İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/2 ESAS
KARAR NO : 2024/92 KARAR
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/01/2022
KARAR TARİHİ : 07/02/2024
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; "Müvekkil şirket İzmir ili Ödemiş ilçesinde süt sağım makine imalatı ve satışı işi ile uğraşmaktadır. Üretilen süt sağım makineleri, seri imalat şeklinde belirli kapasitelere göre üretilmektedir. Bu makinelere ihtiyacı olan kişi, satışa sunulan makineden işine yarayanı satın almakta ve tesisinde kullanmaktadır. Müvekkil sadece, sattığı makinenin işleyişi için garanti vermektedir. Yani müvekkil, süt sağım makinesi alacak kişi yönünden, satıcı pozisyonundadır. Davalı yan müvekkil tarafından üretilen süt sağım makinesinin, TKDK tarafından uygun bulunmaması nedeni ile hibe alamadığı ve hibe alınamaması nedeni ile zarara uğradığı iddiasıyla iş bu davaya konu Ödemiş İcra Dairesi Müdürlüğünün... EB. Sayılı takip konulu dosyasında genel haciz yolu ile ilamsız takibe dayalı ödeme emrini 18/11/2021 tarihinde müvekkil şirketin E-TEBLİGAT hesabına tebliğ tebellüğ etmiş, ilgili ödeme emri 23/11/2021 tarihinde sistem tarafından otomatik olarak okundu sayılmıştır. Ardından ilgili icra takibi 30/11/2021 tarihinde kesinleşmiştir. Müvekkil şirket yetkilisi itirazın son günü olan 30/11/2021 tarihine kadar haberi olmadığından icra Dairesine itirazda bulunamamışlır. Müvekkil şirketin eski yetkilisi ... 09/12/2020 tarihinde COVİD-I9 sebebiyle vafat etmistir. Sirketin e-tebligat hesabının şifresi de ... tarafından bilindiğinden ve şirketin e-tebliğat ana işlem yetkilisi ... olduğundan dolayı, şirketin diğer yetkilileri ... ve... e-tebligat hesabına erişim sağlayamamışlar,yetkililerin ilgili takipten haberi olmamıştır. Gelen e-tebligatın okunmadan mevzuat gereği belirlenen süre sonunda okundu olarak kabul edilmesi de şirket yetkililerinin gelen tebligattan haberi olmadığını göstermektedir. Şirket yetkilileri bu süreçte şirket işleri ile ilgili iş bölümünü yapmakla meşgul iken, 13/12/2021 tarihinde bankaya kredi çekme işlemi için gittiğinde işbu icra takibinden haberi olmuştur. Müvekkil şirkete fiziki olarak da tebligat yapılması söz konusu değildir. Ayrıca e-tebligat geldiğine dair SMS bildirimi müteveffa ...'nin kullanımında olan 0532 622 12 00 numaralı GSM hattına gelmektedir. Ancak söz konusu hat ... vefat ettikten sonra uzunca bir süre kullanılmamıştır. Bu durum şirketin yetkililerinin mezkur icra takibinden haberi olmamasına yol açmıştır. Davalı şirkelin icra takibine sunmuş olduğu dayanak belgelerde şirketin eski yetkilisi ...'nin imzasının yer aldığı görülmüştür. Ancak dayanak belgelerdeki imza şirketin eski yetkilisi ...'ye ait değildir. ...'nin imza sirküleri incelendiğinde imzanın müvekkil şirketin eski yetkilisine ait olmadığı anlaşılacaktır. Bu durum hakkında uzmanlara da başvurulmuş, uzman kişilerden alınan raporda icra takibine dayanak belgelerde yer alan imzaların şirketin eski yetkilisi ...'ye ait olmadığı mütalaa edilmiştir. Takibe dayanak belgelerdeki imza; müvekkil şirketin eski yetkilisi ...'ye ait almamasına rağmen dayanak belgeler kullanılarak müvekkil hakkında haksız bir şekilde icra takibi yoluna gidilmiştir. Davalı şirket tarafından icra takibinin dayanak belgelerinde müvekkil şirkete gönderilmiş olan ihtarnamede yazılı olan adres müvekkil şirkete ait değildir. Sicil kayıtları incelendiğinde müvekkil şirketin adresinin farklı bir adres olduğu görülecektir. Bu bakımdan her ne kadar taraflar arasında iş bu davaya konu ticari ilişkiyi kabul etmesek de, TTK'nin 23. ve ilgili maddeleri uyarınca; davalı tarafın iddia ettiği zarara ve ayıplı mallara ilişkin olarak ihbar ve ihtar yükümlüklerini gönderilen ihtarnamenin müvekkil şirkete tebliğ edilmediği(buna ilişkin tebliğ mazbatasıda sunulmamıştır) göz önüne alınarak yerine getirmediği ve yine ilgili kanunda belirtilen sürelerde davalının ihbar yükümlülüğünü yerine gelirmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca müvekkil şirketin davalıya; işbu davaya konu davalı tarafın iddia ettiği gibi bir ticari satışı olmamıştır. Bu durum müvekkil şirketin ilgili tcari defterleri ve kayıtlarında yapılacak tetkik sonucu ortaya çıkacaktır. Müvekkil firma aleyhine ...Hayvancılık Ltd. Şti. Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasında, kendisine satılan 2x8 süt sağım makinesinin, taahhüt ediler standartlarda olmaması nedeni ile takip başlatmıştır. Müvekkil firma aleyhine... İnş. Hay. Gıda Tar. Tur. Paz, San. ve Tic, Lıd, Şti. Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasında, kendisine satılan 2x8 süt sağım makinesinin, taahhüt edilen standartlarda olmaması nedeni ile takip başlatmıştır. Müvekkil firma aleyhine... Yapı İnş. Hay. Gıda Tar. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında, kendisine satılan 2x8 süt sağım makinesinin, taahhüt edilen standartlarda olmaması nedeni ile takip başlatmıştır. Yani, müvekkil birtane makine satmasına rağmen müvekkil üç ayrı firmaya üç makinesatmış gibi icra takibi ile karşı karşıyadır. Takip başlatılmasından sonra icra dosyasına ibraz edildiği için görülen ihtar ve eklerinde; a)Müvekkil firmanın ...Hayvancılık Ltd. Şti. firmasına güya sattığı (Müvekkil tarafından böyle bir satış yapılmamıştır) süt sağım makinesi için 15.08.2016 tarihinde..., Dan. Müh. San, Tic, Ltd. Şti. firması ile birlikte, ...firmasına satılan süt sağım makinesinin, teşvik almaya uygun istenilen ürün olduğu, makine nedeni ile teşvik alınamaması halinde ...firmasının her türlü zararının müvekkil tarafından karşılanacağı konusunda taahhüt verdiği ve ayrıca müvekkil firmanın,.... Dan. Müh. San, Tic, Ltd. Şti. firması ile birlikte, ...firmasına, İhtiyari Garanti Belgesi Verdiğine ilişkin belgeler olduğu görülmüştür. Müvekkil firmanın... İnş. Hay. Gıda Tar. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd, Şti. firmasına güya, sattığı (Müvekkil tarafından böyle bir satış yapılmamıştır) süt sağım makinesi için 15.08.2016 tarihinde ... İnş. Mim. Müh. Tar. Hayv. Ve Proje Dan. San. Tic. Ltd. Şti. firması ile birlikte, ...firmasına satılan süt sağım makinesinin, teşvik almaya uygun istenilen ürün olduğu, makine nedeni ile teşvik alınamaması halinde ...firmasının her türlü zararının müvekkil tarafından karşılanacağı konusunda taahhüt verdiği ve ayrıca müvekkil firmanın,.... Dan. Müh. San, Tic, Ltd. Şti. firması ile birlikte, ...firmasına, İhtiyari Garanti Belgesi Verdiğine ilişkin belgeler olduğu görülmüştür.... firmasına satılan süt sağım makinesinin, teşvik almaya uygun istenilen ürün olduğu, makine nedeni ile teşvik alınamaması halinde ... firmasının her türlü zararının müvekkil tarafından karşılanacağı konusunda taahhüt verdiği ve ayrıca müvekkil firmanın, ... İnş. Mim. Müh. Tar. Hayv. Ve Proje Dan, San. Tic. Ltd. Şti.firması ile birlikte,... firmasına, İhtiyari Garanti Belgesi verdiğine ilişkin belgeler olduğu görülmüştür. Müvekkil firmanın ...Yapı İnş. Hay. Gıda Tar. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına güya sattığı (Müvekkil tarafından böyle bir satış yapılmamıştır) süt sağım makinesi için 15.08.2016 tarihinde...nş. Mim. Müh. Tar. Hayv. Ve Proje Dan. San. Tiç. Ltd. şti. firması ile birlikte,... yapı firmasına satılan süt sağım makinesinin, teşvik almaya uygun istenilen ürün olduğu, makine nedeni ile teşvik ahmamuaması halinde... Yapı firmasının her türlü zararının müvekkil tarafından karşılanacağı konusunda taahhüt verdiği ve ayrıca müvekkil firmanın, ... İnş. Mim. Müh. Tar. Hayv. Ve Proje Dan. San. Tic. Ltd. şti.firması ile birlikte, ...Yapı firmasma, İhtiyari ... Belgesi verdiğine ilişkin belgeler olduğu görülmüştür. % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının Zaman Aşımı İddiasına dair; davacı taraf ile müvekkili şirket arasında 15/08/2016 tarihinde yapılan görüşme ve devamında imzalanan taahhütname ile sözleşme kurulduğunu ve kurulan sözleşme üzerine sözleşmeye konu Otomatik Süt Sağım sistemi davacı şirket tarafından müvekkilin işletmesine kurulmuş olup halen mevcut vaziyette olduğunu, bu kapsamda sözleşmeye dayalı alacak talepleri 10 yıllık zaman aşımına tabi olup davacının zaman aşımı iddiasının yersiz olduğunu, ...in mevcut şirket müdürü olarak 2018 den beri görevine devam ettiği sabit olduğu halde eski şirket müdürünün bir yıl önce vefat etmesinin e-tebligatın geçersizliğine mazeret olarak gösterilmesi mümkün olmayıp, şirket yöneticilerinin görev ihmallerinin takibin iptaline gerekçe olamayacağını, müvekkilinin takip belgeleri sahte olarak düzenleyip icra işlemine koyduğu iddiasının anlamsız bir iddia olduğunu, "satılan pahalı bir sistem varsa sözleşme de vardır, kurulan bir sistem varsa garanti belgesi de olmalıdır. "Ayrıca ilgili belgelerin Müvekkile mevzuatın dışında sağladığı fazladan bir yarar olmadığını, iddiayı kabul etmemekle beraber şayet belgelerdeki imzalar sipariş üzerine hazırlatılan raporda yazdığı gibi olsa bile bu durumdan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, belgeleri müvekkiline verenin üretici firma olduğunu, davacı tarafın adresin sicilde belirtilen adres olmadığı, yanlış adres olduğu iddiasının yanlış olduğunu, Kaldı ki borcun ortaya çıkması için karşı tarafa ihtar çekme zorunluluğunun da olmadığını, dava konusu Sistemi üretici firmadan alarak taraflarına satan, tedarikçi firma ... İNŞ. MİM. MÜH. TARIM. HAY. VE PROJE DAN. SAN. TİC. LTD. ŞTİ olduğunu, davacı firmanın ise sistemi üretip müvekkilin işletmesine kuran üretici firma olduğunu. davacının ürettiği ürünün ayıplı olduğunu, müvekkiline ait Sivas İli Şarkışla İlçesi Çekem Köyünde bulunan makinelerden birinin işletmede hazır vaziyette olduğunu, davacının bu asılsız iddialarının borçtan kurtulmak için kötü niyetli çabalar olduğunu, her biri 600.000 Euro bütçeli projelerin en önemli parçası olan sağım sistemlerinin TKDK gibi resmi bir kurum tarafından kontrol edileceğini, hibesinin kesileceğini, projenin başarısız olacağını bile bile üretici ile hiç bir sözleşme yapmadan TKDK sözleşmesinde yazan marka dışında bir marka satın alındığını ve buna da garanti belgesi istenmediğini, üstelik bu belgelerin daha sonra sahte olarak hazırlanıp icra takibine dayanak belge olarak sunulduğunu iddia etmek kötü niyetli olduğunu, İmalatçı bir firma sadece Tescil ettirdiği bir markayı satacak diye bir kural olmadığı gibi ... adında bir marka ile üretim yapmasının önünde de bir engel bulunmadığını ve müvekkilinin bununla bir ilgisinin olmadığını, tüm bu nedenlerle; mahkemece 07/01/2022 tarihinde verilen ara kararın kaldırılmasına, davacı borçlunun haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitine, İİK m. 72/4 uyarınca müvekkilin uğradığı zararın tazmini için davacı borçlunun alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve bayan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... E Sayılı Dosyası, Ticaret Sicili Müdürlüğü ayıtları, Ödemiş CBS Sayı ...Sor: Dosyası, İzmir... ATM... E. Sayılı dosyası,
Tanık ... talimatla alınan beyanında: "davalı şirketin ticari temsilcisiyim, TKDK'nın vereceği hibe kapsamında biz davacı şirket ile 3 ayrı sistemde süt sağım makinesinin teslimi hususunda davacı şirket ile anlaştık. Davacı şirket süt sağım makinelerini getirdi, kurdu, biz ödemelerini yaptık, bir kısım nakit ödemelerimiz oldu, bir kısım çek verdik. Ardından TKDK görevlileri gelip yaptıkları kontrollerde söz konusu süt sağım makinelerinin tümünün sözleşmeye aykırı olduğunu tespit ettiler, söz konusu makineler kurulurken tedarikçi olan firma makinelerin sözleşmeye uygun olduğunu bildirip buna yönelik taahhütname de vermişlerdi, fotokopi şeklinde vermişlerdi. Aslını hiç bir şekilde vermeye yanaşmadılar, bu sebeple hibelerimiz kesildi. Karşı tarafın yetkililerinden zararımızın giderilmesini talep ettik, sürekli bizi oyaladılar. Ben davacı şirket yetkilisi ile bizzat gidip görüştüğümde 3 makine için de ayrı garanti belgesi vereceğini söyledi, garanti belgesini düzenledi, bize verdi. Biz garanti belgesinin asıllarını davalı şirket dışındaki iki şirkete verdik. Onlar kendi mahkemelerine ibraz ettiler fakat... şirketi bakımından garanti belgesi kayboldu ancak makine hala elimizde mevcuttur, kurulduğu hali ile mevcuttur bilirkişi marifetiyle tespiti yapılabilir. Biz alacağımızı alamayınca üretici ve tedarikçi firma bakımında icra takibi başlattık, bu fotokopilerin sahte olduğunu ileri sürdüler fakat icra dosyalarımız kesinleşmiştir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık... talimatla alınan beyanında; " ben davalı şirketin 2018 yılına kadar hem hissedarı hem de müdürüydüm. 2016 yılında davacı şirketin yetkilisi ile görüştük TKDK'nın sözleşmesinde belirtilen şartlarda makinelerin getirtilip kurulması aşamasında anlaştık, davacı şirket yetkilisi gerekli taahhütname ve anlaşmaların fotokopilerini bize gösterdi en kısa vakitte asıllarının da elimizde olacağını söyledi, süt sağım makineleri kuruldu. Fakat TKDK'dan gelen yetkililer makinelerin sözleşmeye uygun olmadığını söylediler hibelerimiz kesildi. Davacı ile yapılan görüşmelerde zararımızın giderilmesini istedik ancak bizi sürekli oyaladılar bize geri dönüş olmadı. Daha sonra ödemişe gidilerek...den orhan... gidip makinelerin garanti belgelerini aldı.... şirketin merkezi nazillide çiftlik ise şarkışladadır, bu süreçte ben gel git yaparken garanti belgesini kaybettim, bir süre sonra da temsilcilikten ve ortaklıktan ayrıldı, daha sonra ne olduğunu bilemiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık ... talimatla alınan beyanında: "grup şirket ...şirketinin hissedarı ve ortağıyım, 2015 yılında TKDK 'nın projesi kapsamında davacı şirket ile süt sağım makinelerinin kurulu için anlaştık. Davacı şirketin yetkilisi kuyucağa gelerek taahhütname ve gerekli belgelerin fotokopilerini gösterdi, belge asıllarını ... makineye gönderdiğini asıl evrakları bize onların ileteğini söyledi. Proje kapsamında süreli iş olması sebebiyle makinelerin kurulumu gerçekleşti fakat TKDK'dan gelen görevliler makinelerin aranılan şartlarda olmadığını söyledi, bu nedenle hibeler kesildi, karşı taraf zararlarımızı karşılayacaklarını söylemelerine rağmen herhangi bir zarar karşılaması gerçekleşmedi daha sonra orhan... davacı şirketin bulunduğu yere giderek makinelerin garanti belgelerini temin etti, daha sonra dava süreci başladı, bilgim ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Dava: Ticari satımdan kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Davacı; Davalının Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı takibe dayanak belgelerde şirketin eski yetkilisi...nin imzasının yer aldığı ancak dayanak belgelerdeki imza şirketin eski yetkilisi...ye ait olmadığını, ve bu belge nedeniyle borçlu olmadığının ileri sürmüştür
Davalı; davacı tarafından üretilen süt sağım makinesinin, TKDK tarafından uygun bulunmaması, bu nedenle hibe alamaması ve zarara uğramasına yol açtığı, davacı şirket yetkilisi tarafından imzalanan taahhütname ile garanti belgesi ile davacının zarardan sorumlu olduğu savunmasında bulunmuştur.
Menfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı alacaklıya düşer. ispat külfeti davalı taraftadır. 07/03/2023 tarihli celsede; Davalı vekiline, HMK 216.1 Maddesi uyarınca Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı İcra Takip Dosyası'nın dayanak belge asıllarını mahkememize sunmak üzere HMk 94.2 Maddesine göre 2 hafta kesin süre verilmiş, kesin süre içinde istenilen husus yerine getirilmezse, HMK 94-3 uyarınca bu belgelere delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağına ve davacının belgelere ilişkin iddiaları kabul etmiş sayılacağının ihtarına karar verilmiş ihtar amaçlı duruşma zaptı davalı vekiline tebliğ edilmiştir.Mahkememizce verilen kesin sürede, imzası davacı tarafça inkar edilmiş olan icra takibine dayanak belge asılları davalı tarafça sunulmamıştır.
01/11/2023 tarihli celsede; Davalı vekili beyanlarında açıkça yemin deliline dayandığından, davalı vekiline davacıya yemin teklif edip etmeyeceklerini bildirmek, yemin teklif edecek ise hangi konuda yemin teklif edeceklerini bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde istenilen hususların yerine getirilmemesi halinde davalının yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına karar ver,ilmiş, ihtar amaçlı duruşma zaptı hazır bulunmayan davalı vekiline tebliğ edilmiştir.
Somut olayda; Her ne kadar taraflar arasında bir ticari ilişki olduğu, toplanan deliller ile sabit ise de, davalı alacaklının takip dayanağının, bir fatura ya da cari hesap alacağı olmadığı, takip dayanağının, Nazilli .... Noterliğince 06/09/2021 Tarih ve ... Yevmiye Nolu ihtarname ile talep edilen 15/08/2016 tarihli taahhütnameden kaynaklı 29/12/2016 tarihli alacak 220.165,71 TL
olarak belirtildiği, davacının, takip dayanağı belgedeki imzanın şirket eski yetkilisi...'ye ait olmadığını ileri sürdüğü, davalı tarafından kesin sürede belge aslı sunulmadığından mahkememizce imza incelemesi yapılamadığı, fotokopi belge üzerinden yapılacak imza incelemelerinin yüksek mahkeme kararlarında da yer aldığı üzere kabul edilemeyeceği, davalı tarafa cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığından usulüne uygun kesin süre verildiği, verilen kesin sürede davalının yemin deliline başvurmadığı ve yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, ispat yükü kendisinde olan davalının davaya konu alacağını ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davacının, Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetini ispatlayamadığından, davacının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davacının, Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 15.588,46-TL harçtan peşin alınan 3.897,12-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.691,34-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 36.230,26-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 80,70-TL dava açma ilk gideri, 91,20-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 171,90-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 3.897,12-TL harç ile birlikte toplam 4.069,02-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/02/2024
Katip...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır