T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
BAŞKAN : ***
ÜYE : ***
ÜYE : ***
KATİP : ***
DAVACILAR : 1- ***
2- ***
VEKİLLERİ :
Av. ***
DAVALI : 1-*** Kapı No:15, Daire No:1, Beyoğlu/ İSTANBUL
VEKİLLERİ : Av. ***
Av. ***
DAVALI : 2- ***
VEKİLLERİ : Av.
Av. ***
DAVALI : 3- *** Mah. Mevsim Cad. No:45, Kocasinan/ KAYSERİ
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 4- ***
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 5- ***
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
DAVA : Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ...'in 38 ... plakalı aracı ile Kayseri, Kocasinan, Bekir Yıldız Caddesi - Kadir Has Caddesi istikametinde seyir halinde iken Fazilet Sokak'tan Kadir Has Caddesi'ne geçiş yapan davalı ...'in 34 ... plakalı aracı ile seyir halinde iken kendisine yönelik "DUR" levhasına uymayarak kavşağa çıkması sonucu müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki ve diğer müvekkili ...'in de yolcu olarak bulunduğu 38 ... plakalı araca çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, davalılardan ...'in, davalılardan ... Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan 34 ... plakalı aracı kullandığını, kazaya karışan davalı ...'in sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı aracın, davalı ... A.Ş. tarafından ... poliçe numaralı ZMSS ile sigortalandığını, ayrıca bu aracın davalı ... A.Ş. tarafından ... poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalandığını, kazaya karışan müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın ise davalı ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numaralı ZMSS ile sigortalandığını, müvekkili ...'in kaza tarihinde 28 yaşında olup Kayseri Organize Sanayi Bölgesi'nde bir seramik fabrikasında işçi olarak çalışmakta iken kaza sonucunda iş göremezliği nedeniyle iş aktinin sonlandırıldığını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkillerinden ...'in kaşının açıldığını, ayağının kırıldığını, diz kapağının halen kaynamadığını, yeniden ameliyat olması gerektiğini, çalışamadığını, müvekkilinde geçici iş göremezlik zararı meydana gelmiş ancak maluliyetinin halen belirsiz olduğunu, diğer müvekkili ...'in kaza tarihinde 24 yaşında olup muhasebe bölümünü bitirmiş halen iktisat bölümü öğrencisi olduğunu, meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkili ...'in ise estetik ameliyatı gerektirecek şekilde yüzünde sabit iz kaldiğini, bu nedenle de ekonomik geleceğinin sarsıldığını, yüzünün eski hale gelmesi için gerekli hastane ve ameliyat masraflarına ilişkin zararlarının olduğunu, yine müvekkilinin iktisat bölümü öğrencisi olması ile asgari ücret düzeyinin üzerinde ücret alacağının sabit olduğunu, hesaplamada bu hususunda dikkate alınması gerektiğini, davacı müvekkillerinin hastane dosyalarının celbi ile Adli Tıp Kurumu'ndan maluliyet oranının ve iyileşme süresinin tespiti, ekonomik geleceğinin sarsılması ve müvekkili ...'in yüzünün eski hale gelmesi için gerekli hastane ve ameliyat masraflarına ilişkin maddi zararın da hesabının yapılmasının gerektiğini, kaza sonrası meydana gelen yaralanmalar, müvekkillerin yaşı, çalışma şekilleri ve süreç itibariyle müvekkilleri manevi yönden de büyük zarara uğradiğini, iş göremezlik durumu nedeniyle müvekkil ...'in iş akdinin sonlandırıldığını, diğer müvekkili ...'in ise genç bir kadın olması dikkate alındığında yüzündeki iz nedeniyle aynı manevi sıkıntılarla mücadele ettiğini, bu zamana kadar davalılardan kimse müvekkilleri ile ilgilenmediğini ve hatta geçmiş olsun ziyareti ya da telefon araması dahi yapılmadığını belirterek maluliyet nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, zararın henüz belirsiz olması nedeniyle müvekkili ... için şimdilik 500,00-TL maddi tazminatın davalılardan ... A.Ş.'nden (sigorta poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) başvuru tarihinden (10/08/2020) itibaren avans faizi ile ... A.Ş. dışındaki diğer davalılardan ise kaza tarihinden (...) itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, zarar henüz belirsiz olduğundan müvekkili ... için şimdilik 500,00-TL maddi tazminatın davalılardan ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nden (sigorta poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) başvunu tarihinden (10/08/2020) itibaren avans faizi ile ... A.Ş. ve diğer davalılardan ise kaza tarihinden (...) itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak bu müvekkiline ödenmesine, müvekkili ... için 75.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden (...) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak müvekkillere verilmesine, müvekkili ... için 200.000,00-TL manevi tazminatın, davalılar davalılar ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden (...) itibaren işleyecek yasal faizi ilc birlikte alınarak müvekkillere verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yetki ilk itirazlarının olduğunu, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkının ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğu getirildiğini, başvurunun tam yapılması gerektiğini, davacı tarafça müvekkili şirkete eksik evrakla başvuru yapıldığını, eksik evrakla yapılan başvurunun geçerli olmadığı, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin dava konusu trafik kazası bakımından olası sorumluluğunın, 01/06/2015 tarihinde yapılan değişiklik ile yeniden düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları uyarınca belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan 34 ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 19/09/2019 başlangıç ve 19/09/2020 bitiş tarihli ... sayılı ihtiyari mali mesuliyet teminatını havi genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu kazaya ilişkin trafik kazası tespit tutanağında davacı ... kontrolündeki 38 ... plakalı aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 52/1/a maddesinde yer alan "Araçların hızlarını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak." kuralını ihlal ettiğini ve bu kapsamda, kusurlu olduğunin tespit edildiğini, talep edilen manevi zarar miktarının fahiş olup, mahkemenin hakkaniyete uygun bir tutar belirlemesinin gerektiğini belirterek müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından, haksız ve mesnetsiz talebin reddi ile red sebepli vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, zira davacı tarafın dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartını yerine getirmediğini, işbu yargılama dosyasına da davacıların buna ilişkin herhangi bir evrak ve sair ibraz etmediğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca trafik kazalarından kaynaklanan zarar ve tazminatlar için zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine başvuruda bulunması gerektiğini, davacının sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın yol çizgisinden çıkarak müvekkilinin sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı araca yolun dışında çarptığını, zira davacının kazaya karışan aracını kontrolsüz ve süratli şekilde kullandığından ötürü kontrolünü kaybettiğini, aracıyla 'S' çizerek kendi şeridinden çıkmak suretiyle müvekkilinin aracına çarptığını, anlatılanların gerçekleştiği esnada müvekkilinin aracını kontrollü olarak yavaşlattığını ve sağını solunu kontrol ederek aracını hareket ettirmeye hazırlanır vaziyetteyken ne yazık ki davacının kontrolsüz ve aşırı hızlı kullandığı aracın müvekkilinin aracına çarptığını ve böylelikle trafik kazasının olduğunu, müvekkilinin yaşanan kazadan dolayı son derece üzüldüğünü, müvekkilinin kusuru olmaksızın istemediği bir şekilde kazanın meydana geldiğini, yaşanan kazanın zaten üzücü bir olay olması hasebiyle müvekkilinin iyiniyetle davacılardan şikayetçi dahi olmadığını, ancak ne yazık ki müvekkilinin iyiniyetine karşın davacıların afaki bir miktar üzerinden maddi ve manevi tazminat isteminin kabul edilemeyeceğini, istenilen miktarların, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile orantılı olması gerektiğini belirterek öncelikle davacı tarafından ikame edilen iş bu davanın ''dava şartı yokluğu'' nedeniyle usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda hukuki dayanaktan yoksun açılan iş bu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... (...) Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı KTK'nun 109 maddesi gereğince zamanaşımı def'inde bulunduklarını, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca davacıların müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuru yaptıklarından dolayı dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkının ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğu getirildiğini ve başvurunun tam yapılması gerektiğini, davacı tarafça müvekkili şirkete eksik evrakla başvuru yapıldığını, eksik evrakla yapılan başvurunun geçerli olmadığı, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin dava konusu trafik kazası bakımından olası sorumluluğunın, 01/06/2015 tarihinde yapılan değişiklik ile yeniden düzenlenen Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları uyarınca belirlenmesinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkili şirketin, Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (zmms) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini belirterek öncelikle zamanaşımı itirazı ve gerekçeli itirazlarının dikkate alınarak haksız açılan davanın reddine, kazaya karışan araç sürücüsünün kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu alınmasına; varsa derdest ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasına, davacıların maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi tarafından "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre rapor alınmasına, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminat oranı ve miktarının tespiti için, yukarıdaki hususlar tamamlandığında Hazine Müsteşarlığı Aktüerler Sicili’ne kayıtlı aktüer bilirkişiden TRH 2010 Mortalite Tablosu'nda yer alan verilere göre rapor düzenlenerek gerçek zararın tespit ettirilmesine, Aleyhe hüküm kurulacak olması halinde SGK tarafından yapılan yapılacak ödemelerin müvekkili şirketin sorumluluğundan tenziline ve harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca, trafik kazası tespit tutanağına, Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, tedavi evrak grafi ve raporlarına, trafik kayıtlarına, nüfus kayıtlarına, SGK kayıtlarına, 34 ... plakalı araca ilişkin ... A.Ş. nezdinde düzenlenen ... poliçe numaralı ZMSS poliçesine, ... A.Ş.'nin 10549161 nolu hasar dosyasına ve yazışmalara, 38 ... plakalı araca ilişkin ... (...) Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen ... poliçe numaralı ZMSS poliçesine, ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ***nolu hasar dosyası ve yazışmalarına, 34 ... plakalı araca ilişkin ... A.Ş. nezdinde düzenlenen *** poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesine, ... A.Ş.'nin hasar dosyası ve yazışmalarına, davacı ...'e ait öğrenci belgesi ve eğitimiyle ilgili diğer belgelere, davacı ...'e ait çalışma belgesine, sosyal ve ekonomik durum araştırmalarına, arabuluculuk son tutanağına, tanık anlatımlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, 38 ... plakalı aracın trafik kaza tarihi olan ... tarihinde malikinin kim olduğu sorulmuş, buna ilişkin trafik kayıt örnekleri istenilmiştir. 22/03/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, 34 ... plakalı aracın trafik kaza tarihi olan ... tarihinde malikinin kim olduğu sorulmuş ve ilgili trafik kayıt örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 22/03/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak, ... Esas sayılı dava dosyasının akıbeti sorulmuş ve bu dava dosyası fiziken dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle ... numarası ile zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan 34 ... plakalı aracın ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle ilgili davacılar ... ve ... tarafından davadan önce başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili ödeme yapılıp yapılmadığına dair hususlar sorulmuş, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, 10549161 numaralı hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretlerinin gönderilmesi istenilmiştir. 19/04/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davalı ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle ... numarası ile kasko poliçesi ile sigortalı bulunan 34 ... plakalı aracın ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle ilgili davacılar ... ve ... tarafından davadan önce başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili ödeme yapılıp yapılmadığına dair hususlar sorulmuş, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretlerinin gönderilmesi istenilmiştir. 20/05/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle ... numarası ile zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan 38 ... plakalı aracın ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle ilgili davacılar ... ve ... tarafından davadan önce başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili ödeme yapılıp yapılmadığına dair hususlar sorulmuş, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, 3661024-1 numaralı hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretlerinin gönderilmesi istenilmiştir. 15/04/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davacıllar ... ve ...'in sigortalı olup olmadığı, ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle davacılara gelir veya maaş bağlanıp bağlanmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmış ise rücuya tabi olup olmadığı, ayrıca davacıların sistemde kayıtlı ise kaç yıldır ne vasıfla nerede çalışıyor olduğu, bu işyerindeki toplam hizmet süresinin ne olduğu, beyan edilen aylık ücretinin ne olduğu sorularak, konuyla ilgili kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 25/03/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Şehir Hastanesi'ne müzekkere yazılarak, ... tarihinde trafik kazası sonucu davacılar ... ve ...'in yaralanması nedeniyle; a)Davacıların muayene ve tedavi görmüşlerse hasta tabela, müşahade kağıtları, ekipriz raporları, ameliyat evrakları, tıbbi tahlil, reçete, rapor, tüm tıbbi kayıt ve belge, hasta dosyası örneği ile film ve grafilerin CD formatında birer suretinin gönderilmesi, b) Davacıların tedavisinin tamamlanıp tamamlanmadığının bildirilmesi, c) Davacıların hastaneye giriş ve çıkış kayıtlarını gösterir dökümlerin gönderilmesi, d) Davacılar yönünden SGK ödemesi kasamı dışında kalan ve davacı tarafından karışlanan tedavi giderleri, katkı payı ödemeleri gibi ödemeler olup olmadığının sorularak, varsa buna ilişkin fatura, ödeme dekontu, makbuz vs... belgelerin okunaklı örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 30/03/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiş ve istenilen belgeler gönderilmiştir.
Uyap sisteminden davacıların nüfus kayıt örnekleri çıkarılarak dava dosyası arasına alınmıştır.
Davacılar ... ve ...'ın ve davalı ...'in sosyal ve ekonomik durumunun araştırılması için ilgili kolluk birimine müzekkereler yazılmıştır.
Davacılar ... ve ...'in Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na sevk edilerek ve celp olunan tedavi evrak ve grafileri de buraya gönderilerek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirme yapılarak davacıların ... tarihli trafik kazası nedeniyle; a. Kaç gün iş ve güçten kaldıkları, b. Kaç günde iyileşecekleri, c. Sürekli iş görmezlik durumu ve oranları, d. Yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadıkları, e. Bu trafik kazasında yaralanmasından dolayı sağlık güvencesi kapsamında olmayan fakat hastalığı şifa bulana kadar davacılar tarafından yapılması muhtemel tedavileri varsa bunların neler ve masraf bedellerinin kaçar TL olduğu, konularında her iki davacı yönünden ayrı ayrı rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen yumuşak doku yaralanması ile anksiyete bozukluğu nedeniyle "Bir (1) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin 1 (bir) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %20 (yüzde yirmi) olduğu, mevcut evrak içeriğinden trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan tedavi masrafı tespit edilmediği kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen alt ekstremitede mevcut (kaynama kusuru içeren patella kırığı, eklem hareket kısıtlılığı) patolojileri nedeniyle "İki (2) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin iki (2) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %9 (yüzde dokuz) olduğu, mevcut evrak içeriğinden trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan tedavi masrafı tespit edilmediği kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.
Yargılama sırasında taraflarca bildirilen tanıklar usulünce dinlenmişlerdir.
Davacı Tanığı ***duruşmada; "***benim arkadaşım olur. Ben kazayı görmedim. Arkadaşımın diz kapağında kazadan dolayı hasar vardı. Bir süre iş yerinde çalıştı ancak diz kapağındaki hasar nedeniyle işten çıkardılar. Bende aynı iş yerinden halen çalışmaktayım. Firmamızın ismi ...'tir. Davacı çalışırken henüz ameliyat olmamıştı. Davacı ve ben ilgili firmada beden işçisi olarak çalışıyorduk. Ağırlık kaldırmamız gerekiyordu. Davacı verimli çalışamıyordu. Tedavi süreci de uzun sürmekteydi. Ben davacının ne kadar hastanede yattığını bilmiyorum. Kaza anından sonra 3, 5, 4 ay raporluydu. Daha sonra da parça parça raporları vardı. İşten çıkarıldıktan sonra maddi ve manevi sorunlar yaşamaya başladı. Psikolojisi bozuldu. İşten çıkarıldıktan sonra faturalarını ödeyemedi. Arkadaşlarına borçlandı. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı *** duruşmada; "Ben davacıların büyük abileri ...'in eşi olurum. Ben kazayı görmedim. Kaza olduktan sonra hemen eşimle beraber hastaneye gittik. Selenay'ın yüzünde ve ellerinde hasar vardı. Vücudunun çeşitli yerlerinde de morluklar vardı. Hastanede dikiş atılırken doktor göz kapağının uyuşturulamayacağını belirterek uyuşturulmaksızın dikiş attılar. Selenay aynı gün hastaneden çıkarıldı. Kazadan sonra Selenay'da psikolojik sorunlar başladı. Kendisi ben ve eşimi eve göndermek istemiyordu. Yaklaşık 1 ay boyunca ben ve eşim yanlarında kaldık. Davacı o süreçte ölüm korkusu yaşamaktaydı. Selenay'ın yüzünde iyileşmeyecek hasarlar vardır. Bunun düzeltilmesi amacıyla ben çok maddi ve manevi destek verdim. Düzelmesi için ilaç kullandık. İlaçları ben temin ettim. Ben güzellik merkezinde çalışıyorum. Bu bahsettiğim ilaçlar; cilt kremleri, onarıcı kremler ve hücre yenileyici kremlerdir. Doktor bize yüzdeki sabit izin geçmeyeceğini estetik operasyon olması gerektiğini söyledi ancak bunu karşılayacak maddi gücümüz yok. Bize estetik operasyon ücretini söyleyen özel Kayseri Acıbadem Hastanesi'dir. Selenay kazadan önce Yozgat'ta bir üniversiteye gitmekteydi. Kaza nedeniyle öğrenimini açığa aldı. Yani dondurdu. Selenay bu yüzümle nasıl okula gideceğim diye bize söylüyordu. Okul zamanı tam kaza zamanına denk gelmişti. Yüzü o dönem çok kötü durumdaydı. Selenay'ın okula gitmemesinin sebebi yüzündeki izlerdir. Kazadan önce Selenay nişanlıydı. Kazadan sonra karşı taraf nişan attı. Selenay ile nişanlısı kazadan sonraki bir görüşmelerinde yüzünden iğreniyorum diye bir cümle kurmuş bundan bir kaç gün sonra da karşı taraf nişan attılar. Nişanlısının söylediği sözü bana Selenay söylemiştir. Kazadan önce yeni ehliyet almıştı. Yeni yeni araç kullanmaya başlıyordu. Kazadan sonra hiç direksiyona oturamadı hala da araç kullanamamaktadır. Hatırladığım kadarıyla psikolojik nedenlerle Şehir Hastanesi'ne gitmiştik. Psikolojik ilaçlar kullanmaktadır. Hala ölüm korkusu yaşamaktadır. Arabaya binince abisi olan sürücüye yavaş gidin diye uyarılarda bulunuyor. Hüseyin ile Selenay hastanede yan yanalardı. Başında dikiş, bacağı sarılıydı. Alçıya alınmıştı. Aynı gün çıkarıldı. Hatırladığım kadarıyla 40 gün iş göremez raporu verildi. Sonra 40 gün daha rapor verildi. Sonra işe başladı. Hatırladığım kadarıyla aynı gün işten çıkarıldı. Hüseyin ...'te çalışıyordu. Hüseyin ...'te beden işçisiydi. Ağır iş yapıyordu. İşten çıkarıldıktan sonra uzun bir süre evde kaldı. Yaklaşık 7 - 8 ay çalışmadı. Biz elimizden geldiğince maddi destek olmaya çalıştık. Hüseyin'in o sıralar yaklaşık 1 yaşında bebeği vardı. O zaman bebeğinin bezini ve mamasını alamıyordu. Biz maddi destek çıktık. Çevreye çok borçlanmıştı. Borçlanmasının sebebi çalışamaması kaynaklıdır. Hüseyin ve Selenay'ın babası vefat etmiştir. Geride anneleri vardır. Annesinin sadece bir emeklilik aylığı vardır. Benim eşimde ...'te işçi olarak çalışmaktadır. Ailemizde yardım yapacak ve destek verecek kimse yoktur. Biz kendi içimizde birbirimize destek vermeye çalışıyoruz. Hüseyin'e bacaktan ameliyat olması tavsiye edildi ancak kemiğin henüz kaynamadığından dolayı ameliyata herhangi bir iyileşeceği garantisi verilmedi. Selenay uzun bir süre evden çıkamadı. Uzun bir süre araca binemiyordu. Bu yüzden etkilendi. Fazla kimseyle görüşmek istemedi. Kendisinin bir kaç tane arkadaşı vardı. Zaten ben her zaman yanındaydım. Selenay'ın yüzündeki izler henüz iyileşmedi. Acıbadem Hastanesi'nin talep ettiği ücreti şu anda hatırlamıyorum. Hüseyin çalıştığı dönemde asgari ücret alıyordu. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir. şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı *** duruşmada; "Davacılar benim yeğenlerim olur. Davacıların babaları davacılar küçükken vefat etmiştir. Davacıları ben büyüttüm. Davacıların benden başka kimseleri yoktur. Maddi olarak ben destek vermekteyim. Kazayı görmedim. Kazadan önce Hüseyin çalışıyordu. Kazadan sonra kendisini işten çıkardılar. İşten çıkarılmasının sebebi kazadan dolayıdır. Ayağında sakatlık vardı. Hüseyin Turkuaz Firması'nda beden işçisi olarak çalışmaktaydı. Benim bildiğim kadarıyla iş yerinde fayans lavabo gibi ağır malzemeleri kaldırarak çalışıyordu. Hüseyin kazadan sonra ve işten çıkarıldıktan sonra benim yanıma geldi. Bana Hüseyin ev kirasını ödeyemiyorum. Bebek var, masrafları artıyor diye söylüyordu. Bayağıda bana borcu vardır. Özel sektörde 10 gün rapor alırsan işten çıkarıyorlar davacı bu nedenle ameliyatta olamıyor. Manevi olarak da üzülüyordu. Bazen çocuğunu kucağına alamıyordu. Ben sakat mı kalacağım diye konuşuyordu. Ben ailemle birlikte evine ziyarete gidiyorduk. Kendisine moral veriyorduk. Kazadan sonra Hüseyin'in 5 - 6 ay kadar işe gidemediğini biliyorum. Davacı ayağına basamıyordu. Doktora gittiğimizde de doktor ayağına basma diyordu. Hastanede tam olarak kaç gün kaldığını bilemiyorum. Selenay kazadan önce Yozgat'ta üniversite de okuyordu. Tam bilmemekle birlikte işletme, maliye gibi bir bölüm okuyordu. Kendisi kazadan önce nişanlıydı. Kazadan sonra nişanı bozuldu. Çünkü Selenay'ın yüzünde yaralar vardı. Yüzündeki yaralar nedeniyle nişan bozulmuştur. Nişanı karşı taraf bozmuştur. Selenay'ın psikolojisi de bozulmuştu. Selenay okulu kazadan sonra dondurdu. Çünkü uzak yola gidemiyordu. Araca binme korkusu vardı. Ben birgün Selenay'a dedim ki seni Yeşilhisar'daki köyümüze götüreyim orada biraz hava al dedim. Köyümüz ile Kayseri arası yaklaşık 60 km'dir. Bu yolu 2 saat 40 dakikada gittik. Aracı 50 km/s hızla sürebiliyordum. Bana yavaş git diyordu ve mola veriyorduk, hava almak istiyordu. Arabadan çok korkuyordu. Yüzündeki yaraları fondöten gibi bir malzeme ile kapattığını gördüm. Ben Selenay'a yüzündekilerin iyileşip iyileşmediğini sormuştum. Bunlar kalıcı demişti ve ağlamıştı. Selenay'ın hastanede kaç gün kaldığını bilemiyorum. Sürekli hastaneye gidip geldiklerini biliyorum. Selenay annesi ile kalmaktadır. Bahsettiğim gibi babaları vefat etmiştir. Davacı yaralarından utanmaktadır. İnsanlar görmesin diye yüzündekileri bahsettiğim gibi fondöten gibi bir malzeme ile kapattığını söyledi. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı *** duruşmada; "Ben ..., ..., ... ... Tarım ürünleri firmasını tanımıyorum. Kadir Has'ın oradan fuar tarafına gelirken orada bir dörtyol vardı. Mercedes marka bir araba karşı tarafa yavaşça geçiyordu. O geçerken bir tane araba geliyordu. Araba hızlı geliyordu. Frene bastı araba sağa sola yalpaladı. Sonra çarpıştılar. Olay sırasında ben kaza yerine yakın yerde yaya olarak yürümekteydim. Kaza olunca insanlar toplandı. Ben de yanlarına gittim. Ben yaralılara dokunmadım. Sonra ambulans geldi ve yaralıları hastaneye götürdü. Ben Mercedes'in sürücüsüne numaramı verdim. Kendisi istedi diye verdim. Ölüm kalım olursa diye benim numaramı istedi. Kazaya karışan diğer aracın markası kırmızı renkte bir Ford araçtı diye hatırlıyorum. Olayın üzerinden de bayağı zaman geçmiştir. Ben başka bir yerde tanıklık yapmadım. Kırmızı renkli aracın hızını ben 120 km/s olarak diye düşünüyorum. Ama araç hızlıydı. Emniyet kemerlerini görmedim. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Taraflarca maluliyet raporlarına karşı yapılan itirazlar hakkında mahkememizce raporların denetlenebilir mahiyette olması sebebiyle itirazların reddine karar verilmiştir.
HMK'nun 266, 268. maddeleri uyarınca dosyanın re'sen seçilecek bir plastik rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı ve bir adli tıp uzmanı bilirkişiye tevdii ile; dosya kapsamındaki belgeler ve gerekirse davacıları muayene etmek üzere davacı *** için SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve davacı ... için yapılmış estetik masrafları ve varsa yapılabilecek SGK tarafından karşılanmayan müspet estetik masraflarının güncel değerini ve sair kaçınılmaz tedavi giderlerinin yapıldığı tarihteki değerlerinin tespitinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce dava dosyasının talimat yolu ile Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek görevlendirilen bilirkişiler bir plastik rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı *** ve adli tıp uzmanı ***'e dosyanın tevdii ile rapor alınması istenilmiştir.
Görevlendirilen Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. *** ile Adli Tıp Bilirkişisi Prof. Dr. ***'ten oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 21/07/2022 tarihli raporda özetle; "a. Davacı ... için: Dosyada mevcut bilgilere göre trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan ve fatura edilemeyen ulaşım ve pansuman, temizlik ürünleri masrafları 1200,00-TL olduğu belirlenmiştir. 2.Geleceğe yönelik net hesaplama yapmak tıbbi konularda mümkün değildir. Yalnızca yaklaşık değerler verilebilir. Elde edilecek sonuç şu anda mevcut fiyatlar üzerinden yapılan tahmini hesaplardır. Operasyon sırasında ve sonrasında kullanılacak malzeme, ilaç ve yatılacak gün sayısını kesin olarak bilmek mümkün değildir. Gelişebilecek bir komplikasyona bağlı olarak yatılan gün sayısı, kullanılacak ilaç çeşit ve sayısı, kullanılacak malzeme çeşit ve sayısı büyük değişiklikler gösterebilir. 3.Davacının yüzünde kalan izlerin ameliyat masrafları bugün itibarıyla tahmini olarak 8.648,64-TL olacaktır. 4.Revizyon işleminin birden fazla kez yapılması gerekebilir. Şayet revizyon işlemi gerekirse her seferinde ücret ödenecektir. 5.Mevcut rakamlar bugün için geçerli olan rakamlardır. Takdir edileceği üzere değişebilme olasılığı vardır. 6.TTBHUV hekimlik uygulamarı için 2019 yılı Ankara İli katsayısı 8,03 iken 2022 yılı Ankara İli katsayısı 14,56 olarak verilmiştir. Kaza tarihi itibariyle bu hesap yapılırsa 14,56/ 8,03 =1,81 olacağından kaza tarihi itibariyle bu estetik tedavinin yaklaşık maliyeti 8648,64 / 1,81 = 4778,25 TL olacaktır. B.Davacı ... için: 1.Trafik kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (özel diyet, ulaşım, bakıcı, walker) tarafımca hesaplandığında 6600 TL kabul edilmesi uygun bulunmuştur." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasının örneği de eklenerek mahkememiz dava dosyasının ve eklerinin Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesine, tarafların iddiaları, soruşturma dosyası ve tanık beyanları dikkate alıanrak trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduğu hususunda açıklamalı oransal rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'nca düzenlenen 05/01/2023 tarihli raporda özetle; "Davacı sürücü ...’in %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...’in %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu" belirtilmiştir.
İlgili delillerin toplanmasından sonra HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK’nun 267/1. maddesi gereği bilirkişinin HMK’nun 268/1. maddesi uyarınca resen seçilecek aktüerya ve adli tıp uzmanı bilirkişi belirlenmesine, HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; talep edilen tazminatlar yönünden kaza tarihindeki yürürlükte olan maluliyet yönetmeliğine göre hesaplama yapılması ve davacı ... için SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri noktasında rapor düzenlenmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi*** ve Adli Tıp Uzmanı Dr. ***'den oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 03/03/2023 tarihli raporda özetle; "... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; tedavi giderleri zararının 2.250,00-TL. (talep 100,00-TL), geçici iş göremezlik zararının 4.756,35-TL /Talep 200,00-TL), toplam (geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri) zararının 7.006,35-TL olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 366.573,20-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, ... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; geçici iş göremezlik zararı bulunmadığı (Talep 200,00-TL) Tedavi giderleri zararının 20/07/2022 havale tarihli raporda 4.778,25-TL (Talep 200,00-TL) olduğunun tespit edildiği, söz konusu zararın davalılar ... Sigorla Aş ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/ tedavi giderleri teminat limitleri (kaza tarihi itibariyle 390,000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 1.080.001,74-TL /Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ ölüm teminat limitli (kaza tarihi itibariyle ayrı ayrı 390.000,00- TL) kapsamında kaldığı (Sigorta şirketlerinin kusur oranları nişpetinde rücu hakları saklı kalmak kaydıyla sorumluluklarının ayrı ayrı 390.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi timillerini aşan kısımdan ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti olan 100,000,00-TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.
Dava dosyasının daha önce 03/03/2023 tarihli bilirkişi raporu veren aktüer bilirkişiye tevdine, önceki raporun tanziminden sonra asgari ücretin rakamlarının değişmesi nedeni ile güncel asgari ücret rakamları ile aktüer hesapların yapılarak ek rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/09/2023 tarihli raporda özetle; "... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; tedavi giderleri zararının 2.250,00-TL (Talep 100,00-TL), geçici iş göremezlik zararının 4.756,35-TL (Talep 200,00-TL), toplam (geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri) zararının 7.006,35-TL olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/ tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 486.318,00-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ ölüm teminat limitini aştığı (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti (390.000,00-TL) ile sınırlı olduğu, ... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; geçici iş göremezlik zararı bulunmadığı (Talep 200,00-TL) Tedavi giderleri zararının 20/07/2022 havale tarihli raporda 4.778,25-TL (Talep 200,00-TL) olduğunun tespit edildiği, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık /tedavi giderleri teminat limitleri (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 1.435.554,17-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle ayrı ayrı 390.000,00 TL) aştığı (sigorta şirketlerinin kusur oranları nispetinde rücu hakları saklı kalmak ve sorumlulukları ayrı ayrı 390.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi limitlerini aşan kısımdan ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu" belirtilmiştir.
Dava dosyasının rapor veren aktüer bilirkişiye tevdine, celse tarihi itibari ile asgari ücret miktarları değiştiği ve davacının tahmini asgari ücret değişikliğine göre davasını ıslah ettiği anlaşılmakla güncel asgari ücret rakamları üzerinden aktüer hesaplamalar konusunda ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye görev verilmesine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/03/2024 tarihli raporda özetle; "... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; tedavi giderleri zararının 2.250,00-TL (Talep 100,00-TL), geçici iş göremezlik zararının 4.756,35-TL (Talep 200,00-TL), toplam (geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri) zararının 7.006,35-TL olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 714.950,77-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini aştığı (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti (390.000,00-TL) ile sınırlı olduğu, ... Yönünden: davacının dava konusu kaza sonrasında geçici iş göremezlik zararı bulunmadığı (Talep 200,00-TL), tedavi giderleri zararının 20/07/2022 havale tarihli raporda 4.778,25-TL (Talep 200,00-TL) olduğunun tespit edildiği, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limitleri (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 2.116.456,47-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle ayrı ayrı 390.000,00-TL) aştığı (Sigorta şirketlerinin kusur oranları nispetinde rücu hakları saklı kalmak ve sorumlulukları ayrı ayrı 390.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi limitlerini aşan kısımdan ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu" belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle, 6098 sayılı TBK'nun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ile 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava ZMMS ve İMMS poliçelerini düzenleyen sigorta şirketleri ile birlikte araç sürücüsüne ve araç işletenine karşı açılmıştır.
Davacılar vekili 25/12/2023 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin taleplerini ıslah yolu ile arttırmış, harç tamamlanmasına ilişkin makbuzu dosyaya eklenmiş ve ıslah dilekçesi davalı taraflara tebliğ edilmiştir.
Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava dosyası yargılama sırasında mahkememiz heyetine tevdi edilmiş ve mahkememiz heyeti tarafından yargılamaya devam edilerek sonlandırılmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık noktaları;
... tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda sorumlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacıların maddi ve manevi zararları olup olmadığı, varsa her bir talep yönünden talep edilen davalıların bundan dolayı sorumlu olup olmadıkları,davalı ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazının ve zamanaşımı def'inin kabul edilebilir olup olmadığı, davalı sigorta şirketlerinin KTK'nun 97. maddesine ilişkin başvuru şartı yokluğuna dayanan dava şartının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;
Davalı ... A.Ş. vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.
Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı).
Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacıların yerleşim yeri Kayseri'dir ve yine dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağına göre davaya konu trafik kazası Kayseri İli, Kocasinan İlçesi'nde gerçekleşmiştir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre; kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği yer kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep Ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir."
Dosya kapsamındaki delillere göre, davacıların davalı sigorta şirketlerine başvurusu olduğu anlaşılmakla davalıların KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartı yokluğu itirazının reddine karar verilmiştir.
Zaman aşımı def'inin değerlendirmesinde;
Davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, zaman aşımı def'inde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK'nın 109/1-4. maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
TBK'nun 154/2. maddesi hükmüne göre "alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."
Somut olayda, davaya konu trafik kazası ... tarihinde meydana gelmiş; 12/10/2020 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuş ve 04/12/2021 tarihinde olumsuzlukla sonuçlanmıştır. Eldeki dava ise 17/03/2021 tarihinde açılmıştır.
2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinin 1. fıkrasında haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerlerinin,zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı düzenlenirken, 2. fıkrasında ise, davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. 2918 sayılı kanunun anılan hükmünün gözden kaçırılmaması gereken yönü, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Sözkonusu yasa hükmü, ceza zamanaşımı uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.
Açıklanan hukuksal durum ve ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ... tarihli trafik kazasında davacıların yaralanması üzerine taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmak suçundan cezalandırılması istemiyle davalı sürücü ... hakkında kamu davası açılmıştır. Davalı ... A.Ş. ve davalı ... (...) Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı araç sürücülerinin eylemlerinin Türk Ceza Kanunu çerçevesinde cezayı gerektiren bir eylem niteliğinde bulunması (taksirle birden fazla kişinin yaralanmaya neden olma), eylemle ilgili ceza davasının anılan hükümde öngörülen TCK'nun 89/4. maddesinde öngörülen cezanın türü ve süresi itibariyle 8 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması, 2918 sayılı KTK'nun 109/2. maddesi uyarınca bu sürenin görülmekte olan maddi tazminat davası için de geçerli bulunmasına (YHGK 10/10/2001 günlü, *** Karar sayılı ilamı) ve bu itibarla davanın uzamış ceza zamanaşımı süresinde açılmış bulunmasına göre davalı ... A.Ş. vekilinin ve davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekilinin zaman aşımı def'inin yersiz olduğu değerlendirilmiştir.
Kusur durumunun değerlendirmesinde;
Mahkememizce Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'ndan alınan 05/01/2023 tarihli raporda özetle; "Mevcut verilere göre; davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde seyri esnasında, kavşağa gelmeden bulunan hız sınırlama levhasına uyarak hızını mahal şartlarına göre ayarlamamış, kavşağa hızını azaltarak kontrollü şekilde yaklaşmaya özen göstermemiş, bu haliyle, seyrine göre soldan kendisine ilk geçiş hakkı bırakmayarak kavşağa girip önüne çıkan otomobile önlemsiz şekilde sağ yan kısmından çarpması sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle tali kusurludur. Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde olay mahalli kavşağa geldiğinde, kendisine hitaben bulunan "DUR" levhasına rağmen durup trafiği kontrol etmeden, dikkatsiz ve hatalı şekilde kavşağa girmesiyle, seyrine göre sağdan gelen, ilk geçiş hakkını vermeden önünü kapattığı davacı idaresindeki otomobilin aracına sağ yan kısımdan çarpmasıyla meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurludur. Davacı sürücü ...’in %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Davalı sürücü ...’in %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu" belirtilmiştir. Bu rapor dosya kapsamında bulunan tüm delillerle örtüşmekte olup yasal dayanaklarının açıklandığı, denetime ve hüküm vermeye olduğu dikkate alınarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Mütefarik kusura ilişkin değerlendirmede;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.
Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacıların müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Dosya kapsamında bulunan delillerden davacı ...'in ... tarihli trafik kazası sırasında araç içinde yolculuk ederken emniyet kemerini takmadığı görülmüştür. Bu nedenle, yerleşik Yargıtay uygulamaları da dikkate alınarak, davacı ... yönünden TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
Geçici ve sürekli iş göremezlik durumuna ilişkin değerlendirmede;
Yargıtay uygulamalarına göre, maluliyet raporu adli tıp uzmanları tarafından düzenlenmeli ve maluliyet oranı kaza tarihindeki mevzuata uygun olarak belirlenmelidir.
"Cismani zarar halinde lazım gelen zarar ve ziyan" başlığı altında düzenlenen TBK'nun 54. maddesinde, bedensel zarara uğranılması nedeni ile talep edilebilecek zarar türleri belirtilmekte olup çalışma gücü kaybı da bu zarar türleri arasında yer almaktadır. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyete ilişkin alınacak raporların, haksız fiil; 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11/10/2008 ila 01/09/2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne, İşlemleri Yönetmeliği'ne, 01/06/2015 tarihinden sonra ise Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri, yaralananın çocuk olması halinde ise 20/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre maluliyetin tespiti gerekmektedir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2023 tarihli, *** Karar sayılı emsal ilamlarının içeriğine göre; davacının davaya konu trafik kazasında yaralanmasından kaynaklanan psikolojik rahatsızlıklarının bulunması, psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına alındıktan sonra muayenesi de yapılarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen "Anksiyete belirtileri ile giden uyum bozukluğu" nedeniyle davacıda kalıcı maluliyet bulunup bulunmadığı, kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği, raporda belirtilen anksiyete belirtileri ile giden uyum bozukluğunun süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği konusunda Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden içerisinde psikiyatri uzmanı da bulunan bir heyetten açıklayıcı, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. Davacı ...'in davaya konu trafik kazasında yaralanmasından kaynaklanan psikolojik rahatsızlıklarının da olduğu ileri sürüldüğünden, yukarıda anılan emsal ilamlar doğrultusunda Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan rapor alınmıştır.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen yumuşak doku yaralanması ile anksiyete bozukluğu nedeniyle "Bir (1) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin 1 (bir) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %20 (yüzde yirmi) olduğu kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen alt ekstremitede mevcut (kaynama kusuru içeren patella kırığı, eklem hareket kısıtlılığı) patolojileri nedeniyle "İki (2) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin iki (2) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %9 (yüzde dokuz) olduğu kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.
Eldeki davada, mahkememizce, usulüne uygun teşekkül ettirilmiş olan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan davacılar ... ve ... hakkında alınmış olan 04/02/2022 tarihli "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" kapsamında alınmış olan raporlar mevzuata uygun kuruluşlardan ve maluliyet yönünden mevzuata uygun yönetmelik uygulanarak alınmış olup maluliyet raporlarının usul ve yasaya uygun olup, aksi yönündeki davalı tarafının itirazları yerinde görülmemiştir. Bu raporların, dosya kapsamındaki delillerle örtüştüğü, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve bu raporlar mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Aktüer bilirkişi raporuna ilişkin değerlendirmede;
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarihli, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK'nun 90. ve 92. maddelerinde "genel şartlara" atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar 09/10/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nce zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (Yargıtay 17. H.D.'nin 22/12/2020 tarihli, 2019/5206 Esas ve 2020/8874 Karar sayılı emsal ilamı).
Mahkememizce görevlendirilen aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/03/2024 tarihli ek raporda özetle; "Davacı ... Yönünden: Davacının dava konusu kaza sonrasında; tedavi giderleri zararının 2.250,00-TL (Talep 100,00-TL), geçici iş göremezlik zararının 4.756,35-TL (Talep 200,00-TL), toplam (geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri) zararının 7.006,35-TL olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 714.950,77-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... A.Ş. şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini aştığı (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti (390.000,00-TL) ile sınırlı olduğu, Davacı ... Yönünden: davacının dava konusu kaza sonrasında geçici iş göremezlik zararı bulunmadığı (Talep 200,00-TL), tedavi giderleri zararının 20/07/2022 havale tarihli raporda 4.778,25-TL (Talep 200,00-TL) olduğunun tespit edildiği, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limitleri (kaza tarihi itibariyle 390.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 2.116.456,47-TL (Talep 200,00-TL) olduğu, söz konusu zararın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle ayrı ayrı 390.000,00-TL) aştığı (Sigorta şirketlerinin kusur oranları nispetinde rücu hakları saklı kalmak ve sorumlulukları ayrı ayrı 390.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi limitlerini aşan kısımdan ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu" kanaatine varılmıştır.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporda davacı ... için kusur indirimi yapılarak geçici iş göremezlik zararının 8.521,86-TL olarak bulunduğu ve bundan da SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği kapsamında ödenen bu paradan rücu edilebilecek %75'lik kısmı olan 3.765,35-TL'lık kısmının mahsup edilerek geçici iş göremezlik zararının 4.756,35-TL olarak hesaplandığı görülmüştür. SGK İl Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazı ve eklerinin incelenmesinde SGK tarafından bu davacıya 5.020,68-TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı anlaşılmakla; mükerrer ödeme olmaması için bu miktarın tamamının mahsup edilmesi gerektiği kanaati ile bilirkişi rapor ve ek raporundan bu noktada ayrılmış ve basit matematiksel işlem gerektirdiğinden bu davacının geçici iş göremezlik zararının 3.501,18-TL olarak hesaplanmış ve bu rakam hükme esas alınmıştır.
Yukarıda sözü edilen davacı ... için geçici iş göremezlik zararı dışındaki diğer hesaplamalar yönünden Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/03/2024 tarihli ek rapor, dosya kapsamında toplanan delillerle ve yerleşik Yargıtay uygulamalarıyla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli bulunarak mahkememizce benimsenmiştir.
Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporlarda davacı ... yönünden geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanmadığı görülmüştür. Dosya kapsamındaki delillere göre ...'in uyuşmazlığa konu trafik kaza tarihi itibarı ile Erciyes Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Muhasebe Ve Vergi Uygulamaları Bölümü'nde öğrenci olduğu, fiilen çalışarak gelir elde ettiğine ilişkin delil bulunmadığı dikkate alındığında yerleşik Yargıtay uygulamaları çerçevesinde bu davacının geçici iş göremezlik zararının bulunduğu ispatlanamadığından aktüer bilirkişi tarafından ... yönünden geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmamasının isabetli olduğu değerlendirilmiş ve bu davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararlarına ilişkin değerlendirmede;
Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK'nun 54. maddesinde özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun mal varlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
25/02/2011 tarihinde 6111 sayılı "Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" yürürlüğe girmiştir.
Bu Kanunun 59. maddesi ve geçici 1. maddesi ile trafik kazaları sebebiyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin, sosyal güvenceleri olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı ve yine bu kanunun yayınlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin de Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre; 6111 sayılı Kanun gereği yasanın yayımlandığı tarihten önce ve sonra meydana gelen tüm trafik kazaları nedeni ile sunulan belgeli sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle davacının dava konusu tedavi giderlerinden belgeli/faturalı sağlık giderlerinin tümünden Sosyal Güvenlik Kurumu, belgesiz/paramedikal giderlerden ise aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sorumludur.
6098 sayılı TBK'nun 54. maddesinde tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar, bedensel zararlar kapsamında sayılmış, ZMSS Genel Şartları'nda da sakatlık nedeniyle ayrı, tedavi giderleri nedeniyle ayrı teminatlar verilmiştir.
Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Nezih Sungur ile Adli Tıp Bilirkişisi Prof. Dr. Nergis Cantürk'ten oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 21/07/2022 tarihli raporda özetle; "a. Davacı ... için: Dosyada mevcut bilgilere göre trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan ve fatura edilemeyen ulaşım ve pansuman, temizlik ürünleri masrafları 1200,00-TL olduğu belirlenmiştir. 2.Geleceğe yönelik net hesaplama yapmak tıbbi konularda mümkün değildir. Yalnızca yaklaşık değerler verilebilir. Elde edilecek sonuç şu anda mevcut fiyatlar üzerinden yapılan tahmini hesaplardır. Operasyon sırasında ve sonrasında kullanılacak malzeme, ilaç ve yatılacak gün sayısını kesin olarak bilmek mümkün değildir. Gelişebilecek bir komplikasyona bağlı olarak yatılan gün sayısı, kullanılacak ilaç çeşit ve sayısı, kullanılacak malzeme çeşit ve sayısı büyük değişiklikler gösterebilir. 3.Davacının yüzünde kalan izlerin ameliyat masrafları bugün itibarıyla tahmini olarak 8.648,64-TL olacaktır. 4.Revizyon işleminin birden fazla kez yapılması gerekebilir. Şayet revizyon işlemi gerekirse her seferinde ücret ödenecektir. 5.Mevcut rakamlar bugün için geçerli olan rakamlardır. Takdir edileceği üzere değişebilme olasılığı vardır. 6.TTBHUV hekimlik uygulamarı için 2019 yılı Ankara İli katsayısı 8,03 iken 2022 yılı Ankara İli katsayısı 14,56 olarak verilmiştir. Kaza tarihi itibariyle bu hesap yapılırsa 14,56/ 8,03 =1,81 olacağından kaza tarihi itibariyle bu estetik tedavinin yaklaşık maliyeti 8648,64 / 1,81 = 4778,25-TL olacaktır. b. Davacı ... için: 1.Trafik kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (özel diyet, ulaşım, bakıcı, walker) tarafımca hesaplandığında 6.600,00-TL kabul edilmesi uygun bulunmuştur." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Bu raporda davacı ...'in geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğu kabulüyle kanaat bildirildiği, ancak Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporunda davacı ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen alt ekstremitede mevcut (kaynama kusuru içeren patella kırığı, eklem hareket kısıtlılığı) patolojileri nedeniyle iki (2) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin iki (2) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %9 (yüzde dokuz) olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiş olmakla bu rapordaki davacı ... ile ilgili değerlendirmeler mahkememizce benimsenmemiş ve bu konuda Adli Tıp Uzmanı Dr. Bilirkişi Hasan Din'den tekrar rapor alınmıştır.
Adli Tıp Uzmanı Dr. Bilirkişi Hasan Din tarafından düzenlenen 03/03/2023 tarihli raporda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek yukarıda kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, davacı ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen alt ekstremitede mevcut (kaynama kusuru içeren patella kırığı, eklem hareket kısıtlılığı) patolojileri nedeniyle "İki (2) ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin iki (2) ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %9 (yüzde dokuz) olduğu kayıtlıdır. ...'in ... tarihli trafik kazası nedeniyle yaralandığı, patella distalinde avülsiyon kırığı olduğu, ameliyat olmadığı, uzun bacak ateline alındığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında fatura edilmiş SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderine ait fatura ibraz edilmediği görülmüştür. Ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilmeyen (özel diyet, ulaşım, rehabilitasyon, koltuk değneği, dizlik gibi ve benzeri) masrafların olacağı, bu harcamaların SGK ödeme kapsamı dışında olduğu, kaçınılmaz giderlerin yapılan masrafların niteliği, yapıldıkları tarih ve yerler tam olarak bilinmediğinden, kişideki yaranın ağırlık ölçüsü, yapılan ameliyat sayısı, tedavi, kişinin yerleşim yerine ve hastaneye olan uzaklığı, sosyo ekonomik kültürel durumu gibi unsurlar dikkate alınarak tahmini takribi genel bir miktarın belirlenmesi daha bilimsel ve objektif olacağı dikkate alındığında ayrı ayrı kaleme alınmasının mümkün olmadığı, yaralamanın ağırlık ölçüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 3.000,00-TL civarında olduğu, bu davacının meydana gelen kaza/ zararda %25 oranında kusurlu olması sebebiyle davalıların sorumlu olacağı tedavi giderleri zararının 3.000,00-TL x 075 = 2.250,00-TL olacağı hesaplanmıştır." şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
Davacıların kaza nedeniyle SGK tarafından karşılanmayan ve fatura edilemeyen (ulaşım, bazı rehabilitasyon, rapor gibi ve benzeri) tedavi gideri/masraflarının olacağı, yaralanmaların ağırlık ölçüsü dikkate alındığında gerekli olduğu düşünülen 21/07/2022 tarihli raporda davacı ... için 4778,25-TL ve 03/03/2023 tarihli raporda davacı ... için mütalaa edilen 2.250,00-TL SGK tarafından karşılanmayan ve fatura edilemeyen belgesiz tedavi gideri zararının dosya kapsamındaki delillerle uyumlu olduğu mahkememizce değerlendirilmiş ve bu miktarlar hükme esas alınmıştır.
Davalıların sorumluluğuna ilişkin değerlendirmede;
Bilindiği üzere; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1. maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son. maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yine, aynı sorumluluk olgusu Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararlarının da bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirleneceğinden ve geçici iş göremezlik zararları da 2918 Sayılı Kanunun 92. maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından, davacının geçici iş göremezlik tazminatını, davalı sigorta şirketinden talep edebilmesine, her ne kadar davalı tarafından ZMSS yeni genel şartları ve 6111 Sayılı Yasa ile değişiklik yapılan 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesi gereğince geçici iş görmezlik zararlarının tedavi giderleri kapsamında olduğundan bahisle, SGK'nun sorumluluğunda olduğu iddia edilmiş ise de, genel şartlara atıf yapan kanuni düzenleme Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği gibi, geçici iş göremezlik zararı tedavi gideri olmayıp, 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesinde geçici iş göremezlik zararlarının SGK'nun sorumluluğunda olduğuna ilişkin düzenlemenin de yer almamasına göre mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmış olup, davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöndeki itirazının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Buna göre davacıların trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik zararından ve SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararlarından haksız fiil hükümlerine göre 34 ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan davalı ...'den, 34 ... plaka sayılı aracın maliki ve işleteni olan davalı ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden ve yine bu aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... A.Ş.'nden ve bu aracın İMMS poliçesini düzenleyen davalı ... A.Ş.'nden talep etmesinin mümkün olduğu, adı geçen davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun ZMMS poliçesinin sağlık/tedavi gideri zararı yönünden teminat limitinin 390.000,00-TL ve sakatlık/ölüm zararı yönünden teminat limitinin 390.000,00-TL olması nedeniyle teminat limitleri ile sınırlı olduğu değerlendirilmiştir. Yine davalı ... yönünden dava konusu trafik kazasına karışan 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile ZMMS sigortacısı olan davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin bu sıfatı nedeniyle sorumluluğu mevcut olup, anılan davacıya karşı sorumluluğu ZMMS poliçesinin sağlık/tedavi gideri zararı yönünden teminat limitinin 390.000,00-TL ve sakatlık/ölüm zararı yönünden teminat limitinin 390.000,00-TL olması nedeniyle teminat limitleri ile sınırlıdır.
Dava konusu trafik kazasına karışan 38 ... plaka sayılı aracın olay tarihindeki sürücüsü olan davacı ..., maliki ve işleteni olan dava dışı Keziban Üzer ve bu aracın kaza tarihi itibarı ile ZMMS sigortacısı davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'dir. Eldeki davada, davacı ... kaza anında sürücüsü olduğu aracın ZMMS sigortacısı davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nden de maddi tazminat talep etmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı" hükümlerine yer verilmiştir.
Yine aynı yasanın 91. maddesinde, işletenlerin, bu Kanun'un 85. maddesinin birinci fıkrasından kaynaklanan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu oldukları düzenlenmiştir.
Sorumluluk sigortasına ilişkin TTK'nun 1473. maddesinde, sigortacının sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat ödeyeceği açıklanmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.1. maddesinde, sigortacının poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, A.3. (b) maddesinde ise işletenin tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğu öngörülmüştür.
İşbu yasal düzenlemelere göre trafik sigortacısının sorumluluğu, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin 3. kişilere verdiği zarar ile sınırlıdır.
Bu durumda, davacı araç sürücüsü ..., davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ne karşı zarar gören 3. kişi konumunda olmayıp, sebebiyet verdiği trafik kazasında yaralanmasından doğan zararları teminat kapsamı dışındadır. Bu nedenle davacı ...'in davalı ... (...) Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin 2022/721 Esas ve 2023/794 Karar sayılı emsal karar ilamı).
Bilindiği üzere, trafik kazasında sürücünün kusurlu olması halinde zarar gören maddi ve manevi zararını kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nun 49. ve 54 ile 56. maddeleri uyarınca sürücüden (somut olayımızda davalı ...'den) isteyebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Aynı Kanun'un 3. maddesi uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden (somut olayımızda davalı ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.) de zararın tazmini talep edilebilir. Ayrıca ihtiyari mali mesuliyet sigortası (İMMS), motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve Genel Hükümlere göre oluşan ve ZMMS limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. Bu sözleşme, ZMMS'nın güvencesini yeterli bulmayan işletenler tarafından ek olarak yapılmaktadır. İMMS kapsamının başlangıç noktası, ZMMS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise İMMS limitidir. İMMS Poliçesi Genel Şartları'nın 1. maddesine göre, sigortacının sorumluluğu ZMMS poliçesi limitinin üzerinde kalan miktardan başlayıp, İMMS teminat limiti ile sona ermektedir. Bu limitin tesbitinde, ZMMS'nın hiç yapılmaması veya teminat miktarlarının yeni limitlere getirilmemesi halinde, Hazine Müsteşarlığı'nca tesbit olunan yeni tarife limitleri esas alınır. Bu durumlarda dahi, İMMS'nın sorumluluğu ZMMS'nın limitini aşan kısım için söz konusudur. Dolayısıyla davacıların 34 ... plaka sayılı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Anonim Şirketi'nden de manevi zararlarını poliçe limitleri dahilinde isteme hakkı vardır. Davalı ... Anonim Şirketi'nin İMMS poliçesinin 6. sayfasında "Manevi tazminat talepleri, bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın (kombine) yıllık azami limitin %25'i ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamına dahil edilmiştir. Ancak bu tutar herhalukarda kişi başı bedeni zarar tutarının %50'sini aşamaz" yazdığı dikkate alınarak mahkememizce bu davalının maddi ve manevi tazminattan sorumluluğu belirlenmiştir.
Davacıların talep arttırım ve ıslah istemleri;
Davacı vekili 02/06/2023 tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle "... 1- Müvekkil ... yönünden; a) Geçici iş göremezlik zararı için 4.756,35-TL, b) Sürekli iş göremezlik zararı için 366.573,20-TL, c)Tedavi giderleri zararı için 2.250,00-TL olmak üzere toplam 373.579,55-TL maddi tazminatın, davalı ... A.Ş.'nden (sigorta poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; ... A.Ş. dışındaki diğer davalılardan ise ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine., 2- Müvekkil ... yönünden; a) Sürekli iş göremezlik zararı için 1.080.001,74-TL, b)Tedavi giderleri zararı için 4.778,25-TL olmak üzere toplam 1.084.779,99-TL maddi tazminatın, davalılardan ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nden (ayrı ayrı sigorta poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, sigorta poliçesi teminat limitini aşan kısmın diğer davalılar ... A.Ş. (poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline; diğer davalılar ... ile ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, 3- Manevi tazminat taleplerimizin de hüküm altına alınması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur. Davacılar vekili talep arttırım dilekçesi ile birlikte ilgili tamamlama harcını da yatırmıştır. Bu dilekçe, davalılara usulünce tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili 25/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle "... 1- Müvekkil ... yönünden; a) Tedavi giderleri zararı için 2.250,00-TL, b) Geçici iş göremezlik zararı için 4.756,35- TL, c)Sürekli iş göremezlik zararı yönünden talebimiz olan 366.573,20-TL'nı 263.426,80-TL artırarak 630.000,00-TL olarak ıslahı ile toplamda 637.006,35-TL maddi tazminatın, davalı ... A.Ş.'nden (sigorta poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; ... A.Ş. ve ... A.Ş. dışındaki diğer davalılardan ise ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine, 2- Müvekkil ... yönünden; a)Tedavi gideri zararı için 4.778,25-TL, b)Sürekli iş göremezlik zararı yönünden talebimiz olan 1.080.001,74-TL'nı, 69.998,26-TL artırarak 1.850.000,00-TL olarak ıslah ile toplamda 1.854.978,25-TL maddi tazminatın, davalılardan ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nden (ayrı ayrı sigorta poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, sigorta poliçesi teminat limitini aşan kısmın diğer davalılar ... A.Ş. (poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) 18/08/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline; diğer davalılar ... ile ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, 3- Manevi tazminat taleplerimizin de hüküm altına alınması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur. Davacılar vekili ıslah dilekçesi ile birlikte ilgili ıslah harcını da yatırmıştır. Bu dilekçe, davalılara usulünce tebliğ edilmiştir.
Manevi tazminat istemine ilişkin değerlendirmede;
Zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinde "Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca 22/06/1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda manevi tazminat, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceğini belirtmiştir.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 04/02/2022 raporlarına göre; davacı ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen yumuşak doku yaralanması ile anksiyete bozukluğu nedeniyle 1 ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin 1 ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %20 olduğu, davacı ...'in ... tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen alt ekstremitede mevcut (kaynama kusuru içeren patella kırığı, eklem hareket kısıtlılığı) patolojileri nedeniyle 2 ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, (tıbbi şifa süresinin 2 ay olduğu), tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %9 olduğu, dosya kapsamı ve toplanan bütün delilere göre kazanın oluş şekli, kazanın oluşumunda Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'ndan alınan 05/01/2023 tarihli rapora göre davacı sürücü ...’in %25 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...’in %75 oranında kusurlu olduğu hususları dikkate alındığında bu kaza nedeniyle; davacılar ... ve ...'in bu nedenle davacıların 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinin 2. fıkrası uyarınca manevi tazminat talep etmekte haklı oldukları kanaatine varılmıştır.
Bu olay nedeniyle davacıların duyduğu elem ve üzüntüler, davacı ...'in bu kaza tarihindeki yaşı, kaza sonucu yüzünde oluşan skarlar ve tıbben iyileşme olanağı beklenmeyen patolojileri, kaza ve yaralanmasının sonrasında nişanlısından ayrılması, davacı ...'in bu kaza sonucu yaralanmasının derecesi, bacak kemiğinin kırılması ve hareket kısıtlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri, TBK'nun 56. maddesinin hükmü ve az yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı bir arada değerlendirildiğinde davacıların manevi tazminat talebinde haklı olduğu değerlendirilmiş ve davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile bu davacı için taktir edilen 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 50.000,00-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile bu davacı için taktir edilen 120.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre bakiye teminat limiti olan 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 120.000,00-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar vermek gerektiği kanaati edinilmiştir.
Davalıların temerrütüne ve faiz türüne ilişkin değerlendirmede;
Trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin tazminat davasında, alacak haksız fiilin yani kazanın meydana gelmiş olduğu tarihte muaccel olduğundan, alacağa kaza tarihinden itibaren araç sürücüsü ve işleten malikten faiz istenebilecek, sigortadan ise sigortaya başvuru tarihinden itibaren 2918 sayılı KTK'nun 99. maddesi uyarınca 8 işgünü içerisinde tazminatın ödenmemesi halinde temerrüte uğradığı tarihten itibaren, dava açılmadan sigortanın temerrüte uğratılmamış olması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilecektir.
Eldeki davada, davalı ...'in kazaya karışan 34 ... plaka sayılı aracın sürücüsü olması ve davalı ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kazaya karışan bu aracın maliki ve işleteni olması nedeniyle haksız fiil hükümleri uyarınca bu davalılar yönünden tazminat alacağı kaza tarihinde muaccel olmuştur. Davalı ... A.Ş. ise, kazaya karışan ve davacıların zarara uğramasına neden olan 34 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile trafik (ZMMS) sigortacısı ve yine yukarıda "davalıların sorumluluğuna ilişkin değerlendirmede" başlıklı kısımda yapılan açıklamalar baki kalmak kaydı ile davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin kazaya karışan diğer araç olan 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile trafik (ZMMS) sigortacısı olup 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlıkta davalı ...'in kazaya karışan 34 ... plaka sayılı aracın sürücüsü olması ve davalı ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin trafik kaza tarihi olan ... tarihinden tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davalı ... A.Ş.'ne ve davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ne davacıların başvurusunun bulunduğu, ancak davacı tarafça eksik belge ile başvuru yapıldığı görülmekle davalı ... A.Ş.'nin ve davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin arabuluculuk tarihi itibarı ile temerrüde düştüğü tespit edilmiş ve arabuluculuk başvuru tarihi olan 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline hükmedilmesi gerekmiştir. Bu nedenle anılan davalı sigorta şirketleri yönünden hükmedilen maddi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin davacı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yine ... A.Ş. kazaya karışan ve davacıların zarara uğramasına neden olan 34 ... plaka sayılı aracın ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigortacısıdır. TTK'nun 1427. maddesinde "..Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur.." düzenlemesi mevcuttur. Dosya kapsamından davacıların dava tarihinden önce başvuruda bulunduğu, ancak davacı tarafça eksik belge ile başvuru yapıldığı görülmekle davalı ... A.Ş.'nin arabuluculuk başvuru tarihi itibarı ile temerrüde düştüğü tespit edilmiş ve arabuluculuk başvuru tarihi olan 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline hükmedilmesi gerekmiştir. Bu nedenle davacının hükmedilen manevi tazminat tutarına davalı ... A.Ş. yönünden trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesine ilişkin istemlerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Dava dilekçesinde her iki davacının maddi zararlarına ilişkin olarak davalı ... A.Ş.'ne ve davalı *** Sigorta A.Ş.'nden avans faizi isleşitmesi istenildiği halde diğer davalılar yönünden maddi ve manevi tüm tazminat istemlerine yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir. Davalı ... A.Ş.'ne ve davalı ***Sigorta A.Ş. Nezdinde ZMMS poliçeleriyle sigortalanmış olan kazaya karışan araçların trafik kayıt örneklerinin ve sigorta poliçelerinin incelenmesinde; her iki aracın kaydında hususi otomobil oldukları görülmekle bundan dolayı hükmedilen maddi tazminatlara bu davalılar yönünden ticari faiz yürütülemeyeceğinden, yasal faize hükmedilmesi gerekirmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal ilamı). Mahkememizce davalı ... A.Ş.'ne ve davalı *** A.Ş. Hakkında ve yine diğer davalılar hakkındaki talep doğrultusunda, hükmedilen maddi ve manevi tazminatlara yasal faiz işletilmesi uygun bulunmuştur.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Dosya kapsamındaki tüm deliller ve yukarıda yapılan izahatlar karşısında davacı ...'in davalılar ..., ... Tarım Ürünleri Gıda Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 3.501,18-TL geçici iş göremezlik zararı, 630.000,00-TL sürekli iş göremezlik zararı ve 2.250,00-TL SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 635.751,18-TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin geçici iş göremezlik zararı ve SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı yönünden ZMMS poliçesinin 390.000,00-TL limitli sağlık/tedavi gideri teminat limiti ile ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden ZMMS poliçesinin 390.000,00-TL limitli sakatlık/ölüm teminat limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise yukarıda yazılı zarar miktarlarının toplamı olan 635.751,18-TL'nın tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in davalılar ... ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'in davalı ... A.Ş. yönünden hükmedilen maddi tazminata 10/08/2020 ve/veya 18/08/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in davalı *** Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'in davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile aktüer bilirkişinin 07/03/2024 tarihli ek raporunda hesaplanan 2.116.456,47-TL sürekli iş göremezlik zararından TBK'nun 52. maddesi uyarınca taktiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapıldığında bulunan 1.693.165,17-TL'nin ve 4.778,25-TL sgk tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararından TBK'nun 52 maddesi uyarınca taktiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak 3.822,60-TL olmak üzere toplam 1.696.987,77-TL maddi tazminatın davalılar ... A.Ş. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nin sgk tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı yönünden ZMMS poliçelerinin 390.000,00'er TL limitli sağlık/tedavi gideri limiti ile sınırlı olarak buradan karşılanması, sürekli iş göremezlik zararı yönünde ZMMS poliçelerinin 390.000,00'er TL limitli sakatlık/ölüm limiti ile sınırlı olarak buradan karşılanması ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinde nitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları, davalı ... A.Ş.'nin yukarıda sözü edilen ZMMS sigortacıları olan davalılar aleyhine poliçe teminat limitleri ile sınırlı olarak hükmedilen maddi tazminattan teminat limitlerini aşan bakiye kısmı için sıralı olarak İMMS (kasko) poliçe teminat limiti olan 100.000,00-TL üzerinden yapılan gareme hesabına göre 75.000,00-TL lik kısmı ile sınırlı sorumlu olarak temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yukarıda yazılı toplam 1.696.987,77-TL miktarlı maddi tazminatın tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı ve sürekli iş göremezlik zararına yönelik fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'in geçici iş göremezlik zararına yönelik maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'in davalı sigorta şirketleri yönünden hükmedilen maddi tazminata 10/08/2020 ve/veya 18/08/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile bu davacı için taktir edilen 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 50.000,00-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile bu davacı için taktir edilen 120.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre bakiye teminat limiti olan 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 120.000,00-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine, davacı ...'in davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07/05/2018 tarihli *** Karar sayılı emsal içtihadı da dikkate alınarak davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak her bir davacı yönünden lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarına göre kendisini vekille temsil ettiren davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmiştir.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3/2. maddesinde "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle ret edilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı red edilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden, mütefarik kusur nedeni ile yapılan indirimden dolayı red edilen kısım için davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir. (Yargıtay 17. HD.'nin 22/05/2017 gün ve ***Karar sayılı emsal kararı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ...'in davalılar ..., ... Tarım Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 3.501,18-TL geçici iş göremezlik zararı, 630.000,00-TL sürekli iş göremezlik zararı ve 2.250,00-TL SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 635.751,18-TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin geçici iş göremezlik zararı ve SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı yönünden ZMMS poliçesinin 390.000,00-TL limitli sağlık/tedavi gideri teminat limiti ile ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden ZMMS poliçesinin 390.000,00-TL limitli sakatlık/ölüm teminat limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise yukarıda yazılı zarar miktarlarının toplamı olan 635.751,18-TL'nın tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
2-Davacı ...'in davalılar ... ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,
3-Davacı ...'in davalı ... A.Ş. yönünden hükmedilen maddi tazminata 10/08/2020 ve/veya 18/08/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine,
4-Davacı ...'in davalı *** Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının REDDİNE,
5-Davacı ...'in davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile aktüer bilirkişinin 07/03/2024 tarihli ek raporunda hesaplanan 2.116.456,47-TL sürekli iş göremezlik zararından TBK'nun 52. maddesi uyarınca taktiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapıldığında bulunan 1.693.165,17-TL'nın ve 4.778,25-TL SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararından TBK'nun 52. maddesi uyarınca taktiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak 3.822,60-TL olmak üzere toplam 1.696.987,77-TL maddi tazminatın davalılar ... A.Ş. ve *** Sigorta A.Ş.'nin SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı yönünden ZMMS poliçelerinin 390.000,00'er TL limitli sağlık/tedavi gideri limiti ile sınırlı olarak buradan karşılanması, sürekli iş göremezlik zararı yönünde ZMMS poliçelerinin 390.000,00'er TL limitli sakatlık/ölüm limiti ile sınırlı olarak buradan karşılanması ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinde nitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları, davalı ... A.Ş.'nin yukarıda sözü edilen ZMMS sigortacıları olan davalılar aleyhine poliçe teminat limitleri ile sınırlı olarak hükmedilen maddi tazminattan teminat limitlerini aşan bakiye kısmı için sıralı olarak İMMS (kasko) poliçe teminat limiti olan 100.000,00-TL üzerinden yapılan gareme hesabına göre 75.000,00-TL lik kısmı ile sınırlı sorumlu olarak temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yukarıda yazılı toplam 1.696.987,77-TL miktarlı maddi tazminatın tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
6-Davacı ...'in SGK tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi gideri zararı ve sürekli iş göremezlik zararına yönelik fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,
7-Davacı ...'in geçici iş göremezlik zararına yönelik maddi tazminat isteminin REDDİNE,
8-Davacı ...'in davalı sigorta şirketleri yönünden hükmedilen maddi tazminata 10/08/2020 ve/veya 18/08/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine,
9-Davacı ...'in manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile bu davacı için taktir edilen 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 50.000,00-TL'nin tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
10-Davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine,
11-Davacı ...'in davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE,
12-Davacı ...'in manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile bu davacı için taktir edilen 120.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin İMMS (kasko) poliçe teminat limitinden yapılan gareme hesabına göre bakiye teminat limiti olan 12.500,00-TL lik kısmı ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi 12/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taktir edilen 120.000,00-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
13-Davacı ...'in ... A.Ş. yönünden hükmedilen manevi tazminata trafik kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminin reddine,
14-Davacı ...'in davalılar ... A.Ş. ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE,
15-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat yönünden alınması gereken 159.349,39-TL nispi karar ve ilam harcından davacılardan peşin olarak alınan 942,68-TL peşin dava harcı ve 4.977,62-TL tamamlama harcı ve 3.529,66-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.449,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 149.889,43-TL harcın (davalı *** Sigorta A.Ş.'nin 17.517,34-TL'lık kısmı ile, davalı ... A.Ş.'nin 44.485,82-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olmaları, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise 149.889,43-TL harcın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile) davalı ... A.Ş.'nin dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
16-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; hükmedilen manevi tazminat yönünden alınması gereken 11.612,70-TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... A.Ş.'nden (davalı ... A.Ş.'nin 1.707,75-TL'lık kısmından sınırlı sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
17-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.400,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) 1.302,00-TL'nın davalılar ... A.Ş., ***A.Ş., ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen, bakiye 98,00-TL'nın davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
18-Davacılar tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı, 942,68-TL peşin harç, 4.977,62-TL tamamlama harcı ve 3.529,66-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.509,26-TL harcın (davalı ... A.Ş.'nin 5.123,25-TL'lık kısmından sınırlı sorumlu olması koşulu ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
19-Davacılar tarafından yapılan 316,00-TL tebligat gideri, 57,00-TL müzekkere gideri, 435,50-TL e-tebligat gideri, 211,40-TL talimat posta gideri, ATK dosya gönderme ve fatura gideri 1.710,00-TL, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.229,90-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 7.703,98-TL yargılama giderinin (davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin 2.575,98-TL'lık kısmı ile, davalı ... A.Ş.'nin 5.151,97-TL'lık kısmı ile ve davalı ... A.Ş.'nin ise 330.25-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olmaları, davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise 7.703,98-TL'nın tamamından sorumlu olmaları koşulu ile) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
20-Davalı ... tarafından yapılan 89,00-TL e-tebligat giderinden davanı kabul ret oranına göre hesaplanan 6,23-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
21-Davalı ... dışındaki diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
22-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
23-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davasının kabul edilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 95.005,17-TL nispi vekalet ücretinin (Davalı ... A.Ş.'nin bunun61.362,68 -TL'lık kısmına kadarından sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
24-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 207.759,02-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ***A.Ş.'nin ile davalı ... A.Ş.'nin bunun 61.073,39-TL'lık kısmından, davalı ... A.Ş.'nin ise bunun 17.900,00-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olmaları, diğer davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin ise tamamından sorumlu olmaları koşuluyla) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
25-Davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ret olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 1.255,17-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalılara verilmesine,
26-Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davası yönünden mütefarik kusur nedeni ile yapılan indirimden dolayı red edilen kısım üzerinden davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
27-Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı ...'in maddi tazminat davasının reddi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 13/4. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,
28-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşulu ile) davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
29-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 19.200,00-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 12.500,00-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşulu ile) davalılar ... A.Ş., ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
30-Davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ret olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı ... 'den alınarak bu davalılara verilmesine,
31-Davalılar ... ve ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ret olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı ... 'den alınarak bu davalılara verilmesine,
32-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacılar vekili ve davalı ... ve davalı ... Tarım Ürünleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/04/2024
Başkan ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Katip ***
E-imzalıdır
Dilekçeniz oluşturuluyor. Bu süreç biraz zaman alabilir, ancak sıkılmamanız için aşağıda dilekçe oluşturulmasını istediğiniz konuda benzer içtihatları listeledik. İncelemek isteyebilir veya bekleyebilirsiniz. Dilekçeniz oluşturulduktan sonra ekranda sizinle paylaşılacaktır. Sabrınız için teşekkür ederiz!
