İZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 6. HUKUK DAİRESİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/56 Esas
KARAR NO : 2024/470

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI :....
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/01/2022
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı arasında sözleşme imzaladığını müvekkilinin proje için ... ülkesinde gerçekleşecek ihaleye davalının katılması adına ... ile irtibat yetkilisi olması amacıyla davalı şirket tarafından atandığını, sözleşme kapsamında karşılıklı olarak ödenecek ücretin de sözleşmeye dahil edildiğini ve toplam anlaşma üzerinden %8 olarak hesaplanacak temel komisyona ve toplam anlaşma tutarı üzerinden %2 olarak hesaplanacak performans komisyonu hak kazandığını, Performans Komisyonu alacağına ve temel komisyon alacağının takibe konu edilenden fazlasına ilişkin Müvekkili Şirket'in her türlü alacak, işlemiş ve işleyecek faiz talep hakkı ve dava ile icra takibi açma da dahil olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkı saklı kalmak kaydıyla Müvekkil Şirketçe taraflar arasında akdedilen işbu sözleşmenin ilgili hükmüne uygun olarak Atış Alanı Modernizasyonu Projesinin Kabulü Karşılığında Ana Komisyon yönünden 2.621.885,63 USD üzerinden %8 Temel Komisyon açıklaması ile 05.01.2016 tarihli 209.750,SSUSD tutarında fatura düzenlenmiş ve usulüne uygun olarak davalı ... A.Ş.'ye bildirilmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından fatura alacağına karşı itiraz edilmediğinden ve davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığından .... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz üzerine takibin durduğundan bahisle fazlaya ve başkaya ilişkin tüm talep ve dava hakları ile takip öncesi ve sonraki döneme dair her türlü alacak ve faiz vs tüm talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalının .... Esas Sayılı dosyasındaki haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline ve takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'nın bir iştiraki olan davalı şirketin ...'nin modern savunma, havacılık ve bilişim sanayisinin en önemli şirketlerinden biri olduğunu, sermayesinin tümüyle yerli kamu kaynakları kullanılarak oluşturulan davalının, en başta ülkemiz savunma sanayisinin millileştirilmesi amacıyla kurulduğunu, ülkenin ulusal güvenliğini ilgilendiren ürün ve projelerini ... ve ülkenin güvenlik bürokrasisinin kurum ve kuruluşları ile ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, özel sektörün ve uluslararası müşterilerinin hizınetine sunduğunu, ülkenin stratejik önemi haiz pek çok iş ve işlemin ... bünyesinde yürütüldüğünü ,... tarafından, ... olan ... atış sahasının modernizasyon işleri için yapılan ihale ilgili ...'da daha önce Müvekkili Şirket tarafından üstlenilmiş herhangi bir iş olmaması, ilk defa bu ülkede iş alınıyor olması, ülkeye, uygulamalarına ve mevzuatına dair bilginin olmaması nedeniyle Müvekkili Şirket'i o ülkede temsil edecek, ihale, fizibilite, teklif, pazarlık ve sözleşmenin ifası süreçlerinde destek verecek bir temsilci ihtiyacı olduğunu ve ihtiyaçların karşılanması amacıyla Davacı Şirket ile anlaşılarak bir temsilcilik sözleşmesi imzalandığını ve ihaleyi Müvekkili Şirket kazandığını, Müşteri ile Müvekkili Şirket arasında ''....'' Sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin müvekkili şirketten hiç bir isim ve nam altında herhangi bir alacağı bulunmadığını, davaya konu faturanın gönderildiği tarihte ilgili ödemenin hiçbir şekilde davalı şirkete yapılmadığını, faturanın erken gönderilmesinin sebebinin davacı şirket'in yalnızca faturayı muhasebe kayıtlarına geçirmek istemesi ve bu hususun iyi niyet çerçevesinde davalı şirket tarafından kabul edilmesi olduğunu, faturanın gönderildiği tarihte aslında davacının sözleşme kapsamında fatura göndermeye dahi hakkının bulunmadığını, faturaya itiraz edilmemiş olmasının herhangi bir alacağın ispat edildiği anlamına gelmediğini, faturaya itiraz edilmemesinin yalnızca sözleşmeye uygun bir fatura içeriği bulunduğu anlamına geldiğini , davacı şirketin sözleşmeden ve davalı şirketin vekili olması nedeniyle kanundan kaynaklanan yükümlülüklerine aykırı davrandığını, davalı şirketin vergi yükümlülüğü olmasına rağmen vergi yükümlülüğü olmadığı yönünde görüş verdiğini, davalı şirket adına haksız icra takibi başlatıldığından bahisle davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, taraflar arasında imzalanan temsilcilik sözleşmesinden kaynaklandığı iddia edilen alacağın tahsiline yönelik takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası niteliğindedir.
Tarafları arasındaki ihtilaf; davacının sözleşme gereğince edimini yerine getirip getirmediği, sözleşmede kararlaştırılan komisyon alacağına hak kazanıp kazanmadığı, davacının davalı tarafa vergi cezası konusunda zarara uğratıp uğratmadığı, davacının alacağı varsa alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır.
.... sayılı dosyası incelenmiş ; davacı tarafından davalı aleyhine 05.01.2016 tarihli faturaya dayanılarak 209.750,85 USD asıl alacak ve 41.304,44US işlemiş faiz olmak üzere toplam 251.055,29USD 'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluya örnek 7 ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalı borçlunun borcun tamamına ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava 1 yıllık sürede açılmıştır.
Takibe dayanak davacı şirket tarafından davalı şirkete kesilen 05.01.2016 tarihli faturanın KDV dahil 2.950,00TL, 02.10.2014 tarihli faturanın KDV dahil 8260,00TL, 01.11.2014 tarihli faturanın 209.750,85USD bedelli olduğu ve atış alanı modernizasyonu projesinin kabulü karşılığında ana komisyon açıklamaları ile kesildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; taraflar arasında ''Temsilcilik Sözleşmesi'' olarak isimlendirilen sözleşmenin imzalanmış olduğu, sözleşmenin İngilizce olarak kaleme alınmakla birlikte Türkçe tercümesinin davacı tarafça dosyaya sunulduğu, taraflar arasında sözleşme metnine ilişkin bir uyuşmazlık olmadığı anlaşılmaktadır.
Anılan sözleşmenin 1.maddesi ile sözleşmenin kapsamı: ...'ın davacı şirketi (...) özellikle ve sadece proje için ...'ın müşteri ile irtibat yetkilisi olması amacıyla atamakta olması, ...'ın ise özellikle ve sadece proje için ...'ın müşteri ile irtibat yetkilisi olarak hareket etmeyi kabul etmesi şeklinde belirlenmiştir. Sözleşmenin 2.maddesinde tarafların sorumlulukları düzenlenmiş, ''Temsilcinin Komisyonu'' başlıklı 4.maddesi ile davacının alacağı komisyon tutarı kararlaştırılmıştır. ... ile müşteri arasında mutabık kalınmış nihai anlaşma bedelinin (toplam anlaşma tutarı) %10'unun satış temsilcisi komisyonu olarak belirlenmiş, temsilci komisyonunun toplam anlaşma tutarının %8'i üzerinden hesaplanacak temel komisyon ile performans komisyonundan oluşacağı hüküm altına alınmıştır.
Mahkememizce, taraflarca sunulan deliller dosyaya kazandırılmış, ön inceleme duruşmasında taraflara ... Devleti ile davalı arasında imzalandığı bildirilen ve bakanlık sözleşmesi olarak adlandırılan ... RSAF Atış Sahası Modernisazyonu Sözleşmesini sunmaları ve toplam sözleşme bedeline ilişkin beyanda bulunmaları konusunda süre verilmiş, davalı vekili tarafından sözleşmenin tamamı dosyaya ibraz edilmemiş sadece " ZEKAT, GELİR, HARÇLAR VE SOSYAL SİGORTALAR " başlığını taşıyan 16. Maddesi dosyaya ibraz edilmiş ve bu madde kapsamında davacının müvekkili şirkete vergi ödeme yükümlülüğünün olmadığı bildirdiği ve dayanağın bu maddedeki vergi ödeme yükümlülüğünün olmadığına yönelik ifade olduğunu bildirmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden Mali Müşavir Bilirkişi ile Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetince düzenlenmiş 13/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ticari defter ve kayıtlara göre; takip ve dava konusu ... Yevmiye numarası, ... seri numaralı ''... %8 2.621.885,63'' içerikli 209.750,85USD bedelli faturanın davalının ticari defter kayıtlarına işlendiği, takip ve dava konusu faturaya ilişkin davalının ödemesinin bulunmadığını, davalı şirketin düzenlenen faturaya 8 günlük itiraz ve sonrasında 30 günlük ödeme süresinin dolduğunun anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.4 maddesi uyarınca ödemenin her faturanın ... tarafından onaylandığı tarihten itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiği, 8 günlük itiraz süresi olan 13.01.2016 tarihinden 30 gün sonrası olan 12.02.2016 tarihinden sonraki 13.02.2016 tarihinden itibaren faiz hesabı yapıldığında 209.750,85 USD asıl alacak ve 41.639,47 USD işlemiş faiz hesaplandığı bildirilmiştir.
Bilirkişi kök raporuna davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine Mahkememizce 07.03.2024 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı ile davalı tarafa itiraz dilekçesinde belirtilen ve ödendiği belirtilen vergiler ile gecikme cezalarına ilişkin belgeleri ibraz etmesi konusunda iki haftalık kesin süre verilmiştir. Belgelerin sunulmasından sonra ise tarafların itirazlarının karşılanması bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetince düzenlenmiş 22/05/2024 tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, davaya konu faturanın, sahibi lehine delil olma niteliğini haiz olduğu anlaşılan ticari defterlerde takip ve dava konusu 209.750,85 Amerikan Dıları tutarındaki faturanın işlenmiş olduğu, davalının ödemesinin bulunmadığı, işlemiş faiz tutarının 41.639,47 Amerikan Doları olarak hesaplanmış ise de davacının icra takibindeki talebin 209.750,85 Amerikan Doları asıl alacak ile 41.304,44 Amerikan Doları işlemiş faiz olduğu, nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce 06.06.2024 tarihli duruşmada davalı vekilinin ... Devleti ile yapılan sözleşmeye ilişkin beyanda bulunma konusunda iki haftalık kesin süre verilmiş, davalı tarafça sözleşmenin ''Zekat, Gelir, Harçlar Ve Sosyal Sigortalar'' ile ilgili bölümü ve Türkçe tercümesi dosyaya kazandırılmıştır.
Toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları ile taraflar arasındaki sözleşmenin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasında imzalanmış temsilcilik sözleşmesi gereği davacının, sözleşmede satış temsilcisi komisyonu olarak adlandırılan tutar içerisinde değerlendirilecek ve toplam anlaşma tutarının %8'ini oluşturan temel komisyonu almaya hak kazandığı kanaatine ulaşılmıştır. Davalı taraf ... Devleti ile imzalanmış sözleşme gereği alınacak tutar için vergi ödenmeyeceğinin kendilerince ön görüldüğünü, sonrasında vergi ödenmesi nedeniyle sözleşme bedelinin değişmiş olduğunu ve komisyon tutarının buna göre hesaplandığını savunmuştur. Ancak davalı tarafça dosyaya sunulmuş ve davalının ... Devleti ile imzalamış olduğu sözleşmenin ''Zekat, Gelir, Harçlar Ve Sosyal Sigortalar'' ile ilgili bölümünün 16.3.maddesinde ''Yüklenici, kendisi, çalışanları ve %100 iştirakleri için Zekat, gelir ve sosyal sigorta primleri ödeyecektir.'' düzenlemesi ile 16.4 maddesinde ''Yüklenici, bu sözleşme uyarınca yapılan işlerden elde edilen gelirler üzerinden her takvim yılının sonunda tamamına sahip olduğu iştirakleri için bu sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan ... Krallığı düzenlemelerine uygun olarak Zekat ve /veya kurumlar vergisi ödeyecektir. Söz konusu vergiler ödenene kadar işbu sözleşme tamamlanmış sayılmayacaktır.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan düzenlemelerden açıkça anlaşıldığı üzere davalının vergi sorumluluğu sözleşme kurulurken bulunmaktadır. Eş söyleşiyle, davalının cevap dilekçesinde belirttiği şekilde başta ön görülmeyip sonradan ortaya çıkan bir vergi kesintisi bulunmamaktadır. Basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü olan davalı şirketin anılan sözleşme maddeleri gereği vergi ödemekle yükümlü olduğu açıktır. Ayrıca davacı, davalının ... Devleti ile imzalamış olduğu sözleşmenin tarafı olmadığından ve taraflar arasındaki sözleşmede davacının vergi kesintilerinden sorumlu olacağı ya da vergi kesintilerinin komisyon tutarına yansıtılacağı şeklinde bir hüküm bulunmadığından davalı tarafın anılan yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir. Davalı taraf, davacının düzenlemiş olduğu icra takibine konu faturaya 8 gün içinde itiraz etmemiş olup 6102 sayılı TTK'nın 21/2.maddesi uyarınca fatura içeriğini kabul etmiş sayılmaktadır. Bilirkişi raporu ile davacının isteyebileceği işlemiş faiz tutarı 41.639,47 USD olarak hesaplanmış olup icra takibinde istenen işlemiş faiz tutarının 41.304,44 USD olduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davaya konu alacağın faturaya dayalı olduğu ve belirgin (likit) nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenle icra inkar tazminatı şartlarının da oluştuğu değerlendirilmiş ve icra inkar tazminatı isteminin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davalı tarafından .... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ,
Asıl alacak olan 209.750,85USD 'ye takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranın uygulanmasına,
Kabul edilen bedelin takip tarihi olan 28.04.2021 tarihindeki Türk parası karşılığı olan 2.073.214,58TL üzerinden İİK 'nun 67/2. ve 4 . Maddesi hükmü gereğince % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 141.621,28TL harç peşin yatırılan 25.039,26TL peşin harç düşürüldükten sonra bakiye 116.582,02TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Bu yargılama nedeni ile yapılan 15 adet e tebligat gideri 143,50TL, bilirkişi ücreti 4.000,00TL, 1 adet normal tebliğat ücreti 26,00TL olmak üzere toplam 4.169,50TL ile dava açılırken alınan 25.039,26TL peşin harç ve 80,70TL başvurma harcı toplamından oluşan 29.289,46TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 237.857,17TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Dava açılırken alınması gereken 1.320TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, ,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/07/2024

Başkan ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Katip ...
E-İmzalıdır