İZMIR 6. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/361 Esas
KARAR NO : 2024/17
DAVA : Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/06/2021
KARAR TARİHİ : 15/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhinde İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yapılan takibin açıkça haksız ve mesnetsiz olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacaklarının kesinlikle hiç bir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından ... Lojistik ve Ticaret A.Ş.’nin müşterisi olan ... Kütaş Gıda San. Dış. Tic. A.Ş.’ne ait 27 palet ... Sliced Pıckles ürününün 05.06.2020 tarihinde İzmir Türkiye’den İngiltere adrese teslim olarak taşımasını yaptığını, davalı şirketin işbu taşımaya ilişkin ... plaka numaralı araç ile doğan zarar iddiası ile kesmiş olduğu 01.11.2020 tarih ve ... numaralı 1.200,00- GBP meblağlı faturanın müvekkili şirket tarafından iade edildiğini, davalı tarafın iddiasını kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin masraf iddiasına ilişkin hiçbir belge veya tutanağın sunulmamasının dahi ortada bir zararın olmadığını gözler önüne serdiğini, taşımaya konu ürünlerin hasarsız ve tam bir şekilde teslim edilmiş olup gümrük işlemlerinin usulüne uygun olarak yapıldığını, buna ilişkin teslim evrakını sunacaklarını, iş bu taşımaya ilişkin müvekkili şirkete atfedilecek hiçbir kusur veya masrafın bulunmadığını, bu nedenlerle telafisi imkânsız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için öncelikle ve ivedilikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında İİK 72 maddesi uyarınca İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takibin durdurulması ve teminat olarak alınan ve icra veznesine yatırılan paranın ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, fazlaya dair talep,dava ve sair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötüniyetli davalı şirketin %20'den aşağı olmamak üzere takdir olunacak tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde ki ihtiyati tedbir talebi ile ilgili olarak mahkememizin 16/06/2021 tarihli ara kararı ile red kararı verilmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesiyle özetle; TTK'nın 5/A maddesine göre, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğunu, davanın konusu; taşıma sözleşmesinden kaynaklı bir borcun doğup doğmadığı, yani davalı müvekkilinin alacağı olup, olmadığı hususun ilişkin olduğunu, davacı yanca aleyhlerine açılan işbu huzurdaki dava arabuluculuk dava şartına tabii olduğunu, davacı yana arabuluculuk tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylı örneğinin dosyaya ibrazı için 7 günlük kesin süre verilmiş olup, süreye uyulmadığı takdirde, işbu dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceği ihtar edildiği, davacı tarafça arabuluculuk başvurusu dahi yapılmadığından işbu davanın usulden reddi gerektiğini, mahkemeden talep edilen ihtiyadi tedbir talebine ilişkin olarak; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarının, icra takibini durdurması mümkün olmayıp; yalnızca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmesini durdurabildiğini, takip konusu alacak miktarı İcra veznesine yattıktan sonra menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar; icra veznesindeki paranın alacaklılara ödenmemesi için en az %15 teminat yatırılması gerektiğini, yani icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında; haciz ve satış yapılmaması ile bundan sonra icra veznesindeki paranın alacaklılara ödenmemesi için takip konusu alacağın tümünün icra veznesine ayrıca %15 den az olmayan teminat miktarının mahkemeye yatırılması gerekir ki alacak konusu para; menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar icra veznesinde muhafaza edilebilmesi gerektiğini, ancak davacı yan, ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya borcunun tamamını ödemiş ve borç sona erdiğini, bu aşamada işbu talebin hukuki yararı bulunmadığını, müvekkili davacıdan alacaklı olduğunu, bu nedenle de bu icra takibini başlattığını, bu aşamada tedbir talebinin reddi kararı isabetli olduğunu, müvekkili firma lojistik konusunda alt taşıyıcılarla komisyon karşılığı taşıma yapan konumda olup, davacı şirket ile; dava dışı ... Kütaş Gıda San. Tic. A.Ş.'ye ait 27 palet ... Sliced Pickles ürününü İzmir-Türkiye'den, İngiltere'ye taşınması hususunda aralarında taşıma sözleşmesi yapıldığını, davacı ... şirketinin çalışanı olan ve aynı zamanda taşımayı gerçekleştiren ... plakalı aracın şoförü, yurt dışı boşaltma adresinde gümrük işlemlerinin bitmesini beklemeyip mühürü kırmış ve akabinde gümrük denetiminin yapılması neticesinde 1200-GBP masraf doğmasına sebep olduğunu, davalı müvekkili, şoförün kusuru sebebiyle zarara uğradığını, zararın tahsili sebebiyle müvekkili şirket tarafından 01.11.2020, 25.11.2020 ve son olarak 05.12.2020 tarihli 3 adet fatura düzenlendiğini, düzenlenen faturalar da fatura tipi "istisna" olarak belirtilmiş ve ek not olarak "yurt dışında şoförün boşaltma yerinde mühürü kırma" olarak not düşülerek navlun iade bedeli olarak "1200-GBP" zarar talep edildiğini, ancak davacı yanca her seferinde iade fatura kesildiğini, son olarak davacı tarafın, 21.21.2020 tarihli ve ... numaralı iade faturası sonucu İzmir ... Noterliği ... yevmiye numarası ile işbu faturanın kabul edilmediği davacı şirkete ihtar edildiğini ve davacının ihtara yanıtı sonucu davacı aleyhine taşıma işi sonucu doğan zarardan kaynaklı icra takibi başlatıldığını, davacı yan süresinde icra takibine itiraz etmemiş ve takip kesinleştiğini, bu aşamada dava dilekçesini kabul etmediğini, menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükünün davacı üzerinde olup, davacı yanın iddiasını kanıtlar somut bir dayanak sunmadığını, arabulucuya başvurulmaması sebebiyle, dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkemenizin aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davalı (alacaklı) ... Lojistik ve Dış Tic.A.Ş.'nin Alacaklı(Davalı) ... Lojistik ve Dış Tic.A.Ş., Borçlu(Davacı) ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Takip tarihi 27/05/2021, asıl alacak 1.200,00 GBP (Cari Hesap Alacağı), 1.200,00 GBP tutarındaki toplam alacağın(Takip tarihindeki karşılığı 1 GBP—11,999 TL Harca Esas Değeri14.398,80 TL) tahsilde tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %50 değişen oranlarda 1 yıla kadar vadeli bankalarca fiilen uygulanan azami mevduat faiz oranları (GBP) fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebi.(Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkı saklı kalmak üzere, TBK 100.Md. gereğince kısmi ödemelerin öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilerine mahsup talebini içerdiği, takibe konan asıl alacağın, 27/05/2021 tarihli, ... no.lu 05/12/2020 tarihli faturadan kaynaklanan Cari Hesap Alacağı olduğu İcra Emrinden bulunduğu, İzmir ... İcra Dairesi'nin dosyada sunulu 10/06/2021 tarihli kararında, ödeme emrinin 01/06/2021 tarihinde borçlunun işyerinde daimi çalışanına tebliğ edildiği, tebliğ tarihi göz önüne alındığında itirazın süresinde olmadığı, bu nedenle borçlunun yaptığı itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Kara taşımacılığı sahasında uzman bilirkişiye dosyanın tevdii edildiği, bilumum ihtilaflar ve uyuşmazlık noktaları nazara alınarak denetime elverişli 18/07/2022 tarihli ayrıntılı bilirkişi raporunda özetle;
**Göndericisi ... Kütaş Gıda San. Dış. Tic. A.Ş. (Kemalpaşa/İzmir), alıcısı ... UK Ltd. (İngiltere) olan, 27 palet 23.760 Kg. brüt ağırlığa sahip ... Sliced Pickles emtiasının, ... plakalı araçla taşındığı,
**Davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. sorumluluğunda taşınan emtianın 05/06/2020 tarihinde İzmir den yüklendiği,
**Emtianın boşaltma adresinde (İngiltere) yapılan kontrollerde, römorkun mührünün açıldığı, buna ilişkin Mühür Uyumsuzluk Raporu'nun 15/06/2020 tarih, saat 08.45 te düzenlendiği, uygunsuzluk nedeninin “treylerin arkası mühürsüzdü” olarak rapor edildiği,
**... UK. Ltd. tarafından, dava dışı gönderen ... Kütaş Gıda San. Dış. Tic. A.Ş. ye 23/09/2020 tarihinde mühür reddi masratı olarak 1.200,00 GBP tutarında fatura kesildiği,
**Dava dışı gönderen ... Kütaş Gıda San. Dış. Tic. A.Ş.'nin bu masrafı davalı ... Loj. ve Tic A.Ş. ye 30/10/2020 tarih, ... no.lu fatura ile yansıtıldığı, faturada açıklama kısmına “navlun gideri yansıtması” yazıldığı, Davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. tarafından da davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ye 01/11/2020 tarih, ... no.lu 1.200,00 GBP tutarlı “navlun iade bedeli” faturası kesildiği, Davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. ye 25/11/2020 tarih, ... no.lu 1.200,00 GBP tutarlı iade faturası kesildiği, Davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. tarafından da bu sefer davacıya (... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.) 05/12/2020 tarih, ... no.lu, 1.200,00 GBP tutarlı “navlun iade bedeli” faturası kesildiği, Davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. ye 21/12/2020 tarih, ... no.lu, 1.200,00 GBP tutarlı “navlun faturası” kesildiği,
**Davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. vekilince İzmir ... Noterliği, 22/01/2021 tarih, ... yevmiye no.lu ihtarname ile kesilen bu faturanın kabul edilmediği,
**Davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından bu ihtarnameye cevap olarak, İstanbul 36. Noterliğinin 02/02/2021 tarih, 895 yevmiye no.lu cevabi ihtarnamesinde, taşımaya konu ürünlerin hasarsız ve tam bir şekilde teslim edildiğini, gümrük işlemlerinin usulüne uygun yapıldığını, bu taşımaya ilişkin davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ye atfedilecek hiçbir kusur veya masraf bulunmadığını bildirdiği,
Hamule senedinde taşımayı yapan aracın plakasının ... olarak bildirildiği, davalı ... Loj. ve Tic. A.Ş. vekilince İzmir Noterliği, 22/01/2021 tarih, ... yevmiye no.lu ihtarnamesinde de plakanın ... olarak belirtildiği; ancak gerek dava dilekçesinde davacının beyanında ve gerekse davalının cevap dilekçesinde plakanın ... olarak bildirildiği, bu farklılık konusunda taraflardan açıklama istenmesinin yerinde olacağı,
Taşımayı gerçekleştiren araç şoförünün hangi şirket personeli olduğu hususunun da netleştirilmesi gerektiği, davalının, “ilgili şoförün Davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. personeli olduğu” iddiası karşısında, davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den, taşımayı yapan şoföre ilişkin kimlik bilgileri ve sevkiyatın yapıldığı dönem olan Haziran 2020 dönemine ilişkin SGK aylık hizmet ve prim bildirgelerinin istenmesinin yerinde olacağı, bu bilgiler sunulduğunda dava konusu masrafa dair sorumluluk konusunda kanaat oluşturmanın mümkün olacağı,
Taraflar arasında dava konusu taşımaya ilişkin bir sözleşmenin olup olmadığı, var ise taraflardan istenmesi ve sözleşme şartlarının irdelenmesi gerektiği rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin kök rapora ilişkin itiraz ve beyanları da nazara alınarak itirazlara ilişkin açıklama ve değerlendirmeler içeren alınan 25/12/2022 tarihli ek raporda özetle;
- İhtilafa konu olayın araç içindeki mührün kırılması iddiası etrafında birleştiği dikkate alındığında, yukarıda (ve Kök Raporda) da bahsettiğimiz üzere taşımayı yapan şoförün SGK'lı olduğu işyerinin tespitinin önem kazandığı; bu nedenle Dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık ve Dış Tic Ltd. Şti.'nden (Adres bilgisi: ...),
-05/06/2020 tarihinde İzmir'den, İngiltere'ye, dava dışı ... Kütaş Gıda San. Tic. A.Ş.'ye ait 27 palet ... Sliced Pickles, taşımasını yapan ... plakalı aracın şoförüne ilişkin, isim, soyisim, TC Kimlik Numarası ve SGK dökümlerinin talep edilmesinin” yerinde olacağı,
-Taraflar arasında, taşımaya yönelik sözleşme hususunda, Davalı vekilince “sözleşmenin yapılmadığı” nın beyan edildiği, Davacı yana da taraflar arasında “dava konusu taşımaya ilişkin her hangi bir sözleşme olup olmadığının” soruşmasının yerinde olacağı,
Yukarıda belirtilen hususlar yerine getirildikten sonra taşımaya ilişkin sorumluluk yönüyle teknik değerlendirme yapılabileceği rapor edilmiştir.
Tarafların kök rapora itiraz ve beyanları, dava dosyası, müzekkere cevapları, dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler doğrultusunda alınan 10/12/2023 tarihli 2.ek bilirkişi raporunda özetle;
- 05.06.2020 tarihinde İzmir’den İngiltere’ye ... plakalı araçla yapılan
taşımada aracın sürücüsünün ... TC kimlik numaralı ... olduğu, sürücünün dava dışı ... Uluslararası Taş. ve Dış Tiç. Ltd.Şti.’nin SGK’lı personeli olduğunun anlaşıldığı,
- İhtilafa konu olayın araç içindeki mührün kırılması iddiası etrafında birleştiği
dikkate alındığında, mührün kırılması fiilinin araç sürücüsü ... TC kimlik numaralı ... olduğu, bu şahsın da ilgili dönemde dava dışı ... Uluslararası Taş. ve Dış Tiç. Ltd.Şti.’nin SGK’lı personeli olduğu göz önüne alındığında, gerek araç sürücüsü ve gerekse dava dışı ... Uluslararası Taş. ve Dış Tiç. Ltd.Şti.’nin sorumluluğunun olduğu rapor edilmiştir.
Alınan bilirkişi heyetinin kök ve ek raporu Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüştür.
Dava, İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosya yönünden borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenmekle; tarafların uyuşmazlık noktalarının İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında alacağın varlığı ve miktarı, icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmakla,
Somut olayda; davacı şirket aleyhinde İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, yapılan takibin açıkça haksız ve mesnetsiz olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacaklarının kesinlikle hiç bir hukuki dayanağı olmadığı ve davacının böyle bir borcu bulunmadığından dolayı menfi tespit davası açıldığı anlaşılmış olup,
Toplanan deliller, tarafların beyanları, ayrıntılı ve gerekçeli karar yazmaya yarar bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında;
Hadisenin mahiyeti ciheti ile taşıma ahkamına dair mevzuat incelendiğinde;
TTK 4. Kitap taşıma işleri 2.kısım 12 ayırım başlığı altında "Fiilî Taşıyıcı" müessesesi ve tâbi olacağı hkümler yer almakta olup buna göre;
XII - Fiilî taşıyıcı
MADDE 888-
(1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir.
(2) Fiilî taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def’ileri ileri sürebilir.
(3) Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar.
(4) Fiilî taşıyıcının yardımcılarına başvurulursa 887 nci madde hükmü uygulanır.
(5) Fiilî taşıyıcı taşıma senedinde veya diğer bir belgede kendisine teslim olunan eşyanın ne hâlde bulunduğunu tespit ettirebilir. Bu hükme uyulmadığı takdirde 858 inci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.
Şeklinde genel hükümleri kanun belirlemiştir.
Mahkememizce müzekkereler ile muhtelif yazışma yapılıp ek bilirkişi raporu aldırılmış ise de bilirkişinin görüşü genel olup özel kanun kaynaklı durumları ortadan kaldıracak başka bir kanun ya da sorumsuzluk anlaşması olmadığı sürece somut olayda mevzuat tatbik edilecek olup;
Dava dışı ... şirketi ve şoförü ... nezdinde fiili taşımanın gerçekleşmiş olduğu, kanunda fiili taşımaya dair iç ilişkide açıkça yer almasa da rücu prensibin beni,mseyip dışa karşı sorumlulukta müşterek sorumluluk esasının benimsediği, kanunkoyucunun iradesinin kanunun lafzı, ruhu ve gayesinin buna matuf olduğu;
Bu itibarla taşıma işinin 3.şahsın gerçekleştirdiği durumlarda da dışa karşı müşterek sorumluluk sebebi davalının dava konusu meblağı davacıdan talep ve tahsil imkanı bulunup aksine davacının bundan kaynaklı menfi tespit ve istirdat talebinini kanunen mümkün olmaması ciheti ile;
Açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın REDDİNE, (TTK 888/3 müteselsil sorumluluk sebebi ile)
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan 245,91 TL'den mahsubu ile eksik kalan 181,69 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3- Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının davacıya kararın kesinleşmesinden sonra resen iadesine,
4- Davalı tarafından masraf yapılmadığı anlaşıldığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5 -Davalı tarafından yatırılan delil avansının davalı tarafa kararın kesinleşmesinden sonra resen iadesine,
6- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm gününde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 14.398,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı,
Dair ; HMK 341/2 hükmü mucibince kanunyolu olmaksızın miktar itibarıyla KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/01/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı