KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM :... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...

DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yurt dışında yaşayan müvekkili ...'in, gurbetçi vatandaşlara yönelik yayınlanan reklamlarda bahsi geçen davalı kooperatifin reklamlarına rastladığını; davalı kooperatif ile yaptığı görüşmeler sonucu davalının ''3 seneye evi teslim edeceğiz, aidat arttırımı yılda bir kez olacak; o da 50 TL olacak, ara ödeme olmayacak'' telkinleri ve ev sahibi olma hayaliyle bu yapı kooperatifine üye olduğunu, müvekkilinin bu görüşmelerden hemen sonra 09.04.2010 tarihinde ödemelere başladığını, ardından da kooperatif üyeliğine ise S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 15.06.2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile kabul edildiğini, işbu yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin, davalı kooperatifin 266 no'lu üyesi olduğunu, yapılan anlaşmaya göre müvekkiline devredilecek bölümün; 1122 Ada 1 Parseldeki A1 Bl. 51 No'lu bağımsız bölüm olduğunu, müvekkilinin yurt dışında yaşadığı için ilgili ödemeleri davalının banka hesaplarına döviz yoluyla yaptığını, söz konusu bu uzun süreç sonunda da konut teslim edileceğine ilişkin inancını kaybettiğini, davalı şirketin sunduğu ödeme tablosunda 204.420,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğini gören müvekkilinin 23.07.2020 tarihinde davalı kooperatife son ödemesini yaptığını, müvekkilinin 09.04.2010'dan 23.07.2020 tarihine kadar yapmış olduğu ödeme toplamının ise ödeme tarihlerindeki kur fiyatı nazara alınarak yaptıkları hesaplama sonucu 185.049,00 TL'lik bir tutar olduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin Kırşehir 3. Noterliği kanalıyla 28.12.2020 tarihli ... yevmiye no'lu dilekçe ile davalı kooperatiften istifa ettiğine ilişkin ihtar çektiğini, işbu istifa dilekçesinin 30.12.2020 tarihinde davalı kooperatif tarafından teslim alındığını, böylelikle müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ayrılma ve hesaplanacak ayrılma payına ilişkin alacakların ödenmesine yönelik irade beyanının davalıya tebliğ edildiğini belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin istifaya bağlı tüm alacaklarına mahsuben, kooperatifin yaptığı giderler toplamından müvekkilinin payına düşen miktar indirildikten sonra kalan kısıma ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalarak, şimdilik 173.160,90 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, müvekkilinin hakkının daha fazla zayi olmaması adına davalı adına ...n ilinde kayıtlı taşınmazlarından birinin ihtiyaten haczine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası uyaptan celp edilmiştir.
... Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin, bilançolarının ve tüm genel kurul kararları celp edilmiştir.
Talas Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... ili, Talas/Anayurt ilçesi, 86 pafta, 797 Ada, 1 parsel, A blok, 1. Kat 3 bağımsız bölüme ait tapu kaydı celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi ... 30/09/2023 tarihli raporunda özetle; davalı ...nin ticari defter kayıtlarına istinaden; ...'in 185.036,88 TL TL alacaklı olduğu, genel gider katılım payı olarak 11.875,98 TL düşülerek geriye kalan 173.160,90 TL alacağı olduğuna dair görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalı kooperatifin anasözleşmesi ve tüm genel kurul karar örnekleri getirtilip dosyamız arasına alınmıştır.
Davacının,istifasına ilişkin Kırşehir 3. Noterliği'nin 28.12.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin bir örneği dosyaya sunulmştur.
Davacının, davalı kooperatifin üyesi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı, davalı kooperatifin 31/12/2020 tarihli yönetim kurulu kararıyla istifası kabul edilmiş ve alacağının olduğu tespit adilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1 ve anasözleşmenin 15/1. maddeleri hükümlerinde devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olacağı öngörülmüştür. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp, yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yıl sonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısımların düşülmesinden sonra bakiyesidir. Bu yasal düzenlemeye uyulmaması diğer ortaklar aleyhine sonuç doğurduğu gibi, çıkma payı hesaplanmasında genel giderlerin dikkate alınmamasının davacı açısından sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı kuşkusuzdur. Yatırılan aidatlardan genel gider payının düşülmesi yasa hükmü gereği olup, bundan vazgeçilmesi ancak genel kurul tarafından aksinin karar altına alınması ya da kooperatifin ortaklığı sona erenlerden genel gider payı alınmaması yönünde bir uygulamasının daha önce oluşmuş olması şartına bağlıdır.
Öte yandan, aynı Kanun'un 17/2. maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle ödemelerin üç yılı aşmamak üzere geciktirilmesine ilişkin bir kararın, anılan aynı genel kurulda alınması ve mahkemece, ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğunun bilirkişi raporu ile yargılama sırasında saptanması halinde, erteleme kararındaki süre geçmeden önce açılan dava, alacağın muaccel olmasından önce (erken) açıldığı gerekçesiyle reddedilmelidir.
Somut olayda, davacının istifası ile ilgili olarak 2020 yılı genel kurulunun yapıldığı, 2020 yılına ait genel kurulun 01.03.2020 tarihinde yapıldığı ve bu genel kurulda davacının istifası ile ilgili ödemelerin 36 ay içerisinde iade edileceğine karar verildiği, o halde davanın alacak davası olması ve davanın kabulü için dava tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olduğunu ispat etmesi gerekeceği ancak davacı 04/07/2022 dava tarihi itibari ile muaccel olmuş alacağını ispat edemediğinden erken açılan davanın reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 2.957,16 TL harçtan mahsubu ile artan 2.529,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı, 05/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır