İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/671
KARAR NO : 2024/451
DAVA : Maddi Tazminat (İMMS Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
BİRLEŞEN DAVADA (İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/748 esas sayılı
dosyasında)
DAVA : İtirazın İptali (Trafik Sigortasından Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ : 20/09/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat (İMMS Poliçesinden Kaynaklanan) İtirazın İptali (Trafik Sigortasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; 24.03.2023 Tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu müvekkilinin adına kayıtlı olan ... Plaka sayılı aracın hasar gördüğünü ve kaza da davalı sigorta şirketinin sigorta örüntüsü altında olan ... Plaka sayılı araç gerçekleşen kaza da tam kusurlu olduğunu, kaza sonucu müvekkilinin aracında alınan uzman raporuna göre 445.330,79- TL hasar, 200.000,00- TL değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiğini, uzman raporu için müvekkilinin 1.770,00- TL fatura bedeli ödediğini, trafik Sigortası olan... AŞ ye 12.07.2023 tarafından mail yolu ile başvuru yapılmış olmasına rağmen şu ana kadar herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı olan ... AŞ ye başvuru yapılmış olup, uzman görüşüne rağmen sigorta şirketinden 09.08.2023 tarihinde 120.000,00- TL ödendiğini, ancak başkaca ödeme yapılmadığını, yapılan arabuluculuk görüşmesi de anlaşmama şeklinde sonuçlandığını, davalı ... A.Ş.'ni ... Plakalı sayılı aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigorta örüntüsü altına almış olup, poliçe gereğince hasardan sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle; trafik kazası sonucu müvekkile ait aracın hasarı nedeniyle İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi çerçevesinde, 6100 sayılı yasa’nın 107. maddesi gereğince, toplanacak deliller ve bilirkişi raporuna göre belirlenecek bedelden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 1.000,00.- TL hasar bedelinin,1000,00- TL değer kaybının 1.770,00TL ekspertiz ücretinin (yargılama giderlerinden sayılarak), 27/07/2023 hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP:Davalı ... A.Ş. vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde 23.06.2022-2023 başlangıç ve bitiş tarihli ... no’lu İMM teminatını havi Genişletilmiş KASKO Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili Sigorta şirketinin Sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, değer kaybı talebine istinaden başvuru sahibine imm poliçesinden 120.000-TL ödeme yapıldığını, bu nedenle işbu başvurunun her halde reddi gerektiğini, İhtiyari Mali Mesuliyet Limitinin Bedeni ve Maddi Ayırımı Yapılmaksızın Yıllık Azami 3.000.000,00 TL olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmeme kaydıyla birlikte, başvuru konusu tazminat hesabının trafik sigortası genel şartları dikkate alınarak yapılması gerektiğini, başvuru sahibinin avans faizi talebinin de hatalı olduğunu, haksız fiillerden mütevellit tazminat taleplerine, temerrütten itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, açıklanan nedenlerle, müvekkili şirketin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 24/03/2023 tarihinde davalı sigorta sürücüsünün sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç ve dava dışı ... plakalı araçların çok taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kazaya davalı sigorta sürücüsünün sebebiyet verdiği, davacı aracında kaza nedeniyle hasar ve değer kaybı meydana geldiği, bu alacaklara ilişkin olarak takip yapıldığı, davalı tarafından takibe itiraz edildiği, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP: Davalı... A.ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazları olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, mahkemece zarar ve kusura ilişkin bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, kdv'den sorumluluklarının bulunmadığını, yapılacak hesaplamalarda iskontonun dikkate alınmasının gerektiği, davacının ekspertiz ücreti talep edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağı: Trafik polis memurları tarafından düzenlenen 24/03/2023 tarihli yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinde; "Sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracıyla ... istikametinden Balçova ikametine seyrederken no 438 önüne yaklaştığında no ... istikametine sola dönüş yaptığı esnada aracının sol ön köşe kısımlarıyla karşı istikametten gelen sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpmış ve çarpmanın etkisiyle ... plaka sayılı araç önce sağ yan tekerlerini kaldırıma daha sonra savrularak komple ön kısımlarıyla sol ağırlıklı olarak Güzelbahçe istikametinden Balçova istikametine olan karşı yönde gelen sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol ön-yan kısımlarına, ... sayılı araçta yan kısımlarını kaldırım taşlarına çarpması neticesi yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği tespit edilmiştir.
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinde önce asıl davada ... A.Ş. Ye hasar / değer kaybı talepleri için başvuruda bulunduğu, davalı sigortanın 09.08.2023 tarihinde 120.000 TL değer kaybı tazminatı ödemesinde bulunduğu, davacının birleşen davada davalı... A.Ş.'ye hasar bedeli zararı için başvuruda bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı görülmüştür.
Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı ...' ya ait olduğu, ... plakalı aracın ise dava dışı sigortalı ...'e ait olduğu, davacıya ait ... plakalı araca ait dava konusu kaza tarihinden önce açılan 1 adet hasar dosyasının mevcut olduğu tespit edilmiş, eski hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
ZMM Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı ... arasında, 23/06/2022-23/06/2023 tarihlerini kapsayan ZMMS (Trafik) sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti araç başına 120.000,00 TL dir.
İMM Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı ... arasında, 23.06.2022 başlangıç- 23.06.2023 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Poliçesi imzalandığı, imms teminatı olarak bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın yıllık 3.000.000 TL teminat üst limiti verildiği görlmüştür.
Birleşen Davada İcra Takip Dosyası: İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı ... tarafından, davalı borçlu... A.Ş. aleyhine, 120.000,00 TL asıl alacak için, ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 06/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 03/08/2023 tarihli dilekçesi ile “ödeme emrine, borca, takibe, asıl alacağa, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine açıkça itiraz ettiklerini, borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla; zamanaşımı itirazında bulunduklarını” bildirerek borca itiraz ettiği, itiraz üzerine icra müdürlüğünce alınan kararla takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporu: Mahkememizce, kazanın oluş şekli ve kusur oranlarının tespiti, hasar ve değer kaybı bedeli zararlarının tespiti için Makine Mühendisi bilirkişi ..., trafik bilirkişi ... ve sigorta alanında uzman bilirkişi ...'den alınan 06/02/2024 tarihli raporlarında "... plakalı davalı taraf araç sürücüsü ...' ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/1-b. Maddesini ihlal etmesinden dolayı kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...” nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun her hangi bir madde hükmünü ihlal etmediğinden dolayı kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı,... plakalı araç sürücüsü ...” ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun her hangi bir madde hükmünü ihlal etmediğinden dolayı kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, davacıya ait... plakalı araçta davaya konu trafik kazası sonucunda sol çamurluk, sol ön kapı, sol arka kapı, sol arka çamurluk ve sol marşpiyel kısımlarında meydana gelen hasarların işbu dava konusu kaza ile ilintili olduğu, ... plaka sayılı davacı aracında uğramış olduğu trafik kazası sebebiyle oluşan hasara ilişkin Gerçek Onarım Bedelinin (YEDEK PARÇA BEDELİ * İŞÇİLİK * KDV) olarak 445.330,30 TL olduğu, davacıya ait ... plakalı 2022 Model yılı ... otomobilde bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 179.000,00 TL değer kaybı meydana gelmiş olacağı, dosya içeriğinde bulunan 09.08.2023 İşlem tarihli ... Bankası A.Ş. dekontundan Davalı ... A.Ş. tarafından davacı Vekili ...” e 120.000,00 TL Değer Kaybı ödemesi yapılmış olduğundan davacının, bakiye değer kaybı alacağının 59.000,00 TL olacağı, kaza tal 4.03.2023 tarihi itibariyle kazaya sebebiyet verdiği öne sürülen ... plakalı aracın ... nolu, 23.06.2022 başlangıç- 23.06.2023 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalanmış olduğu, imms teminat olarak bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın yıllık 3.000.000 TL. teminat üst limitiyle teminat verildiği, dolayısıyla kazanın ve trafik poliçesi teminatını aşan bakiye gerçek hasar bedeli ve değer kaybı talebinin poliçe süresi ve verilen imms teminatı kapsamında kaldığı, davacıya ait araçta oluştuğu tespit edilen kdv dahil 445.330,30 TL. hasar bedelinden ... plakalı aracın ZMMS( trafik) sigortacısı olan dava dışı... A.Ş. Araç başına maddi zararlar için verilen 120.000 TL. poliçe teminat üst limiti ile sorumlu olmakla, sorumlu olduğu tutarın trafik poliçesi teminat limitini aşan kısım kadar yani 445.330,30 TL. -120.000 TL— 325.330,30 TL. Olduğu, davaya konu kaza nedeniyle gerçek zarar kalemleri kapsamında araçta oluşan değer kaybı zararı için ise 09.08.2023 tarihinde 120.000 TL. değer kaybı tazminatı ödenmiş olmakla davalı sigorta şirketinin imms teminatı limiti ve kapsamı dahilinde yapmış olduğu ödeme düşülmek suretiyle sorumlu olduğu bakiye gerçek değer kaybı zararının : 59.000,00 TL olduğu, davaya konu maddi tazminat istemleri için davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olarak belirlenen en geç 09.08.2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceği, dosya muhtevasında bulunan 1.770,00 TL tutarındaki “Ekspertiz Hizmet Bedeli” faturasının 2023 yılı “Ekspertiz Ücret Tarifesine” göre kadri maruf olduğu ve yargılama giderleri arasında değerlendirilebileceği" mütalaa edilmiştir.
Asıl Davada Bedel Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 23/02/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; hasar bedeli yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak, 1.000,00- TL üzerinden ikame ettikleri hasar bedeli tazminatı talebini 325.330,30- TL 'ye ıslah ettiklerini, ZMMS... AŞ nin sorumlu olduğu 120.000,00- TL'nin düşüldüğünü, değer kaybı yönünden ise fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, 1.000,00-TL üzerinden ikame ettikleri değer kaybı bedeli tazminatı talebini davalının değer kaybı başvurusu üzerine ödemiş olduğu 120.000,00- TL düşüldükten sonra kalan bakiye 59.000,00- TL ye ıslah ettiklerini, davalı yönünden 325.330,30- TL hasar bedeli tazminatının , değer kaybı tazminatı yönünden 59.000,00- TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar vermesini talep etmiş, tamamlama harcını aynı tarihte yatırmıştır.
Asıl Dava; davacı aracında meydana gelen, bakiye hasar bedeli ve bakiye değer kaybı bedelinin karşı araç İMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
Birleşen dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli zararının karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Birleşen davada davalı sigorta şirketi yetki itirazında bulunmuş ise de; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın C.7. maddesinde de yetkili mahkemeler belirlenmiş olup, genel şartlarda “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabilceği gibi veya kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgahının bulunduğu mahkemede de açılabilir” şeklinde düzenleme getirildiği, zarar gören davacının ikametgahının ve kaza yerinin yargı sınırlarımız içerisinde bulunduğu tespit edilmekle davalının yetki itirazı reddedilerek, yargılamaya devam olunmuştur.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiş, 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir. Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” Düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartalırn C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan, 19.06.2021 tarihinde RG’de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde “Bu tazminatlardan;a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,…hesaplanır.”düzenlemesi ile maddenin 2. Fıkrasındaki “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklindeki düzenlemenin, 14 Şubat 2023 tarihli 32104 sayılı RG’de yayınlanan Anayasa Mahkemesi’nin ... esas,... karar, 29/12/2022 tarihli kararı ile Anayasa’ya aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas,... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar hükmlerinin ve Ek-7 deki değer kaybı hesaplama formülasyonunun somut olaya uygulanmasına olanak bulunmadığı, KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği, değer kaybı yönünden de 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada davalı ... A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko poliçesi içerisinde İMMS teminatı ile sigortalanan, birleşen davada davalı... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan, olay tarihinde dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile İzmir ili ... yönünden Balçova yönüne seyri sırasında kaza noktası olan numara ... önüne geldiğinde buraya yanaşmak amacıyla yolu kontrol etmeden ve karşı yönden araç gelebileceğini düşünmeden hareket ederek iki yönlü yolda dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde sola dönüş yaptığı sırada aracının sol ön köşe kısımlarıyla karşı yönden seyretmekte olan sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plaka sayılı aracın önce sağ ön tekerlerinin kaldırıma çarptığı ve daha sonra savrularak komple sol ön kısımlarıyla... yönüne ilerlemekte olan ve karşı yönden gelen davalı malik sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol ön-yan kısımlarına çarptığı, devamında davacıya ait aracın ... sayılı yan kısımlarını kaldırıma çarpması ile neticelenen yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında, bilirkişi heyet raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücü ...’ün %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta kaza nedeniyle yedek parça, işçilik ve KDV dahil 445.330,30 TL hasar meydana geldiği, birleşen davada ZMMS poliçesini düzenleyen... A.Ş. tarafından davacıya hasar zararına ilişkin olarak dava ve takip tarihinden önce ödeme yapılmadığı, kaza tarihinde araç başına ZMMS teminat limiti olan 120.000,00 TL olup, kaza poliçe süresi içerisinde gerçekleştiğinden birleşen davada... A.Ş.’nin ZMMS limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı olarak hasar zararından trafik poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, dolayısıyla davacı tarafından bu miktar hasar zararı için başlatılan icra takibine vaki itirazı haksız olup birleşen davada davacının davasının kabilü ile davalının icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin asıl alçağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile takibin devamına karar verilmesi gerektiği, dava konusu trafik kazası nedeniyle hasar zararının oluşup oluşmadığı, hasar zararının miktarı ve davalı sigortalısının kusununu bulunup bulunmadığı yargılmayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteğinin yasal koşulların oluşmamamı nedeniyle reddi gerektiği, asıl davada ise bakiye gerçek hasar zararının 445.330,30 TL – 120.000,00 TL = 325.330,30 TL olduğu, değer kaybının, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedeli arasındaki fark olduğu, davacıya ait aracın alınan bilirkişi raporu uyarınca kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin 1.700.000,00 TL, kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedelinin 1.521.000,00 TL olduğu, buna göre dava konusu araçta (1.700.000,00 TL -1.521.000,00 TL) = 179.000,00 TL lik değer kaybı meydana geldiği, davalı ... şirketinin dava açılmadan önce davacıya 120.000,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığı nazara alındığında bakiye değer kaybı zararının 59.000,00 TL olduğu, kazanın İMMS poliçesi süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının 120.000,00 TL’lik ZMMS poliçe limitini aşan 325.330,30 TL’lik bakiye hasar zararı ve 59.000,00 TL’lik bakiye değer kaybı zararının maddi ve bedeni kaza başına İMMS limiti 3.000.000,00 TL olduğundan poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı ... şirketinin İMMS poliçesi kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, 2918 sy KTK’nun 100. Maddesinde ihtiyari mali mesuliyet sigortasına uygulanacak hükümlerin bu kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95. Maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97. Maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109. Maddesi olduğu, tazminatın ödenmesi ve temerrüdün düzenlendiği 99. Maddesine atıf yapılmadığı, dolayısıyla KTK’nun 99. Maddesinin İMMS sigortacısı hakkında uygulanamayacağı, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında da sigortacının temerrüdüne ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediği, bu halde İMMS poliçesini düzenleyen sigortacının temerrüdünün genel hükümlere göre tespiti gerektiği, 6102 sy TTK’nun 1475/2. Maddesi delaletiyle 1427/2. Fıkrası uyarınca sigorta tazminatının her halde ihbardan itibaren 45 gün sonra muaccel olacağı ve 1427/4. Fıkrası uyarınca borç muaccel olduğunda sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği, davacı tarafından dava açılmadan önce davalı ...ya başvurunun 12.07.2023 tarihinde ulaştığı, davalı sigortanın ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 45 sonra 27.08.2023 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının asıl davasının kabulüne, 325.330,30 TL bakiye hasar bedeli ile 59,000,00 TL bakiye değer kaybının zarar veren araç ticari nitelikte olmayıp haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre, temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.’den tahsiline, 6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan eksper incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) 1.770,00 TL ekspertiz ücretinin de anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği, davacı tarafça her iki dava için ortak yargılama gideri yapıldığından yargılama giderleri asıl ve birleşen davalarda davalılar arasında eşit olarak paylaştırılmış olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-ASIL DAVADA:
1-Davacının davasının KABULÜ ile 325.330,30 TL bakiye hasar bedeli ile 59,000,00 TL bakiye değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 384.330,30 TL maddi tazminatın 27.08.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- 1.770,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 26.253,60 TL nispi harca, peşin alınan ve bedel artırım ile tamamlanan 6.816,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.437,42 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
4-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 38,40 TL vekalet suret harcı, 269,85 TL başvuru harcı, 6.816,18 TL peşin alınan ve bedel artırımı ile tamamlanan harç, 126,62 TL davetiye ve posta gideri, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.770,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 11.021,05 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 59.649,55 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
II-BİRLEŞEN DAVADA (İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında)
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Davalının, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile 120.000,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı isteğinin reddine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 8.197,20 TL nispi harca, peşin alınan 1.449,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.747,90 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
4-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 38,40 TL vekalet suret harcı, 269,85 TL başvuru harcı, 1.449,30 TL peşin alınan harç, 126,62 TL davetiye ve posta gideri, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.884,17 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.600,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 19.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı, asıl ve birleşen davada davalılar vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır