İZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 4. HUKUK DAİRESİ

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/684 Esas
KARAR NO:2024/734
DAVA: Alacak ( Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan )
DAVA TARİHİ: 16/03/2015
KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak ( Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREKÇE: Mahkememizin bu davada verdiği------ sayılı hükmünde;''Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ------- poliçe ile ---- kar kaybı sigorta poliçesi imzalandığını;------ üzerinde yapılmakta olan ---------- meydana gelebilecek her türlü hasar nedeniyle uğranılacak maddi zararların ve inşaatta yaşanacak gecikmeler nedeniyle projede uğranılacak kar kayıplarının davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığını; davalı şirket tarafından müvekkilinin risklerini kapsar şekilde ----- tarihinden geçerli olmak üzere ------ nolu poliçenin tanzim edildiğini, ardından bu poliçenin ----- tarihlerine uzatılarak ---- tarihine kadar yürürlükte kaldığını; sigortalanan sahada ---------- tarihinde yağmış olan karların hızla erimesi sonunda sel meydana geldiğini; müvekkil şantiye inşaatında bu sel nedeniyle ciddi hasarlar oluştuğunu ve davalı şirkete feyezan olayının kendilerince derhal ve TTK'nun 1446/1 uyarınca bildirildiğini; davalı şirkete tüm bilgi ve belgelerin ve oluşan hasarın miktarı ile hasarlanan şantiye ve inşaat sahasının detaylarının ayrıntılarıyla bildirilmesine rağmen yasal tazmin süresinden çok sonra 10/10/213 tarihinde müvekkiline sadece 93.324,31 USD ödeme yapıldığını; müvekkili tarafından bu ödemenin ihtirazı kayıtla alındığını ve eksik ödeme için dava hakkının saklı tutulacağınında defalarca bildirildiğini; keza ----------- yevmiye nolu ihtarla eksik ödenen hasarların tazmininin istendiği; davalı sigorta şirketinin buna cevap vererek ödeme yapmayacağını bildirdiğini; bunun üzerine müvekkilinin ------------yevmiye nolu ihtar ile dava hakkının kullanılacağının ihtar edildiğini ancak sonuç alınamadığını bildirerek; feyezanın nasıl oluştuğu ve nasıl giderildiğini, bu arada meydana gelen gecikmenin nasıl gerçekleştiği ve nasıl mahrum kalınan kar bedeline ulaşıldığını açıklamak suretiyle; feyezan sonunda oluşan ve eksik ödemeye konu olan 88.706,00 USD inşaat hasar bedeli ile inşaatta yaşanan gecikmeler nedeniyle mahrum kalınan ve ödenmemiş bulunan 64.500,00 USD kar kaybı bedelinin hasar tarihinden başlanarak avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, Davalı vekili, müvekkili tarafından ----------------- davacı şirketçe yapılacak olan ----- sebebiyle inşaat --------- kar kaybının sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını; ancak meydana gelen olayın teminat dışı olduğunu; müvekkili tarafından buna rağmen yapılan ödemenin iyi niyetli bir ödeme olduğunu, söz konusu ödemenin davacı tarafça talep edilen zararları teminat dahiline sokmayacağı; poliçe özel şartlarının -------gereğince yağış, sel ve seylap risklerinin düzenlendiğini; ancak söz konusu projesinin çizim ve gerçekleştirilmesi sırasında gerekli emniyet tedbirlerinin alınmış olması halinde ve buna rağmen meydana gelecek zarar ve kar kayıplarından sorumlu olduklarını; somut olayda gerekli emniyet tedbirlerinin alınmamış olduğunu; ayrıca proje safhasında yapılan hesaplamalarda ve projenin uygulanması sırasında 20 yıllık dönüşüm süresi hesaba katılarak davacı tarafın meteorolojik verileri kullanacağının düzenlendiğini; davacı tarafından bununda nazara alınmadığını; suyun 20 yıllık debisinin yapılan ölçümlerden ----------olduğunun görüldüğünü; projenin yer aldığı alanın doğal afetlere açık bir bölge olduğunu, meydana gelen hasarın beklenmedik bir hasar olmadığını; son 20 yılın verileri değerlendirilip, bu verilere istinaden gerekli düzenlemeler yapılmış olsaydı ihtilaf konusu olayın meydana gelmeyeceğini, bu hususun dahi davalı şirketin 20 yıllık bir dönüşüm süresi esas alınmadan inşaa edilen derivazyon kanalı sebebiyle meydana gelen teminat dışı hasarı reddetmesi için yeterli olduğunu; inşaat yapımında kullanılan ve inşaat ana teminatında yer alan yol, köprü gibi benzeri yapıdaki zararlar, bunlar kullanıma açılmış olduğu için teminat dışı olduğunu; çünkü inşaat sigortasının konusunu teşkil eden değerlerin teminat mühleti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde bu poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini temin ettiği; genel şartların ---- maddesinde teminat dışı kalan haller başlığı altındaki --------tamamlanan veya geçici kabulü yapılan yahut iş verene teslim edilen veya işveren tarafından kullanılan kısımlarında doğrudan veya dolayısıyla meydana gelecek ziya ve hasarların teminat dışı olduğunun düzenlendiğini; bu nedenle bu yönden de davacının bunlara ilişkin zararı isteyemediğini; ayrıca davacının hasar talebini oluşturduğu aşamada muhafiyeti aşacak bir gecikmenin yaşanmadığını; fezeyan sonundaki gecikmenin fizibilite raporuna göre 24 gün olduğunu; 30 günlük tenzir muhafiyetinin poliçede yer aldığını, bu nedenle 30 günü aşan bir zarar olmadığı için tazmin yükümlülüklerinin bulunmadığını; inşaat içindeki gecikmenin ana sebebinin meydana gelen olay değil, santrala ek ünite konulması olduğunu; davacının ise iş akış programını sunmayarak poliçe özel şartları gereğince yükümlülüğünü ihlal ettiğini belirterek davanın reddini savunmuş,Dava, sigorta poliçesine dayalı olarak açılan alacak davasıdır. Davacı sigortalı şirket, davalı sigortanın kısmen ödeme yaptığını, poliçe gereğince bir miktar daha ödeme yapması gerektiğini iddia ederek dava açmış olup; taraflar arasında inşaat -----------ve kar kaybı sigortasının mevcut olduğu; sigorta süresinin içinde söz konusu inşaat sahası içinde sel baskını ve feyezanın meydana geldiği ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki ihtilafın, meydana gelen zarar ve kar kaybının sigorta poliçesi kapsamında kalıp kalmadığı ve sigorta poliçesi gereğince davalı sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünde bulunup bulunmadığı; sigorta kapsamında kalıyorsa o taktirde davalı sigortanın yapmış bulunduğu ve ihtilafsız olan ödemede düşülmek suretiyle davacı tarafın isteyebileceği hasar bedeli ve kar kaybı miktarı konusunda toplanmaktadır. Taraf delilleri mahkememizce toplanmış, hasar dosyası getirtilmiş, sigorta poliçesi tüm klozları ile birlikte ibraz edilmiş, mahkememizce talimat yolu ile mahallinde inceleme yaptırılmış; teknik doneler mahallinde yapılan inceleme sonunda hazırlanan raporla düzenlenmiş, bu teknik doneler kullanılmak suretiyle mahkememizce hesap bilirkişisi, sigorta tahkim hakemi olan bilirkişi, elektrik mühendisi ve inşaat mühendisi - işletme uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, ek rapor alınmış, tüm bu deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davalı şirket tarafından sigortalısı olan davacıya----- sıra sayılı inşaat sigorta poliçesi tanzim edildiği; sigortanın konusunun ---- olan baraj inşaatı işi olduğu; bu kapsamda inşaat --------olduğu, şantiye tesisleri teminatının 265.000,00 USD olduğu; enkaz teminatının 530.250,00 USD, inşaat makinaları teminatının 777.938,00 USD olduğu; İnşaat sigortası genel şartlarının A4 teminat dışı kalan kıymetler ve haller kenar başlığının C sayılı bendinde: inşaatı tamamlanan veya geçici kabulü yapılan veya işverene teslim edilen ya da işveren tarafından kullanılan kısımlarında doğrudan doğruya meydana gelebilecek ziya ve hasarlar ancak bu bölüm için poliçe ile bakım devresi teminatının alınmış olması halinde ilgili kloz çerçevesinde ek teminat içeriğine giren hasarlar sigortalı sayılır dendiği; Yine genel şartların A.4.H maddesinde: Plan proje veya hesap hatasından dolayı sigortalı mallarda meydana gelecek fiziksel ziya ve hasarlar teminat dışıdır şeklinde düzenleme bulunduğu; Maliyet flozunda: Her bir olayda deprem %80/20 koasürans ve toplam sigorta bedeli üzerinden %2 muhafiyet; sel - su baskını / seylat / heyelan / taşkın çökme hasarlarında %80/20 koasürans ve toplam sigorta bedeli üzerinden %2 muhafiyet olduğu; ------- şantiye binaları ve malzeme depoları teminatı kenar başlıklı flozda: Taraflar iş bu poliçede veya ek zeilnamede yazılı hükümlerin aynen geçerli kalması sebebiyle şantiye binaları ve malzeme depolarına yangın - sel - seylat nedeniyle dolaylı ve dolaysız olarak verilecek kayıp ve zararların söz konusu yapı ve tesislerin en az 20 yıllık kayıtlarına göre saptanmış olan en yüksek su seviyesinin üstünde bir kotta kurulmuş olması ve depo üniteleri arasında en az 100 metre mesafe bulunması ya da özel yangın duvarları ile birbirlerinden ayrılmış olmaları kaydıyla teminata dahil olacağının kararlaştırıldığı;
----- inşaat makinaları tesisat ve ekipmanları garanti ----- tesisat ve ekipmanların işlerin bitimini izleyen dönemlerin veya varsa iş firması sırasında depolandıkları yerin son 20 yıllık verilerine göre sel - seylap tehlikesinden uzak olması koşuluyla teminat altında olduğunun kararlaştırıldığı; ------ ise: Yağış, sel ve seylap riskleri ile güvenlik önlemlerine ait garanti klozunun bulunduğu, bunlarda meydana gelecek kayıp ve zararların ancak söz konusu projenin çizimi ve gerçekleştirilmesi sırasında gerekli emniyet önlemlerinin alınmış olması ön koşuluyla teminata dahil olacağının kararlaştırıldığı ve sigortalı inşaat alanı ile ilgili olarak tüm sigorta süresini kapsamak üzere 20 yıllık bir dönüşüm süresi dikkate alınacak şekilde meteorolojik verilerde ve istatistiklerden yararlanılmış olmasının kararlaştırıldığı; Projenin inşaata bağlı kar kaybı ------ sigorta bölümünün incelenmesinde ise: Sigortanın konusunun inşaat / montaja bağlı kar kaybını temin ettiği, tazminat süresinin 12 aylık net kar 524.367,00 USD ile sınırlandığı; 30 günlük tenzili muhafiyetin uygulanacağı; ---- poliçesinin brüt kar üzerinden hesaplanacağı tespit edilmiş; bu çerçevede yerinde yapılan inceleme ile alınan teknik donelerde nazara alındığında; Şantiye tesislerinin hasarı yönünden teminat limitinin 265.000,00 USD olduğu; hasarın ekspertiz raporları kadrimaruf olduğu için 209.304,00 TL olduğu; bunun 110.883,66 USD'ye tekabül ettiği; inşaat sigortası genel şartlarının "ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek kıymetler ve haller" kenar başlıklı A.3.b maddesi ile "geçici şantiye barakaları, yardımcı yapılar ve şantiye tesisleri ile şantiye afet ve tesisatlarının teminata dahil edilmesinin mümkün olduğu; yukarıda tanıtılan klozlar çerçevesinde ------------- aracılığı ile alınan bilirkişi raporunda; servis yolları, menfezler ve köprüler ihalesi yapılan inşaatın dışında işin zamanında yetişmesi için yükleniciler tarafından geçici olarak yapılan yapılar niteliğinde olduğu; keşif mahallinde yapılan incelemede servis yollarının yapıldığı ve yolun devamının baraj altında kaldığı; köprü ve menfezlerin bir kısmının yıkıldığı, bir kısmının baraj altında kaldığı; selden önce ve sonra çekilmiş olan resimlerin inşaatın yapılmakta olan su tutma barajı inşaatı, regülatör ve santral binası yapıldığı arazinin yapısına uyumlu olduğunu ve sel gelmeden önce servis yollarının menfez ve köprülerin konumunun gösterildiği daha önceki raporda mütalaa edildiği; bu nedenle yapıların baraj inşaatı için yapılması gereken zorunlu ve geçici nitelikte olması nedeniyle---- karşısında teminat kapsamına girdiği mahkememizce belirlenmiş; bu çerçevede hazırlanan bilirkişi raporu ve ek raporu kabule şayan bulunarak ve davacının daha önce ödemiş bulunduğu miktarda düşülerek şantiye tesislerinin hasarı kapsamında davalı sigorta tarafından 88.706,93 USD daha ödenmesi gerektiği; kar kaybı kapsamında ise, teminat süresinin 12 ay olduğu, 30 günlük tenzili muhafiyet süresinin kararlaştırıldığı; toplam 75 günlük sürenin hasarın giderilmesi için makul süre olduğu, bundan 30 günlük muhafiyet süresi düşüldükten sonra kalan 45 günlük kar mahrumiyetinin davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği; bununda 21.656,66 USD'ye isabet ettiği nazara alınarak; bu miktar yönünden de kar kaybı ödenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmakta aşağıdaki hüküm tesis olunmuş,

DAVANIN KISMEN KABULÜNE;Şantiye tesislerinin hasarı kapsamında 88.706,93 USD ile kar kaybı kapsamında 21.656,66 USD'nin 10/10/2013'den itibaren USD'ye kamu bankalarının uyguladığı 1 yıllık azami faiz oranı ile ( tercih hakkı dövizle alacak yönünden kullanıldığı için ) davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine, Fazlaya dair davanın reddine''KARAR VERİLMİŞTİR.Mahkememiz kararı her iki taraf vekilince İstinaf edilmiş olup, ----sayılı hükmüyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş,Taraf vekilleri bu kez istinaf mahkemesi kararını temyiz etmişler, ----------- sayılı hükmünde: ''Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Davacı, inşaat all risk sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararını ve kar kaybını talep etmiştir. Mahkemece 27.09.2018 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerinin istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının kâr kaybı hesaplanırken 2014 yılında barajın faaliyetine yeni başladığı, bu nedenle 2015 yılı bilançosunun incelenmesi gerektiği belirtilmiştir. Buna göre kâr kaybına esas süre 75 günden poliçede yer alan 30 günlük muafiyet düşülerek 45 gün olarak belirlenmiş ve 2015 yılına ilişkin günlük kâr tespit edilerek hesaplama yapılmıştır. Ancak riziko tarihindeki kar kaybı belirlenerek riziko tarihindeki kur karşılığına göre hesaplama yapılması gerekirken 2015 yılı bilançosuna göre ve 2015 yılı kuru üzerinden hesaplama yapılması doğru olmamıştır. Ayrıca poliçede yer alan 30 günlük muafiyetin de riziko tarihine göre tespit edilmesi, 75 günlük kar kaybına esas sürenin riziko tarihinden başlayarak belirlenmesi ve 30 gün önceye çekilerek hesaplanması gerekmektedir. Bu şekilde bir veri belirlenememesi durumunda ise Borçlar Kanunu 50 nci maddesi kapsamında belirlenmelidir. Buna göre açıklanan hususlar doğrultusunda hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin--------Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA
3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,''
KARAR VERİLMİŞ, DOSYA YENİDEN YARGILAMA YAPILMAK ÜZERE MAHKEMEMİZE GÖNDERİLİP, MAHKEMEMİZ ESASINA KAYDEDİLMİŞTİR.Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olup; Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde mahkememizin ilk kararında şantiye tesislerinin hasarı kapsamında verilen 88.706,93 USD'ye yönelik taraf vekillerinin temyiz itirazları reddedilmiş bulunduğundan artık bu kalem yönünden yeniden bir rapor alınmamıştır.Yargıtay bozma ilamına konu olan kâr kaybı kapsamında mahkememizin ilk kararında, davacı şirketin 2014 yılı faaliyeti bulunmadığından faaliyetinin bulunduğu 2015 yılına göre hükmedilen 21.656,66 USD için ek rapor alınmış olup; bilirkişi heyeti 2014 yılına nazaran 45 günlük kâr kaybının 19.899,26 USD olduğunu belirlemişlerdir. Bilirkişi ek raporu mahkememizce denetlenmiş olup 2014 yılına göre hesaplanan kâr kaybının hesaplama şekli ve sonucu kapsamında kadri maruf bulunup hükme esas alınmış; ilk karardaki gerekçelerde bunun dışında benimsenerek oluşan duruma nazaran aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
Şantiye tesislerinin hasarı kapsamında 88.706,93 USD ile kar kaybı kapsamında 19.899,26 USD toplamı 108.606,19 USD'nin 10/10/2013'den itibaren USD'ye kamu bankalarının uyguladığı 1 yıllık azami faiz oranı ile ( tercih hakkı dövizle alacak yönünden kullanıldığı için ) davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,
Fazlaya dair talebin reddine,
Dava tarihindeki doların 2,60 TL olduğu nazara alınarak yapılan hesaplamada alınması gereken 18.933,90 TL harçtan peşin olarak alınan 6.852,57 TL harcın mahsubu ile eksik 12.081,33 TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye irat kaydedilmesine,
Tamamı davacı tarafından karşılanan 6.829,97 TL harcın tamamı ile; 8 davetiye gideri 66,00 TL ve talimat - bilirkişi inceleme ücreti 6.800,00 TL'nin, bozmadan sonra 4 davetiye 570,00 TL ile 20.000,00 TL bilirkişi ücretinin kabul ve ret oranı gereğince; 19.449,06 TL'lik kısmının toplamı 26.279,03 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp, davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacıya iadesine,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince davacı lehine 43.576,41 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 18.553,44 TL nispi vekalet ücretinin de davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtaya Temyiz yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 19/09/2024