İZMIR 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/132 Esas
KARAR NO : 2024/125
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ : 09/08/2023
KARAR TARİHİ : 19/02/2024
İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen dava dosyasının yapılan açık yargılaması sonunda:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında birinci haciz ihbarnamesinin muhtara, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiği ve itilaf edilmediğinden bahisle borç zimmetinde kabul edilerek boçlu olarak müvekkilinin dosyaya eklendiğini, birinci haciz ihbarnamesinin usulünce aykırı olarak tebliğ edildiğini, müvekkilinin maaşına haciz konulduğunu, İİK 89.maddesi gereğince somut olayda aykırılık bulunduğunu, iddia edenin iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, takip borçlusu ...'ın, müvekkilinin kardeşi olduğunu, ...'ın ise ...'ın eşi olduğunu, borçludan alacağını tahsil edemeyen alacaklının alacağını haksız ve kötü niyetli olarak müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, %20'den az olmamak üzere müvekkili lehine kötü niyet tazminatı ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin dava dışı ... İnşaat Malzemeleri Demir Çelik Elektrik Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden olan 31/12/2016 günlü ... Seri No'lu çekten kaynaklanan 34.000 TL alacağın tahsili amacıyla İzmir .... İcra Müdürlüğü nezdinde ... E. sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, ödeme emrine borçlu yan tarafından herhangi bir itiraz sunulmaması nedeniyle takibin kesinleştiğini, davacılar ... ve ...'a gönderilen haciz ihbarnameleri usule uygun tebliğ edilmiş iken, bahse konu ihbarnamelerden haberdar olunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacıların itiraz sürelerini kaçırması nedeniyle, kötü niyetli olarak işbu davayı ikame ettiğini, karşı yanın, mevcut davayı açmakta hiçbir hukuki menfaati bulunmamakla birlikte, salt kötü niyetli olarak alacaklı müvekkili zarara uğratmaya çalıştığını belirterek davanın reddi ile, %20'sinden az olmamak kaydıyla, müvekkil lehine kötüniyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar numaralı 18/01/2024 tarihli kararı ile
"...Kambiyo senetlerinin Ticaret Kanunu 670 vd. maddelerinde düzenlenmesi sebebiyle kambiyo senedinden kaynaklanan davalar mutlak ticari dava niteliğinde olup, asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Somut olayda, menfi tespit davasına konu icra takibinin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatıldığı, dosya kapsamına göre, davacı veya davalı tarafından, taraflar arasında var olan bir akti ilişkiye dayanılmadığı, bu hali ile davanın kambiyo hukukundan kaynaklandığı ve mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 20 HD 2015/3623 Esas 2015/9033 Karar, 2017/10724 Esas 2018/388 Karar, aynı konuya ilişkin bakınız Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/3363 esas, 2015/8231 karar, aynı daire 2015/10389 esas, 2016/3684 karar) Bu sebeple davacının açmış olduğu menfi tespit davasına konu uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görevsizlik sebebiyle dava şartı yokluğundan dava dilekçesinin usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
" gerekçesi ile dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşıldı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit isteğine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-c maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun, 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.
İİK'nın 89. maddesi ; "Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.
Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.
(Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.
Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir...." şeklindedir.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından somut olayda davanın tarafları konusu ve davacı talebinin değerlendirilmesi neticesinde davacı tarafından İİK 89/3 maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede haciz ihbarnamesine konu böyle bir alacağının bulunmadığını ispatlamak, üçüncü haciz ihbarnamesi ile zimmetinde sayılan borcu ödemekten kurtulmak için eldeki dava açılmıştır.
Şu halde bu davanın tarafları davacısı takip dosyasında haciz ihbarnamelerinin gönderildiği 3. şahıs davalı ise takip alacaklısıdır. Taraflar arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı kuşkusuzdur. Davaya konu edilen taraflar arasındaki hukuki ilişki olmayıp , dava dışı takip borçlusu şirket ile davacı 3. Kişi arasındaki hukuki ilişkide borçlu bulunmadığının tespiti istenen işlemdir.
İİK 89/3 maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında TTK 4. maddesinde belirtilen ticari dava mevcut değildir. Bu durumda görev genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'nindir.
Söz konusu tespitler İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında da açıkça belirtilmiş ve görevin Asliye Hukuk Mahkemesi'nde olduğu teyit edilmiştir.
Davaya bakma görevinin genel mahkeme olan İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olması, HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Keza görevsizlik kararı veren İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında da emsal olarak belirtilen İzmir BAM .... HD'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında da "... davacı tarafından İİK'nun 89/3. maddesi kapsamında açılan menfi tespit davasının niteliği itibariyle davaya bakma görev ve yetkisinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu anlaşılmakla, istinaf itirazı yerinde görülmüştür." ibareleri ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.
H Ü K Ü M:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK nın 114/1-c maddesinin yollaması ile HMK115/2. maddeleri uyarınca davanın görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-İş bu dosyanın İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmiş olduğu anlaşıldığından, Mahkememizce verilen iş bu karşı görevsizlik kararının istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi durumunda, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21/1-c. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 22. maddesi gereğince görevli Mahkemenin belirlenmesi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
3-Yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-Gerekçeli kararın re'sen taraflara tebliğine,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.23/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza