İZMIR 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/343
KARAR NO : 2024/269
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/04/2022
KARAR TARİHİ : 27/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili 15.04.2022 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkili şirket nezdinde ... nolu poliçe ile 24.07.2018 tarihinde bir yıllık ... Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, poliçe kapsamında ... hasar nolu dosya ile ... Tezgâhı Hasarı kapsamında 30.10.2019 tarihinde 383.179,40 TL ödendiğini, 08.02.2019 tarihinde operatör işlem esnasındaki hatasından kaynaklı hasar oluştuğunun bildirilmesi üzerine ... hasar nolu dosya ile 12.07.2019 tarihinde 29.323,15 TL ve 26.04.2019 tarihinde 140.676,90 TL ödendiğini, ... hasar dosyasıyla ile de sigortalıya 19.08.2019 tarihinde 179.033,80 TL ödeme yapıldığını, davalı şirket tarafından makinaların hasarlarına ilişkin olarak kullanıcı bildirimi ve kullanıcılara ait yeterliliğine ilişkin belgelerin başvuru esnasında müvekkili şirkete sunulduğunu, sonrasında müvekkili şirkete gelen ihbarlar ve beyanlar neticesinde söz konusu makinaların yetkisiz ve eğitimi olmayan kişilere kullandırılmasıyla hasara uğradığı ve haksız bir biçimde hasar bedelinin alındığının anlaşıldığını, poliçe içeriğinde ''Sigorta teminatı, sigorta konusu cihazların/makinelerin periyodik bakımlarının düzenli olarak yapılması kaydıyla verilecek olup, söz konusu cihazların yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip kişilerce kullanılması şartı aranacaktır'' hükmünün yer aldığını, haksız ödeme nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, borca ve yetkiye üzerine Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğu ve arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, icra dosyasına yapılan itiraz dilekçesinin müvekkiline tebliğ edilmediğinden davanın süresinde açıldığının kabulü gerektiğini belirterek davalının poliçe hükümlerine göre teminat dışında kalan hususu teminat içinde gibi göstermek suretiyle aldığı sigorta bedelinin tahsiline ilişkin Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına ve haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili 16.05.2022 tarihli cevap dilekçesiyle; müvekkili bünyesindeki ... model cihaz ile ... model cihazı, davacı sigorta şirketine 27.07.2018 tanzim tarihli, ... numaralı... Sigorta Poliçesi ile sigortalattığını, davacı sigorta şirketinin ... model makinede 19.11.2018 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 30.10.2019 tarihinde 383.179,40 TL ödeme yaptığını, ... model cihazda 07.02.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 12.07.2019 tarihinde 29.323,15 TL, 26.04.2019 tarihinde de 140.676,90 TL ödeme yapıldığını, ... model cihazda 17.04.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle de 179.033,80 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeler nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nde müvekkil şirket aleyhine 28.09.2020 tarihinde ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, borca ve yetkiye itiraz üzerine Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nde ... Esas dosyasına kaydedildiğini, davacı tarafın iddialarını HMK m. 190 ve TMK m. 6 gereğince ispatlayamadığını ve somutlaştıramadığını, davacı şirketin kendisine gelen ihbar ve beyanlara istinaden makinaların poliçeye uygun kullanılmadığını ihbarı ve beyanı üzerine soyut bir iddia ile makinaları kullanan kişilerin yetkisiz olduğundan bahisle müvekkiline ödenen sigorta teminatlarının geri istenmesi abesle iştigal olduğunu, TTK m. 1420 uyarınca dava hakkının zamanaşımına uğradığını, zarar sigortalarında rizikonun gerçeklemesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde rizikonun gerçekleştiğinin ihbarından kırk beş gün sonra muacceliyet kesbedeciği için her halükârda davacı sigorta şirketinin alacaklı olduğunu iddia ettiği bedelin iki yıllık sürenin geçmesi nedeniyle zamanaşımına uğradığını, makinelerin yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip personel tarafından kullanıldığını, davacı sigorta şirketinin talep ettiği tüm evrakları eksiksiz teslim ettiğini, davacının gerekli incelemeleri yaptıktan sonra müvekkiline sigorta bedelini ödediğini, davacının gerekli incelemeyi yaptıktan sonra ilgili hasarları poliçeye uygun bulup yaptığı ödemeye ilişkin dava açma hakkı bulunmadığını, müvekkilinin sigortacıya her türlü bilgi ve belgeyi sunduğunu, sigortacı tarafından incelemeler yapıldıktan sonra poliçeye uygunluğa istinaden ödemelerin yapıldığını, TTK m. 1446 uyarınca bildirimin süresinde yapıldığını ve 1447 uyarınca da bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verildiğini belirterek davacı tarafın sigorta teminatının haksız yere ödendiği iddiasının haksız ve hukuksuz olduğunu, müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddine ve dava değerinin %20’si oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 28.06.2022 tarihli replik dilekçesiyle; müvekkili şirketin ödeme için ihtiyaç duyulan belgeleri talep ettiğini, hasarın sigortalının makineleri belgesiz / ilgili belgesi bulunmayan işçiler tarafından kullandırması sonucu meydana geldiği bilgisinin ödemeden sonra edinildiğini, davalının şekli unsurlarını yerine getirdiğinden bahsetmekte ise esasa ilişkin tüm belgeler sahte ve gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinden haksız tahsil edilen hasar bedelinin iadesini, davalı itirazlarının reddini talep etmiştir.
Dava; yangın sigorta poliçesine istinaden davacının davalıya yapmış olduğu ödemenin şartları oluşmadığından iadesine ilişkin alacak davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve incelenmiştir.
Kemalpaşa İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, faturalar, servis raporları, ibraname, ödeme dekontları incelenmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık mal sigortalarından olan yangın sigortası kapsamında davacının meydana gelen riziko nedeniyle ödediği sigorta tazminatının sigorta şartnamesindeki şartları taşımadığından ödenmemesi gereken sigorta bedeli iddiasına dayalı olarak açılan ödenen bedelin iadesine ilişkin alacak davasında zamanaşımı ve esasa ilişkin olduğu belirlendi.
Davalı tarafın zamanaşımı definin TTK m. 1420 ye dayanmış olması nedeniyle davacı vekiline alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde dava açıp açmadığı konusunda beyanda bulunması için süre verilmiştir.
Dava tarihi 15.04.2022 olup, rizikonun gerçekleştiği tarih, dava dilekçesinde 12.07.2019, 26.04.2019 ve 19.08.2019 olarak yer almıştır. Operatör hatasından kaynaklandığı belirtilen hasar tarihi 08.02.2019'dur. Davacı taraf mahkememizce verilen süre içerisinde 12.10.2022 tarihli beyan dilekçesiyle sigorta konusu ödemeler yapıldıktan sonra yapılan ihbarlarla sigortaya konu olan makinelerin sözleşmede yer alan şartlar içerisinde kullanılmadığı ve bu durumu öğrendikten hemen sonra sigortalıya başvurduğunu ayrıca İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasıyla 29.09.2020 tarihinde takibe geçtiklerini, takibin zamanaşımı süresini kestiğini, 15.01.2021 tarihinde arabuluculuk başvurusu yaptığını, 15.04.2022 tarihinde de derdest davayı açtıklarını belirtmiştir ve 2 yıllık sürenin geçmediğini belirtmiştir.
Davalı tarafın TTK m 1420'de ki belirtmiş olduğu zamanaşımının dolmadığı 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde takibe geçildiği ve zamanaşımının kesildiği, davanın da süresi içerisinde açıldığı belirlendiğinden 16.11.2022 tarihli ön inceleme duruşmasında davalının zamanaşımı defi reddedilmiştir.
Somut olayda uygulaması ihtimali bulunan TBK m. 77 vd. yer alan sebepsiz zenginleşme hükümlerinde zamanaşımı süresi değerlendirilecek olursa; sigortacının yapmış olduğu ödemenin kime yaptığı ve ödenmemesi gerektiğine ilişkin sebebi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıllık süre içerisinde takip yapması / dava açması gerekmektedir. Sigortacının ödeme yaptığı tarih itibari ile sözleşmede (24. Sayfasında) yer alan makinelerin teknik bilgi ve becerilere sahip kişilerce kullanabilmesini ihlal edildiğinin bilmediğini, ancak kendisine yapılan ihbarlarla bu durumu öğrendiği iddia olunmuştur. Davalının da davacının bu durumu bildiği halde takip yapmadığı ve dava açmadığı gibi bir iddiası da bulunmamaktadır. Zira sigorta şirketi ödeme yaptığı tarih itibari ile sigorta şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini yani uzman operatörlerin makineyi kullanıp kullanmadığını, öğrenmesi söz konusudur. Aksi halde belgelerin sahteliği ileri sürülmedikçe davacının zaten operatörlerin gerekli yeterliliğe sahip olup olmadığını araştırması ve buna göre ödeme yapması gerekmektedir. O halde operatörlerin fiilen yetersiz olmasına rağmen belgelerin sahteliği ileri sürülmediği takdirde ödediği tarihten itibaren yetersiz olduğunu bildiği, operatörler nedeniyle çıkan hasar bedelini ödediğinden bu tarih itibari ile yani ödeme tarihi itibari ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre zamanaşımı başlayacaktır. Dava dilekçesinde de ödemelerin 12.07.2019 – 26.04.2019- 19.08.2019 olduğu belirlenmiş olup bu tarihten itibaren 2 yıllık zaman aşımı en geç 19.08.2021 tarihinde dolmaktadır. Ancak davacı taraf İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 05.10.2020 tarihi ile takibe başladığını, zamanaşımı süresi kesilmiş ve bu nedenle zamanaşımı süresi geçmemiştir.
İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı ... Sigorta A.Ş. borçlu ... Otomotiv Ltd. Şti. aleyhine başlattığı 29.09.2020 tarihli ilamsız icra takibiyle; 140.676,90 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası), 29.323,15 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası), 179.033,80 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası) ve 383.179,40 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası) ile 122.059,55‬ TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 854.272,80 TL alacağın tahsilini talep ettiği, borçluya ödeme emrinin 06.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 07.10.2022 tarihinde borca, yetkiye, faize ve her türlü feriye ve zamanaşımına karşı itiraz ettiği, borçlunun yetki itirazının 11.11.2020 tarihinde kabulüne karar verilerek dosyanın yetkili Kemalpaşa İcra Müdürlüğüne gönderildiği belirlenmiştir.
Bu dosyanın Kemalpaşa İcra Müdürlüğüne gönderilmesi ile Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... Esas numarasına kayıtlandığı görülmüştür.
Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı ... Sigorta A.Ş.’nin borçlu ... Otomotiv Ltd. Şti. aleyhine 140.676,90 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası), 29.323,15 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası), 179.033,80 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası) ve 383.179,40 TL asıl alacak (... nolu hasar dosyası) ile 122.059,55‬ TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 854.272,80 TL alacak üzerinden 22.11.2020 tarihinde ödeme emrinin gönderildiği, borçluya ödeme emrinin 15.01.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 15.01.2021 tarihinde borcun tamamına, asıl alacağı, faize, faiz oranına, tüm ferilerine itiraz ederek takibi 18.01.2021 tarihinde durdurduğu belirlenmiştir.
Bilirkişilerden alınan 06.03.2023 tarihli raporda; bilirkişi ... ve ... ’un incelemelerinde dava konusu olan ... işleme makinesinin davalı ... Ltd. Şti. tarafından 05.09.2004 tarihinde 623.526,56 TL (215.000 Euro ) bedelle satın alındığını, bu makinenin ... hasar dosyasında ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 25.09.2019 tarihli ekspertiz raporunda hasarın oluş nedeninin sigortalı ... Ltd. Şti.’nin hassas parçalarının makine operatörü ...e ait yazılı beyanına ait, tezgahta Udril Takım Boyunu yanlış girmesi ile takımı parçaya çaptığı tezgah eksenlerinde kaçıklık olması nedeniyle durumun teknik servise bildirildiği, hasar ile ilgili olarak ... firmasını 02.11.2018 tarihli teknik servis raporunda operatörün ayar yapma esnasında Makine ...’ye bağlı iş makinesine çarpması sonucu eksenlere hareket verdiği ve y ekseninde normalin dışında titreme ve sesten dolayı hasar bulunduğu, bunun y eksen kızak vidali Mil rulmanında kaynaklandığı bu rulmanın değişimi gerektiği, 10.11.2018 tarihli teknik servis raporunda, 20.11.2018 teknik servis raporunda, 11.11.2018 teknik servis raporunda, 30.11.2018 tarihli, teknik servis raporunda 15.04.2019. tarihli teknik servis raporunda 30.05.2019 tarihli teknik servis raporunda makinenin tamir edilmeye çalışıldığı, yapılan 10 adet teknik servis raporunda toplam 425.697,06 TL hasar onarım bedeli bulunduğu, 24.07.2018 tarihli Kobi yangın sigorta poliçesinde makine kırılması muafiyetinin %10 tenzili muafiyet uygulanarak 383.127,35 TL zarar bulunduğu, bu zararın sigorta genel şartların K maddesinde yer alan işletme personelinin veya 3. Şahısların ihmali veya kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajından usule gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği, tamirat ve ikamet masraflarını karşıladığı, makine kırılmasının teminat kapsamında bulunduğu, söz konusu makinenin 2014 imali oludğu ve 15 yaş üstü makinelerin teminat kapsamı dışında kaldığı, ancak bu makinenin bu sınırı aşmadığı, yine özel şartlarda yer alan Cihazların yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip kişilerce kullanılması şartının arandığı, yapılan incelemelerde makinenin Operatör belgesi olan kişi tarafından kullanıldığı, ekspertiz raporunda hasarın oluş nedeninin 08.02.2019 tarihinde Operatör ... tarafından kullanılması sırasında oluştuğu ve parçaların tamirinin mümkün olmadığı değiştirilmesinin gerektiği, bu kişinin operatör belgesinin bulunduğu, yine Operatör ... tarafından makinenin kullanılması sırasında yüksek devir girmesi nedeniyle makinede arza meydana geldiği, bu kişinin de operatör belgesinin bulunduğu, makine kırılmasının teminat kapsamına girdiği, sigortacının makinelerin yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip olmayan kişiler tarafından kullanıldığını ispatlayamadığını bu iddianın üçüncü kişilerin beyanına dayandığı, bu kişilerin makinenin teknik personel dışında başka kişi tarafından kullanıldığını, ileri sürmelerine rağmen ispatlayamadıklarını belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 17.03.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişilerin tespitlerinin yerinde olmadığı, makinenin yetkili kişiler tarafından kullanılmadığını, ..., ... ve ...’un tanık olarak dinlenilmesini istemiştir.
Bu rapora karşı davalı vekili 27.03.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporunda da hasar dosyasında yer almayan yetkisiz kişiler tarafından kullanıldığı iddiasının ispatlanmadığı, kullanan kişilerin operatör belgelerinin bulunduğu, üçüncü kişilerin iddiaların doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafın bilirkişi raporuna itiraz ederek bilirkişi raporunda ismi geçen operatör görevi gören tanıkların dinlenmesini talep ettiği gözetilerek her iki tarafın tanıklarının dinlenmesine karar verilmiş ve 05.07.2023 tarihinde davalı tanıkları ..., ...,... dinlenmiştir.
Dinlenen davalı tanıkları beyanlarında; şirkette iki ayrı ... Makinesinin bulunduğu, bu makineleri ...,..., ...’in hem yetikili hem de çalıştıran kişiler olduğunu, ..., ... ve ...’ın bu makineleri çalıştırmadığını, ...’un ... operatörü olarak çalıştıktan sonra şirketten ayrıldığını, ...’ın stajyer olması nedeniyle makine çalıştırmadığını, ...’nın ise ... Operatörü olduğunu, yetkili olmayanların bu makineleri çalıştıramayacağını beyan etmişlerdir.
Davacı tarafın dinlenmesini talep ettiği tanıklar; ... ... ve ... 01.11.2023 tarihli celsede dinlenmesi ile dava konusu olan makinelerin kullananların çırak olduğu ve operatörlerin usta olmadığı, yetki belgesi olmayanların makinelerde çalıştığını belirtmişlerdir.
Dinlenen davalı tanıkları ..., ... ve... ise dava konusu makinelerde yetkili olmayan kişilerin çalışmadığını, ...’in ise yetkili kişinin durduğunu ancak makineye müdahale etmediğini beyan etmişlerdir.
Bunun üzerine toplanan deliller ile birlikte bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişilerden 18.01.2024 tarihli raporda; dinlenen tanık beyanları dikkate alınarak yapılan incelemede makinelerin yetkili olmayan kimseler tarafından kullanıldığı, rizikonun meydana gelmesi durumunda meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığı ve ... nolu hasar dosyasıyla ilgi olarak kök raporda da ifade edildiği üzere, makineyi kullanan ...’in ... Üniversitesi... Yüksekokulu makine bölümünü bitirdiği, bu kişinin makineyi kullanma yetki ve yeterliliğe sahip olduğu kabul edilmesi gerektiği, ... nolu hasar dosyası dışındaki dosyalar çerçevesinde yapılan ödemeler yönünden sigortacı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, haksız yere sigorta şirketin tahsil edilen tutarların TBK m. 117 gereğince davalı şirketin bu tutarları sigorta şirketin tahsil ettiği anda temerrüde düşmüş olarak kabul edilmesi ve 3095 sayılı kanun m. 2/2 gereğince, ticari faizi ile iadesine karar verilmesi gerektiği, ... nolu hasar dosyası dışındaki diğer dosyalarda yapılan ödemelerin ise;
-... nolu hasar dosyası yönünden; ödenen 383.179,40 TL’nin
-... nolu hasar dosyası yönünden ise; ödenen 140.676,90 TL ve 29.323,15 TL toplamı olan ‭170.000,05‬ TL’nin iadesi gerektiği, icra takibinde TTK m. 1420 (halefiyet ilkesine göre) veya TBK m. 82’ye (sebepsiz zenginleşmeye) göre zamanaşımının geçmediği, yapılan ödemelerin 2019 yılında olup, 2020 yılında takiplerin başladığı, TBK m. 154 gereğince, icra takibinin zamanaşımını kestiği, ‬‬‬‬
TTK m. 1409 gereğince, rizikonun sigorta teminatı kapsamına girmediğinin sigortacı tarafından ispatlanması gerektiği ... nolu hasar dosyasında makineyi yetkisiz olarak kullandığı iddia edilen ...’in makineyi kullanma konusunda yeterli bilgiye ve donanıma sahip olduğu, ... ve ... nolu hasar dosyaları bakımından ise şirketin eski çalışanı olan tanıkların beyanında yetkisiz kişilerin makineleri kullandıklarını beyan etmeleri nedeniyle bu miktar yönünden bedelin iadesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Bu rapora karşı davacı vekili 19.01.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; dinlenen tanık beyanları ve alınan bilirkişi raporlarına göre poliçe şartlarına göre usulüne uygun kullanım olmadığı, davalının makineleri usulüne uygun kullandığını ispatlayamadığı belirlendiğinden davanın kabulünü talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı vekili 06.02.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;
Taraflar arasında yapılmış olan sigorta sözleşmesinde sigortanın genel ve özel şartlarının değerlendirilmesiyle TTK m. 1409'da yer alan hüküm uyarınca sigortanın kapsamı sözleşmede yer alan koşullarla belirlenecektir. Buna göre hangi rizikoların sözleşme kapsamında kaldığı ve hangilerinin kalmadığı poliçedeki şartlar ile genel şartlar kapsamında değerlendirilecektir. Bir vakıanın poliçe kapsamına girmediği sigorta teminatı dışında kaldığı, sigortacı tarafından iddia edildiği takdirde bu iddianın ispatlanması sigortacıya ait olacaktır.
Somut olayda da alınan bilirkişi raporları, dinlenen tanık beyanları ile açılan 3 ayrı hasar dosyasından makineleri kullanım operatörlerin (... hasar dosyası hariç) yeterliliğe sahip olmadığı tespit edilmiştir.
Davacının dava konusu yapmış olduğu ve takibe konu etmiş olduğu üç ayrı hasar dosyasından kaynaklanan alacağa ilişkin olarak ilk önce İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve yetki itirazıyla dosyaya devam eden Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasıyla dava konusu olan hasar dosyalarından ... numaralı hasar dosyasındaki dava konusu olan makineyi gerek asıl ve gerekse ek bilirkişi raporlarında yer aldığı üzere ...’in bu makineyi kullanma konusunda yeterli bilgi ve donanıma sahip olduğu,... Yüksek Okulu Makine bölümünü bitirdiği, bu halde operatör belgesi olmasa dahi makineyi kullanma yetki ve yeterliliği bulunduğu belirlenmiştir.
Yine takibe ve davaya konu edilen ... ve ... numaralı hasar dosyalarında makineleri kullanan personelin gerek asıl ve gerekse ek bilirkişi raporunda yeterli bilgi ve yetkinliği bulunmayan ve çırak olarak çalışan kişilerin makineleri kullandıkları tanık beyanları ile tespit edildiği, bu halde sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin teminat kapsamı dışında kaldığı ve sigortalının almış olduğu ödemeleri, davacı sigortacıya TBK m. 117’ye göre tahsil ettiği tarihten itibaren iade etmesi gerektiği belirlenmiştir.
Davalının zamanaşımı defi değerlendirildiğinde gerek TTK m. 1420 (halefiyet ilkesine göre) veya TBK m. 82’ye (sebepsiz zenginleşmeye) göre zamanaşımının geçmediği, yapılan ödemelerin 2019 yılında olup, 2020 yılında takiplerin başladığı, TBK m. 154 gereğince, icra takibinin zamanaşımını kestiği belirlenmiş olup, bu zamanaşımı defi de reddedilmiştir.
Davacının açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile davacının ... numaralı hasar dosyası yönünden yapmış olduğu ödeme miktarı olan 140.676,90 TL’yi 26.04.2019 tarihinde, yine aynı dosya üzerinden yapmış olduğu ödeme miktarı 29.323,15 TL’yi ise 12.07.2019 tarihinde, ... numaralı hasar dosyası yönünden yapılan 383.179,40 TL’yi ise 30.10.2019 tarihinde ödediği tespit edilmekle bu tarihlerden takip tarihine kadar işleyen avans faizini de talep etme hakkı bulunduğu tespit edildiğinden bu miktarlar toplamı 84.190,55 TL üzerinden takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Davacının ... numaralı hasar dosyası yönünden davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Yukarda Açıklanan Sebeplerle
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;
Davacı sigorta şirketinin davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile yaptığı takibe itirazın kısmen iptali ile takibin ‭553.179,45‬ TL asıl alacak ve 84.190,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 637.370,00 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle devamına,‬‬‬‬‬‬
Takip konusu asıl alacak olan 553.173,45 TL’nin takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan %20 icra inkar tazminat tutarı olan ‭127.474‬‬ TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine‬‬
Davacının fazlaya ilişkin talebinin ise ispatlanamadığından reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 43.538,75 TL harçtan dava açılışında alınan 10.318,23 TL peşin harç ve icra dosyasına yatan 4.271,36 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 28.949,16 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 80,70 TL ve peşin harç 10.318,23 TL ile yazışma - tebligat - talimat gideri 561,50 TL ve bilirkişi ücreti 2.500 TL olmak üzere toplam ‭13.460,43‬ TL'nin davanın kabul-red oranına göre 12.682,81 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yargılama gideri olarak yapılan yazışma - tebligat - talimat gideri 100,00 TL'nin davanın kabul-red oranına göre 25,40 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 95.278,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 34.535,42 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320 TL'nin davanın kabul-red oranına göre ‭984,72‬ TL'sinin davalıdan ‭335,28‬ TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/03/2024
Başkan...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı