İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/248
KARAR NO : 2024/276
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/03/2023
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili, Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı ... tarafından ihale edilen 12.04.2018 tarihli açık eksiltme usulü ihaleyi kazanarak Gazino Müdürlüğü'ne bağlı yerlerin temizlik işlerinin yapımı işini üstlendiğini, müvekkiline ait işyerinde 16.04.2018 tarihinde işe başlayan ... 'nın iş akdinin "işçinin işi özenle ifa yükümlülüğünü ihlal etmesi" gerekçesine dayalı olarak haklı sebeple feshedildiğini, işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için açılan Ankara .... İş Mahkemesi'nin ... Esas ...Karar sayılı dosyasında görülen davada mahkeme tarafından brüt 22.412,89 -TL kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 15/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte müvekkili ile Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsiline karar verildiğini, mahkeme tarafından ayrıca ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinin de tahsiline karar verildiğini, işbu davanın davalıya ihbar edildiğini, çünkü Ankara .... İş Mahkemesi'nde görülen davanın davacısı işçi ...'nın 15/04/2016 - 14/04/2017 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde çalışmış olup bu süre de dahil olmak üzere hesaplanmış kıdem tazminatı ve ferilerinin son alt işveren olarak müvekkilinden tahsil edildiğini, müvekkili ihaleyi kazandıktan sonra yalnızca 7 aylık sürede işçi müvekkilinin uhdesinde çalışmış ise de işyeri devri hükümlerinin uygulandığı davada tazminat ve işçilik alacaklarının ...'nın temizlik işi üstlenilen kurumda işe başladığı tarihten itibaren hesaplandığını ve müvekkiline yüklendiğini, işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de müvekkili aleyhine Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından işleme konan alacağın takip çıkışının 18/01/2023 tarihi itibariyle icraen tahsil edildiğini, kıdem tazminatının son işverenden tahsili halinde diğer yüklenicilerin işçinin şirket nezdinde çalıştığı sürede aldığı maaş üzerinden ve çalıştığı süre sınırlı olarak hesaplanmak koşulu ile sorumlu olduğunu, gerçekten de diğer alt işveren şirketlerde çalışıldığı süre boyunca iş akdi sonlanmasına rağmen kıdem tazminatı ödenmediği için müvekkili tarafından ödenmesine karar verilen bu bedelin davalı şirket ve dava dışı başka bir alt işveren şirketin sorumluluğunda olmasına rağmen işçiye karşı son işveren sıfatı ile sorumlu olunduğundan müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalındığını, icra takibinden önce dava şartı kapsamında arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve müzakere edilmiş ise de tarafların anlaşmaya varamadığını, kendi dönemine ilişkin ödenmesi gereken bedel ve ferileri ödemeyen davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edildiğini, müvekkili aleyhine mahkeme tarafından hükmedilen kıdem tazminatının alacak aslının 1.777,00-TL olup işçinin davalı şirket uhdesinde 15.04.2016-14.04.2017 tarihleri arasında çalıştığını, işçinin bu dönemde almış olduğu son maaşının (2017 senesi için brüt 1.777,00-TL asgari ücret) toplam hükmedilen kıdem tazminatına oranının %11 olduğundan alacağın ferilerinin de bu oran üzerinden hesaplandığını, müvekkili aleyhine hükmedilen dava vekalet ücreti, asıl alacağa işleyen faiz, icra vekalet ücreti ve icra harcının davacı uhdesine tekabül eden oranlarda toplanması neticesinde (1.777-TL asıl alacak +391-TL dava vekalet ücreti + 984,84-TL asıl alacağa işlemiş faiz + 549,11-TL icra vekalet ücreti + 75,46-TL yargılama gideri + 171,55 -TL tahsil harcı toplamı) davalının sorumlu olduğu bedel olan 3.948,96 -TL için icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle; borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Esnaf-Tacir Araştırması : Mahkememizce yapılan esnaf-tacir araştırması sonucunda, Marmaris Vergi Dairesi Müdürlüğünün 07/04/2023 tarihli cevabi yazısı içeriğinden; ...'nın bilanço esasına göre defter tuttuğu ve 1. sınıf tüccar olduğu tespit edilmiştir.
SGK Cevabı: İzmir SGK İl Müdürlüğü tarafından 27/07/2023 tarihli yazı ekinde dava dışı işçi ...'ya ait hizmet döküm cetveli ve işe giriş çıkış bildirgeleri gönderilmiş dosyamız arasına alınmıştır.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ... Komutanlığı'nın 23/08/2023 tarihli cevabi yazısı ekinde; Komutanlıkları bünyesinde 15/04/2016 - 14/04/2017 tarihleri arasında yüklenici olarak hizmet veren ... .. Ltd. Şti. bünyesinde çalışan personel ... ile ilgili evraklar gönderilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.
İş Mahkemesi dosyası : Ankara .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya örneğinin incelenmesinde; davacı ...'nın davalılar Milli Savunma Bakanlığı ve ... aleyhine (işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan) alacak davası açtığı, dava sonucunda davacının kıdem tazminatına ilişkin, ihbar tazminatına ilişkin ve yıllık izin ücretine ilişkin davasının kabulüne, asgari geçim indirimi alacağına ilişkin davasının reddine karar verildiği görülmüştür.
İcra Dosyası : Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'nın borçlular ... ve Milli Savunma Bakanlığı aleyhine Ankara .... İş Mahkemesinin ... Esas ...Karar sayılı 06/11/2020 tarihli ilamı üzerine takip başlattığı, borçlu ...'nın emekli maaşından yapılan kesintiler ile 18.01.2023 tarihi itibariyle takibe konu borcun ödeme ile kapatıldığı görülmüştür.
İcra Dosyası: İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'nın borçlu ...ve Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. aleyhine İzmir .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya ilamı üzerine takip başlattığı, ödeme emrinin 11/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket vekilinin 14/03/2023 tarihli dilekçesi ile borca ve ferilerine itiraz ettiği, 16/03/2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Aktüer bilirkişi raporu: Bilirkişi ... 06/12/2023 havale tarihli raporunda; Davacı ...'nın dava dışı işçi ... tarafından son alt işveren olarak ... ile üst işveren Milli Savunma Bakanlığı'na karşı Ankara .... İş Mahkemesi'nde açtığı davada Ankara .... İş Mahkemesi'nin 06.11.2020 tarih, ... E. ve ...K. sayılı kararıyla hükmedilen işçilik hak ve alacakları için Ankara .... İcra Müdü! ün ... E. sayılı icra takip dosyası borcunun davacı tarafça ödendiği, Dava dışı işçi ...'nın davacı son alt işveren ... yanında çalıştığı dönemin Ankara .... İş Mahkemesince verilen karar ile Mahkemece hüküm altına alınan kıdem tazminatına esas dönem: 01.03.2010-15.12.2018 tarihleri arasındaki (3211 günlük ) dönem olup, toplam hüküm altına alınan kıdem tazminatının ise 22.242,77 TL olduğu, Dava dışı işçi ...'nın davalı ...ve Destek Hizmetleri San. Tic. Ltd.Şti'nde 15.04.2016-14.04.2017 tarihleri arasında ( 364 gün ) çalıştığı, prime esas son aylık kazancın ( hak edilen ücretin ) 1.777,50 TL. olduğu, Dava dışı ...'nin davalı şirket yanında çalıştığı bu dönemin davacının sorumlu olduğu, toplam çalışma dönemine oranının 364: 32115 O,11 olduğu, hesaplamada davalı tarafın sorumlu olduğu tutarların belirlenmesinde işbu 0,11 oranı kullanıldığı, davacı tarafın davalı taraftan dava dışı işçi ...'yı çalıştırdığı dönemle ile sınırlı olarak (15.04.2016-14.04.2017 tarihleri arası 364 gün ) payına düşen kıdem tazminatı ve fer'ileri yönünden rücuen talep hakkı mevcut olduğu, buna göre davacı son alt işverenin davalı ...ve Destek Hizmetleri San. Tic. Ltd.Şti'nden talep edebileceği (15.04.2016-14.04.2017 tarihleri arası 364 gün için ) davaya ve takibe konu edilen asıl alacak kıdem tazminatı yönünden sorumlu olduğu kısmın; 1.777,00 TL. asıl alacak + 984,84 TL. kıdem tazminatı faizi +391,47 TL. + 75,52 TL. + 549,05 TL. +354,76 TL = 4.133,14 TL. olarak hesaplandığı, Davacı tarafça davaya dayanak İzmir 5. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında davalı taraftan 1.777 TL. kıdem tazminatı, 391,00 TL. ilam vekalet ücreti, 549,11 TL. İcra vekalet ücreti, 984.84 TL. kıdem tazminatı faizi, 75.46 TL. yargılama gideri ve 171,55 TL. tahsil harcı olmak üzere toplam takip çıkışı rakam 3.948,96 TL. toplam alacak takip çıkışı rakam olarak talep edilmiş olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında yapılan hesaplama ile belirlenen toplam alacak miktarından ( 4.133,14 TL. ) daha rakam olarak talep edilen ve yapılan hesaplama ile de uygun bulunan takip çıkışı rakam 3.948,96 TL.'nı davacı tarafın davalı taraftan rücuen talep edebileceği şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Dava, temizlik hizmeti alım sözleşmeleri kapsamında davacı alt işveren hizmet veren tarafından ödenen kıdem tazminatını, yargılama giderleri ve icra masraflarının diğer alt işveren olan davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdırı.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı, 12/11/2020, ... esas,... karar sayılı, 12/11/2020 tarihli, ... esas, ...karar sayılı 12/11/2020 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 05/11/2020 tarihli ... esas, ... karar sayılı, 02/11/2020 tarihli, ... esas, ... karar sayılı, 22/10/2020 tarihli emsal kararlarında vurgulandığı üzere "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir."
Yukarıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; davacı alt işveren, davalı alt işveren ile dava dışı Milli Savunma Bakanlığı arasında temizlik hizmet alımına ilişkin sözleşmeler imzalandığı, dava dışı işçi ...’nın son alt işveren olan davacı ... ile üst işveren Milli Savunma Bakanlığı'na karşı Ankara .... İş Mahkemesi'nde kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açtığı, Ankara .... İş Mahkemesi'nin 06.11.2020 tarih, ... esas ve ...karar sayılı kararıyla işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacaklarına ilişkin davasının kabul edildiği, hükmedilen işçilik hak ve alacakları için Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasında borcun tamamının davacı tarafça ödendiği, davacının ödediği alacak kalemlerinden yalnızca kıdem tazminatı ve buna isabet eden yargılama giderleri ile icra masraflarından dava dışı işçi ...'nın davalı alt işveren nezdinde çalıştığı dönem için davalıdan tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattığı, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu, bunun üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacı tarafından ödenen kıdem tazminatından, davalı yüklenicinin dava dışı işçiyi kendi yanında çalıştırdığı süre ile orantılı olarak sorumlu olduğu, bilirkişinin 11.12.2023 raporunda davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı ile yargılama –icra giderlerinden davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı kıdem süresine isabet eden 1.777,00 TL kıdem tazminatı asıl alacağı, 984,84 TL kıdem tazminatı faizi, 391,47 TL dava vekalet ücreti, 75,52 TL yargılama gideri, 549,05 TL ilam vekalet ücreti, 354,76 TL icra tahsil harcı olmak üzere 4.133,14 TL’lik kısmından sorumlu olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, davacı tarafın icra dosyasında toplam 3.948,96 TL alacağın davalıdan rücuen tahsili talep ettiği, itirazın iptali davasının sıkı sıkıya takip talebine bağlı olduğu, takip talebindeki isteği aşılamayacağı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, itirazın iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına, , İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca alacağın likit olması ve davalının itirazında haksız olması nedeniyle %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Davalının, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile 1.777,00 kıdem tazminatı asıl alacağı, 391,00 TL ilam vekalet ücreti, 549,11 TL icra vekalet ücreti, 984,84 TL kıdem tazminatı işlemiş faizi, 75,46 TL yargılama gideri, 171,55 TL tahsil harcı olmak üzere toplam 3.948,96 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Hüküm altına alınan 3.948,96 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 427,60 TL nispi harca, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
4-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 25,60 TL vekalet suret harcı, 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 53,75 TL davetiye ve posta gideri, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.439,15 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı asilin yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır