İZMIR 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/211 Esas
KARAR NO : 2024/247
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20.03.2020
KARŞI DAVA TARİHİ : 15.06.2020
KARAR TARİHİ : 20.03.2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı karşı davalı ...Turizm Organizasyon Tic. Ltd. Şti. vekili 20.03.2020 harç tarihli dava dilekçesiyle; Müvekkili şirketin organizasyon işleri yapan bir firma olduğunu, davalı ... Yapı Ltd Şti'nin ise Çeşmede faaliyet gösteren şirket olduğunu, davalı şirketin Gençlik Festivali düzenlemesi amacıyla müvekkiline teklif yaptığını, ... festival alanında 11.12.2019 tarihinde çok geniş katılımlı organizasyon olan ve ünlü sanatçıların katıldığı gençlik festivalinin müvekkili tarafından yapılması konusunda 22.08.2019 tarihinde bir ortaklık sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmeye göre tarafların birlikte bir Gençlik Festivali organize edeceklerini, sözleşmenin C kısmının sözleşme başlıklı bölümünün birinci maddesinde tüm gelir ve giderlerin %50 ortak olacağı ve ikinci maddesinde organizasyonun tüm resmi işlemlerinin ...Turizm Ltd Şti tarafından yapılacağının hüküm altına alındığını, 3 günlük festivalin yapılması konusunda davalının sadace %50 başlangıç gider payını ödemek ve festival sürecinde ki muhtemel giderleri karşılamakla sorumlu olduğunu, taraflar arasında kurulan adi ortaklık ilişkisinin TBK m. 620 ve devamında yer aldığını, yine TBK m. 621 ve devamına göre her ortağın para, alacak veya başka bir mal ve emek olarak katılım payı koymakla mükellef olduğu, katılım payının taraflarca serbestce kararlaştırılabileceği, adi ortaklıklarda ortakların müşterek bir amaç etrafında birleşmelerinin yeterli olmadığını, aynı zamanda faaliyetlerede aktif olarak katılmayı gerektirdiğini, çaba ve özen yükümlülüğünün bulunduğunu, adi ortaklıklarda eşit işlem ilkesinin geçerli olduğunu, TBK m. 123 gereğince karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan birinin temerrüdü halinde borcun ifa edilmesi için uygun süre verilebileceği hükmünün bulunduğunu, bu süre içerisinde ifa yerine getirilmediği takdirde TBK m. 125 gereğince seçimlik hakkının kullanılması söz konusu olacağı, TTK m. 22 gereğince cezai şartta indirim yapılmasının tacirler tarafından istenemeyeceğini, sözleşmeye göre davalının koyması gerekli 150.000,00 TL lik sermayenin 100.000,00 TL sini koyduğunu ve bu sermayenin 5 katı kadar cezai şartta kararlaştırıldığını, sözleşmenin C/2 ve 3. maddesinde pasif edim yükümlülüğünde yer aldığını, karşı tarafın sermaye koyma borcunu yerine getirmediğini, ayrıca sözleşmeye aykırı olarak bilet satışı yaptığını ve haksız kazanç elde ettiğini, karşı tarafın sözleşmenin birinci maddesi uyarınca kararlaştırılan gelirlere yarı yarıya ortak olma hükmüne aykırı davrandığını, organizer olarak gerekli işlemleri yerine getirmediğini, haksız bilet satışı nedeniyle zararın meydana geldiğini, davalının kötü niyeti ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle şimdilik 70.000 TL zararının davalıdan tahsiline, kar kaybına uğraması nedeniyle kar kaybından dolayı 20.000 TL zararının davalıdan ticari faiziyle tahsiline ve ayrıca yine cezai şart alacağına yönelik şimdilik 10.000 TL nin ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı - karşı davacı ... Ltd Şti vekili 15.06.2020 tarihli cevap dilekçesiyle; davanın öncelikle arabuluculuk dava şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini zira davaya konu olan taleplerinin bir kısmının arabuluculukta yer almadığını, arabuluculuk tutanağında cezai şart, uğranılan zarar ve kar kaybı taleplerinin bulunduğunu, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise davanın adi ortaklığın feshi ve tasfiyesini içerdiğini, özellikle alacak talebine ilişkin davalarda adi ortaklığın feshinin de bulunduğunu, davacı tarafa sözleşmenin 4. maddesi gereğince toplam 150.000,00 TL ödemenin yapıldığını, 60.000,00 TL ve 90.000,00 TL olmak üzere iki ayrı EFT gönderildiğini, şirket sahibinin ... olduğunu, ödemelerin ... isimli kişiye yapıldığını, ...in ... eski eşi veya sevgilisi olduğunu, TMK m. 2 nin ihlal edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen edimi tam ve eksiksiz yaptığını, yine İ...’ın sahibi ve yetkilisi olduğu ... Turizm Seyehat A.Ş ile müvekkili şirket arasında farklı bir festival organizasyonu anlaşması yapıldığını, 22.08.2019 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin 4. maddesi uyarınca 150.000,00 TL nin 100.000,00 TL sinin müvekkili tarafından yatırıldığını, dava dışı ... Turizm A.Ş’ye 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin ödemesi gereken sermayenin tamamını 225.000,00 TL olarak ödendiğini, müvekkilinin sözleşmeye aykırı bilet satmadığını, ...n müvekkili şirket ile bir ilgisinin bulunmadığını, üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, davalı şirketin kendisine yüklediği edimleri yerine getirmediği iddiasının doğru olmadığını, TTK m. 18/2 e aykırı olarak davacının güveni suistimal ettiğini, belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı karşı davacı ... Yapı San. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili 15.06.2020 tarihli ve süresinde açılan karşı dava dilekçesiyle; adi ortaklığın feshinin gerektiğini, Yargıtay ... HD nin açılan alacak davasında fesih iradesinin bulunduğunu belirttiğini, karşı edimler ifa yönünden ise TBK m. 97 gereğince karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde yan edimi yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerektiği, sözleşmenin üçüncü maddesine göre davalı şirketin kendi edimini yerine getirmediği, ...Turizm Ltd. Şti.’nin bir hesap açmadığından ... Bankası ... Şubesinin açılan hesabına ödediğini, davalı tarafın adi ortaklık sözleşmesinin 9. maddesinde ki hükmünü yerine getirmediğini, basiretli bir tacir gibi davranmadığını, düzenlediği faturaların dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, adi ortaklık sözleşmesinin fesh edilmesi ve sermaye payının müvekkiline ödenmesi gerektiği, adi ortaklık sözleşmesi gereğince müvekkilini davalı şirketin ... Bankası ... Şubesinde bulunan hesabına tedbir konulmasını talep ettiği, bu hesapta 100.000,00 TL nin şirkete, 50.000,00 TL'nin ise ... Turizm Ltd. Şti.’ne yatırıldığını, toplam 225.000,00 TL ödemenin de davalı Şirketi ... Bankası ... Şubesine ödendiğini, müvekkili şirketin iflas etme aşamasında olduğunu, tedbir talebinin teminatlı olarak kabul edilebileceğini, karşı dava açarken arabuluculuk başvurusunu yaptıklarını ancak sonuç alamadıklarını belirterek şirketin tasfiye edilmesini, müvekkilinin koyduğu sermayenin ve kar paylarını en yüksek ticari faizle birlikte şimdilik 60.000,00 TL sinin davalıdan tahsiline, ayrıca TMK m. 2 gereğince şimdilik fiili zarar kapsamında 5.000,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yine gelir ve kar kaybından şimdilik 5.000,00 TL nin davalıdan tahsiline, yine cezai şart kapsamında 30.000,00 TL nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı karşı davalı ...Ltd. Şti. vekili 11.09.2020 tarihli beyan dilekçesiyle; arabulucuk şartının yerine getirildiğini, davalı tarafın 50.000,00 TL ödemeyi yapmayı Kabul etmediğini ve ödemediğini, davalı şirketin 50.000,00 TL lik sermaye borcunu yerine getirmeyerek sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalının beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin haricen bilet satmadığını, ne davalının ne de davacının başka bir kişinin yardımına ihtiyacı olmadığını,... isimli kişinin sorun çıkardığını, davalının adi ortaklık sözleşmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermediğini belireterek davanın kabulünü, karşı davanın reddini talep etmiştir.
Davalı karşı davacı ... Ltd. Şti. vekili 07.10.2020 tarihli düplik dilekçesiyle; davacı karşı davalının gençlik festivalinden elde ettiği gelire tek başına sahip olmak istediğini, sözleşmeye aykırı davranışta bulundunu, müvekkile festival için yatırdığı paranın iade edilmediğini, adi ortaklıktaki eşit davranış ilkesi gereğince ortakların oy birliğiyle karar vermesi gerekirken davacının tek başına kararlar aldığını, müvekkili şirketin banka kanalıyla yaptığı 325.000,00 TL ödemenin iade edilmediğini, adi ortaklık sözleşmesinin feshinin mahkeme kararıyla gerçeklemesinin gerektiğini belirterek asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava; adi ortaklığa dayalı olarak yapılan sözleşmenin ihlali nedeniyle kar kaybı, zarar ve cezai şart alacağına ilişkin, karşı dava ise; aynı adi ortaklık sözleşmesine dayalı olarak sözleşmenin ihlali iddiasına dayalı olarak sözleşmenin fesih ve tasfiyesi ile sermayenin iadesi gelir ve kar kaybı ile cezai şartın tahsiline ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
22.08.2019 tarihli adi ortaklık sözleşmesi, ödeme dekontları, ihtarnameler, İzmir CBS’nin ... soruşturma dosyasi, tasfiye memuru raporları, bilirkişi raporu, alınmış incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Taraflar arasında yapılmış olan 22.08.2019 tarihli adi ortaklık sözleşmesi ve sözleşme hükümleri incelendiğinde tarafların Gençlik Festivali Organizasyonu konusunda anlaştığı, %50 ortak olmayı kabul ettikleri, her bir ortağın sözleşmenin 4. maddesine göre 325.000,00 TL sermaye koymayı taahhüt ettiği ve bunun ilk 150.000,00 TL lik kısmının banka hesabına ... Ltd. Şti. tarafından peşin yatıralacağı, kalan bedelin 175.000 TL sinin 11.10.2019 tarihinde yatırılmasının kararlaştırıldığı, ...Ltd. Şti.’nin de 180.000 TL lik ilk ödemesinin menejerlerden alacaklarına binaen sermayeden mahsup edildiği, kalan 145.000 TL nin de banka hesabına yatıralacağının kararlaştırıldığı, her iki tarafın 11.10.2019 tarihinde kadar yatırmaları gereken sermayeyi ödemedikleri takdirde beş katı kadar ödeme yapmak zorunda kalacakları, ...Ltd. Şti.’nin açacağı hesabın sorumluluğunun kendisine ait olacağı, aynı zamanda sözleşmenin ifası için gerekli olan diğer şartların yer aldığı belirlenmiştir.
Her ne kadar karşı davacı 15.06.2020 tarihli dilekçesiyle; karşı davanın konusu olan ve ... Bankası ... Şubesine davalı adına yatırdığını belirttiği 100.000,00 TL ve yine dava dışı ... Turzm Ltd. Şti. adına yatırdığını belirttiği 50.000,00 TL’nin ayrıca toplam 225.000,00 TL ödemenin üzerine tedbir konulmasını talep etmiş ise de davanın konusunun fesih ve tasfiyeye ilişkin olması ile birlikte yatırılan bedellerin karşı davacı tarafından yatırılma sebebinin açıklanamadığı, iddialarının yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmadığı, dava dışı olan ... A.Ş.’ye 20.06.2019 tarihli sözleşme kapsamında yapılacak ödemelerinde bu davanın konusu teşkil etmediği, mevcut halde deliller toplanmaksızın tedbir kararı verilmesi için yeterli olmadığı, karşı davacının yapmış olduğu ödemelerin hangi adi ortaklığa ilişkin ve ne miktar olduğu konusunda inceleme yapılması gerektiği, ayrıca asıl davacının da dava dilekçesinde dava konusu olarak davalı karşı davacının 100.000,00 TL ödeme yaptığı teyit ve kabul ettiği, mevcut durumda alacağın ve davanın konusunun tedbire konu edilen para olmadığı, davanın mevcut durumda feshe ve tasfiyeye ilişkin olup, para alacağına ilişkin olarak bir ihtiyati haciz talebi olmadığı, davanın niteliği gereği, kayıtlarda yer alan ve tarafların iddiaları kapsamında değerlendirelecek olan sermaye koyma borçlarının ifasının davanın sonunda kabul/red kapsamında tasfiyeye konu olabileceği, mevcut durumda ise talebin ihtiyati haciz konusu olmadığı gibi davalının İİK m. 257’ye göre aleyhine ihtiyati haciz kararı verebilmek için şartların iddia ve ispat edilmediği tespit edildiğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı ve davalının aralarında yapmış oldukları sözleşmenin 10. Maddesinde İzmir Mahkemelerini yetkili kılmaları nedeniyle İzmir Mahkemelerinde davanın görülmesi gerekmiştir. (HMK m. 17)
Her iki tarafında tacir ve işin ticari iş olması ile TTK m. 4/1 ve 5 gereğince ticari dava niteliği taşıdığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.
Buna göre taraflar arasında ki sözleşmenin fesih şartlarının bulunup bulunmadığı, var ise feshin gerçekleşmesiyle cezai şart alacağının hangi taraf lehine doğduğu, yine tarafların yoksun kalınan kar taleplerinin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bu nedenle SMMM ... ve Doç. Dr. ... vasıtasıyla inceleme yapılmış ve rapor alınmıştır.
Bilirkişilerden alınan 01.02.2022 tarihli raporda; dava konusu olan sözleşmenini incelenmesi ile sözleşmenin konusunun gençlik festivali organizasyonu olduğu, tarafların sözleşmeye göre % 50’şer oranında pay sahibi oldukları Adi şirketin kurulduğu, Organizasyonun tüm resmi işlemlerin ...Ltd. Şti. tarafından (kira sözleşmesi, sponsorluk anlaşması, güvenlik şartları vs.) sağlandığı, ...Turizm Ltd. Şti. lehine ayrı bir banka hesabı açıldığı, sermaye ve karla ilgili bankadan hesapta birikim yapıldığı, organizasyon için toplamda 650.000,00 TL olmak üzere % 50’şer (325.000,00'şer TL ) sermaye koymayı taahhüt ettikleri davalı karşı davacı ... Ltd. Şti. bu sermayenin 150.000,00 TL lik kısmını sözleşmenin imzalandığı tarihte peşin yatıracağı, kalan 175.000,00 TL sinin ise 11.10.2019 tarihine kadar banka hesabına yatırmayı kabul ettiği, davacı karşı davalı ...Turizm Ltd. Şti’nin 325.000,00 TL lik sermayenin 180.000,00 TL’sini manajerlere ödenecek rakamdan düşülmek suretiyle, geri kalan 145.000,00 TL'sinin ise 11.10.2019 tarihinde bankaya yatıracağı, her iki tarafın da 11.10.2019 tarihinde yatırmaları gereken sermayeleri tamamlanmazsa tamamlayan taraf o zamana kadar karşı tarafın koyduğu sermayenin 5 katına ödemek zorunda kalacağı konusunda anlaştıkları festivalden dolayı doğacak her türlü sorunu ...Turizm Ltd. Şti’ne ait olduğu, festival organizasyonun (11-12-13).10.2019 tarihinde yapılacağı karşılıklı olarak doğan karın % 50’sini ve koydukları sermayenin tamamını taraflara teslim edileceği teslim edilmezse etmeyen tarafın karşı tarafa elde edilen karın % 25i kadar her ay cezai şart ödemeyi kabul ettiği, tasfiye memuru ...’ün raporuna göre ...Turizm Ltd. Şti. tarafından yapılan harcama toplamının 967.896,28 TL olduğu ve gelir toplamının ise 64.281,28 TL yine ...Turizm Ltd. Şti tarafından ödenecek 325.000,00 TL sermayenin 23.02.2019 tarihinde 100.000,00 TL sinin 14.10.2019 tarihinde de 225.000,00 TL sinin ödendiği toplam 325.000,00 TL ödendiği, ... Yapı Ltd. Şti. 23.08.2019 tarihinde 100.000,00 TL, 07.10.2019 tarihin de 150.000,00 TL, 08.10.2019 tarihinde 75.000,00 TL toplam 325.000,00 TL ödeme yapıldığı, ortaklık ile ilgili ... bankasına 23.08.2019 – 16.10.2019 tarihleri arasında bankadan toplam 716.958,90 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın fesih şartları oluşup oluşmadığı, feshin gerçekleşmesi ile cezai şart alacağın hangi taraf lehine doğduğu, yoksun kalınan kar taleplerinin oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin TBK m. 639/1-b maddesine göre ortaklık sözleşmesinden öngörülen amacın elde edilmesi veya elde edilmesinin imkânsız haline gelmesi ortaklığın kendiliğinden sona erme sebebi teşkil etiği somut olayda da adi ortaklığın dava tarihi itibari ile sona erdiği, cezai şart alacağın 22.08.2019 tarihinde sözleşme kapsamında incelendiğinde belli hallerde cezai şartın öngörüldüğü, bunlardan birincisinin sözleşmenin 5. Maddesinde öngörülen her iki tarafın yatırmaları gereken sermaye tutarının yerine getirmemelerine ilişkin olduğu, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen tarafın diğer tarafın koyduğu sermayenin 5 katını ödemek zorunda kalacağı, ikincisinin ise sözleşmenin 7. maddesinde yer alan 15.10.2019 tarihinde hesaplarda elde edilen karın % 50 si ve koyulan sermayenin tamamını taraflara teslim edileceği, teslim edilmediği takdirde etmeyen tarafın karşı tarafın karın % 25 i kadar her ay cezai şart ödemeyi kabul ettiği, üçüncüsünün ise söz konusu sözleşmenin 5 yıl boyunca birlikte yapılması aksi halde ...Ltd. Şti. buna aykırı davranması halinde ... Ltd. Şti. 1.000.000,00 TL ödemeyi kabul ettiği (üçüncü cezai şart ile ilgili talep olmadığı), sözleşmenin dokuzuncu maddesinde ...Tuizm Ltd. Şti. festival organizasyonu için açtığı ve sermaye ile karın biriktirileceği hesabın sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren her hafta pazartesi günü ... Ltd. Şti. onayına sunacağı, onaylanmadığı veya buna izin verilmediği durumlarda ... Ltd. Şti. o güne kadar ödemiş olduğu sermaye 5 katını cezai şart olarak ona ödenmesi gerektiğinin kararlaştırıldığı, cezai şartın borcun zamanında veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle doğan ve alacaklının ispat sorunu olmadığı, belli bir miktar hasılatı almasına olanak sağlayan bir kayıt olduğu, söz konusu cezai şartın ifaya eklenen ceza koşuluna düzenlendiği iddia edilen birinci hususun yani 650.000,00 TL sermayenin yerine getirilip getirilmediği incelendiğinde, tarafların ortaklık sözleşmesinde beşinci maddesine göre ... Ltd. Şti.’nin 11.10.2019 tarihine kadar edimini yerine getirdiği ve cezai şartın koşulları oluşmadığı, ...Ltd. Şti.’nin de 11.10.2019 tarihinden önce sahne, ses ışık sistemi ödemesi altında ...’e 150.000,00 TL EFT yaptığı, ancak bu işlemin yerine getirilmemesi nedeniyle paranın iade edildiği, hizmet alımından vazgeçildiği bu nedenle sermaye ödemesinin yapılmadığı, ikinci olan sözleşmenin 7. maddesine göre 15.10.2019 tarihinde hesaplarda anlaşılacak elde edilen karın % 50 si ve konulan sermayenin tamamının taraflarca teslim edileceği, teslim edilmezse etmeyen tarafın elde edilen karın %25’i kadar cezai şart ödemeyi kabul ettiği hükmüne göre tarafların 15.10.2019 tarihinde hesaplar üzerinde anlaşmaları ile sermaye ve elde edilen karın cezai şartın muaceliyeti için bu tarihte tarafların hesaplar üzerinde anlaşmaları ve ödemenin yapılmamış olması gerektiği, dava dosyasında böyle bir mutabakatın bulunmadığı bu nedenle tarafların birbirlerinden cezai şart isteme hakkının bulunmadığı, cezai şart talep edilebilmesi sözleşmeye aykırı bilet satışına bağlanmadığı kar kaybı talebi bakımından ayrıca değerlendirilme yapılması gerektiği sözleşmenin 7. maddesi kapsamında cezai şart talebine dayanak oluşturmadığı ... Ltd. Şti. iddiasına göre kendi dahilleri olmadan ...Ltd. Şti. tarafından festivalin daha önce sona erdirilmesi nedeniyle cezai şarta hak kazandığı iddiasının cezai şart için hak doğurmadığını, üçüncü olarak sözleşmenini 9. maddesinde yer alan ...Turizm Ltd. Şti. festival organizasyonu için açtığı ve sermaye ile karın biriktirileceği hesabı her hafta pazartesi günü ... Ltd. Şti. onayına sunması gerektiği, aksi halde ... Ltd. Şti. o tarihe kadar ödemiş olduğu sermayenin 5 katı cezai şart hak kazanacağı, hükmünün incelendiğinde, ... Ltd. Şti’nin kendilerine hiçbir şekilde bilgi verilmediğinin ...Ltd. Şti.nin ise karşı tarafından hesap hareketlerini gönderileceği bir adres talep ettiği, ancak bu adresin bildirilmediği gerekçesine dayandığı, 30.09.2019 tarihli iddianame de ... Ltd. Şti.’ne banka hesap numaralarına ilişkin bilgi ve hesap özetinin gönderildiği, dosyadaki yazışmalardan bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği, takdiri mahkemede olmak üzere sözleşmenin dokuzuncu maddesine göre 500.000 TL cezai şart alacağının ... Ltd. Şti.’ne ödenmesi gerekebileceği, tarafların yoksun kalınan kar talepleri incelendiğinde ise hukuki işlem ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunması halinde yoksun kalınan karın talep edilebileceği TBK m. 112 gereği borçlunun borcunu gereği gibi yerine getirmediği durumda diğer tarafın uğradığı zararın gidermekle yükümlü olduğu, tarafların sözleşmeye aykırı davranışlara incelendiğinde sermaye koyma eyleminin yerine getirildiği, sözleşmeye aykırı bilet satışının uzmanlık kapsamında kalmadığı, ... Ltd. Şti.’nin hukuka aykırı ve konusu suç teşkil eden eylemlerden bulunduğu iddiasının ise bu şirket yetkilisi ...ile ... hizmet alınan müvekkili arasına nifak soktuğunu alım maliyetinin yükseltildiği, iddiasının ispatlanmadığı, ... Ltd. Şti.’nin ...Ltd. Şti.’ne sözleşmeye aykırı davranışları iddiası incelendiğinde bu iddiaların ispatlanmadığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı karşı davalı ...Ltd. Şti. vekili 21.02.2022 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin yoksun kalınan kar taleplerinin incelenmediği, dürüstlük kuralına aykırı olarak başka firmalardan bilet satışı yapıldığına dair internet sitelerine ilişkin iddialarının değerlendirilmediği, yine sözleşmenin dokuzuncu maddesinde ihlal edildiği iddiasının da incelenmediği, müvekkililin sözleşmenin dokuzuncu maddesini ihlal etmediği, mali yükümlülüklerini getirdikleri, müvekkilinin sözleşmenin C/4 maddesine göre davalı karşı davacının 27.08.2018 tarihinde 150.000,00 TL yatırması gerekirken 100.000,00 TL yatırdığını, bu nedenle 5 katı kadar cezai şarta hak kazandığını, davalı şirketin sözleşmeye ihlal ettiği zarar ve kar kaybına sebebiyet verdiğini, tespit edilmesi gerektiği bu nedenle yeni bir heyetten ya da bu heyete uzman bir bilirkişi eklenerek yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı karşı davacı ... Ltd. Şti. vekili 10.02.2022 tarihli beyan dilekçesinde; cezai şart alacaklarının 500.000,00 TL değil 1.625.000,00 TL olduğunu 08.10.2019 tarihinde 75.000,00 TL 07.10.2019 tarihinde 150.000,00 TL ve 100.000,00 TL sermaye ödemesi yapıldığı, bu sermayenin 5 katının 1.625.000 TL olduğunu yine sözleşmenin sekizinci maddesine göre konulan sözleşmenin 5 katı kadar cezai şartın oluşması için her pazartesi için müvekkili şirkete göndermesi gerektiği, ...Ltd. Şti.’nin sunduğu herhangi bir belge ve veya bilginin olmadığı bu nedenle sermayinin 5 katı 1.625.000 TL cezai şarta hak kazandığını, talep ve beyan etmiştir.
Bilirkişi raporunda yer aldığı üzere yoksun kalınan kara ilişkin taleplerin değerlendirilmesi için bu konuda uzman bir bilirkişi seçilerek inceleme yapılmasına karar verilmiş davacı - karşı davalının 27.04.2022 tarihli dilekçesinde bildirdiği listede yer alan oganizasyon bilirkişisi ... seçilerek görevlendirilmiş ve İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’nden talimat yazılarak bilirkişi ...’dan 24.10.2022 tarihli asıl ve 17.02.2023 tarihli ek rapor alınmıştır. Asıl raporda; tarafların gençlik festivalini beraber organize etmeyi kararlaştırdıklarını, festival organizasyonlarının resmi işlemlerinin ...Turizm Ltd. Şti. tarafından yürütüleceğini belirtildiği, sözleşmeye göre 650.000,00 TL sermaye konulmasını kararlaştırıldığı, gençlik organizasyonlarının biletli satış ile organiza edilen ve gelirinin büyük bir kısmının satılan biletler üzerinden elde eden bir faaliyet olduğunu, hazırlık aşamasında el ilanı broşür reel radyolarda anons, Web Sitesinde reklam gibi tanıtım geniş kitlelere ulaştırılmasını sağlayacak işlem yapıldığı, taraflar arasında 23.08.2018 tarihinde imzalanan sözleşmede reklam ve tanıtımın önemli olduğu belirtilmesine rağmen 300.000,00 TL bütçenin sanatçıların çağrılması ve ön ödemelerinin yapılması yer kirası gibi masraflar ile birlikte ... Yapı Ltd. Şti.’nin 50.000,00 TL ödeme yapmaktan kaçınmasının, organizasyona zarar verme ihtimalini belirtmiştir.
Bu rapora karşı davalı karşı davacı ... Yapı Ltd. Şti. vekilinin 14.11.2022 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin uğradığı zarar için açıklama yapılmadığını, bu raporun yeterli bir rapor olmadığını, soyut tespitlerin çözüme ulaştıramadığını, müvekkilinin alacağını 500.000 TL değil 1.625.000 TL olduğunu belirterek ek rapor alınmaması alınacaksa itirazlarının değerlendirilmesini istemiştir.
Bu rapora karşı davacı karşı davalı ...Turizm Ltd. Şti. vekilinin 22.11.2022 tarihli beyan dilekçesinde; karşı tarafın sermaye koyma yapmadığını, sözleşmeye aykırı davrandığını, konser faaliyetinin 10.000 - 12.000 kişi ile gerçekleşmesi gerektiğini, ancak 1.210 kişinin katıldığını ve toplam 64.281 TL gelir elde edildiğini, giderin ise 967.896 TL olduğunu, davalı karşı davacının başka internet sitelerinde bilet satışı yaptığını, müvekkilinin 650.000 TL sermaye dışında 300.000 TL ek ödeme yaptığını, belirterek ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Tarafların talepleri üzerine bilirkişiden 17.02.2023 tarihli ek rapor alınmış, bu raporda tarafların itirazına rağmen görüşlerinin önceki raporla aynı olduğunu belirtmişlerdir.
Bu rapora karşı davacı karşı davalı ...Turizm Ltd. Şti. vekilinin 20.03.2023 tarihli beyan dilekçesinde; ek raporun asıl raporun aynısı olduğunu, meydana gelen zararın ve gelir kaybının hesaplanması için hesap bilirkişisinden oluşan heyetten ek rapor alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Bu rapora karşı davalı karşı davacı ... Yapı Ltd. Şti. vekilinin 06.03.2023 tarihli beyan dilekçesinde; ikinci raporun ilk rapor ile aynı olduğunu, davanın tarafları ile talepleri incelemediğini, taraflı rapor düzenlediği belirterek yeni bir bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Bilirkişi ... tarafından tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazları değerlendirilerek ve gerekli incelemeler yapılarak rapor hazırladığı belirlendiğinden bu kez 19.04.2023 tarihli celsede bilirkişiler Doç. Dr. ... ve SMMM ...’den ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişilerden 11.09.2023 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda; taraflar arasındaki sözleşmenin ortaklık sözleşmesi olup, sözleşme konusunun gençlik festivali organizasyonu olduğu, organizasyonunun tüm giderlerinin %50 ortak olunacağı, davacı karşı davalı ...Ltd. Şti.’nin bu festival organizasyonu için ayrı bir banka hesabı açacağı, sermaye ve elde edilcek karı bu hesapta biriktireceği, toplam 650.000 TL olan organizasyon için % 50 ödeme yapmayı kararlaştırdığı, davalı karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin 325.000 TL’lik sermayenin 150.000 TL’sinin sözleşmenin imzalandığı tarihte açılan banka hesabına peşin olarak yatırmayı, kalan 175.000 TL’yi ise 11.10.2019 tarihine kadar ödemeyi taahhüt ettiği, ...Ltd. Şti.’nin ise sermayenin 180.000,00 TL’sinin menejarlere ödenecek tutar düşüldükten sonra 145.000,00 TL’sini 11.10.2019 tarihine kadar ödemeyi taahhüt ettiği, her iki tarafında 11.10.2019 tarihine kadar yatırması gereken bedeli ödemedikleri takdirde sermayenin 5 katını karşı tarafa ödemek zorunda kalacaklarına dair anlaştıklarını, festival organizasyonun (11-12-13).10.2019 tarihlerinde yapılmasının kararlaştırıldığı, ...Turizm Ltd. Şti.’nin açtığı banka hesabının ... Ltd. Şti. sorumlusu tarafından kontrol edilip, onaylanacağının kararlaştırıldığı, turizm bilirkişisinin raporunda ... Yapı Ltd. Şti.’nin koyacağı 150.000,00 TL’lik sermayeden 100.000,00 TL’yi ödediği, 50.000,00 TL’yi ödemediği, bu tip organizasyonlarda özellikle reklam ve tanıtım giderleri önem taşıdığından toplanacak ilk sermayenin önemli olduğu, 300.000,00 TL’lik bütçenin sanatçıların ayarlanması, ön ödemenin yapılması, yer kirası ve diğer masraflarla birlikte öncelikle reklam ve tanıtım gideri olarak kullanılacağı, ... Yapı Ltd. Şti.’nin 50.000,00 TL ödememesi nedeniyle organizasyona maddi zarar verdiği kanaatinde bulunduğu, sözleşmenin 5/c maddesi uyarınca cezai şart alacağının doğumu için 11.10.2019 tarihine kadar sermaye koyma borcunun yerine getirilmemesi şartına bağlı olduğu, kök raporda da belirtildiği üzere bu tarihten önce ... Ltd. Şti. tarafından ödeme yapıldığından cezai şart talebinin doğduğundan bahsedilemeyeceği, sermaye koyma ediminin zamanında yerine getirilmediği iddiasının ... Ltd. Şti.’nin 50.000 TL’lik kısmı ödememesi nedeniyle maddi zararın doğduğu, ancak turizm bilirkişisinin raporunda zarar ihtimalinin ne olduğunun belirtilmediği, zarar tutarının belirsiz kaldığı, sözleşmeye aykırı bilet satıldığı iddiasının incelenmesiyle internet platformları üzerinden satış yapıldığı, davalı ... Ltd. Şti.’nin bilet satışlarının ...Ltd. Şti. yetkililerinin onayla yapıldığını belirttikleri, sözleşmenin diğer taraflarının bilgisi dışında ne kadar satış yapıldığının belli olmadığı, etkinlik alanının kapasitesinin kamera kayıt ve görüntülerinin incelenmesiyle tespit edilmesi gerektiği, ancak bu durumun kendi ihtisas alanlarına girmediği, ... tarafından yapılan incelemede de bu durumun belirlenmediği, bu nedenle zarar miktarının belirlenemediği belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı karşı davalı vekili 01.10.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkili şirketin müspet / menfi zararlarının tespiti gerektiğini, aynı zamanda yoksun kalınan kar taleplerinin de oluşup oluşmadığının tespit edilemediğini, davalı şirketin sözleşmeye aykırı bilet satmasıyla nedeniyle sözleşmeyi ihlal ettiği, sözleşmenin c/4 maddesinde karşı tarafın 325.000,00 TL tutarında sermayenin 150.000,00 TL’sini 22.08.2019 tarihine kadar peşinen yatırmayı kabul ettiğini, ancak sadece 100.000,00 TL yatırdığını, o halde c/5 maddesi gereğince müvekkilinin o zamana kadar koyduğu sermaye miktarı olan 180.000,00 TL ve o tarihte yapılan 110.000,00 TL harcamanın 5 katı tutarının müvekkiline ödenmesi gerektiğini, festival organizasyonun 10-12 bin kişinin katılımıyla gerçekleşeceğini, bilet satışının toplam 1210 adet yapıldığını, 64.281,00 TL gelir elde edildiğini, yapılan gider toplamının ise 967.896 TL olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığını, yatırdıklarının giderleri bile karşılamayamadığını, ortaklık sözleşmesindeki 650.000,00 TL’lik sermayenin müvekkilinin yükümlülüğü dışında kalan 300.000,00 TL ek harcaması daha bulunduğunu, bu giderlerinde karşılanamadığını, kök raporda davalı şirketin sözleşmeyi ihlal ettiğinin tespit edildiğini, ancak ikinci raporda müvekkilinin zararının tespit edilmediğini, karşı tarafın İzmir CBS’nin ... soruşturma dosyasında yaptıkları şikâyetin İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyasında tehdit ve hakaret suçlarından beraat kararı verildiğini belirterek, heyet tarafından esaslı bir inceleme yapılmadığını, yeni bir turizm organizasyon bilirkişisi eklerenek heyetten ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın turizm festival organizasyonundan kaynaklandığı, bu ihtilafın ispatı için dosyada yeterli delil bulunmadığı, ancak organizasyon işini yapan kişilerin genel tecrübelerine dayanılarak bu uyuşmazlığın çözümü için rapor alındığı / alınması gerektiği, mevcut durumda da yeni seçilecek bir turizm bilirkişisinin dosyadaki deliller üzerinden katkısının bulunmayacağı tespit edilmekle; davacı - karşı davalının yeni bir bilirkişi atanması talebi reddedilmiştir.
Bu rapora karşı davalı karşı davacı vekili 27.09.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkili şirketin bilirkişi raporunda yer alan ...Ltd. Şti.’nden 500.000,00 TL olan alacak tespitine itiraz ettiklerini, alacaklarının 1.625.000,00 TL olduğunu, bu durumla ilgili tespit yapılmadığını, 08.10.2019 tarihinde 75.000,00 TL, 07.10.2019 tarihinde 159.000,00 TL ve 100.000,00 TL müvekkili şirket tarafından sermaye ödemesi yapıldığını, dilekçenin 2 nolu ekinde bulunduğunu, müvekkilinin yapılan ödemelerde hesaba katılarak ödemenin 5 katı cezai şart alacağı olan 1.625.000,00 TL talep ettiklerini, sözleşmenin 8. maddesine göre sermayenin 5 katı oranındaki cezai şartın oluşması için müvekkili şirket sorumlusunun kontrol edip onaylaması gerektiğini, ancak böyle bir işlem yapılmadığını, bilirkişiler tarafından bunun değerlendirilmediğini belirterek ek veya yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Mahkememizce organizasyon bilirkişisi ...'dan alınan rapor ve mahkememizce seçilen bilirkişiler SMMM ... ve Doç. Dr....'dan alınan 11.09.2023 tarihli ek rapor kapsamında gerekli incelemelerin yapıldığı, yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasının dosyaya fayda sağlamayacağı belirlenmiştir.
Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;
Taraflar arasında yapılan 22.08.2019 tarihli iş ortaklığı sözleşmesiyle asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ...Ltd. Şti.’nin asıl dosya davalısı birleşen dosya davacı ... Ltd. Şti. arasında İzmir Buca Life Park Festival alanında (11-12-13).10.2019 tarihlerinde gençlik festivali yapmak konusunda anlaştıkları, sözleşmenin c/4. Maddesinde organizasyon için toplam 650.000,00 TL sermaye koymayı ve bu sermayenin yarı yarıya ödenmesinin kararlaştırıldığı, her iki tarafın ödeyeceği sermaye miktarının 325.000,00 er TL olduğu, davalı karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin 325.000,00 TL’lik sermayenin 150.000,00 TL’sini sözleşmenin hazırlandığı tarihte açılan banka hesabına peşin yatıracağı, kalan 175.000,00 TL’yi ise 11.10.2019 tarihine kadar yatıracağı, davacı karşı davalı ...Ltd. Şti.’nin ise 325.000,00 TL’lik sermayenin 180.000,00 TL’sini organizasyonu yapacak menejarlere ödemek suretiyle geri kalan 140.000,00 TL’yi ise 11.10.2019 tarihine kadar aynı banka hesabına yapmayı taahhüt ettiği, bu taahhüt yerine getirilmediği takdirde C/5 maddeye göre 11.10.2019 tarihine kadar yatırılmayan sermayelerin tamamlanmaması halinde tamamlamayan tarafın o zamana kadar KARŞI TARAFIN KOYDUĞU SERMAYENİN 5 KATINI cezai şart olarak ödemeyi taahhüt ettiği, yapılan bilirkişi ve kayyım incelemelerinde davalı karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin 23.08.2019 tarihinde 100.000,00 TL, 07.10.2019 tarihinde ise 150.000,00 TL, 08.10.2019 tarihinde 75.000,00 TL yatırdığı, ancak sözleşmenin C/4 maddesine göre banka hesabının açıldığı tarih itibariyle 150.000,00 TL’yi peşin olarak yatırmadığı, 11.10.2019 tarihine kadar yatırması gerekli olan 175.000,00 TL’ye ek olarak 07.10.2019 tarihinde 150.000,00 TL ve 08.10.2019 tarihinde ise 75.000,00 TL yatırmış olup, başlangıçta yatırmadığı eksik bedelin turizm bilirkişisi ...’nın raporunda belirlendiği üzere özellikle bu tip organizasyonlarda yapılması zorunlu reklam ve tanıtım harcamalarına engel olduğu, bunun da iş ortaklarının tanıtım paletlerini engellediği, dolayısıyla davacı - karşı davalının başlangıçta yatırması gerekli 150.000 TL’lik edimin yatırılmış olduğu, davalı - karşı davacının yerine getirmediği bu edim nedeniyle karşı tarafın yatırmış olduğu sermayenin 5 katı kadar (C/5 maddesi gereğince) ödeme yapması gerektiği, bunun da 180.000 TL x 5 = 900.000 TL olarak tespit edildiği belirlenmiştir.
Davacı karşı davalının talep ettiği sözleşmedeki 7. maddede yer alan elde edilen karın % 50’siyle kurulan sermayenin tamamı taraflarca teslim edilmesi, edilmediği takdirde elde edilen karın % 25’i kadar cezai şartın ödenmesi şartının da gerçekleşmediği, zira bu cezai şartın istenebilmesi için öncelikle taraflar arasında bir mutabakat bulunması gerektiği, bu mutabakattan sonraki dönemlere ilişkin bir mutabakat bulunmadığından maddenin uygulanamayacağı, ...Ltd Şti’nin talebine dayanak gösterdiği sözleşmeye aykırı bilet satışının bu talebe dayanak olarak gösterdiği, ancak maddenin içeriğinde buna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bunun ancak kar kaybı talebi bakımından değerlendirilebileceği, davalı karşı davacı ... Ltd Şti ise; festivalin zamanından önce sona erdirilmesinden dolayı cezai şart talebinde bulunmuşsa da sözleşmedeki bu hükmün bu taleple de bağlantısının bulunmadığı, her iki tarafın bu yöndeki taleplerinin reddi gerektiği belirtilmiştir.
Sözleşmenin 9. maddesindeki ...Ltd. Şti.’nin festival organizasyonu için açtığı ve sermaye ile karın biriktirileceği banka hesabının bu sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren her haftanın pazartesi günü ... Ltd Şti sorumlusu Semra Başaran tarafından kontrol edilip onaylanacağı, onaylanmadığı takdirde veya kontrole izin verilmediği takdirde ...Ltd Şti’nin ... Ltd Şti’ye ... Ltd Şti’nin o güne kadar yatırdığı sermayenin 5 katı cezai şartı ödemeyi kararlaştırıldığı, davacı karşı davalının Kadıköy 13. Noterliği'nden 30.09.2019 tarihli ihbarnamede banka hesaplarıyla ilgili bilgileri ve hesap özetini gönderdiği, ancak sözleşmenin imzalandığı tarihte ve her hafta pazartesi günü ... Ltd. Şti.’nin bilgi vermediği, dolayısıyla bu üzerine düşen yükümlülükte gecikme olduğu tespit edilmekle madde hükmüne göre ... Ltd. Şti.’nin o güne kadar ödemiş olduğu sermayenin 5 katı cezai şartı ödemekle yükümlü olduğu, bu cezai şartın bilirkişi incelemesinde de belirlendiği üzere 30.09.2019 tarihine kadar ... Ltd. Şti.’nin yatırmış olduğu 100.000,00 TL’nin 5 katı olan 500.000,00 TL’nin davacı karşı davalı ...Ltd. Şti.’nden tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Hem ...Ltd. Şti. hem de ... Ltd. Şti.’nin yoksun kalınan kara ilişkin talepleri ispatlanamadığından bu yöndeki talepleri reddedilmiştir.
Taraflar arasında adi ortaklık sözleşmesinin fesih talebi de bulunduğundan (davalı karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin netice ve talep kısmı m. 2 (sayfa 18)) Yargıtay 3 HD’nin yerleşmiş kararları gereğince fesihte uygulanacak olan usul hükümlerine göre;
“…Somut olayda, dava konusu sözleşmenin, BK.'nun 520 (TBK 620) ve devamı maddelerinde düzenlenen "Adi Ortaklık Sözleşmesi" niteliğindedir. Bir ortak tarafından kar payının istenmesi, aynı zamanda ortaklığın feshini ve tasfiyeyi de kapsar. Bu durumda, mahkemece; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklık hükümleri dikkate alınmalı, Türk Borçlar Kanununun 642.madde ve devamı hükümlerine göre tasfiye işlemi gerçekleştirilmelidir. Zira 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 1.maddesine göre; Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına, bu fiil ve işlemler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse, kural olarak o kanun hükümleri uygulanır. Ancak, Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra bu fiil ve işlemlere ilişkin olarak gerçekleşecek temerrüt, sona erme ve tasfiye, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.
Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. (TBK. 620/1 md.)
Adi ortaklık ilişkisi, TBK'nun 639.maddesinde sayılan sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer. Bu şekilde ortaklığın sona ermesinin başlıca iki sonucu ortaya çıkar. Bunlardan ilki, yöneticilerin görevlerinin sona ermesi, diğeri de ortaklığın tasfiyesidir.
Tasfiye, ortaklığın bütün malvarlığının belirlenip, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan doğan tüm ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sonlandırılması, malların paylaşılması ya da satış yoluyla elden çıkarılmasıdır. Diğer bir anlatımla, tasfiye memuru tarafından yapılacak bir arıtma işlemi olup; hesap ve işlemlerin incelenip, bir bilanço düzenlenerek, ortaklığın aktif ve pasifi arasındaki farkı ortaya koymaktır.
Bir ortak tarafından adi ortaklığa ilişkin olan sermaye payının istenmesi, ortaklığın faaliyetlerinden dolayı uğradığı zararın veya kar payının talep edilmesi, aynı zamanda ortaklığın feshini ve tasfiyeyi de kapsar. Uyuşmazlık, bu bağlamda değerlendirilip, çözüme kavuşturulmalıdır.
Tasfiye usulünü düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 644.maddesine göre; "Ortaklığın sona ermesi hâlinde tasfiye, yönetici olmayan ortaklar da dâhil olmak üzere, bütün ortakların elbirliğiyle yapılır. Ancak, ortaklık sözleşmesinde, ortaklardan biri tarafından kendi adına ve ortaklık hesabına belirli bazı işlemlerin yapılması öngörülmüşse, bu ortak, ortaklığın sona ermesinden sonra da o işlemleri tek başına yapmak ve diğerlerine hesap vermekle yükümlüdür.
Ortaklar, tasfiye işlerini yürütmek üzere tasfiye görevlisi atayabilirler. Bu konuda anlaşamamaları hâlinde, ortaklardan her biri, tasfiye görevlisinin hâkim tarafından atanması isteminde bulunabilir.
Tasfiye görevlisine ödenecek ücret, sözleşmede buna ilişkin bir hüküm veya ortaklarca oybirliğiyle verilmiş bir karar yoksa tasfiyenin gerektirdiği emek ile ortaklık malvarlığının geliri göz önünde tutularak hâkim tarafından belirlenir ve ortaklık malvarlığından, buna imkân bulunamazsa, ortaklardan müteselsilen karşılanır.
Tasfiye usulüne veya tasfiye sonucunda her bir ortağa dağıtılacak paya ilişkin olarak doğabilecek uyuşmazlıklar, ilgililerin istemi üzerine hâkim tarafından çözüme bağlanır.".
Aynı yasanın kazanç ve zararın paylaşımı başlıklı 643. maddesinde ise " Ortaklığın borçları ödendikten ve ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve koymuş olduğu katılım payı geri verildikten sonra bir şey artarsa, bu kazanç, ortaklar arasında paylaşılır.
Ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse, zarar ortaklar arasında paylaşılır." hükmü yer almaktadır. Katılım payı olarak bir şeyin mülkiyetini koyan ortak, ortaklığın sona ermesi üzerine yapılacak tasfiye sonucunda, o şeyi olduğu gibi geri alamaz; ancak koyduğu katılım payına ne değer biçilmişse, o değeri isteyebilir. Bu değer belirlenmemişse, geri alma, o şeyin katılım payı olarak konduğu zamandaki değeri üzerinden yapılır.( TBK' nun 642. md.)
Keza, aynı yasanın kazanç ve zarara katılma başlıklı 623. maddesine göre de; "Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir.
Sözleşmede ortakların kazanç veya zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme, diğerindeki payı da ifade eder.
Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnız kazanca katılacağına ilişkin anlaşma, ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak için geçerlidir." hükmünü ihtiva etmektedir.
Mahkemece yapılacak iş; yukarıdaki yasa hükümlerine göre, öncelikle, ortaklık sözleşmesinde bu hususta hüküm bulunup bulunmadığına bakmak, hüküm bulunduğu takdirde tasfiyenin sözleşmedeki hükümlere göre yapılmasını sağlamak; böyle bir hükmün bulunmaması halinde ise ortakların anlaşarak tasfiye memuru belirlemelerini istemek; bu konuda anlaşamamaları halinde ise hakim tarafından tasfiye işlemini gerçekleştirecek (ortaklığın faaliyet alanına göre konusunda uzman bir veya üç kişiyi) tasfiye memuru olarak resen atamak olmalıdır.
Bundan sonra ise, tasfiye işlemleri; hakim tarafından öngörülecek üçer aylık (uyuşmazlığın mahiyetine göre süreler uzatılıp kısaltılabilir) dönemlerde tasfiye memuru tarafından 3 aşamada gerçekleştirilmelidir.
Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir.
İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakde çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır.
Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan her birinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya (ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırılmak üzere son bilanço düzenlenmelidir.
Bu aşamalardan sonra ise; tasfiye memurunun yaptığı tasfiye işleminin sonuç bilânçosuna göre hâkim, (HMK'nun 297.maddesi uyarınca) tarafların hak ve yükümlülüklerini saptayıp, tasfiye işlemini sonlandırmalı ve bu doğrultuda hüküm oluşturmalıdır.
Bütün bu açıklamalar ışığında, taraflar arasında düzenlenen iş ortaklığı sözleşmesi ile taraflar arasında geçerli bir adi ortaklık ilişkisinin kurulduğunun kabulü zorunlu olup, uyuşmazlığın yukarıda açıklanan ve maddeler halinde belirtilen sıra ve yöntem izlenerek çözümlenmesi gerekmektedir.” hükmüne göre aynı zamanda ortaklığında feshi yapılması gerekmiştir. Bu konuda atanan tasfiye memuru YMM ...’ün 26.04.2021, 24.09.2021, 24.06.2022, 12.05.2023 ve 28.12.2023 tarihli tasfiye memuru raporlarında taraflar arasındaki 22.08.2019 tarihli ortaklık sözleşmesi gereğince tarafların net gelir miktarlarına ilişkin belge sunulmadığı, adi ortaklığın aktifinin (kasa, banka, alacak v.s) pasifinin (borçlarının) ve adi ortaklık kapsamında elde edilen gelir ve giderleri arasındaki karının tespiti gerektiği, aktif – borçlar = öz varlığı (karda dâhil) yani dağıtılabilir tasfiye tutarının hesaplanması gerektiği, somut olayda hem tasfiye memuru, hem de bilirkişi raporunda aktifle ilgili olarak adi ortaklığın varlık kalemleri olan nakit, banka bakiyesi, alacak (ortaklardan alacak hariç) bakiyesi, stok (hammadde, mamül, ticari mal gibi) bakiyesi, durağan varlığı (taşınmaz, tesis vs) olmadığı, borçlarının bakiyesinin bulunmadığı, gelir gider ve karla ilgili olarak adi ortaklığın kuruluş amacı olan organizasyonda 64.281,28 TL gelir elde ettiği, bununla birlikte adi ortaklığın adi ortaklığa konu organizasyon için ...Tur. Ltd. Şti beyanı ve sunmuş olduğu belgelere (banka ekstreleri, makbuz vs) göre 969.283,20 TL gider yapıldığı, ... Yapı Ltd Şti nin ise 969.283,20 TL giderin 955.175,70 TL lik kısmına itiraz ettiği, bu giderden 19.299,50 TL lık kısmı kabul ettiği, turizm bilirkişisi ...’nın raporlarında ilk aşamada 300.000,00 TL lik bütçenin sanatçı ayarlanması, ödeme yapılması, yer kirası, reklam ve tanıtım giderleri olarak kullanılmasının bu organizasyonların doğal süreci içinde tespit edildiği, ...Tur. Ltd Şti nin sunduğu belgelere göre -905.001,92 TL zarar ettiği, adi ortaklığın da tasfiye memuru raporuna göre 235.718,72 TL zarar ettiği, dolayısıyla her iki durumda da adi ortaklığın kar elde edemediği, tarafların adi ortaklığa konu organizasyonun net gelir ve giderlerinin hesaplanması için yeterli ve kesin belge sunulmadığı, dosyada bulunan belgelere göre adi ortaklığın kar elde edemediği, aktif ve pasif bakiyesinin olmadığı, tasfiye bilançosunda olmadığı belirtilmiş olup, mahkememizce de adi şirketin herhangi bir kar elde ettiğine dair delil bulunmadığı, ibraz edilen belge ve kayıtlarla net tasfiye karının oluşmayıp zararının bulunduğu, tüm malvarlığının bu şekilde tespit edildiği belirlenmiştir.
Sonuç olarak asıl davada talep edilen davacı – karşı davalı ...Ltd Ştinin uğradığı zararlardan dolayı 70.000,00 TL zarar ve 20.000,00 TL kar kaybı talebi ispatlanamadığından reddedilmiş, sözleşmeye göre cezai şart alacağının 900.000,00 TL olduğu belirlenmekle birlikte talep edilen 10.000,00 TL olduğundan bu miktar üzerinden kabul edilerek davalı – karşı davacıdan tahsiline karar verilmiştir.
17.01.2024 tarihli celsede taraflara asıl ve karşı dava yönünden taleplerini HMK m. 181'e göre ıslah etmeleri için süre verilmiş, davacı - karşı davalı taraf talebini ıslah etmemiş, davalı - karşı davacı vekili 20.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi sunmuş, ancak ıslah dilekçesinin süresinde verilmediği ve harç yatırılmadığından davalı - karşı davacı vekilinin ıslah dilekçesi kabul edilmemiştir.
Yine karşı davada ise; ... Ltd Şti'nin talebi olan adi ortaklığın feshi talebi kabul edilerek tasfiye memuru YMM ...'ün yapmış olduğu tasfiyeye göre şirketin faaliyetinden kar elde ettiği ispatlanamadığı ve mevcut durumda zarar ettiği belirlenmekle; bu kar kaybı ve diğer taleplerinin reddine, cezai şart alacağının ise 500.000,00 TL olduğu belirlenmekle birlikte talep edilen 30.000,00 TL lik kısmının kabulü ile davacı – karşı davalı ...Ltd. Şti'den tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Dosyada toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelerle;
A-) Asıl davada; talep edilen davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti.’nin uğradığı zararlardan dolayı talep ettiği 70.000,00 TL zarar talebi ve 20.000,00 TL kar kaybı talebi ispatlanamadığından reddine,
Davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti.’nin cezai şart alacağının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL cezai şart alacağının davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti.’nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline,
Davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti.’nin diğer taleplerinin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 683,1‬0 TL harçtan dava açılışında alınan 1.707,75 TL peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 1.024,65‬ TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti'ye iadesine,
Davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti tarafından yargılama gideri olarak yapılan 683,10 TL harç, 6.593,00 TL bilirkişi ücreti - tebligat - posta - tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 7.276,1‬0 TL yargılama giderinin davanın kabul - red oranına göre 1.342,4‬0 TL sinin davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti'nden alınarak davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti'ye verilmesine, kalan kısmın davacı - karşı davalı ...Ltd Şti üzerinde bırakılmasına,
Davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti'den tahsili ile vekili yararına davacı - karşı davalı ...Ltd Şti'ne verilmesine,
Davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti kendini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti'nden tahsili ile vekili yararına davalı - karşı davacı ... Ltd Şti'ye verilmesine,
B-) Karşı davada; talep edilen davalı karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin talebinde yer alan adi ortaklığın TBK m. 639/1 hükmü gereği feshi ile,
Tasfiye memuru YMM ...’ün yapmış olduğu tasfiyeye göre adi şirketin bu faaliyetinden kar elde etmediği ve zarar ettiği belirlenmekle, kar kaybı ve diğer taleplerinin reddine,
Davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin zarar kalemleri ve kar yoksunluğu talebi ispat edilemediğinden bu yöndeki talebinin reddine,
Davalı - karşı davacı ... Ltd. Şti.’nin cezai şart alacağının kabulü ile 30.000,00 TL cezai şart alacağının davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti.’nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.049,3‬0 TL harçtan dava açılışında alınan 1.710,00 TL karşı dava harcının mahsubu ile bakiye 339,3‬0 TL harcın davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davalı - karşı davacı ... Ltd Şti tarafından yargılama gideri olarak yapılan 1.710,00 TL peşin harç, 4.556,00 TL bilirkişi ücreti, tasfiye memuru ücreti, posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 6.266‬,00 TL'nin davanın kabul - red oranı gözetilerek 3.076,8‬0 TL sinin davacı - karşı davalı ...Ltd. Şti'den alınarak davalı - karşı davacı ... Ltd Şti'ye verilmesine, kalan kısmın ... Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına,
Karşı dava davacısı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin karşı dava davalısı ...Ltd Şti'den tahsili ile vekili yararına karşı dava davacısı ... Ltd Şti'ye verilmesine,
Karşı dava davalısı ...Ltd Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden AAÜT m. 13/1'e göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin karşı dava davacısı ... Ltd. Şti'den alınarak vekili yararına karşı dava davalı ...Ltd. Şti'ye verilmesine,
C-) HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı - karşı davalı vekilinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı