İZMIR 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/745
KARAR NO : 2024/415
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâlet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/09/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâlet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalı ile müvekkili arasındaki ticari iş ilişkisine dayalı olarak davalı kuruma 75 adet köpek kovucu teslim edildiğini, ... numaralı, 25.05.2023 tarihli, 33.187,00 TL meblağlı fatura düzenlenerek davalı kuruma gönderildiğini, ayrıca 2 adet havalı gres pompası teslim edildiğini, ... numaralı, 25.05.2023 tarihli, 20.060,00 TL meblağlı fatura düzenlenerek davalı kuruma gönderildiğini, sözleşmede öngörülen süre içerisinde müvekkiline ödeme yapılmadığından davalı hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak 53.247,50 TL asıl alacak ve 919,07 TL takip talebi tarihi itibariyle işlemiş faiz toplamının tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının 08.08.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu nedenlerle, davalının borca ve icra takibine yaptığı itirazının iptaline, takibin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden devamına, borçlunun takip konusu borcu işlemiş reeskont avans faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20’sindan az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve arabuluculuk vekalet ücreti ile mahkeme vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 22/A Maddesine göre davacıya ödeme yapılması gerektiğini, ödeme anında 6183 Sayılı Kanun gereği firmanın SGK ve Vergi borcunun sorgulandığını, geçerlilik süresinin 15 gün olduğunu, davacı firmanın vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi idareye göndermediğini, ödeme yapılabilmesi için bu belgenin ibrazının yasal zorunluluk olduğunu, davacı tarafın yasal zorunluluğunu yerine getirmek yerine doğrudan icra takibi başlattığını, davanın akıbetinde davacı şirketin uyuşmazlık dönemine dair SGK ve Vergi borcunun sorgulanması gerektiğini, ödemeler ile ilgili olarak müvekkili idarenin 5018 Sayılı Kanun Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 34. Maddesine tabi olduğunu, idare ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin 12.2.2 maddesinde "İdare, Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 60 gün içerisinde yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacaktır." denildiğini, sözleşme hükmü gereğince davacı tarafın İdareye düzenlemiş olduğu 25.05.2023 tarih ve ... numaralı faturanın 09.06.2023 tarihinde muhasebeleştiğini, son ödeme tarihinin 09.08.2023 olduğunu, 25.05.2023 tarih ve ... numaralı fatura ise 14.06.2023 tarihinde muhasebeleştiğini, son ödeme tarihi 14.08.2023 olduğunu, bu nedenle davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla 03.08.2023 tarihinde icra takibi başlatılmasının sözleşme hükmüne aykırı olduğunu, icra takibine itirazın haklı nedenlere dayandığını, tüm bu nedenlerle açılan reddine, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, takip konusu fatura , davacı ve davalının ticari defterleri, bilirkişi, yemin ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, sözleşme ve belgeler, İZSU Genel Müdürlüğü nezdinde bulunan kayıt ve belgeler, ticari kayıtlar, davacı şirkete ait vergi ve SGK kayıtları, emsal yargı kararları, ikamesi mümkün her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ; alacaklı ... Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, borçlu İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü aleyhine 53.247,50-TL Fatura Bedeli ve 919,07.-TL tutarındaki işlemiş faiz olmak üzere toplamda 54.166,57-TL tutarındaki toplam alacak üzerinden takip başlattıkları, ödeme emrinin 09/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili icra takibine ilişkin borcun aslına, işlemiş ve işleyecek faiz, masraf, vekalet ücreti, faiz oranı dahil tüm ferilerine ve ödeme emrine itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği ve itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davacıya ait ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onayları yaptırılıp yatırılmadığı, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulayıp doğrulmadığı, dava/icra takibine dayanak faturaya dayalı olarak davacı tarafından davalı kuruma "75 adet Tecchnoline SRG 25P Köpek Kovucu ve 2 adet 30 Kg Havalı Gress Pompası( Wordforce 30)" ürünün satışının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu satış bedelinin fatura bedeli ile uyumlu olup olmadığı, davacının bedeli davalıdan tahsil edip edemeyeceği, davalı kurumun cevap dilekçesinde belirttiği taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre Muayene ve Kabul Komisyonuunca kabul raporunun düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin(davacı) yazılı talebi üzerine 60 gün ödeme süresi içerisinde ödeme yapılması gerekip gerekmediği, davacının 60 günlük süreden önce dava/takip yolu ile bedeli talep edip etmediği, davacının FATURAYI SÜRESİNDE DAVALIYA SUNUP SUNMADIĞI, DAVACININ bedel talebinin süresinde olup olmadığı hususlarında dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosya konusunda uzman SMMM bilirkişi ...'a tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından 02/02/2024 tarihli düzenlenen raporda ;
A) Davacı şirketin dava konusu işlemlerinin olduğu 2023 (Ocak-Eylül) yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu, kapanış tasdiki için yasal süresinin henüz dolmadığı eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı,
B) T.C. İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyasında takip tarihinin 03.08.2023, takip tutarının 53.247,50.-TL Fatura Bedeli ve 919,07.-TL tutarındaki işlemiş faiz olmak üzere toplamda 54.166,57.-TL olduğu,
C) Davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı hareketler üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde;
-Davacı şirket tarafından düzenlenmiş olan 25.05.2023 tarihli ... numaralı 33.187,50.-TL tutarındaki ve 25.05.2023 tarihli ... numaralı 20.060,00.-TL tutarındaki takip ve dava konusu 2 adet e-Arşiv faturanın davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketin ticari defterlerinde takip ve dava konusu faturalar haricinde fatura ve ödemelerin de kayıtlı olduğu,
-Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (03.08.2023) ve dava tarihi (22.09.2023) itibariyle, davacı şirketin davalı şirketten cari hesaptan kaynaklı 245.967,50.-TL tutarında alacak bakiyesi kayıtlı olduğu,
-Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (03.08.2023) ve dava tarihi (22.09.2023) itibariyle, davacı şirketin davalı şirketten takip ve dava konusu faturalardan kaynaklı (33.187,50+20.060,00=) 53.247,50.-TL tutarında alacak bakiyesi kayıtlı olduğu,
D) Dava/icra takibine dayanak faturaya dayalı olarak davacı tarafından davalı kuruma "75 adet Tecchnoline SRG 25P Köpek Kovucu ve 2 adet 30 Kg Havalı Gress Pompası( ...)" ürünün satışının yapılıp yapılmadığı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı vekilinin 18.01.2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ihale evraklarına göre fatura içeriği ve bedelinin ihale evrakları ile uyumlu olduğu,
E) Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre Muayene ve Kabul Komisyonuunca kabul raporunun düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin(davacı) yazılı talebi üzerine 60 gün ödeme süresi içerisinde ödeme yapılması gerekip gerekmediği, davacının 60 günlük süreden önce dava/takip yolu ile bedeli talep edip etmediği, davacının faturayı süresinde davalıya sunup sunmadığı, davacının bedel talebinin süresinde olup olmadığı hususlarında, davalı vekilinin 18.01.2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ihale evrakları içerisindeki teklif mektuplarında "Mal Hizmet yada Yapım işinin kabul işlemlerinin tamamlanmasına müteakip 7 (yedi) gün içerisinde faturası düzenlenecek, faturanın Muhasebe Müdürlüğüne ulaşmasından itibaren 60 (altmış) gün içinde ödemesi yapılacaktır." denildiği, takip ve dava konusu faturaların davalı idareye 25.05.2023 tarihinde elektronik olarak düzenlendiği, 60 günlük ödeme vadesinin (25.05.2023 + 60 gün=) 24.07.2023 tarihine tekabül ettiği, bu bağlamda davacı şirketin alacağını 60 günlük ödeme süresinden sonra dava/takip yolu ile talep ettiği rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz ettiği, dosya kapsamı ve alınan rapor dikkate alındığında itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; davacı tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğünde ...E sayılı dosya başlatılan takibe karşı davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Fatura ve teyit mektubu başlıklı 21. maddesi "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir."; "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır."; "Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222/1. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmünü, 222/2. maddesi "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır." hükmünü, 222/3. maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünü, 222/4. maddesi "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." hükmünü içermektedir.
Fatura düzenlenmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunması gereklidir. Fatura düzenlenmesi ve ticari defterlere kaydedilmesi sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi için fatura düzenleyenin düzenlenmiş olan faturada yazılı olan malı teslim etmiş olduğunu işi yerine getirmiş olduğunu ve faturanın da buna yönelik olarak düzenlenmiş olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Düzenlenen faturanın karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bulunması ise faturada yazılı malın teslim edilmiş olduğuna işin yerine getirilmiş olduğuna karine oluşturmaktadır. Fatura düzenleyen tarafından belirtilen şekilde ispat koşulunun yerine getirilmesi halinde ise, kendisine fatura düzenlenenin faturada yazılı bedeli ödediği hususunu yada ticari defter ve kayıtlarında yer alan hususun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, takibe konu faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarında usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu, ticari defter ve kayıtlara göre davacının 53.247,50 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, davacı ticari defterlerinde kayıtlı bulunan ve davacı tarafından bilanço satış (BS) formu ile ilgili vergi dairesine bildirimi yapılan takip dayanağı faturanın davalı tarafından bilanço alış (BA) formu ile ilgili vergi dairesine bildirilmesi nedeniyle faturada yazılı malın teslim edildiğinin kabul edilmesinin gerektiği, alınan bilirkişi raporuna göre takibe konu faturanın tarafların ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun şekilde kaydedildiği, taraflarca usulüne uygun şekilde ilgili vergi dairelerine takibe konu faturanın BA - BS formları kullanılmak suretiyle bildirildiği, davalı tarafından takibe konu faturalarda yazılı davacı alacağının ödendiğine ilişkin dosya kapsamına herhangi bir bilgi veya belge sunulamadığı, ihale evrakları içerisindeki teklif mektuplarında "Mal Hizmet yada Yapım işinin kabul işlemlerinin tamamlanmasına müteakip 7 (yedi) gün içerisinde faturası düzenlenecek, faturanın Muhasebe Müdürlüğüne ulaşmasından itibaren 60 (altmış) gün içinde ödemesi yapılacaktır." denildiği, takip ve dava konusu faturaların davalı idareye 25.05.2023 tarihinde elektronik olarak düzenlendiği, 60 günlük ödeme vadesinin (25.05.2023 + 60 gün=) 24.07.2023 tarihine tekabül ettiği, bu bağlamda davacı şirketin alacağını 60 günlük ödeme süresinden sonra takip yolu ile talep ettiği, takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte, davalının takibe yapmış olduğu itirazın haksız olduğu, anlaşıldığından davanın kabulüne, itirazın iptaline, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) (a) Davanın KABULÜ ile İzmir ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 53.247,50 TL asıl alacak ve 919,07 takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 54.166,57 TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren YASAL FAİZ UYGULANMASINA,
(b) Haksız itiraz edildiği kabul edilen asıl alacak miktarı olan 53.247,50 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 10.649,50 TL icra inkar tazminatının davalı BORÇLUDAN ALINARAK DAVACI ALACAKLIYA VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 3.700,11-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 925,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.775,08‬-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 925,03 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı, 2.287,00-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.520,28 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/05/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı