içeriklerinde yazılı olan yedek parça, malzeme ve işçilik giderlerinin iki fatura açısından karşılaştırıldığında görüleceği üzere aracın mevcut halinden kaynaklanan motor üst ve enjektör bakımları (ekspertiz raporunda ortaya konulan) ile alt yürüyüş takımlarında, fren mekanizmalarında, rot balans bakımları gibi mevcut arızalar haricinde aracın yaşı ve kullanılmışlık düzeyi itibari ile yıpranan parçaların değişiminin ve bakımının yapıldığı, söz konusu değişimi ve bakımı yapılan parçalar ayıp kapsamlı olmayıp aracın yaşına ve km'sine göre normal araç bakımı için yapılması gereken parça değişimi ve bakım hizmeti olduğu, 23/09/2022 tarihli fatura (dosyada mevcut) değerlendirildiğinde dava açılışından sonra da kısaca satış sözleşmesinden 19 ay sonra da alım esnasındakine benzer bakımları yaptırmak zorunda kaldığı, özetle 19 aylık kullanım sonrasında dahi araç üzerinde daha önce değişimi ve yenilemesi yapılan parçaların kullanıma bağlı olarak bir kez daha onarıma ihtiyaç duyar hale geldiğinin bir göstergesi olduğu, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki mevcut veya gizli ayıbı olmadığından, mal veya hizmet bedelinin tespit edilemeyeceği, davacının 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç noter satış sözleşmesinde aracı hali hazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre faturalarda yazılı parçaların değiştirilmeden önce ve faturalarda yazılı bakımın yapılmasından önce mevcut hali ile aracın çalışmasına engel olmadığı, aracın alım-satım sonrası şehirlerarası yola çıkmış olmasından da anlaşılacağı üzere, her ne kadar yolda arıza yapmışsa da bu durum eksper raporu ile davacının bilgisi dahilinde almış olduğu edinimin risklerinden biri olduğu, ayrıca unutulmamalıdır ki yaşanan trafik kazaları sonrası hasarlı araçlarında dahi mevcut hali ile alım satımlarının gerçekleştirildiği, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç dava konusu noter satışı sonrası davacının delil olarak sunduğu faturalarda yazılı değiştirilmiş olan parça ve bakım onarım işlemlerinin, aracın çalışmasına engel olmamasına rağmen aracın yaşı ve kilometresi nedeniyle gerçekleştirildiği, parasal değerlerinin fatura miktarı ile uyumlu olduğu, satım konusu aracın yaşı ve kilometresi dolayısıyla kullanım amacına göre zaman içerisinde kullanımından dolayı yıpranmış olupta değiştirilmesi gereken parçalar ve yapılması gereken bakım dışında, aracın satımı sırasında mevcut açık veya gizli ayıpların olmaması nedeniyle sunulan faturalın bu kapsamda değerlendirilmediği, davacının, davalılardan alacaklı olmadığı, ayrıca satın almış olduğu aracı emsallerine göre uygun fiyatlı aldığı da değerlendirilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, ayıplı araç satımı nedeni ile araç tamir masraflarının isteminden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira davanın taraflarının tacir olduğu ve uyuşmazlığın tarafların ticari faaliyetlerinden kaynaklandığı görülmektedir.
Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca basit yargılama usulüne göre yargılama tek hakim tarafından yürütülmüştür.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık; ikinci el araç satışına konu olan aracın ayıplı olup olmadığı, araç tamir masraflarından davalıların sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davacı ve davalı satıcı ... tacir olup, uyuşmazlığın ise ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya dava tarihi itibariyle 6098 sayılı Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Bununla birlikte satım sözleşmesinde malın ayıplı olması halinde özel hükümler öngörülmüştür (TTK m. 23/1,c). Dolayısıyla tacirler arası satım sözleşmelerine Borçlar Kanunu hükümleri ile birlikte TTK 'nun 23/I. maddesi hükmü de uygulanacaktır.
Bu noktada uyuşmazlığın temelini oluşturan "ayıp ve ayıba karışı tekeffül" kavramları üzerinde durmakta yarar vardır:
Ayıba ilişkin hukuki düzenleme, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede "Satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." denilmektedir.
Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.
Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir (Domaniç, H.: Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.I, İstanbul 1988, s.155; Yavuz, N.: Ayıplı İfa, 2.b., Ankara 2010, s. 107; Karakaş, C.F.: Ticari Satımda Ayıp İhbarının Süresi ve Şekli, XXII. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankar 2006, s.172). Derhal kavramı, halin icabına uygun fazla vakit geçirmeden bildirim olarak anlamak gerekir. Ancak TTK'nun 23. maddesinde malın muayene ve ihbar yükümlülüğü düzenlenmiştir. Eğer alıcı iğfal edilmiş ise yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre alıcıyı iğfal etmiş olan satıcı, ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
TTK ve TBK'ndaki düzenlemelerin birbirlerine paralel düzenlemeyi içerdiği gözetildiğinde:
Ayıba ilişkin bu genel açıklamadan sonra belirtmek gerekir ki satıcının ayıptan sorumluluğuna da "ayıba karşı tekeffül" denmektedir. Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcının kendisine tanınan hakları kullanabilmesi için Kanun tarafından kendisine yükletilmiş olan külfetleri yerine getirmelidir. Külfet, alıcının satın aldığı malı muayene etmesi ve bir ayıbın ortaya çıkması halinde bunu satıcıya ihbar etmesidir. Alıcı külfetleri yerine getirmediği takdirde ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamaz.
Külfet teknik anlamda bir yükümlülük veya borç değildir. Külfet, mülkiyetten farklı olarak herhangi bir borç yaratmayan, yerine getirilmediği takdirde o konuda sağlanmış olan hakların kaybedilmesi sonucunu doğuran bir davranış olarak tanımlanabilir. Burada muayene ve ihbar külfetini yerine getirilmemesi halinde alıcının satılanı kabul etmiş sayılacağına dair yasal bir karine söz konusudur. Dolayısıyla külfetlerin yerine getirilmemesi seçimlik hakların kullanılmasına engel olur, alıcı malı o haliyle kabul etmiş sayılır.
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK'nun 23/c. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür." Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur. TTK'nun 23/c. maddesinde gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 223/2. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacaktır.
Alıcı ihbar külfetini yerine getirmiş ise zamanaşımı süresi içinde Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinin kendisine tanınan hakları dava yoluyla talep edebileceği düzenlenmiştir.
Ayıp ihbarının yasal sürede yapılıp yapılmadığını kimin kanıtlaması gerektiğini bulabilmek için hukukumuzda "ispat yükü"nün nasıl düzenlendiğine bakmak gerekmektedir.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir.
Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür.
İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1).
Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Hâkimin kendisine ispat yükü düştüğünü bildirdiği taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir.
Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Satıcı davalı ...'e vekaleten davalı ... ile davacı ... vekili ... tarafından imzalanan Kayseri 11. Noterliği'nin 27/01/2021 tarihli ve ... yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi incelendiğinde dava konusu 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka aracın KDV dahil 71.000,00-TL bedel karşılığında satışının gerçekleştirildiği, araç satış sözleşmesinde "... Alıcı bu aracı hali hazır durumu ile görüp beğenerek ve bedelini tamamen ödeyerek teslim aldığını.... Taraflar aracın 141.000 km'de olduğunu kabul ve beyan ederler. ..." yazdığı görülmektedir. Davaya konu aracın satış işlemlerinden önce Kayseri Oto Ekspertiz Firması'na götürülüp kontrol edildiği konusunun dava dilekçesi ekinde delil olarak sunulan whatsapp yazışmalında geçtiği, taraflarca da bu durumun inkar edilmediği anlaşılmaktadır. Kayseri Oto Ekspertiz Firması'nın 05/01/2023 tarihli cevabi yazısı ekindeki araç değerlendirme raporu incelendiğinde "... Turboda yağlama vardır. Turbo enjektör bakımı gereklidir. Motor güç yüzdesinin ise %68 olduğunun" yazdığı görülmüştür.
Makine Mühendisi Bilirkişi Gürhan Güngördü tarafından düzenlenen 26/04/2024 tarihli raporda özetle; "Kayseri 11. Noterliği'nin 27/01/2021 tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi incelendiğinde dava konusu 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka 140.650 km kullanılmışlık düzeyine sahip aracın 71.000,00-TL bedel karşılığı satışının gerçekleştiği, dava konusu satış tarihine en yakın internet sitesi benzer model ve kullanılmışlık düzeyine sahip araç fiyatları araştırıldığında, davaya konu aracın emsal modellerine göre daha düşük fiyata satıldığı, ortalama 2007-2012 model araç fiyatına satıldığının aşağıda görselleri sunulan internet satış ilanlarından görüleceği, ikinci araç piyasasında kusurları olan araçların emsallerine göre daha uygun fiyatlı satışlarının gerçekleştirildiği, konu aracın da bu nedenle uygun fiyata satışının gerçekleştiğinin değerlendirildiği, Ocak 2021 tarihinde 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka 140.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip bir aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 95.000,00-TL-100.000,00-TL civarında olduğunun tespit edildiği, dosyada mevcut ekspertiz raporu değerlendirildiğinde, aracın turbo ve enjektörlerinde sorun olduğu bilgisinin açıkça belirtildiği, motor güç yüzdesinin %68 olduğu, araçlarda ortalama motor yüzdeleri %85 oranında olmalıdır. Bu oranın altında verilere sahip motorlarda performans düşüklüğü ile birlikte bakım süreci başlaması kaçınılmazdır, kaporta aksamında 2 parça değişen ve 4 parça onarım (boyalı) geçiren parça olduğu, araç yaşı, kullanılmışlık düzeyi ve aracın bir yük nakli yapılan bir araç olduğu göz önüne alındığında bahse konu tip araçlarda yıpranmaların daha yoğun yaşandığı ve söz konusu durumunda ekspertiz raporu sonuçlarına yansıdığı, özellikle turbo ve enjektör bakımlarının gerekli olduğu verisi; o aracın bilinmeyen bir zaman da her an için yolda kalabileceğini gösterdiği, davalının gerek ekspertiz raporu sonuçları gerekse whatsapp yazışmalarına göre aracı almadan evvel aracın mevcut durumundan haberdar olduğunun değerlendirildiği, ... satıcı araçta bulunan mevcut durumu bildiği her ne kadar dava dilekçesinde araçta hiç kusur olmadığı beyan edilmişse de söz konusu iddiayı destekleyici hiçbir belgenin dava dosyasına sunulmadığı, aksine noter satış sözleşmesinde aracın hali hazır durumu ile satışının gerçekleştiğinin sabit olduğu değerlendirildiğinden aracın ayıplı olmadığı, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araçta meydana gelen arızalar, ayıp kapsamında olmadığının sebeplerinin az yukarıda izah edildiği, satış sözleşmesi sonrası meydana gelen arızaların tamamı aracın yaşından (yük nakli amaçlı kullanılan araçların yaşlanma ömrünün, binek tipi araçlara kıyasla daha hızlı gerçekleştiği) ve kullanılmışlık düzeyini gösteren km'sinden kaynaklanmakta olup bir diğer etken de kullanım ömrü boyunca yük nakli amaçlı kullanılmasının vermiş olduğu araç üzerinde bulunan mekanik aksamlardaki malzeme yorguluğu olduğu, davacının, dava konusu 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç onarımı ile ilgili delil olarak dayandığı iki ayrı faturanın içeriklerinde yazılı olan yedek parça, malzeme ve işçilik giderlerinin iki fatura açısından karşılaştırıldığında görüleceği üzere aracın mevcut halinden kaynaklanan motor üst ve enjektör bakımları (ekspertiz raporunda ortaya konulan) ile alt yürüyüş takımlarında, fren mekanizmalarında, rot balans bakımları gibi mevcut arızalar haricinde aracın yaşı ve kullanılmışlık düzeyi itibari ile yıpranan parçaların değişiminin ve bakımının yapıldığı, söz konusu değişimi ve bakımı yapılan parçalar ayıp kapsamlı olmayıp aracın yaşına ve km'sine göre normal araç bakımı için yapılması gereken parça değişimi ve bakım hizmeti olduğu, 23/09/2022 tarihli fatura (dosyada mevcut) değerlendirildiğinde dava açılışından sonra da kısaca satış sözleşmesinden 19 ay sonra da alım esnasındakine benzer bakımları yaptırmak zorunda kaldığı, özetle 19 aylık kullanım sonrasında dahi araç üzerinde daha önce değişimi ve yenilemesi yapılan parçaların kullanıma bağlı olarak bir kez daha onarıma ihtiyaç duyar hale geldiğinin bir göstergesi olduğu, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki mevcut veya gizli ayıbı olmadığından, mal veya hizmet bedelinin tespit edilemeyeceği, davacının 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç noter satış sözleşmesinde aracı hali hazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre faturalarda yazılı parçaların değiştirilmeden önce ve faturalarda yazılı bakımın yapılmasından önce mevcut hali ile aracın çalışmasına engel olmadığı (aracın alım-satım sonrası şehirlerarası yola çıkmış olmasından da anlaşılacağı üzere, her ne kadar yolda arıza yapmışsa da bu durum eksper raporu ile davacının bilgisi dahilinde almış olduğu edinimin risklerinden biri olduğu), ayrıca unutulmamalıdır ki yaşanan trafik kazaları sonrası hasarlı araçlarında dahi mevcut hali ile alım satımlarının gerçekleştirildiği, 06 ... (yeni 48 ...) plaka sayılı araç dava konusu noter satışı sonrası davacının delil olarak sunduğu faturalarda yazılı değiştirilmiş olan parça ve bakım onarım işlemlerinin, aracın çalışmasına engel olmamasına rağmen aracın yaşı ve kilometresi nedeniyle gerçekleştirildiği, parasal değerlerinin fatura miktarı ile uyumlu olduğu, satım konusu aracın yaşı ve kilometresi dolayısıyla kullanım amacına göre zaman içerisinde kullanımından dolayı yıpranmış olupta değiştirilmesi gereken parçalar ve yapılması gereken bakım dışında, aracın satımı sırasında mevcut açık veya gizli ayıpların olmaması nedeniyle sunulan faturalın bu kapsamda değerlendirilmediği, davacının, davalılardan alacaklı olmadığı, ayrıca satın almış olduğu aracı emsallerine göre uygun fiyatlı aldığı da değerlendirilmiştir." şeklinde kanaat bildirilmiştir. Her ne kadar anılan raporda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 8. maddesine göre de değerlendirme yapılmışsa da, alıcı ve satıcı tacir olduğundan uyuşmazlığa konu araç satım sözleşmesi tüketici ilişkisi kapsamında olmadığından bilirkişinin bu konudaki değerlendirmeleri somut olaya uygun düşmemekle beraber, raporunda yer alan diğer değerlendirmelerin dosya kapsamındaki delillerle uyumlu, denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Tacirler arasında satışa konu malın ayıplı çıkması halinde, alıcının yasal haklarını kullanabilmesi için (6102 sayılı TTK'nun 18/1-c) maddesindeki süreler içerisinde ayıp ihbarında bulunması zorunludur. Bu süreler, satılan malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise iki gün, açıkça belli değilse sekiz gündür.
Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince; davaya konu aracın satış işlemlerinden önce Kayseri Oto Ekspertiz Firması'na götürülüp kontrol edildiği taraflar arasında ihtilaflı değildir. Kayseri Oto Ekspertiz Firması'nın 05/01/2023 tarihli cevabi yazısı ekindeki araç değerlendirme raporu incelendiğinde "... Turboda yağlama vardır. Turbo enjektör bakımı gereklidir. Motor güç yüzdesinin ise %68 olduğu" yazdığı görülmektedir. Benimsenen 26/04/2024 tarihli teknik bilirkişi raporuna göre uyuşmazlık konusu aracın emsal modellerine göre davacı tarafından daha düşük bedelle satın alındığı, raporda Ocak 2021 tarihinde 2014 model Tofaş Fıat Doblo Combı 1.3 M.JET 95 marka 140.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip bir aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 95.000,00-TL -100.000,00-TL civarında olduğunun tespit edildiği, dosyada mevcut ekspertiz raporu incelendiğinde, aracın turbo ve enjektörlerinde sorun olduğu bilgisinin açıkça belirtildiği, motor güç yüzdesinin %68 olduğu, araçlarda ortalama motor yüzdelerinin %85 oranında olması gerektiği, bu oranın altında verilere sahip motorlarda performans düşüklüğü ile birlikte bakım sürecinin başlamasınin kaçınılmaz olduğu, kaporta aksamında 2 parça değişen ve 4 parça onarım (boyalı) geçiren parça olduğu, araç yaşı, kullanılmışlık düzeyi ve aracın bir yük nakli yapılan bir araç olduğu göz önüne alındığında bahse konu tip araçlarda yıpranmaların daha yoğun yaşandığı ve söz konusu durumun ekspertiz raporunun sonuçlarına yansıdığı, özellikle turbo ve enjektör bakımlarının gerekli olduğu verisinin; o aracın bilinmeyen bir zaman da her an için yolda kalabileceğini gösterdiği, davacının gerek ekspertiz raporu sonuçları gerekse whatsapp yazışmalarına göre aracı almadan evvel aracın mevcut durumundan haberdar olduğu, her ne kadar dava dilekçesinde araçta hiç kusur olmadığı iddia edilmişse de söz konusu iddiayı destekleyici hiçbir delilin dava dosyasına sunulmadığı, aksine noter satış sözleşmesinde aracı hali hazır durumu ile görüp beğenerek satışının gerçekleştiği, buna göre satıma konu aracın ayıplı olmadığı, 06 ... (48 ... yeni) plaka sayılı araçta meydana gelen arızaların, ayıp kapsamında olmadığı, satış sözleşmesi sonrası meydana gelen arızaların tamamı aracın yaşından, yük nakli amaçlı kullanılan araçların yaşlanma ömrünün, binek tipi araçlara kıyasla daha hızlı gerçekleştiği ve kullanılmışlık düzeyini gösteren kilometresinden kaynaklanmakta olduğu, diğer etken de kullanım ömrü boyunca yük nakli amaçlı kullanılmasının vermiş olduğu araç üzerinde bulunan mekanik aksamlardaki malzeme yorguluğu olduğu, davacının, dava konusu 06 ... (48 ... yeni) plaka sayılı araç onarımı ile ilgili delil olarak dayandığı iki ayrı faturanın içeriklerinde yazılı olan yedek parça, malzeme ve işçilik giderlerinin iki fatura açısından karşılaştırıldığında aracın ekspertiz raporunda ortaya konulan mevcut halinden kaynaklanan motor üst ve enjektör bakımları ile alt yürüyüş takımlarında, fren mekanizmalarında, rot balans bakımları gibi mevcut arızalar haricinde aracın yaşı ve kullanılmışlık düzeyi itibari ile yıpranan parçaların değişiminin ve bakımının yapıldığı, söz konusu değişimi ve bakımı yapılan parçalar ayıp kapsamlı olmayıp aracın yaşına ve kilometresine göre normal araç bakımı için yapılması gereken parça değişimi ve bakım hizmeti olduğu, davacı tarafından delil olarak dayanılan 23/09/2022 tarihli fatura değerlendirildiğinde dava açılışından sonra da kısaca satış sözleşmesinden 19 ay sonra da alım esnasındakine benzer bakımları yaptırmak zorunda kaldığı, özetle 19 aylık kullanım sonrasında dahi araç üzerinde daha önce değişimi ve yenilemesi yapılan parçaların kullanıma bağlı olarak bir kez daha onarıma ihtiyaç duyar hale geldiğinin bir göstergesi olduğu, 06 ... (48 ... yeni) plaka sayılı aracın davacı tarafından satın alındığı tarihteki mevcut veya gizli ayıbı olmadığından, mal veya hizmet bedelinin tespit edilemeyeceği, davacının 06 ... (48 ... yeni) plaka sayılı araç noter satış sözleşmesinde aracı hali hazır durumu ile beğenerek aldığının yazılı olmasına göre faturalarda yazılı parçaların değiştirilmeden önce ve faturalarda yazılı bakımın yapılmasından önce mevcut hali ile aracın çalışmasına engel olmadığı, aracın alım-satım sonrası şehirlerarası yola çıkmış olmasından da anlaşılacağı üzere, her ne kadar yolda arıza yapmışsa da bu durum eksper raporu ile davacının bilgisi dahilinde almış olduğu edinimin risklerinden biri olduğu, yine hayat tecrübelerine göre trafik kazaları sonrası hasarlı araçlarında dahi mevcut hali ile alım satışlarının yapılabildiği, dava konusu 06 ... (48 ... yeni) plaka sayılı aracın noter satışı sonrası davacının delil olarak sunduğu faturalarda yazılı değiştirilmiş olan parça ve bakım onarım işlemlerinin, aracın çalışmasına engel olmamasına rağmen aracın yaşı ve kilometresi nedeniyle gerçekleştirildiği, satım konusu aracın yaşı ve kilometresi dolayısıyla kullanım amacına göre zaman içerisinde kullanımından dolayı yıpranmış olupta değiştirilmesi gereken parçalar ve yapılması gereken bakım dışında, aracın satımı sırasında mevcut açık veya gizli ayıpların olmadığı, bu nedenle davacının davalılardan araç onarım ücreti isteyemeyeceği, yine celp olunan SGK kayıtlarından satıcı davalı ...'ün çalışanı olan davalı ...'nın ...'e vekaleten noter satış sözleşmesini imzaladığı dikkate alındığında bu davalıya bir sorumluluk isnadının da mümkün olmadığı anlaşılmakla sonuç olarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 287,80-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 139,80-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Kararın mahiyeti gereği davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından yapılan 1 adet e-tebligat gideri 10,00-TL ve bir adet KEP gideri 2,00-TL olmak üzere 12,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
4-Kararın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
8-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 16.852,47-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2024

Katip ...
E-imzalıdır

Hakim ...
E-imzalıdır