İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/444 ESAS
KARAR NO : 2024/170 KARAR
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2023
KARAR TARİHİ : 06/03/2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... adına tescilli ... plakalı aracın 27.10.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda hasarlandığını, kazaya karışan ve %100 kusurlu tespit edilen ... plakalı araç ... Sigorta Şirketi’nin ZMMS poliçesi koruması altında olduğunu, poliçe numarasının ... olduğunu, müvekkilinin 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 22/19 maddesi uyarınca kaza yapan aracına eksper atadığını ve gerekli onarımları yaptırdığını, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilimin kaza tarihinde aracında arka saçak, arka iç saçak, arka tampon, arka sol sis lambası, arka tampon sağ reflektör, sol arka yükleme kapısı kilidi, sol arka kilit karşılığı, sağ arka stop lambası, arka yük kapıları kauçuk kontor, arka tampon, arka panel iç saçı, bagaj kapısı v.s. parçalarında hasar meydana geldiğini, araçtaki gerçek zararın tespit edilebilmesi amacıyla tarafımızca haricen ... Ekspertiz Ltd. Şti.'den gerçek zarara ilişkin eksper raporu alındığını, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedelinin, ... Sigorta Ekspertiz Hiz.Ltd.Şti. ... no.lu 26.03.2023 tarihli ekspertiz raporunda detaylıca bildirildiğini, Eksper raporundaki 33.601,51-TL hasar bedeli ile birlikte eksper raporu için ödenen, ... kodlu faturadan da anlaşılacağı üzere 724,06-TL olmak üzere toplam: 34.325,57-TL olarak tespit edildiğini, davalı yanın kusurlu aracının ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. firması tarafından hasar bedeli ödenmemiş olması nedeniyle müvekkilinin gerçek zararının tazmin edilemediğini, açıkladığı nedenlerle; davanın kabulü ile ZMMS sigortacısının sorumlulukları dikkate alınarak müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek zarar ve gerçek zatar eksper raporu bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; bakiye gerçek zarar tazminatına mahsuben 1.000,00-TL, Eksper rapor ücretine mahsuben 100,00-TL olmak üzere 1.100,00-TL'nin kaza tarihi olan 27.10.2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; dava değerinin davacı tarafça kesin şekilde biliniyor olmakla belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olmadığını, talep edilen tazminat yönünden miktarlar belirli olduğundan davanın kısmi veya belirsiz alacak başvurusu şeklinde yapılmasının mümkün olmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde hasar bedeli için 1.000,00-TL ekspertiz rapor ücreti için 100,00-TL bedel ile davayı ikame ettiğini, davacı tarafça bizzat ifade edilen şekilde hasar bedeli tutarının dolayısıyla dava değerinin biliniyor olması karşısında davacının artık belirsiz alacak davası açması mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkiline yapmış olduğu başvuruda eksik evrak ile başvuru yaptığını, sigorta poliçesi bir zenginleşme aracı olmayıp sadece gerçek zarar tutarını teminat altına aldığını, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, araca ekspertiz yapan eksperin hazine müsteşarlığı tarafından yayınlanan motorlu araç sigortaları ihbarlarının yapılması ve değerlendirilmesi prosedürüne ilişkin genelgeye uyulmadığını, davaya konu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, müvekkilinin şirketin poliçe kapsamında hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, kaza yerini gösteren kamera kayıtlarının araştırıldığını, araç üzerinde keşif yapılması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi tarafından Genel Şartlar'ın tümüyle iptal edilmediğini, hasar bedeli hesapları yönünden genel şartların uygulanmasına öncelikli olarak devam edildiğini, genel şartlara göre hasar bedeli hesaplaması yapılırken aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve aracın daha evvel hasar gören parçalarının neler olduğunun incelenmesinin gerektiğini, KDV hariç olarak hesaplanacak tazminat bedeli üzerinden hüküm kurulması gerektiğini, davacı tarafın kaza tarihinden itibaren işleyecek şekilde avans faiz talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, açıkladığı nedenlerle; davanın usulden ve esastan reddini, davanın reddini, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili aleyhine yargılama gideri, faiz ve vekâlet ücreti kararı verilmemesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza Tespit Tutanağı: Kaza sonrası tanzim edilen 27.10.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tutanağında;
" ... plakalı araç sürücüsü ...”İN; “B aracı yolcu indirmek için sağa yanaştı, arkadan vurdum” şeklinde beyanda bulunduğu,
... plakalı araç sürücüsü ...'ÜN; “Yolcu indirmek için sağa yanaştım, hareket ettiğimde A aracı arkadan çarptı.” şeklinde bulunduğu görülmüştür.
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce davalı sigortaya hasar / değer kaybı talepleri için başvuruda bulunduğu, hasar Dosyasına istinaden ödeme yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır.
Sigorta Poliçesi: Davalıya ZMMS Sigorta Poliçesi Sigortası ile sigortalı Hedef Araç Kiralama ve Servis A.Ş.' ne ait ... plakalı araçla ilgili olarak 07.04.2022-07.04.2023 tarihleri arasında geçerli Karayolları Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 27.10.2022 tarihinde meydana gelmiş olup teminatları süresi içinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... ve ... tarafından 24/01/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Trafik kural ihlalleri Yönünden ; ... plakalı araç sürücüsü ... önündeki aracı güvenli takip mesafesi bırakarak izlemediği ve arkadan çarptığı için kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda etken olmadığı, Kaza sonucu araçta len hasar ile onarılacak parçaların uyumuna, kanaat edildiği, yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları incelenerek) ortalama değerinin 325.000,00-TL olduğu, Kaza tarihinde hasar bedelinin 33.601,51-TL olduğu, Rayiç değere göre ekonomik bir onarım olduğuna kanaat edilerek Pert-Total çalışması yapılmadığı, Sovtaj hesaplanmadığı, Uyuşmazlık hususu olan, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 22/19 md.si uyarınca, ... kodlu fatura bedeli olan 724,06-TL ekspertiz ücreti talebinin, Bilirkişilik görev alanlarında olmadığı, davacının hangi tarihten itibaren ne tür faiz talebinde bulunabileceği, Bilirkişilik görev alanımızda olmadığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Islah: Davacı vekili 12/02/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini ıslah etmiş ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve ekspertiz ücretinin karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin ... Esas,... karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü 31269 sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği, iptal kararının gerekçesinde; " Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere verilen zararlardan dolayı, işletenin hukuki sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk niteliği taşıdığı için tazminat borcunun kapsamının 6098 sy TBK'na göre belirlendiği, işletenin söz konusu tazminat borcunun dolayıyla zarar gören üçüncü kişilerin tazminat alacaklarının teminat altına alınması amacıyla öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamının ise Genel Şartlara göre belirlendiği, bu durumun tazminatın kapsamının farklılaşmasına yol açtığı, bunun nedeninin ise idarenin düzenleyici işlemi niteliğindeki tazminat hesaplamasını düzenleyen kurallarında, 6098 sy TBK'nun gerçek zararın tazminini öngören kurallarından ayrılan hükümlere yer vermiş olmasından kaynaklandığı, Anayasa'nın 48. maddesinde sözleşme özgürlüğünün güvence altına alındığı, bu özgürlüğün sözleşme yapıp yapmama serbestsinin yanı sıra yapılan sözleşmelere dışarıdan müdahale yasağını da içerdiği, sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan borcunun kapsamının 2918 sy Kanun çerçevesinde hazırlanan GŞ'a göre belirleneceği, bu kuralların sözleşmeden doğan borcun kapsamını belirlemek suretiyle Anayasa'nın 48. Maddesinde güvence altına alınan sözleşme özgürlüğünü sınırladığı, Anayasa'nın 13. Maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren düzenlemelerin öncelikle kanunla yapılması gerektiği, sözleşme özgürlüğünü sınırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp, kanuni düzenlemelerin keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve örgörülebilir nitelikte olması gerektiği, kanunun bu niteliklere sahip olmasının esasen Anayasa'nın 2. Maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olduğu, 2918 sy KTK'nun 90. Maddesinde sigorta şirketinin ZMMS sözleşmesinden doğan sorumluluğunun kapsamı düzenlenmemiş olup, bu kapsamın idarenin düzenleyici nitelikte işlemi olan Genel Şartlara göre belirlenmesinin öngörülmesi ile borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin kanunlarla belirlenmeyerek idareye geniş bir takdir yetkisinin tanındığı, bu itibarla sözleşmenin içeriğine yönelik sınırlama öngören kuralların kanunilik ölçütü yönünden Anayasanın 13. ve 48. Maddelerine aykırı olduğu, Anayasa'nın 17. Maddesinde yaşama hakkı ve kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkının, 35. Maddesinde mülkiyet hakkının güvence altına alındığı, Anayasanın 5. Maddesinde insanın maddi ve manevi varlığını geliştirebilmesi için gerekli şartları hazırlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıldığı, motorlu araç işletilmesine bağlı olarak kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma, bedensel zarar, eşya zararı ve manevi zararın Anayasa'nın 17. ve 35. Maddelerinde düzenlenen hakların ihlali sonucunda ortaya çıkan zarar niteliğinde olduğu, dolayısıyla karayolunda motorlu taşıt işletilmesini düzenleyen kuralları belirlemenin ve motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararın tazmin edilmesini güvence altına almanın da devletin görevleri kapsamında olduğu, ZMMS kapsamında sigorta şirketinin bu zararlardan dolayı sorumlu tutulmuş olmasının, zarar gören kişinin Anayasa'nın 17. ve 35. Maddesinde düzenlenen haklarının Anayasa'nın 5. Maddesiyle bağlantılı olarak korunmasının amaçlandığını gösterdiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının idarenin düzenleyici nitelikteki işlemi ile belirlenmesinin zarar gören üçüncü kişi ve işleten aleyhine, sigorta şirketi lehine menfaat dengesinin bozulmasına yol açacağı... " belirtilerek bu nedenlerle 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa'nın 5., 13., 17., 35. Ve 48. Maddelerine aykırı olması nedeniyle iptallerine karar verildiği görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 27.10.2022 tarihinde saat 14.15 sıralarında İzmir ... Caddesinde, ... plakalı minibüs sürücüsü ... yolcu indirmek için durduğunda arkasında aynı yöne seyretmekte olan ... plakalı araç sürücüsü ... duramayarak bu araca arkadan çarpması sonucu kaza meydana geldiği, Meydana gelen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ... önündeki aracı güvenli takip mesafesi bırakarak izlemediği ve arkadan çarptığı için kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları incelenerek) ortalama değerinin 325.000,00 TL olduğu, kaza tarihinde hasar bedelinin 33.601,51-TL olduğu, rayiç değere göre ekonomik bir onarım olduğu, Pert-Total çalışması yapılmadığı ve sovtaj hesaplanmadığı alaşılmıştır.
Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, ... plaka sayılı sigortalı aracın aracın kaza tarihindeki ZMMS poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğu, bedel artırım dilekçesi ile davacının talep miktarını artırarak, 34.325,57-TL hasar bedeli, isteğinde bulunduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, talep edilen zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketine 29.03.2023 tarihinde başvuru yapıldığı, 8 iş günü sonrası 12.10.2023 tarihinde temerrüde düştüğü, sigortalı aracın hususi olarak kayıtlı olduğu, ekspertiz ücretinin alacak kalemi olarak talep edildiği ancak yargılama giderlerinden sayılacak bu giderin alacak olarak talep edilemeyeceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-33.601,51-TL Hasar bedelinin 12.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Ekspertiz ücreti bedeli talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.295,32-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 747,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.547,92-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 724,06-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 3.054,19-TL'lik kısmının davalıdan, 65,81-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 134,75-TL davetiye ve posta gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 4.134,75-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 4.047,53-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 179,90-TL başvurma harcı, 747,40-TL peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan harç olmak üzere toplam 4.974,83-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafın yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır