İZMIR 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/216
KARAR NO : 2024/179
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 25/03/2021
KARAR TARİHİ : 07/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince İzmir Büyükşehir Belediyesine bağlı, katma bütçe bir kamu kurumu olup, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde lastik tekerlekli toplum ulaşım hizmetini yürüttüğünü, idarelerinde güvenlik hizmeti işinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ve 4857 sayılı iş Kanunu'nun verdiği yetki ile 4734 sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapıldığını, davalılar ile de bu kapsamda hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, bu kapsamda dava dışı işçi ... idarelerinde, 01/09/2010-31/12/2010 tarihleri arasında davalı ...Güvenlik Hiz. LTD. ŞTİ. 01/01/2011-31/12/2011 tarihleri arasında davalı ... Özel Güvenlik Hiz. LTD. ŞTİ.01/01/2012-26/12/2014 tarihleri arasında davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret LTD. ŞTİ. işçisi olarak çalıştığını, davalılar ... 'un iş sözleşmesinin son bulması ile birlikte idareleri tarafından mahkeme kararı gereğince ödenen brüt kıdem tazminatı, brüt ihbar tazminatı ve brüt yıllık izin ücret alacağı ile mahkeme masraflarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu bulunduğunu, idareleri tarafından söz konusu miktar davalılardan talep edilmiş ise de, idarelerince herhangi bir ödemede bulunulmadığını, arabuluculuk konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, idareleri ve davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca idareleri tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğü 'nün ...ayılı dosyasına ödenen brüt kıdem tazminatı ve brüt yıllık izin ücreti alacağı ve mahkeme masrafları ile birlikte toplam 29.453,27 TL 'nin davalıların kendi dönemleri ile sınırlı kalmak kaydıyla, 01/09/2010 - 31/12/2010 tarihleri arasında davalı ...Güvenlik Hiz. LTD. ŞTİ. 01/01/2011 - 31/12/2011 tarihleri arasında davalı ... Özel Güvenlik Hiz. LTD. ŞTİ. 01/01/2012 - 26/12/2014 tarihleri arasında davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret LTD. ŞTİ. 'nden ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte müteselsilen ve müştereken tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Özel Güvenlik ve... Özel Güvenlik vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin adresinin Uşak olduğunu, yetkili mahkemenin Uşak mahkemeleri olduğunu, davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacının, taraflarına rücu ettiğini, herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, davacının öncelikle hangi ücreti ne için ödediğini taraflarına bildirmesi gerektiğini, davacının dava dışı işçiye ödemeyi ne için, nasıl ne miktarda yaptığının taraflarınca bilinmediğini, müvekkili şirketlerin davacıdan ihale ile iş aldığını, ihaleyi kazanan müvekkili şirketlerin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, ancak davacının, işçileri işten çıkartma talimatı verdiğini ve müvekkili şirketin asıl işverenden aldığı talimat ile hareket ettiğini, müvekkili şirketin ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ya da teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin ihale ile iş aldığını, ihale şartnamesinde yazmayan hiç bir kalemi işçilere ödemesinin mümkün olmadığını, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, aksi durumun ihale şartnamesine de aykırılık oluşturduğunu, müteselsil borçlulukta her ne kadar alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olsalar da, borçluların her birinin borcunun birbirinden bağımsız nitelik taşıdığının genel olarak kabul edildiğini, bu nedenle her bir borçlunun davranışının yalnızca kendisi hakkında hüküm ve sonuç doğurduğunu, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmadığını, davacı taraf deponun kapatılacağını taraflarına yalnızca bir gün önceden bildirdiği için, müvekkili şirketin işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri vs. için zamanının da kalmadığını, ayrıca depolar kapandığı için de işçileri işe iade almanın da mümkün olmadığını, yani müvekkili şirketin işçinin işten çıkarılması ve yahut işe iade alınmamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının, ödediği vergileri de talep ettiğini, davacının ödediği verginin müvekkili şirketi ilgilendirmediğini, iş bu dava sonunda haklı çıkmaları şartıyla vergi dairesinden geri ödenmesi yad a mahsubu için talepte bulunabileceğini, kaldı ki ödenen verginin iadesinin talep edileceği görevli mahkemenin de huzurda ki mahkeme olmadığını, ayrıca alacakların zamanaşımına uğramış olduğunu, rücu imkanı bulunmadığını, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... karar sayılı dosyası; dava dışı işçi ...’un tarafından davalı İzmir Elektrik Su Havagazı otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı için dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda davacı işçinin kıdem tazminatı alacağının brüt 8.815,65-TL, ihbar tazminatı alacağının brüt 3.865,12-TL, yıllık izin ücreti alacağının brüt 1.587,60-TL-TL olduğu belirlenerek işleyecek faizleri ile birlikte davalı ... Genel Müdürlüğü’nden tahsiline karar verildiği, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesi... karar sayılı kararı ile mahkeme kararının onandığı ve kesinleştiği görülmüştür.
İcra Dosyası:İzmir... İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; dava dışı alacaklı ...'un davacı borçlu ...Genel Müdürlüğü aleyhine İzmir... İş Mahkemesinin 20.06.2016 tarih ... K. sayılı ilamına istinaden ilamlı icra takibi başlattığı, istinaf incelemesi sonucuna kadar takibin geriye bırakıldığı; istinaf incelemesi sonucunda İcra Müdürlüğü’nün yapmış olduğu 19.06.2020 tarihli dosya hesabı kapsamda toplam dosya hesabının 27.471,83-TL olarak hesaplandığı; davacı tarafından öncelikle 20.252,31-TL ödeme yapıldığı; akabinde 02.09.2020 tarihinde ... Bankası dekontu ile bakiye 7.219,52-TL’nin daha ödendiği, dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmıştır.
Sözleşme: Davacı ...Müdürlüğü ve özel güvenlik hizmet alım sözleşmeleri imzalanmış olup, sözleşme örnekleri dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... 23/11/2022 tarihli raporunda; Dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.224,71-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 3.664,09-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 10.731,27-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin ve davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluklarının bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 6.202,29-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden 1/2 nispetinde hesaplanarak, davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.074,91-TL olduğunu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi... 10/04/2023 tarihli ek raporunda; dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.224,71-TL olduğu davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 3.664,09-TL olduğu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 10.731,27-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığı, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 6.202,29-TL olduğunu, sayın mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücreti sorumluluğunun eşit oranda olduğunun kabulü halinde: dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden (1/2 nispetinde hesaplanarak), davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.074,91-TL olduğunu, sayın mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücretinin tamamından sorumlu olduğunun kabulü halinde: dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığı, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığı, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 2.149,81-TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi 2. Ek Raporu: Bilirkişi ...nun 02/02/2024 tarihli 2. Ek raporunda; Kök ve ek rapordaki değerlendirme sisteminin benimsenmesi – bir başka ifadeyle esas işçilik alacak kalemlerine bu alacak kaleminden doğan vekalet ücreti, yargılama gideri ve icra giderinin dahil edilerek hesap yapılması ve sayın Mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücreti sorumluluğunun eşit oranda olduğunun kabulü halinde: dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden, davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.656,59-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 4.956,19-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 14.488,37-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 6.202,29-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden (1/2 nispetinde hesaplanarak), davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.074,91-TL olduğunu, Sayın Mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücretinin tamamından sorumlu olduğunun kabulü halinde: dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.656,59-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 4.956,19-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 14.488,37-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 6.202,29-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden (tam hesaplanarak), davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 2.149,81-TL olduğunu, Kök ve ek rapordan farklı olarak yargılama giderleri, icra vekalet ve icra giderleri miktarlarının esas işçilik alacak kalemlerinden ayrı kalemler olarak belirtilmesi halinde: Sayın Mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücreti sorumluluğunun eşit oranda olduğunun kabulü halinde:dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.258,17-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 3.764,20-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 11.003,84-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden: davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 4.313,55-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden (1/2 nispetinde hesaplanarak), davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 745,72-TL olduğunu, Vekalet ücretine ilişkin yapılan ödemeden, ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 120,42-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 360,28-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.723,56-TL olduğunu, Yargılama giderine ilişkin yapılan ödemeden: ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 103,57-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 309,87-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.482,41-TL olduğunu, İcra giderine ilişkin yapılan ödemeden, ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 174,42-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 521,84-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 2.496,50-TL olduğunu, Sayın Mahkeme tarafından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yüklenicinin yıllık izin ücretinin tamamından sorumlu olduğunun kabulü halinde: dava dışı işçi ...’un kıdem tazminatına ilişkin yapılan ödemeden, davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.258,17-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 3.764,20-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 11.003,84-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemeden:davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 4.313,55-TL olduğunu, dava dışı işçi ...’un yıllık izin ücretine ilişkin yapılan ödemeden (tam hesaplanarak), davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.491,54-TL olduğunu, vekalet ücretine ilişkin yapılan ödemeden: ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 120,42-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 360,28-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.823,05-TL olduğunu, Yargılama giderine ilişkin yapılan ödemeden: ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 103,57-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 309,87-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 1.567,99-TL olduğunu, İcra giderine ilişkin yapılan ödemeden ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 174,42-TL olduğunu, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 521,84-TL olduğunu, davalı... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun 2.640,61-TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında işveren tarafından ödenen kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının davalı yüklenicilerden tahsili için açılan rücuen alacak davasıdır.
Davalı ... Özel Güvenlik ve... Güvenlik vekili zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmalıdır. Zamanaşımı süresi, davacı tarafından dava dışı işçiye ödeme yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Ödeme tarihleri 07.09.20217 ve 22.06.2020 tarihi tarihleri olup, dava 25.03.2021 tarihinde zamanaşımı süresi içerisinde açılmış olup, bu davalıların zanamaşımı savunmaları yerinde görülmemiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi... karar sayılı, 12/11/2020, ... karar sayılı, 12/11/2020 tarihli,... esas, ...karar sayılı 12/11/2020 tarihli,.. esas, ... karar sayılı, 05/11/2020 tarihli... karar sayılı, 02/11/2020 tarihli, ... karar sayılı, 22/10/2020 tarihli emsal kararlarında vurgulandığı üzere "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir."
Yukarıda belirlenen ilkeler gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; davacı iş sahibi ile davalı yükleniciler arasında özel güvenlik hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, dava dışı işçi ...’un hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, davalı şirketler bünyesinde özel güvenilk işçisi olarak çalıştığı, dava dışı işçinin İzmir ... İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı,... karar sayılı dosyasında davalı... Müdürlüğü’ne karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı için açmış olduğu davada, işçi ...’un davalı Eshot Genel Müdürlüğü işyerinde 01.09.2010-25.06.2014 ve 18.07.2014-26.12.2014 tarihleri arasında çalıştığı tespit edilerek işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı davasını kabul ettiği, dava dışı işçinin İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ile davacı idare aleyhine takip başlattığı, davacı idarenin icra dosyasına dosya borcuna mahsuben 22.06.2020 tarihinde 19.152,76 TL ile 07.09.20217 tarihinde 7.219,00-TL ödeme yaptığı, ayrıca iş davası dosyasına gider ve delil avansı ödemesinde bulunduğu, davacı idare tarafından ödenen kıdem tazminatından, davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi kendi yanında çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak sorumlu oldukları, ödenen yıllık ücretmli izin alacağı ve ihbar tazminatından yalnızca son işveren olan davalı... … Ltd. Şti’nin sorumlu tutulabileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne davalılar yönünden hükmedilen tutarlara son ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının, davasının KABULÜ ile;
1.656,58 TL alacağın davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden ödeme tarihi olan 07.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
4.956,11 TL alacağın davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden ödeme tarihi olan 07.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
22.846,58 TL alacağın, davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi’nden ödeme tarihi olan 07.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 2.012,36 TL nispi harca, peşin alınan 502,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.509,37 TL karar ve ilam harcının,
86,03 TL'lik kısmının davalı davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden
453,57 TL'lik kısmının davalı... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden,
969,77 TL'lik kısmının davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi’nden,
alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
3-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 8,50 TL vekalet suret harcı, 59,30 TL başvuru harcı, 502,99 TL peşin harç, 433,50 TL davetiye ve posta gideri, 1.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.354,29 TL yargılama giderinin,
134,19 TL'lik kısmının davalı davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden
395,52 TL'lik kısmının davalı... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden,
1.824,58 TL'lik kısmının davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi’nden,
alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL'nin
77,52 TL'lik kısmının davalı davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden,
228,48 TL'lik kısmının davalı... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden,
1.054,00 TL'lik kısmının davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi’nden,
alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
1.020,30 TL'lik kısmının davalı davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden
3.007,20 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi’nden,
13.372,50 TL'lik kısmının davalı ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi’nden,
alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların ve vekillerinin yokluğunda, MİKTAR İTİBARİYLE KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/03/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır