İZMIR 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/357
KARAR NO : 2024/380
BİRLEŞEN İZMİR 4. ATM'NİN 2005/146 E. - 2006/130 K. SAYILI DOSYASINDA :
DAVA : Asıl Dava; Sözleşmeye Dayalı Alacak Davasıdır. Birleşen Dava ise; Şirket Yöneticilerinin ve Çalışanlarının Sorumluluğu Davasıdır.
ASIL DAVA TARİHİ : 24/01/2005
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 17/03/2005
KARAR TARİHİ : 15.05.2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A-)ASIL DAVA DOSYASINDA:
Davacı ... Ltd. Şti.'nin 24.01.2005 harç tarihli dava dilekçesinde; davalı ... A.Ş. ile 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihale üzerine 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmesi Kanunu kapsamında 11.11.2013 tarihinde ... AŞ Uluslararası İhtisas Fuarı İnşaat işinin yapım işini aldıklarını ancak davalının iş yerinin tümünün yer teslimini yapmadığını, müvekkili şirketin 24.03.2004 tarihinde işin geçici kabule hazır olduğunu davalıya bildirdiğini, davalının 07.07.2004 tarihinde cevap vererek hazır olunmasını talep ettiğini, komisyonun %6.17'sinin bitirim bedeli bu nedenle geçici kabulün mümkün olmadığını belirlediğini, müvekkilinin bu Karara itiraz ederek ek süre talebinde bulunduğunu, 26.07.2004 tarihinde davalının 25 gün ek süre verdiğini, ek süre içerisinde davalının sözleşmenin feshine ve teminatın irat kaydedilmesine Karar verdiğini, müvekkilinin proje ve ihale ile hiçbir bağı olmadığı halde TOBB binasında imalat yapmak zorunda kaldığını, akdin feshinin hukuka aykırı olduğunu, fesihnamenin m. 7/f fıkrasında fesih gerekçesinin ve sair iş ve işlemlere ilişkin müvekkiline bilgi verileceğinin yer aldığını, davalının fesih sebeplerinin bulunmadığını, davalının fesih kararını belediye içindeki çekişmeye dayalı olarak verdiğini, 4735 sayılı yasa ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi m. 42'ye aykırı davrandığını, işin %98.5'unun bitmiş olması nedeniyle 4735 sayılı Kanun m. 20/a'ya göre gecikme cezası uygulayarak işi kabul etmesi gerektiğini, fesih hakkının kullanılmasının hukuka aykırı olduğunu, teminatın irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olup İzmir ... İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına dava açtıklarını, tedbiren teminatların irat kaydedilmesini talep ettiklerini, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile yapılan imalatın durumunu tespit ettirdiklerini, ihale bedeli 7.950.000 TL akdin feshi anında eksik kalan iş bedelinin 187.901 TL olduğunun tespit edildiğini, böylece davalının müvekkiline 7.812.099 TL ödemesi gerektiğini, fazla yapılan işler ile birlikte alacaklarının KDV hariç 8.966.339 TL olduğunu, şu ana kadar ödenen miktarın 8.412.153 TL olması nedeniyle KDV hariç 554.186 TL alacaklarının kaldığını, ayrıca akdin feshi nedeniyle müvekkilinin davalı kurumda kalan malzemelerinin bedelinin de 150.000 TL olması nedeniyle toplam alacaklarının 704.186 TL olduğunu, bu miktarın davalıdan akdin feshi tarihi olan 24.08.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili, ayrıca ... Bankası ... Şubesi ... seri numaralı 5.000 TL bedelli ve ... A.Ş. İzmir şubesinden alınan ... nolu 472.000 TL bedelli teminat mektuplarının bankalara iadesine, akdin haksız olarak feshedildiğinin tespitine ve fazla saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş.'nin 15.02.2005 tarihli süre talepli dilekçesi ve tarihsiz cevap dilekçesinde; davanın ... İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olduğunu bu nedenle derdest bir davanın bulunduğunu, Esas yönünden de davacıya yapılan sözleşme ile fuarcılık alanında hizmet yapılabilecek bir fuar alanı inşa ettirmek için ihale ile iş verilip sözleşme imzalandığını, usulüne uygun olarak süresinde bir tutanak ile yer teslim edildiğini, işin süresinde bitirilmesi gerekirken davacının 2 kere toplam 32 gün süre uzatma talep ettiğini, buna rağmen işi bitiremediğini, bu nedenle yasa hükümlerine dayanarak sözleşmenin haklı nedenle fesh edildiğine, davacının iddia ettiği gibi inşaat alanının tesliminin ve projelerin CD ile verildiğinin doğru olmadığını, usulüne uygun olarak teslim yapıldığını, bu konuda bir itirazının bulunmadığını, 20.02.2004 tarihinde işin bitirilerek teslime/geçici kabule hazır hale getirilmesi gerektiği ( m.10.1.1 ), davacının işi süresinde bitirmemesi halinde gecikme cezası uygulanmak üzere kendisine en az 20 gün süreli ihtarat yapıldığına, sözleşmenin 26. maddesine istinaden protestoya gerek kalmaksızın kesin teminat ve ek teminatların gelir kaydedilerek sözleşmenin fesh edildiğini ve ihalelerden yasaklandığını, sözleşme eki niteliğindeki yapım işleri genel şartnamesi ( YİGŞ ) göre; sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenicinin müvekkiline bir dilekçe ile başvurarak geçici kabul talep etmesi gerektiğini, ( m.42/1 ) bu halde iş yerine geçici kabul heyetinin gönderileceğini, davacının bu heyette bulunmasının söz konusu olmadığını, işin eksikliğinin %5 nispetinde olması halinde geçici kabulün yapılabileceğini, bunun üzerindeki eksikliklerde ise işin tamamlanmamış sayılacağını ve geçici kabulün yapılamayacağını, ancak somut olayda geçici kabul incelemesinin davacı şirket yetkilileri huzurunda yapılmasına rağmen işin kabul edilmeyeceğini anlayınca tespitten uzaklaşıp kaçtıklarını, işin kısım kısım kabulünün ön görülmediğini, YİGŞ m. 42/6 gereğince geçici kabulün yapılması/yapılabilir olması haline ilişkin olduğundan geçici kabulün yapılmadığını, işteki eksikliğin %6.17 olarak belirlendiğini, işin tamamlanmamış olduğunu ve bu nedenle geçici kabulün yapılmadığını, 21.07.2004 tarihinde davacının müvekkiline başvurarak saptanmış eksiklikleri 20 gün içinde gidereceği taahhüdünde bulunduğundu, kendisine 25 günlük süre verildiğini, buna rağmen meydana gelen aksamalar nedeniyle uyarıldığını ve sözleşmenin feshine kendisinin sebebiyet verdiğini, davacının yaptırdığı tespitleri kabul etmediklerini, davacıya hak ettiğinden fazla para ödendiğine, davacıya verilen son 25 günlük sürenin cezalı süre olduğunu belirterek davanın reddine Karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin 05.10.2005 tarihli derdestlik iddiasına karşı beyanında; davanın idare mahkemesinde görülmesinin derdestlik sayılmadığını, derdestlik itirazın reddine Karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 29.03.2006 tarihli beyan dilekçesinde; tedbir talebi konusunda karar verilmesini talep ettiği, mahkemece ... Esas sayılı dosya üzerinde 05.04.2006 tarihinde tedbire konu olan ve teminat mektuplarının teminatı teşkil eden davacıya ait taşınmazların Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasında yapılacak satış sonucu tahsis edilen bedelin alacaklısına dava sonuna kadar ödenmesinin tedbiren durdurulmasına %15 teminat karşılığı Karar verildiği, bu tedbir Kararına karşı 3. kişi ...Bankası A.Ş. (eski ... A.Ş.) vekili 06.10.2006 tarihinde itiraz ederek müvekkilinin davada taraf olmadığını, müvekkilinin bu tedbir Kararı ile zarara uğratıldığını, davacının teminat mektuplarından 472.000 TL bedelli teminat mektubunun ... A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ye verildiğini, 24.08.2004 tarihinde bu teminat mektubunun nakite çevrildiğini, davacı şirketin borçlu cari hesabından kaynaklanan banka alacağının tahsilini teminen hipotekli taşınmazların paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, bu takiplerin kesinleştiğini, alacağın kesinleşmiş olmasına rağmen mahkeme tarafından müvekkili banka aleyhine ihtiyati tedbir talep kararı ile alacağının tahsiline engel olunduğunu, davacının davasının kabulü halinde dahi müvekkili bankadan hak talep edemeyeceği gözetildiğinde ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini belirtmesi ile mahkemece 06.10.2006 tarihinde tedbir Kararının kaldırıldığı belirlenmiştir.
B-)BİRLEŞEN İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS - 2006/130 KARAR SAYILI DOSYASINDA:
Davacı ... A.Ş.'nin Davalılar ... Ltd. Şti., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...., ..., ... ve ... aleyhine açtığı 17.03.2005 tarihli tazminat davasında; müvekkilinin, davalılardan ... Ltd. Şti. ile ... A.Ş.'ye ait ihtisas fuarı inşaat işine yapımı konusunda 11.11.2003 tarihinde anlaştıklarını, davalının yüklenici olduğunu, ...'nün müvekkili şirketin yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü, 24.08.2004 tarihine kadar ...'nin yönetim kurulu murahhas azası ve başkanı, ...'in yönetim kurulu murahhas azası ve başkan vekili, ...'ün muhasebe müdürü, ...'in finansman yönetmeni, diğer davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... ise ... A.Ş. personeli olmalarına karşın iş Kanunu geçici işe ilişkisine imkan veren hükümleri çerçevesinde müvekkili şirkette inşaatın teknik kontrolörlüğü ile görevli kişiler olduklarını, yani bu kişilerle müvekkili arasında hizmet akdi bulunduğunu, ...'in ayrıca inşaatın yapı denetim görevlisi olarak görev yaptığını, davalı ...'in müvekkil şirkette elektrik mühendisi, ...'in de elektrik teknisyeni olarak hizmet verdiğini, müvekkili şirketin fuarcılık alanında hizmet vermek için İBB tarafından kurulduğunu, hissedarlarının İzmir Ticaret Odası ve bunun gibi kamu kurum ve kuruluşları olduğunu, Kamu İhale Kanunu 2/d maddesi gereğince ihale kamu ihale rejimine tabi olduğunu, 21.10.2003 tarihinde yapılan ihalenin davalı ... Ltd. Şti. 'nin kazanarak 11.11.2003 tarihinde kazanarak 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşme imzaladığını, sözleşmenin 10. maddesinde sürenin kesin olup uzatma verilemeyeceği, 14. maddesinde avans ve fiyat farkı ödenmeyeceği gibi hükümler bulunduğunu, ancak davalı yüklemecinin işin sonuna doğru diğer davalılar ile sözleşme eklerine uygun olmayan işler yaptığını, inşaatı yarım bırakarak sözleşmenin haklı sebeplerle feshine sebebiyet verdiğini, müvekkilinin büyük zarara uğradığını, bu konuda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yapıldığını, davaya sebebiyet veren olayların gerçekleşmesinde müteahhidin noksan ve hatalı imalatlarına karşılık diğer davalıların 6 adet hak edişi zafiyet göstererek düzenlemeleri nedeniyle müvekkilinin zararına uğramasına sebebiyet verdiklerini, sözleşme ve ekindeki açık hükümlere karşı hak ediş ve imalat olmamasına rağmen müteahhide fazla ödeme yapıldığını, müteahhide ceza uygulanması gerekirken uygulanmadığını, davalıların bu olaydaki maddi sorumluluklarının bulunması nedeniyle müvekkili şirketin önceki yöneticileri olan ..., ... ve ...'nin görevi gereği hareket etmediğini, ... ve ...'in ve diğer davalıların görevlerini yapmadığından müvekkilini zarar soktuklarını belirterek ihtiyati haciz talebi ile birlikte şimdilik 1.500.000 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... AŞ yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı sırada İzmir Fuarı içerisinde bulunan fuar alanları inşaatlarını ihaleye çıkarttığını, bu ihaleyi ... Ltd. Şti.'nin kazandığını, yüklenicinin 11.11.2003 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında işe başladığını, inşaat alanının 1/3'lük kısmının 40 gün sonra 22.12.2003 tarihinde teslim edildiğini, bu nedenle yüklenicinin gecikmeden dolayı ayrıca ek imalatlar ve sözleşme dışı işler yapması nedenleriyle işin bitiş tarihinin 25.03.2004 tarihi olarak belirlendiğini, yüklenicinin 24.03.2004 tarihinde işi geçici kabule hazır olduğunu bildirdiğini, şirketin zarara uğratılmadığını, yapılan fuarlardan gelir elde edildiğini, geçici kabulde görevlendirilen idari elemanların eksik iş miktarını %5'ten fazla tespit ettiğini, ek sürenin sonunda iş bitirilemeyeceğince akdimin feshi yoluna gidildiğini, akdim feshinin henüz tamamlanmamış bir hukuki süreç taşıdığını, müvekkilinin davacı kurumun aleyhine iş ve işlem yapmadığını, müvekkilinin kesin hesap çıkarma yükümlülüğünün bulunmadığını, bu konuda yönetim kurulunun görevli olduğunu, yükleniciye ceza uygulanması gerekirken uygulanmamasını müvekkilinin sorumluluğunda bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilinin 04.05.2005 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkillerinden ..., ..., ..., ... ve ...'ün ... A.Ş.'nin işçileri olduğunu, 13.05.2004 tarihli sözleşme gereğince ... A.Ş. ile müvekkiller arasında geçici iş akdinin kurulduğunu, müvekkillerinin yapı denetim görevlisi olmadığını, ..., ..., ...'nun da işçi olarak çalıştığını, ...'in ... AŞ'ın muhasebede çalışan elemanı olduğunu, bu müvekkilinin sadece ödeme işlerini yaptığını, müvekkillerinin kendilerinin üzerine düşen azami dikkat ve özeni gösterdiklerini, davacının herhangi bir zarar görmediğini, 6 adet hak edişin tamamiyle geçici/ara hak ediş olduğunu, kesin ödeme niteliği taşımadığını, kazanılmış hak sayılmadığını, kesin hesapta miktarın değişebileceğini, sözleşmesi feshedilen yüklenici için kesin hesap yapılması gerektiğini, kesin hesapta geçici hak ediş raporlarına itibar edilmeyip metraj ve hesaplama yapıldığını, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.
Davalı ... vekilinin 03.05.2005 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilinin 02.04.2004 tarihinde Konak Belediye Başkanlığından ayrıldığını, 07.04.2004 - 24.08.2004 tarihleri arasında ... AŞ'ta yönetim kurulu başkanlığı yaptığını, bu dönemde toplam ödemesinin 120.000 TL olduğunu, henüz daha kesin hesabın yapılmadığını, yükleniciye hak ettiğinden fazla ödeme yapılmadığını, kesilmesi gereken bir cezanın da bulunmadığını, yükleniciye bazı ek işler yaptırıldığını, yükleniciye yapılan ödemelerin fazla olup olmadığının sözleşme içi ve dışı imalatların tespiti ile mümkün olacağını, işin eksikliğinin %5'ten fazla olduğunun geçici kabulde tespit edilmesi ile yönetim kurulunun akdi fesh ettiğinin ve teminatları irat kaydettiğini, yükleniciye ait olup inşaat alanında kalan malzemelerin 500.000 TL'den fazla olduğunu, ayrıca TOBB binası ve diğer bazı ek işleri yüklenicinin ifa ettiğini, imalat ve ödeme pursantajlarının yanlış değerlendirildiğini, sözleşme kapsamında yapıldığı halde söktürülen ve daha sonra yapılmamış kabul edilen bazı imalatlar bulunduğunu, müteahhide şartnamenin 51.3 maddesi gereğince ek süre verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin 18.04.2005 tarihli cevap dilekçesinde; davacı şirketin anonim şirket yöneticisi sorumluluğu hükümlerine istinaden TTK m. 336'ya göre kusura dayanan sorumluluk ilkesi gereğince müvekkili aleyhine dava açtığını, sözleşmenin ... A.Ş. tarafından hazırlandığını, uygulanmasının da ... A.Ş. tarafından kontrol edildiğini, müvekkilinin ... A.Ş.'nin çalışanı olmadığını, bu yüzden sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini, davalı müteahhidin düzenlemiş olduğu faturaların önce mali işler direktörü, sonra sırasıyla idari işler direktörü, teknik servis direktörü, genel müdür yardımcısı ve en son genel müdür olan müvekkiline geldiğini, müvekkilinin bu faturaları kontrol etmesinin mümkün olmadığını, basiretli bir yönetici olarak sözleşmede kontrolör grubu - sözleşmeli mimar müellif tayin ettiğini ve sadece işin koordinasyonunu düzenlediğini, buna göre İBB'nin şirket koordinatörlüğüne haftalık ve aylık raporlarla ne kadar ödeme yapacağının bildirildiğini, İBB'nin davacı şirkete havale yaptığını, yükleniciye ödenmesi gereken bedelin mali işler direktörü ve finansman şefliği tarafından hazırlanan havale talimatı yazısıyla genel müdür ve yönetim kurulu başkanının imzasıyla öğrendiğini, ayrıca davalı şirketin henüz davacı şirketten 467.000 TL alacaklı olduğunun belirlendiğini, yer tesliminde davacının gecikme içerisinde bulunduğunu, bu nedenle davalı yükleniciye ek süre verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. 'nin 03.05.2005 tarihli cevap dilekçesinde; ... A.Ş.'nin sözleşme kapsamında iş yerinin tümünü teslim etmediğini, projeleri CD'ler üzerinden müvekkiline verdiğini, 24.03.2004 tarihinde müvekkilinin geçici kabule hazır olduğunu bildirmesine rağmen 07.07.2004 tarihinde cevabi yazıyla kabule hazır olduğunun bildirildiğini ve 5 gün içerisinde tespit yapılıp %6.17 işin bitirilemediğinin tespit edildiğini, akdim feshinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin davacı şirketten haksız fesih nedeniyle 704.186 TL alacaklı olduğunu, bu konuda İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine ... Esas sayılı dosyasına dava açtıklarını, her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ... A.Ş. vekilinin 22.06.2005 tarihli replik dilekçesinde; davalıların savunmalarını kabul etmediklerini, ...'nün sözleşmenin 14. maddesinde avans ödemesi yapılmayacağına hükmedilmiş olmasına rağmen avans mahiyetinde ödeme yaptığını, süre uzatımına aykırı olarak davalı yüklenicinin işin kabulündeki süreyi uzattığını, Kamu İhale Kanunu 10. maddesinde belirtilen prosedür dışında 32 gün ek süre verdiğini, eksik işlerin %6.17 olduğunun tespit edildiğini, bu eksikliğin giderilmesinin sağlanamadığını, yönetim kuruluna gerekli bilgi ve belgenin sunulmadığını, ...'nin murahhas üye olarak şirketi yönetme ve temsil yetkisinin de sorumluluğunun ağır olduğunu, davalı ... ... A.Ş.'nin genel müdürü olduğunu, uluslararası fuar alanının yapımı boyunca ... A.Ş.'de yönetim kurulu başkan vekili ve murahhas üye olduğunu, TTK m. 319'a göre ihmal ve kusurundan sorumlu olduğunu, diğer davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun denetim görevlisi olarak sorumlu olduklarını, YiGŞ 15 ve 16. maddeye göre sözleşme ve eklerinin yerine getirilmesinden sorumlu olduklarını, 6 adet hak ediş raporu düzenlediklerini, usulsüz ve haksız süre uzatılmasına sebebiyet verdiklerini, vekalet görevini kötüye kullandıklarını, davalı ...'ün mali işler müdürü olarak sorumlu olduğunu, davalı ...'in finansman yönetmeni olarak sorumlu olduğunu, davalı ... Ltd. Şti.'nin sözleşme bedeli dışında eksik ve kusurlu işler yapmamış olmasına rağmen 1.500.000 TL fazla tahsilat yaptığından bu miktarla haksız zenginleştiğini, eksik ve kusurlu işlerin yeniden ihale ile 1.630.000 TL'ye ihale edildiğini belirterek zararın tamamından sorumlu olduğunu belirtmiştir.
Birleşen davada dava sırasında davalılardan ...’in 13.02.2019 tarihinde vefat etmesi nedeniyle yerine mirasçıların davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre verilmiş davacı vekili tarafından mirasçısı olan ...davaya dahil edilmiş ise de bu davalının İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E – ... K sayılı 12.03.2019 tarihli karar ile mirası reddetmesi nedeniyle mirasın reddinin tesciline ve terekenin TMK m. 612’ye göre tasfiyesine karar verildiği belirlenmiştir. Davacı vekili tarafından 15.05.2024 tarihli celsede bu davalı hakkında davasından feragat ettiği belirlenmiştir.
Asıl dava; yüklenicinin eser sözleşmesine dayanarak iş sahibine karşı açtığı haksız fesih nedeniyle uğradığı zararın tazmini ve davalı ... A.Ş.'de bıraktığı malzemelerin bedelinin tahsiline yöneliktir.
Birleşen dava; ... A.Ş.'nin 4734 sayılı Kanun kapsamında yapmış olduğu ihaleye istinaden davalılardan ... Ltd. Şti. ile 4735 sayılı Kanuna dayanarak yapmış olduğu sözleşmeden doğan ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak ile müvekkili şirketin genel müdür, yönetim kurulu başkanı, başkan vekili ve işçilere karşı müvekkilinin zarara uğratılmasında haksız ve kusurlu fiilleriyle sebebiyet verdiklerine istinaden açılan tazminat davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
... AŞ Uluslararası İhtisas Fuarı İnşaat işi Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme, ... AŞ Uluslararası İhtisas Fuarı İnşaatı Yapım İşleri Genel Şartnamesi, açık ihale edilen yapım işlerinde uygulanacak tip idari şartname, bu konuda alınan raporlar, İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yer teslim tutanağı, yönetim kurulu toplantı tutanakları, geçici kabul tutanakları, uluslararası fuar alanının tamamlanmasına ilişkin ihale Kararı ve ihale sözleşmesi, fesih ihbarı, İzmir ... İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, yükleniciye ait olduğu belirtilen ve inşaat sahasında kalan malzemelerin bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi ve diğer alınacak keşif ve bilirkişi raporları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas - ... Karar sayılı 13.04.2006 tarihli Karar ile derdest dosyanın İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine Karar vermiştir.
İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12.04.2010 tarihli ... E – ... K sayılı kararı ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında açılan davada sanıkların hakkında beraatine karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Yargıtay’ın ... Ceza Dairesinin 02.04.2012 tarihli kararı ile sanıkların yargılamasının Ağır Ceza Mahkemesi olması gerektiğinden, bu mahkemenin kararı bozulduğu ve dosyanın İzmir ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esasına kayıtlandığı, burada zimmet suçundan yapılan yargılamayla ... K sayılı karar ile sanıklar hakkında zamanaşımıyla davanın ortadan kaldırılmasına karar verildiği, bu kararın istinaf edilmekle İzmir BAM ... Ceza Dairesinin 08.02.2017 tarihli ... E -... K sayılı kararı ile karar verilmesine yer olmadığına ve dosyanın Yargıtay a gönderilmesine karar verildiği, Yargıtay ... Ceza Dairesi tarafından ... E – ... K sayılı 01.11.202 tarihli karar ile sanıklar hakkında yapılan yargılama ile cezanın zamanaşımına uğradığı ve ... ve ... dışında zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesine ve ... ile ...’in ise her iki sanığın ölmesi nedeniyle CMK m. 223/8 gereğince düşme kararı verilmesi gerektiğinden dolayı, İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesinin kararının bozulduğu ve bu kararının ... ve ... yönünden 12.12.2022 tarihinde diğer sanıklar yönünden de 01.11.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.
Mahkemece asıl ve birleşen dosyalar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına Karar verilmiş ve bilirkişilerden İnşaat Mühendisi ..., Makina Mühendisi ..., SMMM ..., Elektirik Mühendisi ... 12.04.2007 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; davaya konu Yapım İşlerine Ait Sözleşmenin 11.11.2003 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin kamuda uygulanan yapım işlerine ait tip sözleşme olduğu, işin niteliğinin 21.200 metrekare ... İnşaatı olup anahtar teslimi götürü bedel olan 7.950.000,00-TL üzerinden anlaşıldığı, sözleşmenin 10. maddesinde yüklenicinin işi 20.02.2004 tarihinde Geçici Kabule hazır hale getirmekle yükümlü olduğu, işin zamanında bitirilemediği takdirde sözleşme bedelinin her gün için % 0,006 oranında gecikme cezasının uygulanacağının kararlaştırıldığı, işin kesin teminatının teknik bedelinin % 6 ( 77.000,00-TL) olduğu, sözleşme içeriğinde yapılacak işlere ilişkin pursantaj cetvelinin yer aldığı, sözleşmede ön görülmeyen durumlar nedeniyle sözleşme bedelinin %10 na kadar oran dâhilinde bir iş artışının zorunda olması durumunda ilave işin gerektirdiği ek sürenin verilebileceği, ayrıca mücbir sebeplerden dolayı süre uzatım verilebileceği, sözleşmenin 26. maddesinde yüklenicinin taahhüdünü ihale ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi halinde veya işi süresinde bitirmemesi halinde ihale dokümanında belirtilen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere idarenin en az 20 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarlara rağmen aynı halin devam etmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği hükmünün bulunduğu, 13.11.2003 tarihinde işyerinin davalıya teslim edildiği, idarenin ihale öncesinde yaptıracağı yatırıma ait fizibilite çalışmalarını tamamladığını, hak ediş bedellerinin 13.12.2003 -22.03.2004 tarihleri arasında 6 adet toplam KDV dâhil 8.242.234,04-TL olarak düzenlendiği, yapım işleri geçici kabul tutanağında (09.07.2007-14.07.2004) yapılan incelemede toplam 39 kalem eksik ve kusurlu işlerin tespit edildiği, eksik iş oranının teklif bedeline göre % 6.17 olarak belirlendiği, şartnamenin 42. maddesi gereği geçici kabulün yapılmasının mümkün olmadığı, eksik ve kusurlu işlerin tamamlanabilmesi için 10 takvim günü verildiği, yüklenicinin 21.08.2004 tarihinde eksiklerinin tamamladığını bildirmesi üzenine, geçici kabul heyetinin ... A.Ş.'ye 23.08.2004 tarihinde eksiklerin tamamlanmamış olduğunu bildirdiği, bunun üzerine davalı ihlalinin yükleniciye eksikleri tamamlanması için 25 gün süre verildiğini, buna rağmen eksiklerin tamamlanmadığını belirterek 24.08.2004 tarihinde sözleşmeyi feshettiği, davacı yüklenicinin İzmir ... İdare Mahkemesinde ... Esas sayılı dava açtığı, davanın özel hukuk sözleşmesine dayandığından Adli Yargı görevli olduğundan bu Mahkemece ... Karar sayılı Kararla reddedildiği, dava dosyasında yer alan teknik raporlar, hak ediş belgeleri ve projeler göz önüne alınarak hak ediş miktarına göre işin %87 sinin bitirileceği, %8'lik imalat eksiğinin tespit edildiği, 22.03.2004 tarihinde fiziki inşaat seviyesine göre yapılan iş ana pursantajının % 86 olduğunu, taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin 2004 yılı tarihi itibarıyla 675.106,72-TL davacının davalıya borçlu olduğu, davalının sözleşmeyi fesihte işin gecikmesindeki davacının kusuru gözetildiğinde haklı olduğu, davacının sözleşme dışı yaptığı iş tutarının KDV hariç 328.122,67-TL olup, sözleşme kapsamında yapmış olduğu iş miktarının KDV hariç 6.900.976,03-TL olduğu gözetilerek davacının toplam alacağının KDV dâhil 8.530.336,46-TL olduğu, yükleniciye davalının yapmış olduğu ödemenin KDV dâhil 9.101.009,93-TL olduğu gözetildiğinde davacının davalı idareye 570.673,47-TL borçlu olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı birleşen dosya davalıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilinin 29.06.2007 tarihli beyan dilekçesinde; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasını hiç incelenmediğini ve bilirkişi raporunun maddi yanlışlarla dolu olduğunu, kesin hakedişin yapılmadığını, belirterek kesin hakedişin yapılacağı yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı Birleşen dosya davalısı ... Ltd. Şti. vekilinin 11.09.2007 tarihli beyan dilekçesinde; bilirkişilerin tespitlerinin yanlış ve yersiz olduğunu, geçici kabul tutanağını Esas aldıklarını, müvekkilinin Fuarın açılışından sonra iş sahibinin şantiyesine giremediğini, belirterek yeniden bir bilirkişi heyeti oluşturulmasını talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... vekilinin 27.09.2007 tarihli beyan dilekçesinde; ... Esas sayılı dosyanın incelenmediğini, ayrıca bilirkişi raporunda eksik ve yanlışlıkların bulunduğunu belirtmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... vekilinin 11.09.2007 tarihli beyan dilekçesinde; bilirkişi raporunun inşaat aşamasını doğru değerlendirmediğini, raporun eksik ve hatalı olduğunu belirterek yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Bilirkişilerden itirazlar gözetilerek ve heyete hukukçu Bilirkişi ...'da katılarak 28.04.2008 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda; tarafların itirazları değerlendirilmiş, davalı ... AŞ'ın kesin hesap alacağının 562.552,22-TL olduğu, asıl dosya yönünden davalı idarenin %6,17'lik eksik imalatı teslim etmesi ve bu eksik imalatın geçici kabul tutanağından sonra giderilememesi gözetildiğinde sözleşmeye ilişkin şartnamenin 48. maddesine göre sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, davacının akdin hukuka aykırı fesh edildiğinin tespiti talebinin yerinde olmadığı, davalı idarenin imalat dışında kalan malzeme ve aletleri şartnamenin 49. Maddesine göre fesih sonrası satın alabileceği, bu konuda davacının talepte bulunması gerektiği, aksi halde malzemelerin davacının talep edebileceği, akdin feshinin haklı olması ile birlikte teminat mektuplarının zarara veya fazla ödemeye mahsuben paraya çevrilmesinin yerinde olmadığı, zira 4735 sayılı Kamu İhale Kanunun m. 20 ye göre yüklenicinin kesin teminatının feshi halinde idarece gelir kaydedilebileceği, gelir kaydedilen kesin teminatın yüklenicinin borcuna mahsup edilemeyeceği, bu durumun şartnamenin 48. maddesinde belirtildiği, ... A.Ş nin fazla ödemesinin 562.552,22.TL olduğu ve davacının borçlu bulunduğu, birleşen İzmir ... asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden de davacının davalı ve yükleniciye fazla ödeme yapmasının akdin feshinin haklı olmasına rağmen teminat mektuplarının fazla ödemeye mahsuben paraya çevrilmesinin yerinde olmadığı 4735 sayılı Kamu İhale Kanunun m. 20 ye göre yüklenicinin kesin teminatının feshi halinde idarece gelir kaydedebileceği, ancak yüklenicinin borcuna mahsup edilemeyeceği, ... A.Ş nin 562.552,22-TL fazla ödemesinin davacıyı borçlu duruma soktuğu, hak edişe dayalı olmadan bu miktarın yükleniciye fazla ödendiği, davalı yüklenicinin 6 nolu hak ediş tarihi olan 22.03.2004 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte bu bedeli iade etmesi gerektiği, 6 nolu hak edişteki fazla ödeme nedeninin tahakkuka bağlanan hak ediş rakamının üzerinde ödemede bulunan Genel Müdür, Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumluluklarının olduğu, 6 nolu hak ediş itibariyle yapıldığı tespit edilen fazla ödemenin sorumluluğunun hak edişe bağlanmadan işin yüklenicisine ödemede bulunmasından kaynaklandığı, fazla ödenen miktarın KDV ödemesi de mahsup edildiğinde 562.552,22-TL olduğu ve bu miktarın 22.03.2004 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davacı şirket, genel müdür, yönetim kurulu üyelerinden müteselsilen tahsilinin gerektiği, davalı teknik elemanların ödemeye alınan bedelden daha yüksek imalat bedeli belirlenmesi nedeni ile teknik denetimi yapan davalının bir sorumluluğunun bulunmadığı, belirtilmiştir.
Bu rapora karşı taraf vekilleri ayrı ayrı beyanda bulunmuşlar ve İzmir... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına davalılar şirket çalışanları hakkında ( ... AŞ Yönetim Kurulu Üyeleri ve teknik elamanları hakkında ) alınan 27.04.2009 tarihli bilirkişi raporunu ibraz etmişlerdir.
Ek bilirkişi raporuna karşı talepte bulunan davalılar vekilinin yeniden bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmasını talep ettiği gözetilerek Mahkemece dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden bir öğretim üyesi, inşaat mühendisi, Makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınması için talimat yazılmış ve bu talimat kapsamında dosya İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek ..., ..., ... ve ...'den oluşan heyetten 02.08.2010 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; taraflar arasındaki sözleşme 6 adet hak ediş, işte meydana gelen eksiklik oranı, inşaatın ve diğer aksanların yapımında meydana gelen eksikliklerin oranları, gözetilerek yapılan ödemeler belirlenmiş ve işin sözleşme hükümlerine göre 7.950.000,00-TL bedelle ihale edildiği, yapılan imalat bedelinin ise 7.264.185,08-TL olduğu dolayısıyla 685.814,92-TL'lik eksik iş bulunduğu, bunun bedelinin imalat yüzdesinin %8,6266 olduğu, en son 6 nolu hak ediş ile yükleniciye 7.567.388,95-TL ödenmesi gerektiği, oysa yükleniciye toplam 9.101.009,93-TL ödeme yapıldığı, bu durumda yükleniciye hak ediş dışında 1.533.620,98-TL lik fazla ödeme yapıldığı, sözleşmede yükleniciye avans ödeneceğine ilişkin bir hüküm yer almadığı, yüklenicinin gerçekleştirdiği toplam imalat miktarının 7.264.185,08-TL olduğu, geçici kabul kesintisinin düşülmesiyle yükleniciye 6.900.975,83-TL ödeme yapılması gerektiği, ancak 6 nolu hak ediş ile 7.077.758,33-TL ödeme de sözleşme bedeli üzerinde inşaat, mekanik, elektrik tesisatı imalatından KDV dâhil 208.603,36-TL fazla ödemede bulunduğu, YİGŞ m.22 kapsamında imalatların tespit edildiği, bu imalatların yükleniciye hak ediş raporları ile ödenmemiş olduğu, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi (m.22) kapsamında değerlendirilecek olursa bu imalatların toplam 153.768,25-TL olduğu, bu imalat dışında başkaca bir imalat bulunmadığı, saha içi yağmur suyu toplama işleri adı altında yapılan ve tutarı 6.755,25-TL olan ilave temel ve kolon yapılması işinin, YİGŞ m.22 kapsamında işlerden olmadığı, yükleniciye herhangi bir bedel ödenmemesi gerektiği, sözleşme eki YİGŞ m.23 gereğine göre ilave işler ve imalatlar için fiyat tespitinin yüklenici ve idare tarafından anlaşılarak yapılması gerektiği, ancak böyle bir fiyat tespitinin bulunmadığı, ilave iş kapsamında imalatlara iki iş günü süre verilmesi gerektiği bu durumda işin bitiminin 22.02.2004 olması gerektiği, yüklenici firmadan teknik personel taahhütnamesinin zamanında verilmemesi nedeni ile 9.900-TL ceza kesilmesi gerektiği, buna göre; 11.11.2003 tarihli yapım işleri tip sözleşmesinin hükümlerine göre ... AŞ Uluslararası İhtisas Fuarı İnşaatı yapım işinin Kararlaştırıldığı, bedelinin KDV hariç 7.900.000 TL olduğunu, sözleşmenin 11.1.1 maddesine göre kesin teminatın %6=477.000 TL olarak belirlendiğini, davalı idarenin 15.07.2014 tarihli geçici kabul tutanağında toplam 39 kalem imalatın eksik ve kusurlu olduğunu ve bunun oranının %6.17 olarak tespit edildiğini, genel teknik şartnamenin 42. maddesine göre kabul yapılmasının mümkün olmadığını belirlediklerini, bu eksikliklerin giderilmesi için yüklenici firmaya 20.08.2004 tarihinde 25 gün süre verildiğini, ancak inşaatın tamamlanmadığı ve nihai projelerin bulunmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, yüklenicinin bu konuda mahkeme vasıtasıyla bir tespit yaptırdığı, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasıyla yapılan tespitte inşaatın %97'sinin tamamlanmış olduğunun belirlendiğini, mahkemece inşaat mühendisi Mehmet Küçükaksoy ve diğer bilirkişiler vasıtasıyla alınan asıl ve ek raporlarda değerlendirilerek taraflar arasındaki sözleşmenin 11.11.2003 tarihli inşaat sözleşmesinin yapım işlerine ait tip sözleşme niteliğinde olduğu, işin bitim süresinin 20.02.2004 sözleşme artış oranının %10 süre uzatımının 32 gün ve süre uzatımına göre işin bitiş tarihinin 23.03.2004 tarihi olarak belirlendiği, sözleşme harici işler için ise bekleme yapılması gerektiği, dosyada bulunan 7 adet hak edişten 6 âdetinin itirazsız kabul edildiği, yüklenicinin idareye 20.03.2004 tarihinde başvurarak geçici kabul talep ettiği, idarenin geçici kabul heyetine 09.07.2004 tarihinde görevlendirdiği, böylece 3 ay süre ile davalı idarenin fuar alanını kiraya verdiği, 01.04.2004 tarihinde resmi açılış yaptığı, fuar esnasında bir kısım imalatın hasarlandığı, geçici kabulün yapılma başvurusu işin bitim süresi içinde kaldırılan haklı fesih sebeplerinin doğmadığı, davacı yüklenicinin geçici kabul için başvurusunu davalı ihale tarafından 3 ay sonra yerine getirildiğini, imalatta bir takım hasarların olabileceğini ancak bu konuda bir belgenin bulunmadığını, davalı idarenin davacı yükleniciye 24.08.2004 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, eksik imalat oranının bilirkişi heyetince %1.734 olarak belirlendiğini, YİGŞ m. 42'ye göre geçici kabulün yapılması gerektiği, YİGŞ m. 48'e göre sözleşmenin feshi ve tasfiyesinin düzenlendiği, işin inşaat seviyesinin %98.27 eksik imalatın %1.734 olarak belirlenmesi geçici kabul koşulu olan %5 eksik imalattan daha az olduğu gözetildiğinde geçici kabulün yapılmamış olması 01.04.2004 tarihinde 3 ay süreyle fuar düzenlenmesi, 3 aylık süre ile inşaat alanının fuar alanı olarak kullanılmasında bazı zararların meydana gelebileceğini, sözleşmenin feshinde davalı idarenin haksız olduğunu, buna göre KDV hariç işin götürü bedel değerinin 7.950.000 TL geçici kabul tutanağında tespit edilen eksik ve ayıplı işlerin -491.031,33 TL, davacının 15.07.2004 - 26.08.2004 tarihleri arasında yaptığı imalat 115.166,30 TL ve tespit bilirkişiler tarafından tespit edilen maliyet hesap cetveli dışı fazla imalat ve proje harici imalat ( tespit bilirkişileri olan inşaat mühendisi ... ve diğerlerinin raporu ) tutarı 1.104.240,90 TL toplamının 8.678.375,87 TL olduğu, davalının yükleniciye ödediği 8.412.153,00 TL'nin mahsup edilmesi ile davacının bakiye alacağının KDV hariç 266.222,87 TL olduğunu, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bu dosyada birleşen ... Esas sayılı dosyasında davacı ... A.Ş. vekilinin talep ettiği alacağın bulunmadığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı tarafların itirazı gözetilerek alınan 05.03.2013 tarihli ek raporda; davacı ... Ltd. Şti.'nin malzeme bedeline ilişkin belirlenemediğini, davalı ... A.Ş.'nin itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu itirazların incelendiği, kök raporda belirtilen görüşlerde değişiklik bulunmadığını, kamu ihale mevduatının göz ardı edilerek rapor düzenlenmediğini, bilakis teknik şartname teknik şartlarının sözleşme yükümlülüklerine dayanılarak rapor hazırlandığını, ilave işlerin kök raporda belirlendiğini, birleşen dava yönünden davalı birleşen dava davacısı hak ediş miktarından fazla ödeme yapılması halinde müteahhidin bu miktarı iş sahibine iade etmesi gerektiği, ancak bu miktarın belirlenemediği, önceki bilirkişi heyetinin bu miktarı 9.101.099 TL olarak belirlediği, kendilerinin kök raporunda bu miktarı 8.678.375, 87 TL olarak tespit ettiklerini belirtmişlerdir.
Ek bilirkişi raporuna karşı da taraf vekilleri beyanda bulunmuşlardır.
Davalı karşı davacı ... A.Ş. vekilinin 16.04.2013 tarihli beyan dilekçesinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Tarafların itirazı gözetilerek mahkemece hukukçu ..., İnşaat Mühendisi ..., makine mühendisi ... ve SMMM ...'dan oluşan heyetten 02.06.2014 her iki raporun birbirinden farklı olan sonuçlarının değerlendirildiği, hak ediş alacakları ile işin eksik kalan kısımlarının tespit edildiği, 6 nolu hak ediş kapsamında raporda idarece ödemeye alınan 7.077.758,33 TL ödemeden yapılmamış iş bedeli olan 176.782,31 TL'nin mahsubu ile 6.900.976,03 TL olduğu, dava konusu işin yapılmasında yüklenicinin fesih tarihine kadar %95.46 oranında işi tamamlamış olduğu, süre uzatımları gözetilerek işin bitim tarihinde 13.03.2004 olduğu, 15.07.2004 tarihinde işin geçici kabule engel eksikliklerinin bulunduğu, yüklenicin iş bitim tarihinden kabul tarihine kadar cezalı çalıştığı, ancak dava dosyasında yüklenicinin aradan geçen sürede idarenin geçici işgal ile kullanımına aldığı kısımların bulunduğu, bu ara bir takım fuar ve organizasyonlarının yapıldığı, fesih tarihi itibariyle fazladan yapılan iş bedeli dâhil 7.919.835,64 TL'lik iş yapıldığı KDV dâhil bu bedelin 8.870.215,92 olduğu, yükleniciye yapılan tüm ödemelerin 9.101.009,93 TL olması nedeniyle aradaki farkın -230.794,01 TL fazla ödeme yapıldığı, işin her ne kadar %95.46'sı bitirilmiş ise de Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre eksiklerin kullanıma mani nitelikte olmaması gerektiği, ancak eksikliklerin kullanıma mani nitelikte olması edeniyle %5'in altında kalan eksiklik olmasına rağmen feshin haklı olduğu, bu nedenle davacının elde edeceği karı talep edemeyeceğini, yüklenicinin fesih sonrasında ancak yaptığı iş karşılığını talep edebileceğini, davacı yükleniciye fesih tarihine göre yaptığı iş bedelinin ödendiği ve hatta fazla ödeme yapıldığını, bu ödemenin fazla yapılmasına eski yönetim kurulu ve yöneticileri ile teknik işler çalışanlarının sorumluluğunun olması için zararının doğmuş ve kesinleşmiş olması gerektiği, yüklenicinin haciz halinde bulunmadığından yöneticilere başvurulamayacağını, şirketin zararının henüz doğmadığını belirtmişlerdir.
Bu bilirkişi raporuna karşı da taraflar itirazlarda bulunmuşlardır.
Bilirkişilerden alınan ilk 25.05.2015 tarihli ek raporda; Tarafların itirazları değerlendirilmiş 9.900 TL fazla ödemeli dikkate alındığını belirterek eski raporunu tekrar etmiş, bu rapora karşı davalıların itirazı üzerine bilirkişilerden itirazlar gözetilerek 15.01.2016 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda itirazlar değerlendirilerek itirazları kabul etmediklerini eski raporları tekrar ettiklerini beyan etmişlerdir.
Toplanan tüm deliller ve bilirkişi raporları değerlendirildiğinde;
Mahkemece alınan 3 ayrı bilirkişi heyetinden farklı raporlar bulunduğu bu raporlardan 1. heyetin vermiş olduğu raporun ilk ve ek raporuna göre asıl dosya davasında davacının 11.11.2003 tarihli olan yapım işlerine ait tip sözleşmenin feshinde sözleşmeye ilişkin şartnamenin 48. maddesine göre sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, davacının akdin hukuka aykırı feshedildiğinin tespiti talebinin yerinde olmadığı belirtilmiş şartnamenin 48. maddesine uygun olarak fesih yapıldığını belirtmişlerdir.
Bu rapora karşı İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan bilirkişi heyetinin 02.08.2010 ve 05.03.2013 tarihli asıl ve ek raporlarında davalı ... A.Ş.'nin fesihte haklı olmadığı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanun m. 20 ve YİGŞ m. 48'e göre yapılan feshin usulüne uygun olmadığı zira dosyada mevcut davacı yüklenicinin İzmir .... Noterliği kanalıyla yaptırmış olduğu tespit ve İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasına yaptırmış olduğu tespit değerlendirildiğinde eksik kalan iş miktarının %10 keşif artışı ile birlikte %1.577 olduğunun tespit edildiği, bu bilirkişi heyetinin ise bu oranı % 1.734 olarak belirlediği, YİGŞ m. 42'ye göre geçici kabulün yapılmasının gerektiği, geçici kabul komisyonu tarafından 15.07.2004 tarihinde belirlenen eksik ve ayıplı işler tutarının 491.031,33 TL olduğu, 15.07.2004 - 26.08.2004 tarihleri arasında toplam 115.166,28 TL iş yaptığı, bu durumda eksik kalan ayıplı işler tutarının 375.865 TL olduğu, 375.865 / 7.950.000= % 4.72 oranında eksik iş bulunduğunda geçici kabulün yapılmasının zorunlu olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi m. 48'e göre fesih ve tasfiyenin şartlarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde yüklenicinin 4735 sayılı Yasanın 5. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunmaması gerektiği, ancak 26.08.2004 tarihi itibariyle eksik ve ayıplı işler oranının %1.734'e düşürülmesine rağmen idarenin geçici kabulü yapmadığı, ayrıca davalı idareye 20.03.2004 tarihinde başvurulmasına rağmen idarenin geçici kabulü 3 ay süre ile yapmayarak bu süre içerisinde fuar alanında fuar açtığı, 3 aylık süre içerisinde inşaat alanının kullanılamadığı, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile 03.08.2004 tarihi keşif günü itibariyle davacının 1.104.240,90 TL'lik fazladan iş yaptığını, bu dosyada tespit raporundaki bilirkişilerin görüşlerini değerlendirebileceği, davalı idarenin geçici kabulü yapmayarak kesin hesap işlemlerine girmeyi imkânsız hale getirdiği, bu konuda bir kesin hesabın yapılması gerektiği, davacı yüklenicinin hak edişinin 266.222,87 TL olduğu, belirtilmiş ek raporda da itirazlar kabul edilmemiştir.
Bu rapora karşı alınan en son bilirkişi raporunda 3. heyetin 30.05.2014 tarihli ilk raporunda her 2 raporun değerlendirildiği, tespit raporunun kabul edilmemesi gerektiği, teknik hesaplamanın doğru olmadığı, işin projesinde olup yaklaşık maliyetinde olmayan imalatların proje üzerinden metrajlandığı, yaklaşık maliyetten farklı ilave iş kapsamına almasının yasanın içeriğine aykırılık teşkil ettiği, ilave iş bedelinin kabul edilemeyeceğini belirterek 2. bilirkişi raporunun dayanağının bulunmadığını belirtmiş, yüklenicinin -230.794,01 TL borçlu olduğu, geçici kabul tutanağında yer alan ve 25 gün süre verilen eksiklikleri tamamlayamadığı belirtilmiş ancak bu rapora davacının itirazları üzerine 25.05.2015 tarihli raporda ve 15.01.2016 tarihli raporda YİGŞ m. 42'ye göre iç seviyesinin % 95 olması ve bunun işin kullanımına mani olmaması gerektiği eksik ve kusursuz işin % 6.17 olduğu belirterek davacının itirazını kabul etmemiştir.
Bu raporda temelde bilirkişiler geçici kabul komisyonunun yapmış olduğu tespitleri Esas aldığı ve kusurlu için % 6.17 olduğunu kabul ederek bu tespite göre eksik ve kusurlu işleri belirleyerek sözleşmenin feshinin haklı olduğunu belirtmişlerdir.
Ancak mahkememizce bu tespit kabul edilmemiş, ikinci bilirkişi raporunda yer alan ve asıl dosyada davalının 11.11.2003 tarihli ... AŞ Uluslararası İhtisas Fuarı İnşaatına ilişkin Yapım İşi Sözleşmesinde belirlenen 7.950.000 TL bedelli işin 20.02.2004 tarihine kadar tamamlanmasında ve tesliminde kusurlu olduğu, yer tesliminin 13.11.2003 tarihinde yapılmış olmasına rağmen davacının geçici kabule davet yazısını 20.03.2004 tarihinde idareye sunduğu ancak idarenin kiraya verdiği fuar alanında 25.03.2004 tarihinde stant kurduğu 01.04.2004'te resmi açılış yaptığı, bu sırada düzenlenen fuarlardan sonra geçici kabul heyetinin 09.07.2004 tarihinde çalışmaya başladığı, 14.07.2004 tarihinde geçici kabul tespiti yapıldığı, 15.07.2004 tarihinde 39 kalem eksik ve kusurlu işin tespit edildiği, bu iş oranının % 6.17 olduğu, şartnamenin 42. maddesi gereğince kabulün yapılmadığı, davacıya eksikleri tamamlaması 24.08.2004 tarihinde davacıya fesih ihbarnamesi gönderildiği, 15.07.2004 tarihinden 24.08.2004 tarihine kadar 25 günlük sürede eksiklerin tamamlanmadığının bildirildiği, ancak yapılan tespitte 15.07.2004 - 26.08.2004 tarihleri arasında davacı yüklenicinin 115.166,28 TL'lik iş yaptığı, böylece fesih tarihi itibariyle eksik kalan iş bedelinin %1.734 olduğu bu nedenle fesih hakkı olmadığını, davacının bakiye alacağının KDV hariç 266.222,87 TL, KDV dahil 314.142,99 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacının diğer talebi olan 150.000 TL'lik davalı şirkette kalan malzeme bedelinin ise ispatlanamadığı buna ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığı, bilirkişi raporlarında da davacının şartnamenin 49. maddesine göre davalı idarede bıraktığı imalat dışındaki malzeme ve adetlerin davalı idarenin satın alacağı, satın alması için başvurması gerektiği ancak bu yapılmadığı takdirde idarenin söz konusu malları iş yerinden çıkarıp uzaklaştırabileceği, davacının bu konudaki haklarının saklı olduğu belirlenmiştir.
Birleşen dosya yönünden ise; taraflar arasındaki davanın konusunun incelenmesi ile davalılardan ..., ..., diğer şirket elemanları olan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın birleşen dosya davacısının işçisi olduğu ve ... A.Ş.'nin personeli olmalarına rağmen iş Kanunu kapsamında geçici iş ilişkisine dayanarak davacı şirketle sözleşme imzaladıkları ve taraflar arasındaki ilişkinin iş sözleşmesi kapsamında kaldığından 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 1. maddesi hükmü uyarınca İş Kanununa göre, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayalı her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde iş mahkemeleri görevli olduğundan, davalılardan ..., ..., ... hakkındaki davanın 6762 sayılı TTK m. 342 anlamında sorumlu müdür olmaları gözetilerek yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanması gerekir ise de iş mahkemeleri, ticaret mahkemelerine göre daha özel yetkili mahkemeler olduğundan bu davalılar hakkındaki davanın da diğer davalılara bağlı olarak özel yetkili mahkemede görülmesi gerektiğinden ve davanın birlikte görülmesine yarar olunduğundan birleşen davadaki tüm davalılar yönünden dosya tefrik edilerek mahkememizin ... Esasına kayıtlanmış ve bu Esas üzerinden görevsizlik Kararı verilmiştir.
Mahkememizce verilen bu Kararın davalı ... A.Ş. tarafından temyiz edilmesiyle Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 07.07.2017 tarihli Kararla mahkememiz hükmü bozulmuştur.
Bozma gerekçesinde; "...Dava, eser sözleşmesinin feshi nedeniyle bakiye iş bedeli ile malzeme bedelinin tahsili ve teminatların iadesi talebine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen Karar, davalı vekilince süresi içinde temyiz edilmiştir.
Davacı yüklenici davalı iş sahibidir. Bu davadan ayrı, davalı iş sahibi ... A.Ş. tarafından, davacı .... Ltd. Şti. ve davalı kurum çalışanları aleyhinde İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış bulunan ... Esas, ... Karar sayılı dava dosyasında haklı fesih nedeniyle oluşan kurum zararının tahsili istenmiş; asıl dava ile birleştirilen bu dava hakkında yargılama sırasında ayırma Kararı verilerek ... Esas numarasına kaydedilip ... Karar numarasıyla görevsizlik Kararıyla iş mahkemesine gönderilmiştir.
HMK'nın 166/1. maddesi hükmüne göre “aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde davanın her aşamasında talep üzerine veya resen ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir" 166/4. maddesinde ise “davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek Kararın diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır”.
Asıl ve birleştirilen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki davaların .... Ltd. Şti. ile ... A.Ş. arasında imzalanan 11.11.2003 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklandığı, asıl dava konusunun ödenmeyen iş bedeli, teminat mektuplarının iadesi ve malzeme bedeline ilişkin olduğu, iş sahibi tarafından açılan birleşen davada da aynı sözleşme gereğince fazla yapılan ödemenin yüklenici ve iş sahibi kurum elemanlarından tahsilinin istendiği, bu haliyle davalardan biri hakkında verilecek Kararın diğerini etkileyeceği anlaşılmaktadır. Birleşen davada idare elemanları bulunmakla birlikte iş sahibi ve yüklenicinin aynı oldukları, davalar arasında fiili ve hukuki irtibat bulunması nedeniyle birlikte görülmelerinde zorunluluk bulunduğundan mahkemece verilen ayırma Kararı isabetli olmamıştır. Ayırma Kararı verilen bağlantılı dava dosyasının asıl dava dosyasıyla birleştirilerek Karar verilmesi, ayırmadan sonra o davada verilen Karar kesinleşmiş ise kesinleşen olgular dikkate alınarak bu davanın sonuçlandırılması gerekir. Açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazları incelenmeksizin Kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir." yer almaktadır.
Mahkememizce verilen bu bozma Kararına 22.11.2017 tarihli celsede uyulmuştur.
Bu bozma kapsamında tefrik edilerek mahkememizce ... Esas sırasına kayıtlanan ve 13.07.2016 tarihinde ... Karar sayılı Karar ile görev yönünden davanın reddine ve dosyanın İzmir Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine Karar verilen birleşen dosya yönünden ise yine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı 23.10.2017 tarihli bozma Kararı ile birleşen dosya yönünden de Mahkememiz Kararı bozulmuş ve HMK m. 166/1 gereğince her iki davanın birlikte görülmesi gerektiğinden bahisle, her iki davanın birleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu dosya yönünden yapılan yargılamada ... Esas ... Karar sayılı 31.01.2018 tarihli Karar ile tarafların talebi üzerine bozmaya uyularak dosya Mahkememize ait ... Esas sayılı (ana dosya ile) birleştirilmesi gerekmiştir.
Böylece asıl ve birleşen dosyalar birlikte görüldüğünde yapılacak olan yargılamada asıl dosya yönünden Mahkememizce bozmadan önce ... Esas ... Karar sayılı dosyasında yer aldığı üzere toplanan deliller ve yapılan değerlendirmelerde herhangi bir değişiklik olmadığı tespit edilerek bozmadan önceki karar verilmiştir.
Asıl dosya yönünden yapılan incelemede her iki davanın birlikte görülmesi gerektiğinden asıl dava yönünden davacı ... Ltd. Şti.’nin sözleşmesinin feshinde davalı idarenin haksız olduğu ve davacının bakiye alacağının bulunduğu, bu miktarın KDV hariç 266.222,87 TL olduğu, KDV dâhil ise bu bedelin 314.142,99 TL olarak tespit edilmiştir.
Birleşen dava yönünden ise, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında davacı davalı ... Ltd. Şti. ve kendi çalışanları hakkında müvekkilini zarara uğrattıkları iddiasıyla dava açtıkları, yapılan yargılamada davalı ... Ltd. Şti. 'nin davacı ... AŞ'den fazla ödeme almadığı, bilakis yapılan işler karşılığı eksik ödeme aldığı ve bakiye alacağının bulunduğu tespit edilmiş, ayrıca davacının iddia ettiği üzere davalıların (çalışanların) herhangi bir kusurunun bulunduğuna ilişkin iddiasını ispatlayacak delil ibraz edilmediği, mevcut durum itibariyle davalıların kasten / ihmalen veya özen yükümlülüğünü yerine getirmediklerinden dolayı zarara uğrattıklarından bahisle açılan davanın ispatlanamadığı belirlenmekle, birleşen dava reddedilmiştir.
Bu nedenle mahkememizce;
A-)Asıl dava dosyası yönünden;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, (KDV hariç) 266.222,87 TL'nin davalı ... A.Ş'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiliyle davacıya ödenmesine,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
B-)Birleşen Dava yönünden ise;
Davacı ... AŞ'nin davalı ... Ltd. Şti. aleyhine açmış olduğu 4735 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan sözleşmeden doğan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasının REDDİNE ve yine davacı ... AŞ'nin diğer tüm davalılar olan şirket yönetim kurulu üyesi ve diğer çalışanlar aleyhine açmış olduğu davanın da ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.
Bu karar davalı - birleşen dosya davacı tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay .... HD nin ... E. ... K. 06.02.2020 tarihli kararıyla davalı - birleşen dosya davacının bu temyiz talebinin bir kısmının kabulüyle; “...Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmenin 9. maddesinde sözleşme ekleri sayılmış olup sayılan ekler arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi de bulunmaktadır. Bu şartname 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Anılan şartnamenin 21. maddesinde götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde %10 fazla imalâtın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle sözleşme dışı imalâtlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması zorunludur. Yapılacak incelemede %10'u aşan imalâtın tespiti halinde ise bedelinin 6098 sayılı BK'nın 526 ve devamı maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerekir.
Somut olayda taraflar arasındaki sözleşme götürü bedelli olup mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu raporlarında şartname hükümlerine göre değerlendirme yapılmadığı gibi hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı-birleşen dosya davacısı idarenin ödeme miktarı konusundaki itirazlarının cevaplandırılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece konusunda uzman yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı imalatların sözleşme fiyatlarıyla miktarı ile sözleşme kapsamı dışında yaptığı imalatların şartnamenin 21 ve 22 maddelerine göre bedellerinin belirlenmesi, yapılan ödemelere göre birleşen dosyada fazla ödeme iddiasıyla ilgili olarak fazla ödemenin varlığının kanıtlanması halinde idare elemanları ile ilgili açılan ceza davası sonucunun beklenilerek bu dosyada kesinleşecek olgulara göre gerektiğinde idare elemanlarının sorumlu tutulabileceği miktarın alınacak ek bilirkişi raporu ile hesaplattırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir…” hükmüyle mahkememiz hükmü bozulmuştur. Bozma kararına 25.11.2020 tarihli celsede uyulmuştur.
Buna göre öncelikle taraflar arasında geçerli olan ve delil sözleşmesi niteliğinde ki YİGŞ m. 21 hükmüne göre götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalan %10 fazla imalatın sözleşme fiyatlarına göre, sözleşme dışı imalatların ise bu şartname hükümlerine göre %10 u aşan imalatın varlığı halinde TBK m. 526 (818 sayılı BK m. 410 - vekâletsiz iş görme) hükümlerine göre iş sahibi yararına olmak koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi gerekmiştir. Bu kapsamda yine bozmada yer aldığı üzere uzman yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak sözleşme kapsamında kalan işleri sözleşme fiyatlarıyla, sözleşme kapsamı dışında kalan işlerinde YİGŞ m. 21 ve 22 ye göre belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına ve fazla ödeme bulunması halinde, bu ödemenin birleşen davada ki ilgili idari elemanlarının sorumluluğunu gerektireceğinden ceza dosyasının sonuçlarının beklenmesine ve gerektiğinde idare elemanlarının sorumlu olacakları miktarın ek rapor ile hesaplattırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle öncelikle İstanbul Nöbetçi ATM ye talimat yazılarak bozma kapsamında Üniversitelerin öğretim üyesi kadrosundan olmak üzere İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden bir medeni hukuk öğretim üyesi, yine İstanbul Teknik Üniversitesinden Makine, inşaat ve elektrik elektronik fakültelerinden seçilecek üniversite öğretim üyeleri vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınması için talimat yazılmış ve bilirkişilerden 15.04.2021 rapor alınmıştır. Bu raporda; dava konusu 6 adet hak edişin imzalandığı, bu hak edişler için faturalar kesildiği tevkif edilen KDV miktarının 1/3 olarak gösterildiği, 424.665.500.018 TL KDV kesildiği, yüklenicinin net hak edişinin 7.927.089.333.672 TL olduğu, geçici kabul tutanağına göre 09.07.2004 - 14.07.2004 tarihleri arasında şantiyelerde inceleme yapıldığı eksik ve ayıplı işlerin inceleme yapıldığı, eksik ve ayıplı işlerin %6.17 oranında olduğu belirlendiği eksik işlerin toplamının 491.031.330.115 TL olarak tespit edildiği ve idarenin 24.08.2004 tarihli sözleşme ile fesih ettiği, bilirkişiler tarafından 15.07.2004 tarihinde bir tespit yapıldığı, bu tespitte eksik işlerin 137.900.998.473 TL olarak belirlendiği yüklenicinin yaptığı imalat tutarı ve borç alacak ilişkisinin incelenmesi ile yüklenicinin pursantajlar üzerinden 7.077.758.333.636 TL + KDV iş yaptığı, geçici kabul tutanağında ise 491.031.330.115 TL tutarında eksik imalatın belirlendiği, 7 numaralı hak edişin imzalanmadığı, yüklenicinin 15.07.2004 28.02.2004 tarihleri arasında 115.166.300.000 TL daha iş yaptığı ancak bunun tespit edilemediği, buna göre 11.11.2013 tarihli ... Uluslararası İnş. Fuarı Yapımı işinde yüklenici ... Ltd. Şti. ile ... AŞ arasında anahtar teslimi götürü bedel üzerinden sözleşme yapıldığı 13.11.2003 tarihinde yerin teslim edildiği, işin bitim tarihinin 25.03.2004 olduğu, 01.04.2004 tarihinde fuar etkinliği gerçekleştirildiğinde geçici kabul çalışmalarının yapılamadığı, 07.07.2004 tarihinde geçici kabul komisyonu kurulduğu, komisyonun 09.07.2004 – 14.07.2004 tarihleri arasında çalışması ile %6.17 eksik iş tespit ettiği ve geçici kabulün yapılamadığı, yükleniciye 10 günlük ek süre verildiği, ancak bu süre içerisinde iş tamamlanamadığından 24.08.2004 tarihinde sözleşmenin fesih ettiği, işverenin sözleşmeyi fesih etmekte haklı olduğu, ... E sayılı dosyada davacının talebinin olamayacağı, birleşen ... E sayılı dosyada ... AŞ’nin 837.190,23 TL fazla ödeme yaptığının belirlendiği ve bunu talep edebileceği, fazla ödemenin hak ediş raporları esas alınmadan yapılan ödemelerden kaynaklandığı, bu ödemelerden ... Ltd. Şti. ile ... AŞ yönetim kurulu ve muhasebe yetkililerin sorumlu olduğu, denetim ve kontrol elemanlarının sorumluluğun bulunmadığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı tarafların itirazları üzerine bilirkişilerden 29.04.2022 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda; kök raporda yer alan stopaj ve SSDF kesintilerinin sehven atlandığı, bu kesintilerin yüklenicinin hak edişlerinden kesilmesi ile ilgili bir yazı düzenlendiği ancak yüklenici hak edişinden fiilen kesintinin tespit edilemediği, KDV tevkifatının da davalı ... tarafından Vergi Dairesi’ne yatırıldığı, ancak bu kesintinin davacı yükleniciden yapıldığının belirlenemediği, yapılan değerlendirme ile yüklenicinin iş sahibi davalı ...’a 1.254.403,77 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, ... yönetim kurulu ve muhasebe yetkililerin sorumluluğu bulunduğu yapılan yargılamada da aynı sonuca varıldığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekilinin 10.05.2022 tarihli dilekçesiyle; İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasıyla 1.104.240,90 TL’lik fazla işin tespit edildiğini, bu durumun dikkate alınmadığını, davacının ... AŞ’ye 24.03.2004 tarihinde geçici kabul talebinde bulunulduğunu, ancak ... AŞ’ın 07.07.2004 tarihinde geçici kabule icabet etmediğini, standların sökülüp takılması nedeniyle hasar gördüğünü, bu dönemde hasarın davacı şirketten istendiğini, müvekkilinin 115.166,28 TL’likek harcama yaptığını belirterek yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir.
Bu rapora karşı birleşen dosya davacı ... AŞ vekilinin 25.05.2022 tarihli beyanında; ... Ltd. Şti.’nin müvekkilinden alacağının bulunmadığına ilişkin tespite katılmadığını, ek raporda, kök rapordan farklı olarak stopaj ve SSDF kesintilerinin eklendiği, 1.254.403,77 TL’nin belirlendiği, Yapı Denetim elemanı olarak görev yapmış olan kişilerin de sorumlu olması gerektiğini belirterek ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalılar ... ve diğer davalılar vekilinin 24.05.2022 tarihli beyan dilekçesinde; ...’in muhasebe memuru olduğunu, sorumluluğun olamayacağını, sadece ödemekle yükümlü kişi olduğunu, ... AŞ’ın ödediği tutar 8.412.153 TL olması nedeniyle KDV hariç 266.222,87 TL eksik ödeme yaptığını, sebepsiz zenginleştiğini, ... AŞ’ın alacaklı çıkamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... vekilinin 24.08.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, müvekkilinin görev süresinin sadece 2 ay olduğunu, genel kuruldan ibra edildiğini belirterek rapora itiraz etmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... vekilinin 24.05.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenle tespiti kabul etmediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Bu rapora karşı tarafların itirazı üzerine mahkememizce 14.12.2022 tarihli 6 nolu ara karar ile Yargıtay bozma kararında yer aldığı üzere götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalan %10 fazla imalatın sözleşme fiyatlarına göre, sözleşme dışı imalatların ise bu şartname hükümlerine göre %10 u aşan imalatın varlığı halinde TBK m. 526 (818 sayılı BK m. 410 - vekâletsiz iş görme) hükümlerine göre iş sahibi yararına olmak koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi ve bozmada yer aldığı üzere uzman yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak sözleşme kapsamında kalan işleri sözleşme fiyatlarıyla, sözleşme kapsamı dışında kalan işlerinde YİGŞ m. 21 ve 22 ye göre belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına ve fazla ödeme bulunması halinde, bu ödemenin birleşen davada ki ilgili idari elemanlarının sorumluluğunu gerektireceğinden ceza dosyasının sonuçlarının da değerlendirilerek ek rapor alınması için bu nedenle İstanbul Nöbetçi ATM ye talimat yazılarak bozma kapsamında Üniversitelerin öğretim üyesi kadrosundan olmak üzere İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden bir medeni hukuk öğretim üyesi, yine İstanbul Teknik Üniversitesinden Makine, inşaat ve elektrik elektronik fakültelerinden seçilecek üniversite öğretim üyeleri vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınması için talimat yazılmasına, karar verilmiş ve bilirkişiler ..., ..., ... ve ...’ndan 12.01.2024 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; alınan diğer raporlarda değerlendirilerek yapılan incelemesinde, mahkememizce verilen kararlar, Yargıtay’ın bozma kararı, alınan önceki bilirkişi raporları teklif ve diğer yönlerden yapılan incelemeyle Ceza Mahkemesinin tespitleri ve bu mahkemece verilen kararlar incelenerek ceza mahkemesinde verilen kararların mahkûmiyete ilişkin olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapıldığı, mahkûmiyet kararlarının hukuk hâkimini bağladığını (TBK m. 74), ancak kusur oranına ilişkin değerlendirmelerin hukuk hâkimini bağlamadığı, sanıklar hakkında yapılan yargılama ile zamanaşımı nedeniyle ve ölüm nedeniyle düşme (TCK m. 223/8) kararı verildiği, bu kararların bağlayıcı olmadığı ancak ceza mahkemesinde maddi olgular üzerinde yapılan incelemede bu mahkemede toplanan delillerin değerlendirilmesi gerektiği, davalıların davalı / karşı davacıya karşı sorumlulukları üzerinde yapılan incelemede, TBK m. 112 gereğince kusurlu olup olmadıkları ve illiyet bağının bulunup bulunmadığı incelendiğinde, ek imalat bedellerinin fazlasıyla ödenmiş olması nedeniyle yükleniciden, hak edişlerinden, muhasebesel olarak kesilmesi gereken stopaj ve SSDF ve nefaset kesintilerinin yapılmadığı, bu kesintilerin yüklenici hak edişinden kesilmese de ... AŞ tarafından Vergi Dairesinden ödendiği, ... AŞ’nin 1.254.403,77 TL’lik zarara uğradığı, bu zarardan ... Ltd. Şti. ve ... AŞ’nin yönetim kurulu ve muhasebe yetkililerin sorumlu olduğu, yapı denetim ve kontrol elemanlarının sorumluluğu bulunmadığı sonucuna varıldığı sonuç olarak ... Esas sayılı asıl dosyada ... Ltd. Şti.’nin davalı ... AŞ’dan herhangi bir alacağı bulunmadığı, birleşen ... E sayılı dosya yönünden ise 1.254.403,77 TL fazla ödemenin ... AŞ tarafından ... Ltd. Şti. ve ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ile muhasebe elemanlarından istenebileceği belirtilmiştir.
Bu rapora karşı taraflar ayrı ayrı beyanda bulunmuştur.
Bu rapora karşı davalı ... vekilinin 31.01.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporunda İç hesap ve dış hesaba ilişkin olarak eksik iş olmayıp fazla iş olduğunu ve sözde eksik işin içhesap/dış hesap yapılmaksızın yanlış hesaplama yapıldığını belirterek ek rapor alınmasını karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... vekilinin 31.01.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporunda taraflar arasında kesin hesap yapılmadığını fazla ödemeden bahsedilemeyeceğini ve bu nedenle davalı ...nün yüklenici firmaya fazla ödeme yaptığından ve iddiası ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapora karşı birleşen dosya davacısı ... AŞ vekilinin 31.01.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; Asıl dava yönünden davacı .... Ltd. Şti. müvekkil ... AŞ İzmir Fuarcılık A.Ş.'den herhangi bir alacak talebinde bulunamayacağından asıl davanın reddine, Birleşen dava dosyası yönünden müvekkil ... AŞ tarafından ... Ltd. Şti. fazla ödemelerin yapıldığı bu hususun bilirkişi heyet raporunda ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı müfettişlerinin hazırlanan raporlarla tespit edildiği birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Tüm Deliller ve Yapılan İncelemelere Göre;
Yargıtay .... HD nin ... E.... K. 06.02.2020 tarihli kararına göre bozma kapsamında mahkememizce bozmadan sonra alınan 15.04.2021 tarihli asıl ve 29.04.2022 tarihli ek ve ikinci bir heyetten alınan 12.01.2024 tarihli raporlarda; İzmir .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında sanıkların hakkında düşme kararı verildiği, bu dosyada toplanan tüm deliller ile birlikte mahkememizce bilirkişiler vasıtasıyla yapılan incelemede; tarafların itirazları da değerlendirilerek, asıl dava yönünden davacı ... Ltd. Şti.’nin Yargıtay kararında yer alan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin delil sözleşmesi niteliğinde olması nedeniyle bu şartnamenin 21. maddesinde götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde %10 fazla imalâtın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmüne bu şartname hükümlerinin uygulanması, %10'u aşan imalâtın tespiti halinde ise bedelinin 6098 sayılı BK'nın 526 ve devamı maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerektiğinden tespit edilen tüm belge ve bilgilere göre, usulüne uygun hazırlanmış hak ediş raporlarından farklı olarak fazla ödeme yapıldığı, bu ödemelerin fazla olması nedeniyle davacı ... Ltd. Şti.’nin ... AŞ’dan alacağının bulunmadığı, ayrıca birleşen dosya yönünden de yapılan fazla imalatlarda davalı ... Ltd. Şti. ile ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe çalışanlarının (..., ..., ..., ... ve ...) sorumluluğunun bulunduğu, Yapı Denetim Görevlilerinin (..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nun ) ise sorumluluğun bulunmadığı, belirlenmiştir. Sorumluluğun tesisinde ödemelere ilişkin talimatları imzalayan şirket yetkilileri ...’nun genel müdür, ...’nin yönetim kurulu başkanı, ...’in yönetim kurulu başkan vekili ve murahhas üye ... mali işler direktörü, ...’in finansman yönetmeni, (bu muhasebe görevlisinin gerekli denetimi yapmaması, özen göstermemesi ve zarara yol açması nedeniyle) olarak sorumluluklarının bulunduğu, diğer davalıların ise muhasebe memuru ve hizmet akdi çalışan işçiler olduğu belirlendiğinden bu davalılar yönünden davanın reddi gerekmiştir.
Alınan raporlarda birleşen dosya yönünden yapılan fazla ödemelerin ne kadar olduğu konusunda yapılan incelemede sorumluluğun asıl raporda 837.190,23 TL olarak belirlenmiş ise de itiraz ile alınan ek raporda bu değerlendirmenin eksik olduğu ve gerçek zararın 1.254.403,77 TL olarak belirlendiği, tespit edilmiş alınan ikinci raporda (12.01.2024 tarihli raporda) da yine bu zarar kalemi incelendiğinde; zararın 1.254.403,77 TL olduğu, tespit edilmiştir.
Hüküm:
Yukarda Açıklanan Sebeplerle
A-)Asıl dava dosyası yönünden;
Davacının ... Ltd. Şti.’nin davalı ... Kültür ve Sanat İşleri Ticaret AŞ’den alacağının bulunmadığı tespit edilmekle bu davacı yönünden davasının REDDİNE,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın dava açılışında alınan 15.943,00 TL harcın mahsubu ile fazla alınan ‭15.515,4‬0 TL harcın yatırana iadesine,
Yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 159.930,46 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalıya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
B-)Birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden;
a-) Davacı ... İzmir Fuarcılık Hizmetleri Kültür Ve Sanat İşleri Ticaret AŞ'nin davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ..., ... ve ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile,
1.254.403,77 TL fazla ödemenin bu davalılardan reeskont faiziile müteselsilen tahsiline ve davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
b-) Yine davacının ... AŞ'nin diğer çalışanları olan davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nun aleyhine açmış olduğu dava da bu davalıların sorumluluğu ispatlanamadığından reddine,
c-) Davacı ... AŞ'ın davalılardan ... (mirasçılarına) karşı açmış olduğu davada feragat etmiş olmakla HMK m. 307 vd. Gereğince bu davalı hakkında davanın feragat nedeniyle reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 85.688,32 TL harçtan dava açılışında alınan 20,50 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan ‭85.667,82‬ TL harcın davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ..., ... ve ...'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı ... İzmir Fuarcılık Hizmetleri Kültür Ve Sanat İşleri Ticaret AŞ tarafından yatırılan başvuru harcı 11,20 TL ve peşin harç 20,50 TL ile yargılama gideri olarak yapılan yazışma - tebligat - talimat gideri 7.750,00 TL ve bilirkişi ücreti 17.000 TL olmak üzere toplam ‭‭24.781,7‬0 TL'nin davanın kabul-red oranına göre ‭20.722,45 TL'sinin davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ..., ... ve ...'den tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... Ltd. Şti. tarafından yargılama gideri olarak yapılan yazışma - tebligat - talimat gideri 537,70 TL ve bilirkişi ücreti 9.000,00 TL olmak üzere toplam ‭9.537,70‬ TL'nin davanın kabul-red oranına göre ‭1.562,27 TL'sinin davacıdan alınarak Davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 167.984,41 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ..., ... ve ...'den tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ... ve ... taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 38.839,43 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalı ... Ltd. Şti. ve davalılar ... AŞ yönetim kurulu üyeleri ve muhasebe görevlileri olan ..., ..., ... ve ...'e verilmesine,
Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 192.000 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Taraf ve vekillerinin yüzüne karşı ve diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süresi içerisinde Yargıtay yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2024
Başkan...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı