İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/359
KARAR NO : 2024/376
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 11/06/2018
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; 16/08/2009 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla Ordu ili istikametinden Giresun ili merkez istikametine seyir halindeyken ... mevkii 3+800 kilometreye geldiği esnada bilinmeyen bir nedenle direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre yolun sağında bulunan ... yan yol girişinin sol kenarında bulunan çelik bariyerlere aracının ön kısmı ile çarpması sonucu tek taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52/1-a “araçların hızını kavşaklara yaklaşırken…azaltmamak” kuralını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, söz konusu kaza ile ilgili olarak Bulancak Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ... soruşturma numaralı tahkikat başlatıldığını ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, kazanın ardından müvekkilinin tedavi maksadıyla Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, ancak davaya konu kazanın müvekkilinde meydana gelen arazların tespiti hususunda epikriz raporları, genel adli muayene raporları vb hastane evraklarının iddialarını doğruladığını, kaza sebebiyle müvekkilinde meydana gelen arazların fonksiyon kaybına tekabül eden oranın belirlenmesi maksadıyla Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne müracaat edildiğini, müracaata istinaden müvekkiline yapılan tetkik ve incelemeler neticesinde çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %10,1 olduğunun tespit edildiğini, ilgili sigorta şirketine tarafımızca 24/11/2017 tarihinde yapılan başvurularının akabinde ...Numaralı dosyanın tanzim edildiğini, ancak sigorta şirketinin göndermiş olduğu ekte sunulu cevabi yazıda 8 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu bu nedenle taleplerinin karşılanamayacağının bildirildiğini, temyiz sonucu bozma kararının 01/11/2016 tarihinde verildiğini, bu nedenle henüz zamanaşımı süresinin dolmadığını, bu nedenlerle; Müvekkilinin dava konusu trafik kazası nedeniyle müvekkilin geçici sakatlığına istinaden fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-tl ve müvekkilin %10,1 kalıcı sakatlık tazminatına ilişkin maddi zararlar mucibince meydana gelen zararlar belirsiz olduğundan ve iş bu zararların tespiti bilirkişi marifetiyle tespit edilebileceğinden bilirkişi raporu alındıktan sonra arttırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 900,00-tl olmak üzere toplamda şimdilik 1.000,00-tl maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; iş bu davaya konu taleplerin 8 yıllık ceza zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan dolayı açıkça zamanaşımına uğradığını, kaza dolayısıyla talep sahibi tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ...nolu hasar dosyası açıldığını ve yapılan değerlendirmeler sonucunda talebin zamanaşımına uğradığının tespit edildiğini, kaza tarihi ile yürürlükte olan 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e maddesine göre, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda 8 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacağının düzenlendiğini, talep konusu olay 16.08.2009 tarihinde meydana gelmiş olup hasar başvurusu tarihi olan 27.11.2017 ile dava tarihi olan 11.06.2018 itibariyle üzerinden 8 yıllık zamanaşımı süresinin her halükarda geçtiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın zamanaşımı sebebiyle reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı aleyhine takdir edilmesini karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza Tespit tutanağı: 16/08/2009 tarihinde meydana gelen kazada trafik polislerince düzenlenen tutanağa göre; sürücü ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobiliyle Ordu ili istikametinden Giresun il merkezine seyri sırasında maden mahallesi ... mevkine geldiğinde bilinmeyen bir nedenle direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre youn sağında bulunan maden mah yan yol girişinin sol kenarında bulunan çelik bariyelrlere aracın ön kısmı ile çarpamı neticesinde tek taraflı yaralamıl maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü ... 'ın 2918 sayılı yasanın 52/1-a maddesi gereğince araçların hızın kavşaklara yaklaşırkan azaltma kuralını ihlal ettiği yapılan ölçüm ve inceleme sonucu anlaşıldığı bildirilmiş, kaza tutanağı imza altına alındığı anlaşılmıştır.
Sigorta Poliçesi: Davalı ... ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki dava dışı ... arasında 03/12/2008 - 03/12/2009 tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti araç başına 12.500,00 TL, kaza başına 25.000,00 TL dir.
Trafik kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde dava dışı ...e ait olduğu tespit edilmiştir.
Hasar dosyası: Davalı ... nezdinde maluliyet zararı talebi yönünden...nolu hasar dosyası açılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde talebin 8 yıllık zamanaşımına uğraması nedeni ile talebin reddedildiği anlaşılmıştır.
SGK; ... 'ın kaza tarihi olan 16/08/2009 tarihinde 5510 sayılı kanunun 4. Maddesine göre sigortalılığının bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenle sigoürtalıya kaza ile ilgili Kurumlarınca herhangi bir ödeme yapılmadığı, gelire b ağlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkememiz İlamı: Mahkememizce verilen 01/11/2018 tarih ... Esas ... karar sayılı kararda, davacının davasının zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
İstinaf ilamı: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... H.D.’nin 24/03/2022 tarih ...-... esas ve karar sayılı ilamında; " Mahkemece; dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilerek; davacının yaralanması nedeniyle tedavileri tamamlanarak hangi tarihte sağlığına kavuşmuş sayılacağı, gelişen bir durum bulunup bulunmadığı, tedavilerinin ne zaman sona ereceği, vücut çalışma gücü kaybının hangi tarihte kesin olarak belirlenebilir duruma geldiği konusunda rapor alınarak, davalının zamanaşımı itirazı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/300 Esas, 2014/699 Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.) Açıklanan bu durum karşısında; davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın. 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına" şeklinde hüküm kurulmuştur.
Bozma sonrası alınan ATK raporu: İstanbul Adli Tıp Kurumu ...İhtisas Kurulunun 30/01/2023 tarih ve ... karar sayılı raporunda; Kişinin 16/08/2009 tarihinde trafik kazası ifadesiyle müracaat ettiği hastanede, malar, maksiller, nazal ve mandibular fraktür saptandığı, ameliyat edilerek 02/09/2009 tarihinde taburcu edildiği, 12/12/2012 tarihinde kaza ile ilişkisiz olarak göz muayenesi notunun bulunduğu, ayrıca müracaat ile olay tarihinden 8 yıl sonra 17/08/2017 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından kendisine maluliyet raporu düzenlendiği anlaşılmakla, mahkemesince sorulduğu üzere; vücut çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybının 17/08/2017 tarihinde bir rapor ile belirlendiği, 16/08/2009 tarihinde yüz bölgesindeki kırıklar nedeniyle gelişen herhangi bir komplikasyon tanımlanmadığından iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, bu süre sonundan itibaren vücut çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenebileceği, ... ve ... kızı, 12/02/1961 doğumlu, ...’ın 16/08/2009 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1...IV(1....41)A %45 x ½ = %22,5 E cetveline göre %25,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, başka birisinin sürekli ve geçici bakımına muhtaç durumda olmadığı mütalaa edilmiştir.
Bozma sonrası alınan ATK raporu: İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulunun 24/07/2023 tarih ve ... karar sayılı raporunda; ... ve ... kızı, 12/02/1961 doğumlu, ...’ın 16/08/2009 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1...IV(1....41)A %45 x ½ = %22,5, E cetveline göre %25,2 (yüzdeyirmibeşvirgüliki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,16/08/2009 tarihinde yüz bölgesindeki kırıklar nedeniyle gelişen herhangi bir komplikasyon tanımlanmadığından iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında maluliyet oranının %100 (yüzdeyüz) olduğu, 4 aylık süre sonunda (02/01/2010) ise meslekte kazanma gücünden kaybının E cetveline göre %25,2 (yüzdeyirmibeşvirgüliki) oranında olduğu, başka birisinin sürekli ve geçici bakımına muhtaç durumda olmadığı, kişide yeni gelişen bir durum meydana gelmediği mütalaa edilmiştir.
Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce: davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... H.D.’nin 24/03/2022 tarih ve ...-... esas ve karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı “818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 (6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi) maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de (TBK'nun değişik 72. maddesi) haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davaların zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine (TBK'nun 72. maddesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri öngörülmüştür.) tabi bulunduğu belirtilmiştir.
Buna karşılık, 2918 Sayılı KTK'nun 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3.kişi) yapmış olduğu fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağı ifade edilmiştir.
Görüldüğü gibi, BK'nun 60. ve 2918 Sayılı KTK'nun 109/2. maddesindeki düzenlemeler, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbirine paraleldir. Aralarındaki tek fark, zamanaşımı süresinin trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından 1 yıl yerine, 2 yıl olarak öngörülmesidir.(TBK'nun 72. maddesi ile bu konuda da paralellik sağlanmıştır.)
2918 Sayılı Kanun'un anılan madde hükmünde gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır. Dahası söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür. (HGK'nun 5.6.2015 gün 2014/17-2198 2015/1495 sayılı kararı ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir.)
Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; davaya konu trafik kazası 16/08/2009 tarihinde gerçekleşmiş, bu kaza sonucu Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri tarafından hazırlanan 17/08/2017 günlü heyet raporunda davacının beden gücü kaybı oranının %10,1 olduğu tespit edilmiştir. Davalı süresinde sunduğu cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuş, mahkemece davalının iş bu defisine itibar edilerek davanın zaman aşımından reddine karar verilmiştir.
Davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün kusuru ile neden olduğu ve davacının %10,1 maluliyeti ile sonuçlanan trafik kazasının aynı zamanda 5237 sayılı TCK'nun 89/1 maddesinde düzenlenen ve Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Sebep Olma olarak tanımlanan cezayı gerektiren eylem niteliğinde bulunması; bu eylemle ilgili ceza davasının TCK'nun 66/1-e maddesi uyarınca sekiz yıllık zamanaşımı süresine tabi olması; 2918 sayılı KTK'nun 109/2 maddesi uyarınca bu sürenin görülmekte olan maddi tazminat davası için de geçerli olması; davanın olay tarihi üzerinden sekiz yıl geçtikten sonra 11.06.2018 tarihinde açıldığı hususları gözetildiğinde, dava tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakta ise de bazı hallerde, zararın öğrenilmesi, onun kapsamının değil, varlığının öğrenilmesi anlamındadır. Zararın varlığı, niteliği ve esaslı unsurları hakkında bir dava açmaya, o davayı ciddi ve objektif bir şekilde desteklemeye, gerekçelerini göstermeye elverişli yeterli hal ve şartların öğrenilmesi, zararın öğrenilmiş sayılması için yeterlidir.
Buna karşılık ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, kısaca, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise, artık "gelişen durum" ve dolayısıyla, gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler söz konusu olacaktır. Böyle hallerde, zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumun ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş olamayacağı için zamanaşımı süresi bu gelişen durumun durduğunun veya ortadan kalktığının öğrenilmesiyle birlikte işlemeye başlayacaktır. (HGK, 15.11.2000 gün ve: 2000/21-1609 K: 2000/1699, 4.HD 13.05.1980 gün ve 1980/3493-6206 sayılı; 26.01.1987 gün, 1986/7532 esas, 1987/485 karar sayılı kararı).
Dava konusu olay yönünden tedavinin devam ediyor olması ve gelişen durumun varlığı halinde gelişen durumun sona ermesinden itibaren 2918 sayılı yasanın 109/1. maddesinde belirtilen 2 yıl içinde dava açılması gerekir. Gelişen durum; olay sonucu meydana geldiği halde, başlangıçta bilinen yaralanmalar dışında, sonradan ortaya çıkan veya gelişen, olaya bağlı vücut bütünlüğünü bozan sonuçlar olarak tanımlanabilir. Gelişen durumun olup olmadığı ise her olaya özgü olarak kanıtlara göre değerlendirilir.
Mahkemece; dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilerek; davacının yaralanması nedeniyle tedavileri tamamlanarak hangi tarihte sağlığına kavuşmuş sayılacağı, gelişen bir durum bulunup bulunmadığı, tedavilerinin ne zaman sona ereceği, vücut çalışma gücü kaybının hangi tarihte kesin olarak belirlenebilir duruma geldiği konusunda rapor alınarak, davalının zamanaşımı itirazı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/300 Esas, 2014/699 Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.)” gerekçesi ile ortadan kaldırılmıştır.
Açıklanan isitnaf ortadan kaldırma kararı doğrultusunda eksiklikler tamamlandıktan sonra somut olay değerlendirildiğinde; kaza 16/08/2009 tarihinde meydana gelmiş olup, davacı 27/11/2017 tarihinde tazminat talebiyle sigorta şirketine başvurmuş, sigorta şirketince verilen 28/11/2017 tarihli cevapta isteğin zamanaşımına uğraması nedeniyle talebin değerlendirilemeyeceği iletilmiştir. Eldeki dava 11.06.2018 tarihinde açılmış olup, istinaf ortadan kaldırma kararı doğultusunda İstanbul ATK ... İhtisas Kurulu’nun 24/07/2023 tarihli raporu ile kaza tarihi olan 16/08/2009 tarihinden itibaren 4 aylık iyileşme süresi dolduktan sonra 02.01.2010 tarihi itibariyle çalışma gücü kaybı oranının kesin olarak belirlenebileceği, davacının yaralanmasında gelişen bir durum olmadığı tespit edilmiştir. Anılan rapor dikkate alındığında çalışma gücü kaybı oranının kesin olarak belirlenebileceği 02.01.2010 tarihinden itibaren 8 yıllık ceza zamanaşımı süresi 02.01.2018 tarihinde dolmuş olup, davanın ceza zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığı anlaşılmakla davacının davasının zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Maktu red harç tutarı olan 427,60 TL harca, peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 391,70 TL harcın davacı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-Davalı tarafın yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.
5-Dava reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/05/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır