KAYSERI 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas -***
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ***
VEKİLİ : Av.
DAVALI :1- *** Ataşehir/ İSTANBUL
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2- ***
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin *** tarihi saat 14:10 sıralarında Kayseri ili, Şeker mahallesi, Muhsin Yazıcıoğlu bulvarı üzerindeki yolun kenarında Kayseri Gaz için gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alarak sondaj çalışması yaparken davalı ...'in sevk ve idaresindeki diğer davalı ... A.Ş. tarafından sigortalı 38 ... plakalı aracın müvekkiline ve iş arkadaşı Cemal Atıncı'ya çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin sol ayağında diz altı kaval kemiğinden ayak bileğine kadar platin bulunduğunu sağ ayağında ise ince kaval kemiğinde kırık bulunduğunu, bu nedenle müvekkilinde kalıcı maluliyetler bulunduğunu, kaza tespit tutanağı göre davalı ...'in trafik kurallarına riayet etmemesinden dolayı tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin iş kazası geçirdiği tarihte aylık net ücretinin 5.000,00 TL olduğunu ileri sürerek; davanın kabulü ile, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri zararı, 100,00 TL SGK tarafından karşılanmayan özel tedavi giderleri zararının kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketi açısından poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere), 150.000,00 TL manevi tazminat alacağının ise kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (sigorta şirketi açısından poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafından dava şartı yerine getirilmemiş olup eksik evrakla başvuru yapıldığını, taraflarına tebliğ edilen evraklar arasında maluliyet oranını gösterir adli rapor bulunmadığını, maluliyet oranının Yargıtay'ın işaret ettiği şekilde belirlenmesi gerektiğini, davacının güncel SGK hizmet dökümünün dosyaya sunulmasına ve geçici iş göremezlik süresi boyunca maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatının trafik poliçesi kapsamında olmadığını, davacıya maluliyet geliri bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, müvekkilinin manevi tazminata ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının faize ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'e dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
14/04/2022 tarihli celsede Davacının Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalına sevk edilerek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; davaya konu 30/09/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle; Kaç gün iş ve güçten kaldığı, Kaç günde iyileşeceği, Sürekli iş görmezlik durumu ve oranı, Yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadığı, Bakıcıya muhtaç olup olmadığı, muhtaç ise süresi, SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi gideri olup olmadığı, varsa miktarı noktasında rapor alınmasına karar verilmiş, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından mahkememize sunulan raporda özetle; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında Savaş Kaykuni'nin 30/09/2021 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen kemik kırıkları ile alt ekstremitede mevcut patolojiler nedeniyle; beş ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, bir ay süreyle bakıcı desteğinin tıbben uygun olacağı, tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve / veya engel oranının %8 olduğu, mevcut evrak içeriğine göre hesaplanan toplam 5.720,00 TL ödemenin adı geçenin trafik kazasına bağlı tedavisi ile uyumlu olduğu ve SGK kapsamına olmadığı mahkememize bildirilmiştir.
15/09/2022 tarihli celsede HMK’nın 266-268 maddeleri uyarınca dosyanın re'sen seçilecek bir makina mühendisi bilirkişiye tevdii ile; Dosya kapsamındaki belgeler, araçların hasarlandığı yer hasarlanma şekli ve tüm hususlar göz önünde bulundurularak dava konusu kazanın kimin kusuru meydana geldiğinin tespiti amacıyla kaza anına ait kroki çizilerek kural ihlallerinin tespitinin istenilmesine karar verilmiş, Dr. Öğr. Üyesi *** tarafından mahkememize ibraz edilen 24/10/2022 tarihli raporda özetle; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'in seyir davranışında 2918 sayılı KTK.m.52/1-b kural ihlalinin olduğu, yol kenarında işaret levhaları ile araç trafiğine kapalı alanda çalışan *** için atfı kabil bir kural ihlalinin olmadığını mahkememize bildirmiştir.
HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 25/05/2023 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ...'ün mahkememize sunmuş olduğu 06/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği kanaatinde olması halinde davacının dava konusu kazada toplam geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararının 5.471,86 TL olduğunu, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararlarının hesaplanmadığını, sürekli iş göremezlik zararının 402.300,60 TL olduğunu, davacının asgari ücreti 1,62 katı düzeyinde gelir elde ettiği kanaatinde olması halinde davacının kaza konusu kaza sonrasında toplam geçici ve bakıcı gideri zararının 16.45056 TL olduğunu, Sgk tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararlarının hesaplanmadığını, sürekli iş göremezlik zararının 549.757,41 TL olduğunu mahkememize bildirmiştir.
Davacı vekili 02/02/2024 tarihli dilekçesi ile talep arttırımında bulunmuş ve gerekli tamamlama harcını yatırdığına dair sayman mutemet alındısı evrakını mahkememize ibraz etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacılar dava dilekçesi ile 17/01/2022 günü davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı *** bünyesinde ZMSS'si bulunan 38 ... plakalı aracın davacıya sondaj çalışması yaparken çarptığını davacı için 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.200,00 TL maddi tazminat ve 150.000,00 TL manevi tazminat dilemiştir.
Sigorta poliçesinin ve dosyadaki soruşturma evraklarının incelenmesinde; kazaya karışan 338 ... plakalı araç sürücüsünün ... olduğu ve davalı sigorta bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
... sürücü olması sebebiyle haksız fiil hükümleri uyarınca zarardan sorumludur.
-Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;
Davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.
Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa ozaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar)
Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesinde dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri ve kazanın meydana geldiği yer Kayseri'dir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir ve davalı Türk ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.
-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,
Mahkememiz soruşturma dosyasını dosyamız arasına almış, kaza tespit tutanağını inceleımiş kural ihlallerinin tespiti noktasında rapor alınmıştır. Alınan raporun ve tüm kayıtların incelenmesinde 30/09/2021 günü davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın Kayseri Şehir Hastanesi istakemetinde Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarına takiben Osman Kavuncu Bulvarı istikameti ne seyri esnasında köprülü kavşak girişine geldiğinde aracın ön kısımları ile işaretler ile belirlenmiş yol çalışma sahası içerisindeki yaya davacıya ve dava dışı Cemal Altıncı'ya çarptığı davacı ...'in KTK'nun 52-1b maddesi uyarınca ortalama 72 KM/hız seyri halinde iken mesgun mahal şartlarına uygun olarak aracının kullanmadığı ve hızlarını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunu gerektirdiği şartlara uygun olarak kullanmadığı anlaşıldığından %100 kusurlu olmuş olduğu tespit edilmiştir.
- Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;
Mahkememiz Erciyes Üniversitesi Üniversitesi Adli Tıp Başkanlığı bünyesinde rapor almıştır. kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik yükümlerine göre rapor alınması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi*** sayılı ilamı doğrultusunda) Anılan düzenlenme uyarınca mahkememizce rapor almıştır. Anılan rapor incelenmesinde davacının için 5 ay geçici iş göremez olduğu, %8 oranında sürekli iş göremez olduğu, 1 ay bakıcı desteğine muhtaç olduğu, ve 2 ay geçici iş göremez olduğu tespit edilmiştir. Rapor yöntemine uygun olduğundan mahkememizce esas kabul edilmiştir.
-Aktüerya hesabına ve kaçınılmaz tedavi giderine ilişkin dair değerlendirmede;
HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacıların aktüer zarar hesabının yapılması ve Adli Tıp Uzmanından SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin belirlenmesi hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan raporların değerlendirilmesinde; davacının trafik kazası sırasında yatay sondaj işi yaptığı, kurum TUİK verileri ve çeşitli firmalardan alınan yazı cevabı sonrasında davacının ortalama gelirinin asgari ücret düzeyinin 1.62 katının kabul edilmesinin uygun olduğu, bu kapsamda davacının geçici iş göremezlik zararın 12.873,06 TL, bakıcı gideri zararının 3.577,50 TL, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinin 12.720,00 TL olmak üzere toplam 29.170,56 TL sürekli iş görememezlik zararının 809.008,77 TL olduğu tespit edilmiş olup, alınan raporun yöntemine uygun olduğundan mahkememizce esas kabul edilmiştir.
- Mahkememizin tedavi giderinin, bakıcı giderinin ve geçici iş göremezlik zararının teminat kapsamı dışında olup olmadığına dair değerlendirmesinde;
2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.
Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: Hüseyin TUZTAŞ)
Bu halde tedavi giderlerinin, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatının sigorta teminatı kapsamında olduğu kabulü gerekir.
Anılan gerekçeler uyarınca davacıların ıslah istemleri dikkate alınarak maddi tazminat isteminin, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutularak kabulüne karar verilmiştir.
- Manevi tazminata dair değerlendirmede;
Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı kusur oranı çekilen ızdırap, davacıların maluliyet durumu ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir.
- Manevi tazminattan davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;
A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER
" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,
c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,
ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,
e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,
f) Manevi tazminat talepleri,
g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,
ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,
i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,
j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,
k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,
l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,
m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),
n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,
o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.
(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."
Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir. İfade olunan tüm bu nedenlerle, manevi tazminata yönelik davacı isteminin sigorta yönünden sorumlu değildir. Anılan açıklamalar uyarınca davacının sigorta şirketi yönünden bu talebi reddedilmiştir.
-Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise arabulucuk başvuru tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrütfaizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca usule uygun başvuruda bulunulmaması dikkate alınarak arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren maddi tazminatlara sigorta şirketi yönünden temerrüte düştüğü ve bu tarihten itibaren yasal faiz uygulanmıştır. Davalı gerçek kişi yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideri zararı ve kaçınılmaz tedavi gideri tazminatı talebinin kabulü ile, 12.873,06 TL geçici iş göremezlik zararı, 12.720,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararı ve 3.557,50 TL bakıcı gideri zararı olmak üzere toplam 29.170,56 TL maddi tazminatın davalı ... AŞ'nin sağlık tedavi giderleri teminatından ve arabulucuk başvuru tarihi olan 03/12/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması ve davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının sürekli iş göremezlik zararı talebinin kabulü ile; 809.008,77 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının davalı ... AŞ'nin sakatlık / ölüm giderleri teminatı limiti 430.000,00 TL miktarı ile ve arabulucuk başvuru tarihi olan 03/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ... yönünden ise 809.008,77 TL miktarlı tazminatına tamamından sorumlu olmak kaydı ile kaza tarihi 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Davacının davalı ... AŞ'ye karşı ikame etmiş olduğu manevi tazminat davasının reddine,
4-Davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Davacının maddi tazminat talepleri yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 57.256,03 TL harçtan (davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden 31.365,94 TL ile sınırlı olmak üzere) davacı tarafından peşin yatırılan 519,84 TL peşin harç ve 2.855,28 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.375,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 53.880,91 TL harcın (davalı ... A.Ş. yönünden 27.990,82 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-Davacının manevi tazminat istemi yönünden 92 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 3.415,50 TL harcın davalı ...'ten alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
8-Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 519,84 TL peşin harç ve 2.855,28 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.455,82 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, adli tıp rapor ücreti, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 7.230,10 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
10-Davalılarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
11-Davacının maddi tazminat talepleri yönünden AAÜT'ye göre hesap edilen 122.199,72 TL vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.yönünden 70.283,87 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
12-Davacının manevi tazminat davası yönünden AAÜT'ye göre hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacı tarafa verilmesine,
13-Manevi tazminat davası yönünden AAÜT'ye göre hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
14-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
15-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/03/2024

Katip ***
¸e-imzalı

Hakim ***
¸e-imzalı

*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*