İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/336 ESAS
KARAR NO : 2024/282 KARAR
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/04/2023
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 18.11.2022 tarihinde dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde iken İstanbul istikametinden Kocaeli istikametine doğru seyir halinde olduğu sırada Kuzey Marmara Otoyolu Anadolu Yakası Pendik İlçesi Kurnaköy 1 Gişeler mevkiine geldiğinde yolun sol şeridinde bulunan sahipsiz köpeğe aracın ön bölgesinden çarpması sonucu kaza meydana geldiğini, kaza sonucu sürücü ...'da herhangi bir yaralanma olmadığını, müvekkiline ait ... plakalı aracın ise ön ve alt bölümünde maddi hasar meydana geldiğini, kaza yerinde yapılan inceleme sonucu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi bir kusurunun olmadığı tespiti yapıldığını, jandarma tarafından tutanak altına alındığını, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen zarar nedeniyle müvekkil şirketin sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından gerçekleştirilen bakım ve onarım bedeli ödendiğini, zararın karşılandığını, açıkladığı nedenlerle; davanın kabulü ile müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybına karşılık şimdilik bakiye 500,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, arabuluculuk süreci için avukatlık ücreti ödenmesi ile arabuluculuk giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin görev itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki uyuşmazlık bakımından müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığının tespitinin gerektiğini, müvekkili tarafından bakım ve onarım işlerinin Anahtar Teslim Sözleşmesi kapsamında bırakılmış olduğu Altyapı şirketinin tüzel kişiliği bağımsız ve ayrı tüzel kişiliği haiz bulunan ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Ticari unvanlı şirketi ile Türk Ticaret Kanunu'na uygun olarak ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. bünyesinde birleştiğini, birleşme işleminin 19.11.2021 tarihinde ticaret siciline tescil edildiğini, davanın bakım ve onarım işlerinin bırakılmış olduğu ... İşletme ve Ticaret A.Ş. Ticari unvanlı Altyapı şirketi yönünden tüzel kişiliğinin sona ermesi dolayısıyla ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini, Altyapı şirketinin de üstlendiği bakım ve onarım işini anahtar teslimi şeklinde ... isimli şirkete bırakmış olmakla beraber, ... ... Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. Unvanlı ... şirketinin ticari unvanının da 01.12.2021 tarihinde tescil edilen unvan değişikliği kararı neticesinde Türk Ticaret Kanunu'na uygun olarak ...... Altyapı İşletme Ve Bakım A.Ş. olarak değiştiğini, unvan değişikliğinin 06.12.2021 tarihli ve 10466 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, davanın ihbarını talep etmekte oldukları ticari unvanı değişen ... isimli şirket bakımından davanın ...... Altyapı İşletme Ve Bakım A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava bakımından davacının alacak talepleri belirlenebilir nitelikte olduğunu, belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, zarar görenin kusurunun bulunmakta olduğunu, kazazedenin kendi kusuru ile sebep olduğu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, otoyol işletmecisinin köpeğe süresi içerisinde müdahale edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, açıkladığı nedenlerle; Davanın ...... Altyapı İşletme Ve Bakım Anonim Şirketi'ne ve ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye ihbarını, davanın öncelikle Usulden Reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin görev itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkiline uyuşmazlık neticesinde husumetin yöneltilmesinin mümkün olmadığını, dosyada davalı olarak taraf bulunan ... Altyapı ... Köprüsü ve ... Otoyolu Yatırım ve İşletme A.Ş. ... Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu'nun bakım ve işletme işlerinin tamamını anahtar teslim şekilde müvekkili ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye bıraktığını, müvekkilinin ise teslim sözleşme ile üstlendiği işletme bakım ve tamir hizmetlerini 25 Ağustos 2016 tarihli işletme ve bakım sözleşmesi ile anahtar teslim şekilde bir bütün olarak ayrı bir tüzel kişiliği haiz bulunan alt yüklenici firma olan ... ... Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. isimli şirkete, işletmeci sıfatıyla bıraktığını, dava bakımından hasar bedelinin kısmi alacak davasına konu edilemeyeceğini, somut olayda zarar görenin kusurunun bulunduğunu, kazazedenin kendi kusuru ile sebep olduğu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, Otoyol İşletmecisinin süresi içerisinde müdahale edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, dosya içinde alınmış olan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayalı olduğunu, yapılan değer kaybı hesabına itiraz ettiklerini, eksik incelemeye dayanan değerlendirmelerin kabulünün mümkün olmadığını, değer kaybı hesaplaması yapılan araç üzerinde inceleme yapılarak kazadan önce başka bir kazaya karışmasına rağmen resmi kayıtlara geçmeyen bir hasarının mevcut olup olmadığının araştırılması yapılmaksızın değer tespitinin tam ve doğru bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığını, açıkladığı nedenlerle; davanın öncelikle usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ...... Altyapı İşletme Ve Bakım Anonim Şirketi vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin görev itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkiline uyuşmazlık neticesinde husumetin yöneltilmesinin mümkün olmadığını, dosyada davalı olarak taraf bulunan ... Altyapı ... Köprüsü ve ... Otoyolu Yatırım ve İşletme A.Ş. ... Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu'nun bakım ve işletme işlerinin tamamını anahtar teslim şekilde müvekkili ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye bıraktığını, müvekkilinin ise teslim sözleşme ile üstlendiği işletme bakım ve tamir hizmetlerini 25 Ağustos 2016 tarihli işletme ve bakım sözleşmesi ile anahtar teslim şekilde bir bütün olarak ayrı bir tüzel kişiliği haiz bulunan alt yüklenici firma olan ... ... Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. isimli şirkete, işletmeci sıfatıyla bıraktığını, dava bakımından hasar bedelinin kısmi alacak davasına konu edilemeyeceğini, somut olayda zarar görenin kusurunun bulunduğunu, kazazedenin kendi kusuru ile sebep olduğu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, Otoyol İşletmecisinin süresi içerisinde müdahale edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, dosya içinde alınmış olan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayalı olduğunu, yapılan değer kaybı hesabına itiraz ettiklerini, eksik incelemeye dayanan değerlendirmelerin kabulünün mümkün olmadığını, değer kaybı hesaplaması yapılan araç üzerinde inceleme yapılarak kazadan önce başka bir kazaya karışmasına rağmen resmi kayıtlara geçmeyen bir hasarının mevcut olup olmadığının araştırılması yapılmaksızın değer tespitinin tam ve doğru bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığını, açıkladığı nedenlerle; davanın öncelikle usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza Tespit Tutanağı:“18.11.2022 günü saat 22.05 sıralarında Kuzey Marmara Otoyolu Anadolu yakası Pendik İlçesi Kurnaköy | gişeler mevki 07/19/0014-650.metresinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.sürücü ... (tc...), yönetimindeki ... plakalı otomobil ile İstanbul ıstikametinden Kocaeli ıstıkametine doğru seyir halinde iken yukarıda belirtilen 'mevkiiye geldiği esnada yolun en sol şeridinde bulunan sahıbsız köpeğe aracın ön bölgesinden çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir. kaza sonucu sürücüde herhangi bir yaralanma olmamıştır. ... plakalı otomobilin ön ve alt bölümlerinde maddi hasar meydana gelmiştir.
Kaza yerinde yapılan inceleme sonucunda kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi bir kusurunun olmadığı ancak kmo Anadolu Yolu işletme kuruluşu olan ... A.Ş. nin 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 13 (karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür) maddesinin ihlalı ıle kazanın meydana geldiği kanaatine varılmıştır“ şeklinde belirtilmiştir.
Tramer kayıtları: davaya konu ... plakalı aracın18.11.2022 tarihli kazası 17.01.2022 tarihli kaza kaydı olduğu, ancak bu kazaya ilişkin eksper raporu ve ayrıntı dosya içeriğinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler Yasin Uğurtaş ve Bülent Demir tarafından 25/10/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; yolun bakımından sorumlu kuruluşun otoyolda hayvan girişini engellemeyerek kazaya neden olduğundan dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, Değer Kaybı Bedeli Bakımından; ... model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 580.000,00-TL ile 590.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 585.000,00-TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (600.000 TL) onarım sonrası rayici (585.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 15.000,00-TL olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişiler ... ve ... tarafından 26/02/2024 tarihinde düzenlenen ek raporda özetle; Yolun bakımından sorumlu kuruluşun otoyolda hayvan girişini engellemeyerek kazaya neden olduğundan dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, dosyaya kusur yönünden yeni bir bilgi belge eklenmediği, mevcut dosya kök raporunda sürücü ve yolun bakımından sorumlu kuruluşun davranışları ayrıntılı incelendiği, kusur yönünden bir değişikliğe gerek görülmediği, Değer Kaybı Bedeli Bakımından; ... model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 580.000,00-TL ile 590.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 585.000,00-TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (600.000 TL) onarım sonrası (585.000,00-TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 15.000,00-TL olduğu, Kök Raporumuzdaki bu tespitin “yanlış olduğunu ortaya koyan, kanıtlayan” somut bir delilin taraf vekillerinin itirazlarında sunulmamış olduğu, itiraz edilen hususların Kök Raporumuzda hali hazırda ayrıntılı açıklanmış hususlar olduğu, Netice olarak; Rayiç Değer ve Değer Kaybı Bedeli ile ilgili olarak, kök raporda tespit edilmiş olan görüş kanaat ve tespitlerde bir değişiklik olmadığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Islah: Davacı vekili 01/03/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış, 09/03/2024 tarihinde harcını yatırmıştır.
Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybının davalıdan tahsili davası için açılan maddi tazminat davasıdır.
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Dava konusu kaza haksız fiil niteliğindedir. Davacı, davasını otoyol işletenine yöneltmiştir. Davacı ve davalı işletenin tacir olduğu tacirler arasındaki haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasının nispi ticari dava olduğu mahkememizin görevli olduğu anlaşılmaktadır.
2918 sayılı KTK yönetmelikte Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayolu olduğu anlaşılmaktadır.
918 sayılı KTK 13 maddesinde belirtilen Karayolu trafik güvenliği: Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür başlıklı Şöyleki;
c) Zorunlu nedenlerle meydana gelen arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarak karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmek, zorundadırlar." şeklinde düzenlenmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 18.11.2022 günü saat 22.05 sıralarında ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... istikameti km 14650 üzerinde meydana gelen kazada, Kaza fotoğrafların ve krokinin kaza tutanağı ile ile uyumlu olduğu, Somut kazada sürücü aracı ile gece otoyolda dört şeritli yolun en sol şerit üzerinde ilerlerken yine bu şerit üzerinde ki başıboş köpeğe çarpması ile gidişe göre sağ tarafa bankette savrularak 135 m sonra fren izi olmadan duruşa geçtiği, Yolun bakımından sorumlu kuruluşun otoyolda hayvan girişini engellemeyerek kazaya neden olduğundan dolayı kazanın oluşumunda etken olduğundan tam kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda,Yargıtay 17 HD.'sinin değer kaybına ilişkin “Aracın kaza öncesi hasarsız rayici ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki farktır” şeklindeki emsal kararları baz alınarak ,
Davaya konu aracın sol ön çamurluğunun plastik malzeme olduğu, genel olarak araçlarda plastik malzemelerin değer kaybına uğramadığı, bununla beraber, aracın kaza tarihinde yaklaşık 2 yaşında olması, araçta 93.421,15 TL hasar olması, aracın servis veya Tramer kaydında görünecek olması gibi nedenlerden dolayı, araçta değer kaybı oluşacağı, ... model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 580.000 TL ile 590.000 TL olduğu, ortalama değerinin 585.000 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (600.000 TL) onarım sonrası rayici (585.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 15.000,00 TL olduğu, ıslah dilekçesi ile davacının talep miktarını artırarak, 15.000,00-TL değer kaybı bedeli isteğinde bulunduğu, davalı otoyol işleteninin haksız fiilden doğan zarardan kusurlu olduğundan sorumlu olduğu, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın haksız fiilin gerçekleştiği 18.11.2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-15.000,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi 18.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.024,65-TL harçtan peşin alınan ve ıslah yolu ile tamamlanan 427,53-TL harcın mahsubu ile bakiye 597,12-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 179,90-TL dava açma ilk gideri, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 334,75-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 3.514,65-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah yolu ile tamamlanan 427,53-TL harç ile birlikte toplam 3.942,18-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/04/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı